
Καταιγιστική
δράση αλλά και χαλαρή ατμόσφαιρα, κοινωνικός σχολιασμός και σκοτεινός
ρεαλισμός: Είκοσι έξι αστυνομικά, νουάρ και ψυχολογικά θρίλερ, για ένα
καλοκαίρι γεμάτο συγκινήσεις.
Επιλογή-παρουσίαση: Χίλντα Παπαδημητρίου
Ξεχωρίσαμε είκοσι έξι έργα αστυνομικής πεζογραφίας, μεταφρασμένης και
ελληνικής, από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή. Ήρωες και ηρωίδες που
μας συστήνονται για πρώτη φορά, αλλά και παλιοί μας γνώριμοι, φόνοι και
μυστήρια για γνήσιες καλοκαιρινές ανατριχίλες, αλλά και εφαλτήριο για
την ανάδειξη σημαντικών κοινωνικών ζητημάτων. Τέλος, ένα βιβλίο για τα
«μυστικά της αστυνομικής αφήγησης», από έναν ειδήμονα του είδους.
Μεταφρασμένα
Σ. Α. Κόσμπι, Ο βασιλιάς της στάχτης (μτφρ. Γιώργος Μαραγκός, εκδ. Gutenberg)
«Ένα τηλεφώνημα αλλάζει τη ζωή του Ρόμαν, επιτυχημένου οικονομικού
συμβούλου στην Ατλάντα. Ο πατέρας του χαροπαλεύει. Η αδερφή του
αγωνίζεται να σώσει την οικογενειακή επιχείρηση, ένα αποτεφρωτήριο, και
να ανακαλύψει τι συνέβη στη μητέρα τους που εξαφανίστηκε όταν ήταν
παιδιά. Ο αδερφός του χρωστά χρήματα σε γκάνγκστερ και το ατύχημα του
πατέρα του δεν ήταν παρά μια προειδοποίηση για το τι θα συμβεί και στον
ίδιο, αν δεν τους πληρώσει. Ο Ρόμαν πρέπει να επιστρέψει στη μικρή,
βίαιη πόλη όπου γεννήθηκε. Συνηθισμένος να ενεργεί με πονηριά και να
εξασφαλίζει κέρδη και για τον ίδιο και για τους πελάτες του, πιστεύει
πως θα καταφέρει να χειριστεί τους γκάνγκστερ και να σώσει την
οικογένειά του.»

Για μία φορά ακόμα, ο Σ.Α. Κόσμπι εστιάζει στη φυλετική και ταξική
μοίρα των ηρώων του. Παρότι ο Ρόμαν Κάρουδερς μοιάζει να έχει ξεφύγει
από την αγροτική κοινότητα της Βιρτζίνιας όπου μεγάλωσε, θα αναγκαστεί
να επιστρέψει για να σώσει τους δικούς του – ένα θέμα επαναλαμβανόμενο
σε όλα τα βιβλία του Κόσμπι. Οι δεσμοί αίματος των τσακισμένων
οικογενειών είναι πιο ισχυροί από τον πλούτο και τη χλιδή των
χρηματοοικονομικών στην Ατλάντα. Με μια ανάπτυξη που θυμίζει σαιξπηρική
τραγωδία, γουέστερν-σπαγγέτι ή ταινία του Κουροσάβα, ο συγγραφέας
σκιαγραφεί την κατεστραμμένη πόλη, τους κατοίκους, αλλά και τους
τυράννους της. Συναρπαστικός ο χαρακτήρας της αδερφής του Ρόμαν, της
Νέβια, μιας γυναίκας που προσπαθεί να σώσει την οικογενειακή επιχείρηση
που φορτώθηκε εξ ανάγκης -ένα αποτεφρωτήριο!-, ενώ συγχρόνως παλεύει με
τη μυστηριώδη εξαφάνιση της μητέρας της.
Η επιτομή του southern noir, του υποείδους του αστυνομικού που
ξεκίνησε από τον Τζέιμς Μ. Κέιν, συνεχίστηκε από τον Τζιμ Τόμσον και
καλλιεργείται ασταμάτητα από τον Τζέιμς Λη Μπερκ.
Μισέλ Πεντινιελί, Πίσω από τα σκυλιά (μτφρ. Γιάννης Καυκιάς, εκδ. Πόλις)
«Η Ντιου Μποκανέρα, την οποία γνωρίσαμε στο Μποκανέρα, το
πρώτο βιβλίο της σειράς με ηρωίδα αυτή την πενηντάρα, ανυπότακτη,
θαρραλέα και επίμονη ιδιωτική ντετέκτιβ στη Νίκαια της Γαλλίας, που
διακρίνεται για το ανατρεπτικό της χιούμορ, επιστρέφει. Ερευνά τώρα τη
φρικτή δολοφονία ενός νεαρού πρόσφυγα από την Ερυθραία. Η Ντιου θα
αφοσιωθεί ψυχή τε και σώματι στην υπόθεση, ψάχνοντας τους δρόμους που
ακολουθούν οι πρόσφυγες όταν εγκαταλείπουν τoν τρόμο της πατρίδας τους,
περνώντας μέσα από τη Γαλλία για να φτάσουν στη νέα Γη της Επαγγελίας,
την Αγγλία ή τη Γερμανία. Ναι, πρέπει να περάσεις τα σύνορα για να
σωθείς. Και το μόνο όπλο που διαθέτεις είναι η ανθρώπινη αλληλεγγύη».

Η πρώτη φορά που συνάντησα την Μποκανέρα ήταν στο βιβλίο του Patrick Raynal Καιρός για πόλεμο,
αλλά το συνειδητοποίησα μόνο όταν βγήκε στα ελληνικά το πρώτο βιβλίο
της Michele Pedinielli με την ομώνυμη ηρωίδα. Βγαίνω ίσως εκτός θέματος,
αλλά ο Raynal έχει γράψει: «Αν ο Μοντάλε και ο Κορμπούτσι είχαν κόρη,
αυτή θα ήταν η Μποκανέρα.» Στο δεύτερο βιβλίο της Pedinielli, η Ντιού
επιστρέφει στη δράση, όταν ανακαλύπτει τυχαία το πτώμα ενός νεαρού
πρόσφυγα από την Ερυθραία. Η Νίκαια, όπως ίσως δεν είναι ιδιαίτερα
γνωστό, βρίσκεται κοντά στις Άλπεις και στο σημείο εισόδου των κάθε
λογής κατατρεγμένων στη Γαλλία ήδη από την εποχή του Ισπανικού Εμφύλιου
και του Δευτέρου Παγκόσμιου Πολέμου, αλλά και πέρασμα των εβραίων που
προσπαθούσαν να γλιτώσουν από τη ναζιστική λαίλαπα. Εδώ μπαίνει στην
αφήγηση μία δεύτερη ιστορία από το παρελθόν, η οποία συνδέεται αρμονικά
και επεξηγεί τη διαχρονικότητα του φαινομένου της μετανάστευσης.
Η συγγραφέας δεν γράφει αστυνομικά βιβλία για να προμηθεύσει την
πλοκή με ένα πτώμα. Οι περιπέτειες της Ντιού εστιάζουν στην ανθρώπινη
μοίρα, στην κοινωνική αδικία και στην αλληλεγγύη που συνδέει τους
περιθωριοποιημένους, ακόμα και σε μια κομψή και πολυτελή περιοχή όπως η
Γαλλική Ριβιέρα. Οι φίλοι και οι συνεργάτες της είναι άνθρωποι αληθινοί,
έτοιμοι να βοηθήσουν, γεμάτοι συμπόνοια, όπως η ίδια η Ντιού. Μια
ηρωίδα που δεν υιοθετεί τις μάτσο συμπεριφορές των τυπικών
μπάτσων/ντεντέκτιβ, αλλά διαβάζει Μονταλμπάνο – τι άλλο να ζητήσει
κανείς.
Οι διαρκείς αναφορές στη σύγχρονη μουσική και στο κλασικό neo-polar κάνουν ακόμα πιο απολαυστική την ανάγνωση.
Τάνα Φρεντς, Ο κυνηγός (μτφρ. Δέσποινα Δρακάκη, εκδ. Μεταίχμιο)
«Δύο άντρες φτάνουν ένα ζεστό καλοκαίρι σε ένα χωριό της δυτικής
Ιρλανδίας. Και οι δύο έρχονται για να πλουτίσουν. Κάποιος έρχεται για να
πεθάνει.
»Ο Καλ Χούπερ πήρε σύνταξη από την αστυνομία του Σικάγου και
μετακόμισε στην επαρχία της Ιρλανδίας αναζητώντας ηρεμία. Τη βρήκε μαζί
με τη Λένα και την Τρέι Ρέντι, μια έφηβη. Τότε όμως ο επί χρόνια απών
πατέρας της Τρέι επανεμφανίζεται, φέρνοντας μαζί του έναν Άγγλο
εκατομμυριούχο και ένα λεπτομερές σχέδιο για να βρουν χρυσό στην
περιοχή. Ξαφνικά όλα όσα είχαν χτίσει οι τρεις τους κινδυνεύουν. Ο Καλ
και η Λένα είναι έτοιμοι να κάνουν ό,τι χρειαστεί για να προστατεύσουν
την Τρέι, αλλά η Τρέι δεν θέλει προστασία. Θέλει εκδίκηση.

»Γεμάτο ένταση και σασπένς, το βιβλίο εξερευνά όσα είμαστε
διατεθειμένοι να κάνουμε για τους αγαπημένους μας, μέχρι πού μπορούμε να
φτάσουμε για να πάρουμε εκδίκηση, και όσα πρέπει να θυσιάσουμε όταν
αυτά τα δύο έρχονται σε σύγκρουση.»
Στη δεύτερη αυτή περιπέτεια του συνταξιούχου αστυνομικού Καλ Χούπερ, η
συγγραφέας αφήνει στην άκρη το procedural είδος και διηγείται μια σάγκα
με φόνους και μυστήρια. Όπως ο Jo Nesbo με το Βασίλειο και τον Βασιλιά,
αφηγείται χωρίς να βιάζεται μια περίπλοκη οικογενειακή ιστορία, χωρίς
την υπερβολική δράση και τις ανατροπές που έχουμε συνηθίσει στο crime,
κάνοντας ένα ενδιαφέρον crossover του αστυνομικού με μια παραλλαγή του
παραδοσιακού γουέστερν, κυρίως σε αυτό το βιβλίο, όπου πιάνει και τον
θρύλο των χρυσοθήρων. Η Tana French ξαναθυμίζει στους αναγνώστες τη
μαγεία της αργής αφήγησης, όπου κάτω από το πρώτο επίπεδο της ιστορίας,
βράζει η γη και ετοιμάζεται να εκραγεί.
Στίβεν Κινγκ, Μην κάνεις πίσω (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος, Κλειδάριθμος)
«Όταν η αστυνομία λαμβάνει μια επιστολή από κάποιον που απειλεί να
σκοτώσει "13 αθώους και 1 ένοχο" ως εξιλέωση για τον άδικο θάνατο ενός
αθώου, η ντετέκτιβ Ίζι Τζέινς δεν ξέρει τι να υποθέσει. Καθώς
ξετυλίγεται η έρευνα, η Ίζι συνειδητοποιεί ότι ο αποστολέας του
γράμματος σοβαρολογεί, και ζητάει βοήθεια από τη φίλη της Χόλι Γκίμπνι.
Στο μεταξύ, η Κέιτ ΜακΚέι, μια αμφιλεγόμενη, δυναμική ακτιβίστρια για τα
δικαιώματα των γυναικών ξεκινά μια περιοδεία με ομιλίες σε όλη τη χώρα.
Ένας σφοδρός πολέμιος του μηνύματος που προωθεί η Κέιτ την έχει βάλει
στο στόχαστρο και προκαλεί επεισόδια στις δημόσιες εμφανίσεις της. Καθώς
ο διώκτης γίνεται ολοένα και πιο επικίνδυνος, η Χόλι προσλαμβάνεται ως
σωματοφύλακας της Κέιτ. Με μια χορεία καθηλωτικών χαρακτήρων, παλιών και
νέων, αυτές οι παράλληλες αφηγήσεις συγκλίνουν σε μια ανατριχιαστική
και θεαματική κατάληξη - ένας άθλος μυθοπλασίας, που μόνο ο Στίβεν Κίνγκ
θα μπορούσε να φέρει σε πέρας.»

Σε γενικές γραμμές, με τρομάζει ο όγκος της συγγραφικής παραγωγής του
Stephen King, την οποία αδυνατώ να παρακολουθήσω. Αλλά κάθε φορά που
χάνομαι σ’ ένα βιβλίο του, με τρομάζει ακόμα περισσότερο ο ιδιοφυής
τρόπος του να μπλέκει τις διαφορετικές πλοκές και να σχεδιάζει τις
κινήσεις των ηρώων σαν να παίζει μια παρτίδα σκάκι. Ο King έχει αληθινά
φανατικούς αναγνώστες-μελετητές της γραφής του, στους οποίους δεν ανήκω,
θα πω μόνο ότι απόλαυσα ιδιαίτερα το Μην κάνεις πίσω. [.............................]
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ...ΣΑΣΠΕΝΣ«Χωρίς δείκτη προστασίας» – 26 αστυνομικά, νουάρ και θρίλερ...