Τρίτη, Ιουνίου 23, 2026

Η σχεδόν αθέατη από τους πολλούς Επίδαυρος, πίσω από τα θέατρα

 

Βασίλης Λαμπρινουδάκης

Ο Βασίλης Λαμπρινουδάκης μιλάει για την άγνωστη Επίδαυρο, πίσω από τα θέατρα


Από το 1955, όταν καθιερώθηκε μέσα από το Φεστιβάλ Επιδαύρου η αναβίωση του αρχαίου δράματος στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, η ιδέα ήταν κάτι περισσότερο από την παρουσίαση παραστάσεων σε ένα σπουδαίο αρχαίο μνημείο: ήταν η επανασύνδεση του θεάτρου με έναν τόπο όπου η τέχνη, η συλλογική εμπειρία και η ανθρώπινη ανάγκη για νόημα συναντιούνταν ήδη από την αρχαιότητα.

Σχεδόν δύο δεκαετίες αργότερα, η αποκάλυψη του Μικρού Θεάτρου της Αρχαίας Επιδαύρου άνοιξε ένα ακόμη παράθυρο σε μια λιγότερο γνωστή ιστορία της Επιδαύρου. Έτσι, κάθε καλοκαίρι, χιλιάδες άνθρωποι ταξιδεύουν εκεί για μια παράσταση: άλλοτε φτάνοντας στο περίφημο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, μέσα στο ιερό του Ασκληπιού, κι άλλοτε κατεβαίνοντας μέχρι το Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου, δίπλα στη θάλασσα – αυτά που στην καθομιλουμένη αποκαλούμε συχνά «Μεγάλη» και «Μικρή» Επίδαυρο.

Πόσοι γνωρίζουμε όμως πραγματικά γιατί χτίστηκαν εκεί αυτά τα θέατρα; Ή ότι συνδέονται με μια ολόκληρη αντίληψη για την υγεία;

Συναντήσαμε τον ομότιμο καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας Βασίλη Λαμπρινουδάκη, έναν από τους σημαντικότερους μελετητές της Επιδαύρου, ο οποίος έχει αφιερώσει περισσότερα από πενήντα χρόνια στις ανασκαφές και τη μελέτη της, για να μας μιλήσει για την ιστορία που κρύβεται πίσω από αυτά τα θέατρα – και κυρίως για την άγνωστη πλευρά της Επιδαύρου που εξακολουθεί να έρχεται στο φως: την αρχαία πόλη δίπλα στη θάλασσα και τη σχέση της με το μεγάλο ιερό του Ασκληπιού, τη θεραπευτική σημασία της τέχνης και το νέο μουσείο που ετοιμάζεται.

Δεν υπάρχει «Μεγάλη» και «Μικρή» Επίδαυρος

«Θα μου επιτρέψετε να κάνω μια μικρή διόρθωση», λέει από την αρχή της συζήτησής μας ο κ. Λαμπρινουδάκης. «Έχει επικρατήσει να λέμε “Μεγάλη” και “Μικρή” Επίδαυρος, επειδή υπάρχει το μεγάλο και το μικρό θέατρο. Όμως ιστορικά δεν είναι έτσι. Η αρχαία Επίδαυρος ήταν η πόλη – η σημερινή Παλαιά Επίδαυρος, με το λιμάνι, τη διοίκηση και τη ζωή της». Ο καθηγητής εξηγεί ότι το μικρό θέατρο ανήκε στην πόλη και άρχισε να κατασκευάζεται στα μέσα του 4ου αιώνα π.Χ., εξελισσόμενο σταδιακά στους ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς χρόνους. Όσο για το μεγάλο θέατρο, «αυτό ανήκε στο εξωαστικό ιερό του Ασκληπιού: το μεγάλο θεραπευτικό κέντρο της αρχαιότητας, όπου άνθρωποι από όλη τη Μεσόγειο έφταναν για να θεραπευτούν. Κατασκευάστηκε ολόκληρο στα τέλη του 4ου με αρχές του 3ου αιώνα π.Χ., ενώ η σκηνή του αναμορφώθηκε κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους».

Το μεγάλο θέατρο και το ιερό του Ασκληπιού είχαν έρθει στο φως ήδη από τις ανασκαφές του Παναγή Καββαδία τον 19ο αιώνα· η αρχαία πόλη όμως δίπλα στη θάλασσα έκρυβε ακόμη μεγάλο μέρος της ιστορίας της. Όταν ο Βασίλης Λαμπρινουδάκης ξεκινούσε να δουλεύει ανασκαφικά στην Επίδαυρο, στις αρχές του ’70, το μικρό θέατρο της αρχαίας πόλης είχε μόλις ξαναβγεί στο φως, έπειτα από αιώνες σιωπής κάτω από το χώμα.

Βασίλης Λαμπρινουδάκης

Ανασκαφή δίπλα στη Θόλο στο Ασκληπιείο

Γιατί υπήρχε θέατρο μέσα στο Ασκληπιείο;

Για να καταλάβουμε την παρουσία του θεάτρου στο ιερό του Ασκληπιού, πρέπει να θυμηθούμε τί ήταν τα Ασκληπιεία: οι αρχαίοι τόποι ίασης και θεραπείας, με μια αντίληψη που αντιμετώπιζε τον άνθρωπο συνολικά, συνδέοντας το σώμα με την ψυχή και το περιβάλλον γύρω του. Σε μια εποχή όπου η θεραπεία ξεκινούσε από τη λατρεία του θεού και τη «μαγική» της διάσταση, πριν εξελιχθεί σταδιακά, μέσα από την παρατήρηση και την εμπειρία, προς την ιπποκρατική ιατρική, το θέατρο, η μουσική και οι παιάνες δεν θεωρούνταν απλή ψυχαγωγία αλλά μέρος της θεραπείας.[..........................................................................]ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Ο Βασίλης Λαμπρινουδάκης μιλάει για την άγνωστη ...

Δεν υπάρχουν σχόλια: