Μπάμπης Άννινος ,"Η οικογένεια διασκεδάζει" : σατιρίζοντας τα μικροαστικά ήθη μιας φαινομενικά μακρινής εποχής

 Διαβάστε και ακούστε ένα από τα πιο απολαυστικά σατιρικά διηγήματα της ελληνικής λογοτεχνίας, γραμμένο από τον  Μπάμπη Άννινο . Ο  Άννινος δεν έγραψε απλώς μια κωμωδία. Σκιαγράφησε έναν κοινωνικό τύπο που υπάρχει ακόμη και σήμερα , τον κενόδοξο μικροαστό. Έναν άνθρωπο που θέλει να φαίνεται περισσότερο από όσο είναι. Έναν αστοιχείωτο  , που μιλά σαν να γνωρίζει τα πάντα, ένα γελοίο σπουδαιοφανές ανθρωπάκι . 

Μαζί με το κύριο Παραδαρμένου γνωρίστε  μια ολόκληρη οικογένεια , τη μικροαστική των αρχών του εικοστού αιώνα , που όμως δεν απέχει σχεδόν καθόλου ως νοοτροπία   από τη μικροαστική του δικού μας καιρού.

Ο Μπάμπης Άννινος υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους χρονογράφους και διηγηματογράφους της «Παλιάς Αθήνας». Στο συγκεκριμένο διήγημα, μεταφέρει τον αναγνώστη στην καρδιά της ανερχόμενης αστικής τάξης της εποχής των αρχών του εικοστού αιώνα , η οποία προσπαθεί εναγωνίως να υιοθετήσει δυτικότροπους τρόπους ψυχαγωγίας.

Ο τίτλος είναι καθαρά ειρωνικός. Ο Άννινος καυτηριάζει την ανάγκη των ανθρώπων να «φαίνονται» ανώτεροι κοινωνικά.Η «διασκέδαση» της οικογένειας δεν είναι πηγή χαράς, αλλά μια επίπονη κοινωνική υποχρέωση. 

Το διήγημα περιγράφει την «Οδύσσεια» μιας οικογένειας που ετοιμάζεται να πάει σε μια παράσταση λυρικού θεάτρου αλλά και τα διάφορα κωμικοτραγικά που προκύπτουν κατά τη διάρκεια αυτής  , αναδεικνύοντας το χάος, την γκρίνια και την ταλαιπωρία που κρύβεται πίσω από την βιτρίνα της  "ευτυχισμένης" οικογένειας. 

Ο συγγραφέας καταφέρνει να δείξει ότι η αστική ζωή εκείνης της εποχής ήταν συχνά μια φυλακή τύπων και κανόνων. 

Για να υποβοηθήσει το έργο του χρησιμοποιεί μια κομψή, λόγια γλώσσα (καθαρεύουσα), θέλοντας να αποδώσει εμφατικά  γελοίες καταστάσεις.Αυτή η γλωσσική αντίθεση (υψηλό ύφος για ασήμαντα , στην ουσία, θέματα) ενισχύει το χιούμορ και την ειρωνεία, καθιστώντας το κείμενο απολαυστικό.

Η οικογένεια του κυρίου Παραδαρμένου που "διασκεδάζει" δεν είναι απλώς ένα χιουμοριστικό κείμενο. Είναι μια κοινωνική ακτινογραφία. Ο Άννινος μας προσφέρει έναν καθρέφτη όπου στην εικόνα του ταλαίπωρου ήρωα του διηγήματος  μπορούμε να δούμε τους ανθρώπινους εκείνους τύπους , που στην προσπάθειά τους να δείξουν ότι έχουν μια εκλεπτυσμένη παιδεία  μετέχουν  σε ένα πνευματικό περιβάλλον  που μορφωτικά  δεν το αντιλαμβάνονται χρήσιμο και αναγκαίο .

Gerontakos

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ  

Άννινος, Μπάμπης

Η οικογένεια διασκεδάζει

Πηγή: greek-language.gr Ὁ κ. Ζαχαρίας Παραδαρμένος εἶνε ἔγγαμος, ἐτῶν 55, ἀπολαύει τοῦ δικαιώματος τῆς Ἑλληνικῆς ἰθαγενείας, ὡς γεννηθεὶς ὑπὸ γονέων κλπ. Εἶνε ἀρχαῖος εἰρηνοδίκης, ἔχων σύνταξιν ἐκ δραχ. 73.27. Κερδίζει ἄλλας τόσας περίπου, διοριζόμενος, χάρις εἰς τὸ ἀρχαῖόν του ἀξίωμα, ἐκτιμητὴς ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου, καὶ−ἀλλὰ τοῦτο νὰ μένῃ μεταξύ μας, ἐπειδή ὁ κ. Ζαχαρίας δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ γίνῃ γνωστὸν−ἑτέρας 50 δραχμὰς περίπου κατὰ μῆνα, ἀντιγράφων κατ' οἶκον δικαστικὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα τοῦ δίδει δικηγόρος τις, ὅστις πρὸ δεκαπέντε ἐτῶν εἶχεν ὑπάρξει δεύτερος ἐξάδελφος τῆς κυρίας Παραδαρμένου, συχνάζων κατὰ συγγενικὸν καθῆκον εἰς τὴν οἰκίαν, καθ' ἥν ἐποχὴν ὁ σύζυγος ἐξετέλει τὴν ἐλλειπτικὴν τροχιάν, εὑρισκόμενος ὑπὸ τὸν ἀστερισμὸν τοῦ Αἰγόκερω. Διὰ τῶν πόρων τούτων κατορθώνει ἡ οἰκογένεια νὰ καταναλίσκῃ τὸ ἀνάλογον μέρος καθ' ἑκάστην τῶν θρεπτικῶν οὐσιῶν, αἵτινες ὥρισται ὑπὸ τῆς Προνοίας νὰ διέρχωνται διὰ τοῦ πεπτικοῦ σωλῆνος αὐτῆς, πρὶν νὰ φθάσουν εἰς τὴν μητέρα γῆν. Δὲν ἠξεύρω ὅμως ἄν διὰ λόγους ὑγιεινῆς ἤ ἕνεκα ὁρμῆς φυλετικῆς, ἡ οἰκογένεια προτιμᾷ ἰδίως τὰς φυτικὰς οὐσίας· ὁ δὲ γαΐδαρος τοῦ πλάνητος μανάβη, ὁσάκις διαβαίνει τὸ πρωῒ ἐκ τῆς ὁδοῦ, σταματᾷ αὐτομάτως πρὸ τῆς οἰκίας τοῦ κ. Ζαχαρίου, βέβαιος ὅτι θὰ ἐλαφρυνθῇ ἐκεῖθεν ἱκανῶς ἐκ τοῦ χλωροῦ φορτίου του. Ἡ γεωγραφικὴ θέσις τοῦ κ. Παραδαρμένου εἶνε ἡ ἑξῆς περίπου. Περιορίζεται πρὸς βορρᾶν ὑπὸ τοῦ κυλινδρικοῦ πίλου του, ἐνδόξως ἀγωνισθέντος κατὰ ἐννέα χειμώνων, καὶ φέροντος τὰ ἴχνη τῆς ἀνδρείας του, καὶ ὅστις, ἐνῷ ἐγνώρισε πάντας τοὺς δικολάβους τῆς Στερεᾶς καὶ τῆς Πελοποννήσου, οὐδέποτε ἠθέλησε νὰ σχετισθῇ καὶ μετά τινος ἐπιδιορθωτοῦ πίλων· πρὸς ἀνατολὰς ὑπὸ τῆς συζύγου του κυρίας Θεοδώρας καὶ τοῦ μικροῦ γόνου αὐτῆς Μιμίκου· πρὸς δυσμὰς ὑπὸ τῆς θυγατρός του Οὐρανίας, καὶ πρὸς νότον ὑπὸ τῆς ὑπηρετρίας Βασίλως καὶ τοῦ σκύλου του Μαύρου. Ὁ μαθηματικός ὁρισμὸς τῆς οἰκογενείας Παραδαρμένου εἶνε περίπου ὁ ἑξῆς. Θεοδώρα : Ζαχαρία+Μιμίκῳ+Οὐρανίᾳ+Βασίλῳ+Μαύρῳ : : 10 : 5, ὅπερ δηλοῖ ὅτι ἡ ἐν τῇ οἰκογενείᾳ ἀξία τῆς κ. Θεοδώρας εἶνε διπλασία τοῦ συνόλου τῆς ἀξίας πάσης τῆς λοιπῆς οἰκογενείας. Ἄς σκιαγραφήσωμεν τὰ πρόσωπα. Ἡ κ. Θεοδώρα−σχῆμα σφαιρικόν, πρόσωπον ἐπίπεδον. Ἐκ τῶν 45 ἐτῶν αὐτῆς ἐκράτησε 37, ἀγκυροβολήσασα εἰς αὐτά, καὶ μὴ ἐννοοῦσα νὰ ἐξέλθῃ. Αἱ δύο πλευραὶ αυτῆς, εἰς ἱκανὴν ἀπόστασιν ἀπ' ἀλλήλων κείμεναι καὶ στερούμεναι μέσων συγκοινωνίας, δὲν ἔχουν πολλὰς σχέσεις, καὶ ἡ μία ἀγνοεῖ τί πράττει ἡ ἄλλη. Ἀγαπᾷ τὰ κοπλιμέντα, τὰς ὄρνιθας καὶ τὰ παγωτά. Ἡ δεσποινὶς Οὐρανία−κόρη χλωρωτική καὶ ἰσχνή, ὡς τὸ δημοκρατικὸν κόμμα· μύτη ἐπικίνδυνος, στόμα σουφρωτόν. Ἀγαπᾷ τὰς καραμέλας καὶ τὰ μυθιστορήματα. Ὁ Μιμῖκος−ἐτῶν ἐννέα, χρώματος μεταξὺ λάσπης καὶ σοκολάτας, μὲ δύο ὀφθαλμοὺς μεγάλους, μὲ δύο μυκτῆρας ἀείποτε καλλιρρόους, μὲ δύο γόνατα ἀείποτε χρωματισμένα. Ἀγαπᾷ τὰ πάντα, ὡς καὶ τὰ ἄωρα δαμάσκηνα τῆς γειτόνισσας, καὶ δὲν ἀγαπᾷ μόνον τὴν Κατήχησιν καὶ τὸ ρετσινόλαδον, τὸ ὁποῖον τακτικῶς τοῦ χορηγεῖ ὁ πατήρ, διότι ἀνὰ πᾶσαν δεκαπενθημερίαν ἔχει καὶ νέαν δυσπεψίαν. Ἡ Βασίλω−πρόσωπον στρογγύλον ὡς πανσέληνος, κολλημένον ἀμέσως εἰς τὸν κορμόν, ἄνευ τῆς ἐπεμβάσεως τοῦ λαιμοῦ, κόμη ἐν ἀταξίᾳ πάντοτε ὡς νεοσυλλέκτων τάγμα, φουστάνια κοντά, ποὺς φιλελεύθερος, μὴ ἀναγνωρίζων τὸν περιορισμὸν τοῦ ὑποδήματος. Ἀγαπᾷ τὰ μπαρμπατσόνια καὶ τὰ κοκκινογούλια. Ὁ κ. Ζαχαρίας ἐκέρδησεν ἐκτάκτως πρὸ δύο ἡμερῶν ἐκ μιᾶς ἐκτιμήσεως 33 δραχμάς· ἐπειδὴ δὲ εἶχεν ὑποσχεθῆ εἰς τὴν οἰκογένειαν μίαν διασκέδασιν, μετὰ τὸν οἰκονομολογικὸν τοῦτον θρίαμβον, ἐγένοντο διαβούλια περὶ τοῦ εἴδους τῆς διασκεδάσεως. Ὁ κ. Ζαχαρίας ἐπρότεινε νὰ μεταβοῦν δι' ἁμάξης εἰς τὴν Κηφισσιάν, ὅπου ἐγνώριζεν ἕνα κουμπάρον, ν' αγοράσουν τὰ τρόφιμα καὶ νὰ πάρουν μαζί των καὶ τὴν Βασίλω διὰ νὰ τὰ μαγειρεύσῃ, ἀφοῦ δὲ ἤθελον διέλθει τὴν ἡμέραν εἰς τὴν ἐξοχήν, νὰ ἐπιστρέψουν τὴν ἑσπέραν πεζοί. Ἡ Οὐρανία, ἅμα ἤκουσε τὴν ρωμαντικὴν ταύτην διασκέδασιν, ἐχαμήλωσε τὰ μάτια καὶ ἐστέναξεν. Ὁ Μιμῖκος ἐπρότεινε ν' ἀγοράσουν ἕνα ταψὶ μπακλαβάδες καὶ ἕνα καλάθι ροδάκινα. Ἀλλ' ἡ κυρία Θεοδώρα ἐπεμβᾶσα ἐπισήμως διεκήρυξεν ὅτι, ἐπειδὴ εἶχεν ἀκούσει παρὰ μιᾶς φιλενάδας της, τῆς ὁποίας ἡ γυναικαδέλφη εἶχε μεταβῆ μίαν ἑσπέραν εἰς τὸν Ἀπόλλωνα ὅτι ὁ Φαῦστος ἔπαιξε περίφημα τὴν Τραβιάταν, διὰ τοῦτο ἔπρεπε νὰ ὑπάγουν τὴν Κυριακὴν τὸ βράδυ εἰς τὸν Ἀπόλλωνα καὶ δὲν θέλει ἄλλα λόγια. Ἤδη ἀπὸ τοῦ Σαββάτου λοιπὸν τὰ πάντα ἦσαν ἄνω κάτω εἰς τὸ σπίτι. Ἡ κυρία Θεοδώρα ἐτακτοποίει ἕν φόρεμα μελιτζανί, τὸ ὁποῖον, ὡς ἡ ἱερὰ σημαία τοῦ Προφήτου, ἐξεθάπτετο μόνον εἰς ὡρισμένας ἡμέρας ἀπὸ τοῦ κιβωτίου, παραστὰν ὡς μάρτυς καθ' ἁπάσας τὰς ἐπισήμους περιστάσεις τῆς οἰκογενείας Παραδαρμένου. Ἡ δεσποινὶς Οὐρανία ἔστεκε πολλάκις πρὸ τοῦ κατόπτρου, στριφογυρίζουσα τὸ πρόσωπον διὰ νὰ ἴδῃ εἰς ποίαν στάσιν ἡ μύτη της ἐφαίνετο ὀλιγώτερον σουβλερή. Ἡ Βασίλω ἀφοῦ ἐκαθάρισε τεσσαράκοντα ἑπτὰ κολοκύνθια, ἔπλυνεν ἕνα πανταλόνι τοῦ κ. Ζαχαρίου, χρώματος κιτρίνου. Ὁ Μιμῖκος ἐζήτει ἐπιμόνως νὰ μάθῃ ἄν ἐντὸς τοῦ θεάτρου ἐπώλουν κουραμπιέδες, ἔτρεχε δέ δι' ὅλης τῆς ἡμέρας εἰς τὸν δρόμον, πετροβολῶν τὴν δαμασκηνέαν τοῦ ἀντικρὺ κήπου, ὅτε δὲ εἰσήρχετο εἰς τὸ σπίτι, ἔκοπτε πάντοτε ὑπερμέγεθες τεμάχιον ἄρτου, πρὸς μεγίστην ἀπελπισίαν τῆς κ. Θεοδώρας.[.................................................] ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ Άννινος, Μπάμπης - «Η οικογένεια διασκεδάζει Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

 

1. Χαράλαμπος Άννινος/Βικιπαίδεια

2. Διαβάστε επίσης=>Χαράλαμπος ( Μπάμπης ) Άννινος (1852-1934): ένας επτανήσιος στην Αθήνα: οι επτανησιακές καταβολές και η ενσωμάτωση ενός Κεφαλονίτη λογοτέχνη στην πνευματική ζωή της Αθήνας(Διδακτορική διατριβή του Ηλία  Τουμασάτου στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο)