Ρενέ Μαγκρίτ(1998-1967), Αυτό δεν είναι ένα μήλο
ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ
μῆλον ἐγώ: βάλλει με φιλῶν σέ τις. ἀλλ᾽ ἐπίνευσον,
Ξανθίππη: κἀγὼ καὶ σὺ μαραινόμεθα.
To χρυσό μήλο.
Robert Hope (1869–1936)
***
Ξανθίππη πες , επιτέλους, το "Ναι"!
Μαραινόμαστε κι οι δυο...
Τα μήλα του μύθου, της ιστορίας, της επιστήμης και των παραμυθιών
Μαρία Μαντάλα, Ιστορικός – φιλόλογος
Πηγή: foodbites.eu
Από την αρχαιότητα ως σήμερα το μήλο ως καρπός συνδέεται με πολλές «ιστορίες», μυθολογικές και μη, ως προέκταση του συμβολισμού του τόσο στην Αρχαία Ελληνική Μυθολογία και θρησκεία όσο και στη Βυζαντινή Ιστορία.
Μήλος
Στην
Αρχαιότητα η λέξη «μήλον» παραπέμπει στο σφαιρικό καρπό δηλαδή
οποιοσδήποτε σφαιρικός καρπός χαρακτηρίζεται «μήλον». Άλλωστε αυτός
είναι ο λόγος που το νόμισμα της Μήλου διαιρεί τις απόψεις των
νομισματολόγων αν στον εμπροσθότυπο έχουμε μήλο, κυδώνι, ρόδι κτλ.
Επιπλέον το μήλο στο νόμισμα είναι και το λαλούν σύμβολο του νησιού.
Μήλο ο καρπός της Αφροδίτης
Διότι
και το όνομα του νησιού μας οδηγεί στο μύθο σχετικά με τον Μήλον και
την Αφροδίτη. Συγκεκριμένα ο καρπός της μηλέας συνδέεται άρρηκτα με τη
λατρεία της θεάς Αφροδίτης. Γιατί;
Επειδή ο Μήλος από τη Δήλο μετέβη
στην Κύπρο όπου γνώρισε τον Άδωνη, τον τοπικό βασιλιά με τον οποίο
δημιούργησε μια ισχυρή φιλία. Ο βασιλιάς του έδωσε για σύζυγο μια
συγγενή του, την Πελία, η οποία ήταν πιστή στη λατρεία της Αφροδίτης. Οι
δύο νέοι ερωτεύονται παράφορα και ο καρπός της ένωσής τους ήταν ένα
όμορφο αγόρι που το έταξαν στη θεά Αφροδίτη και στο ιερό της. Το παιδί
πήρε το όνομα του πατέρα.
Όταν ο Άδωνης πέθανε αρκετά νωρίς, ο Μήλος
έπαθε κατάθλιψη και κρεμάστηκε από ένα δέντρο το οποίο από τότε πήρε το
όνομά του δηλαδή μηλέα ή μηλιά. Η Πελία, βαθιά απελπισμένη, κρεμάστηκε
από απόγνωση στο ίδιο δέντρο. Η Αφροδίτη συγκινημένη από τον έρωτα του
ζευγαριού, αποφάσισε να διατηρήσει τη μνήμη τους. Έτσι μεταμόρφωσε την
Πελία σε περιστέρι, που έγινε το ιερό πτηνό της και τον Μήλο σε καρπό,
το γνωστό μήλο, σύμβολο της θεάς. Το παιδί του ζευγαριού ο Μήλος ο
Νεότερος, ο οποίος ήταν υπό την προστασία της θεάς, στάλθηκε στον τόπο
καταγωγής του, τη Δήλο. Όταν μεγάλωσε, αποίκησε το νησί, που πήρε το
όνομά του, τη Μήλο. Επομένως τούτος ο μύθος εδραιώνει τη σχέση της
Μήλου και του ιδρυτή της, καθώς και το συσχετισμό του μήλου ως καρπού
της Αφροδίτη. (π.χ. χρυσελεφάντινο άγαλμα της στο ιερό στη Σικυώνα
κρατούσε ένα μήλο, Αφροδίτη της Μήλου κ.α.)
Το ερωτικό μήλο: μήλο της Έριδος, ο μύθος της Αταλάντης
Επιπλέον το μήλο έχει έντονο ερωτικό
ρόλο (μορφολογικά θυμίζει το γυναικείο στήθος) και η κατανάλωσή του ως
μαγική αφροδισιακή τροφή (κυρίως στο γάμο) έχει αλληγορική σύνδεση με
τη σεξουαλική ηδονή. Εδώ μπορεί να θυμηθεί κάποιος το μύθο της κρίσης
του Πάρη και του μήλου της Έριδος, όπου ως βασικό κριτήριο για την
απόκτησή του είναι η ομορφιά και ο ερωτισμός. Με τη βοήθειά του ο Πάρης
θα κατακτήσει την ομορφότερη γυναίκα του κόσμου, την Ελένη.
Η ερωτική
δύναμη των μήλων φαίνεται με συμβολικό τρόπο και στο μύθο της
Αταλάντης-παρθένας και κυνηγού. Εκείνη αρνούνταν κατηγορηματικά να χάσει
την αγνότητά της επειδή κανείς δεν μπορούσε να της παραβγεί στο τρέξιμο
(αυτός ήταν ο όρος-προϋπόθεση προς τον πατέρα της για να παντρευτεί).
Όμως οδηγήθηκε στο γάμο, γιατί μπήκε στον πειρασμό να μαζέψει τα χρυσά
μήλα της Αφροδίτης που της τα πέταξε με δόλο ο μέλλων σύζυγός της, ο
Ιππομένης, προκειμένου να την προσπεράσει (Μήλα από την ιερή μηλιά της
θεάς – ρόδια; Άλλωστε κάθε σφαιρικός καρπός ονομάζεται μήλον).[.............................]
Θάλεια Φλωρά- Καραβία (1871-1960) - Κοπέλα που τρώει μήλα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου