Roma (1972 ): Φόρος τιμής του Federico Fellini στην αγαπημένη του «Αιώνια πόλη»

 

Roma (1972 film)

Το «Ρόμα» (Roma) του 1972 είναι μια ταινία του Ιταλού σκηνοθέτη Federico Fellini, μερικώς αυτοβιογραφική, που αποτελεί έναν ύμνο στην Αιώνια Πόλη, παρουσιάζοντας μια σειρά από 느χά εικόνες και επεισόδια που συνδυάζουν τις αναμνήσεις του σκηνοθέτη με την παρατήρηση της σύγχρονης ζωής.


Η ταινία αφηγείται την άφιξη του νεαρού Fellini στη Ρώμη, με φόντο την εποχή του Μουσολίνι τη δεκαετία του 1930, και εναλλάσσεται με σκηνές από τη σύγχρονη δεκαετία του 1970, όπου ο σκηνοθέτης πλέον κινηματογραφεί την πόλη. Η πλοκή είναι χαλαρή, λειτουργώντας περισσότερο ως ένα καλειδοσκόπιο από εντυπώσεις, πρόσωπα και καταστάσεις, παρά ως μια συμβατική αφήγηση με εξέλιξη χαρακτήρων. Κεντρικό «πρόσωπο» της ταινίας είναι η ίδια η Ρώμη, με όλη της την ομορφιά, την ασχήμια, τη μεγαλοπρέπεια και την παρακμή.
Στυλ και Θεματική

Ο Fellini εγκαταλείπει την ανάγκη ενός παραδοσιακού σεναρίου, προτιμώντας μια σειρά από έντονες, συχνά σουρεαλιστικές και γκροτέσκες εικόνες. Η ταινία λειτουργεί ως μια κινηματογραφική αυτο-ψυχανάλυση, όπου ο σκηνοθέτης εξερευνά τις παιδικές και εφηβικές του μνήμες, ενώ ταυτόχρονα ασκεί κριτική στη σύγχρονη πραγματικότητα. Η αντίθεση μεταξύ του ζωντανού παρελθόντος (π.χ. γιορτές σε γειτονιές, θέατρα βαριετέ) και της αποξενωμένης σύγχρονης εποχής (π.χ. μποτιλιαρίσματα, πορείες) είναι συνεχής.


Μερικές από τις πιο διάσημες σκηνές περιλαμβάνουν:

    Την επίδειξη μόδας για τον Καρδινάλιο: Μια εξωφρενική, θεαματική σκηνή όπου κληρικοί και καλόγριες παρελαύνουν με περίτεχνα άμφια, η οποία γυρίστηκε στα στούντιο της Cinecittà.

    Το πορτραίτο της Άννα Μανιάνι: Η θρυλική Ιταλίδα ηθοποιός εμφανίζεται ως ο εαυτός της σε μια από τις τελευταίες της εμφανίσεις, λίγους μήνες πριν πεθάνει.

    Την καταστροφή των τοιχογραφιών: Κατά τη διάρκεια ανασκαφών σε κατακόμβες, οι αρχαίες τοιχογραφίες καταστρέφονται μόλις έρθουν σε επαφή με τον αέρα, ένα σύμβολο της φθαρτότητας του χρόνου.

Ο Peter Gonzales υποδύεται τον νεαρό Fellini, ενώ ο ίδιος ο σκηνοθέτης κάνει ένα σπάνιο cameo, συμβουλεύοντας νέους ακτιβιστές να είναι αληθινοί με τη φύση τους.


Η ταινία προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Καννών του 1972, αλλά δεν συμμετείχε στο διαγωνιστικό τμήμα. Αν και κάποιοι κριτικοί τη θεωρούν σχετικά αδύναμη σε σύγκριση με αριστουργήματα , όπως το «8½» ή το «Amarcord», το «Ρόμα» θεωρείται κεντρικό σημείο αναφοράς που συνοψίζει όλες τις φελλινικές εμμονές. Το 2019, η ταινία αποκαταστάθηκε σε 4K από τη Cineteca di Bologna.