|
| ||||||||||||||||||||
|
Σχολιασμός, ανάλυση και μερικές σκέψεις για την ελληνική λογοτεχνία, με αφορμή την έρευνα της Book Press και του Βιβλιοπωλείου Πολιτεία για «Τα καλύτερα ελληνικά λογοτεχνικά έργα των τελευταίων 50 χρόνων (1975-2025)». Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης *Στη μνήμη του Δημήτρη Δασκαλόπουλου 1. Ένας bookpressιανός Κανόνας Το πώς διαμορφώνεται ο Κανόνας (εθνικός, τοπικός, εποχικός κ.λπ.), παράλληλα με την ελληνικότερη πρακτική της Παράδοσης, είναι μια ολόκληρη διαδικασία, διαρκής και εξελισσόμενη, όπου συμμετέχουν οι βιβλιοκριτικές, οι μελέτες, τα βραβεία, η εκπαίδευση, οι Ιστορίες της Λογοτεχνίας κ.λπ. Το ηλεκτρονικό περιοδικό Book Press, υπό την επιμέλεια των Κώστα Αγοραστού και Κώστα Β. Κατσουλάρη, συγκρότησε τον Κανόνα της πεντηκονταετίας 1975-2025, ζητώντας από 55 κριτικούς, πανεπιστημιακούς, λογοτέχνες, δημοσιογράφους, βιβλιοπώλες κ.λπ. να ψηφίσουν τα είκοσι καλύτερα βιβλία της εποχής. Καταρτίστηκε, λοιπόν, ένα corpus από 53 βιβλία (καθώς ισοβάθμισαν μερικά εξ αυτών), το οποίο αξίζει να συζητήσουμε – αφήνοντας κατά μέρος τη διαδικασία και τους κριτές. Θα σταθώ γραμματολογικά στα ίδια τα έργα και στο στίγμα που δίνουν στη νεοελληνική λογοτεχνία. Ο Κανόνας που συγκροτεί η Bookpress αποτυπώνει μια μεταπολιτευτική λογοτεχνία πολυστρωματική, βαθιά τραυματική, ιστορικά αναστοχαστική και αισθητικά (μετα)μοντέρνα. Ξεχωρίζει κορυφές, αλλά συνάμα υπονοεί άλλα ανάλογα έργα, του ίδιου συγγραφέα ή όχι, που έχουν να δείξουν ανάλογη ματιά και αισθητική. Πρώτα, όμως, ας δούμε τα ίδια τα κείμενα, που απλώνονται πολυδιάστατα και φυγόκεντρα, χωρίς όλοι οι κριτές να έχουν συμφωνήσει απόλυτα. (Παραβλέπω σκόπιμα τη λίστα με τις μοναδικές ψήφους ή τα έργα που συγκέντρωσαν ελάχιστες προτιμήσεις, γιατί δεν αποτελούν δείγματα συλλογικής εκτίμησης): Τα χωρίζω σε ποιητικά και πεζογραφικά, καταγράφοντάς τα σε χρονολογική σειρά: 2. Η δυναμική της ποίησης Επαναλαμβάνω ότι αφήνω κατά μέρος τις επιφυλάξεις που γράφτηκαν για την επιλογή των ψηφισάντων, τα κριτήρια κλπ. κ.λπ., αφήνω δηλαδή τις αντιρρήσεις επί της διαδικασίας και εστιάζω μόνο στο περιεχόμενο του Κανόνα, όπως τον έχουν στον νου τους οι άνθρωποι των γραμμάτων του 21ου αιώνα. Μιλάμε για κείμενα και όχι για συγγραφείς (ευτυχώς λέω εγώ!), και μέσα από τις 53 επιλογές χαρτογραφείται η εποχή μας, με όλες τις επιμέρους διαφορετικές προτιμήσεις που μπορεί να έχει ο καθένας σε ατομικό επίπεδο. Ξεκινώ με την ποίηση. Τι εκπροσωπούν οι εννέα ποιητικές συλλογές που συμμετέχουν στον Κανόνα; Γενικά το δείγμα είναι μικρό και περιορίζεται στα χρόνια 1983 – 1996, κάτι που δείχνει –σε μένα τουλάχιστον– ότι η καταξίωση της ποίησης έρχεται με μεγάλη καθυστέρηση σε μια κατεξοχήν αντιποιητική εποχή. Φυσικά η ποίηση δεν έχει πάψει να απασχολεί την κριτική και φιλολογική κοινότητα, και πολλά από αυτά τα έργα έχουν ήδη εμπεδωθεί, το καθένα με άλλο τρόπο, στην αναγνωστική μας συνείδηση. Λ.χ. η Νεολιθική νυχτωδία στην Κρονστάνδη (1987) του Νίκου Καρούζου, το Χαίρε ποτέ (1988) της Κικής Δημουλά και το Εν γη αλμυρά (1996) του Βύρωνα Λεοντάρη έχουν πάρει Κρατικό βραβείο ποίησης. Ποίηση
[.......................]ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ Ο «Κανόνας» της 50ετίας; Ανάλυση της έρευνας για |
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου