«Συμβαίνουν αυτά. Και θα συμβούν πολύ χειρότερα, από τη στιγμή που η κατάλυση κάθε έννοιας διεθνούς δικαίου και ο αποκεφαλισμός ηγετών που δε γουστάρουμε με συνοπτικές διαδικασίες είναι η νέα κανονικότητα.»
Δημήτρης Πολιτάκης ,Δημοσιογράφος
Αντιμέτωποι με το εντυπωσιακό γεγονός ότι το 2019, μόνο το 4,3% των
ορχηστρών διευθύνονταν από γυναίκες, η Φιλαρμονική του Παρισιού και η
Ορχήστρα Μότσαρτ του Παρισιού ένωσαν τις δυνάμεις τους. Από αυτή την
επιθυμία να σπάσουν το «γυάλινο ταβάνι» γεννήθηκε ο La Maestra, ο πρώτος
διεθνής διαγωνισμός αφιερωμένος αποκλειστικά σε γυναίκες μαέστρους.
Το
2026, ο διαγωνισμός γιορτάζει την τέταρτη διοργάνωσή του. Παρόλο που το
ποσοστό των γυναικών που διευθύνουν μόνιμες ορχήστρες έχει αυξηθεί στο
8%, η ύπαρξη αυτού του εφαλτηρίου παραμένει απαραίτητη. Φέτος, δεκαέξι
υποψήφιες από όλο τον κόσμο διαγωνίζονται ενώπιον μιας έγκριτης κριτικής
επιτροπής, υπό την προεδρία της Ουκρανής μαέστρου Οξάνα Λίνι. Ο
διαγωνισμός εκτυλίσσεται σε τρία βασικά στάδια: δύο ημέρες προκριματικών
γύρων, έναν ημιτελικό και στη συνέχεια έναν τελικό.
Πριν από το ταξίδι, δεν μ’ έπιανε ύπνος -τα στερεότυπα απεικόνιζαν
μια χώρα κακών Ρώσων και φτώχειας. Φθάνοντας στο αεροδρόμιο είδα κάτι
άλλο. Μια χώρα -τη Ρωσία– πιο προχωρημένη, πιο σύγχρονη και πιο οργανωμένη από πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Ο Στράτος Σιουρδάκης, επικεφαλής της Πολιτιστικής και Μορφωτικής
Εταιρείας των Ελλήνων της Αγίας Πετρούπολης, συνάντησε τη Μαρία Δεναξά
και μίλησαν για τα στερεότυπα και την αναπαραγωγή τους.
«Όποιος
δεν θαυμάζει τον εβραϊκό λαό είναι ανόητος», δήλωσε ο υπουργός Υγείας.
«Είμαστε με το Ισραήλ και είμαστε υπερήφανοι γι’ αυτό», πρόσθεσε ο
Άδωνις Γεωργιάδης, ευχόμενος «ο σπουδαίος λαός της Περσίας να αναπνεύσει
τον αέρα της ελευθερίας που του αξίζει». Και ενημερώνοντάς μας, επίσης,
ότι «φυσικά χωρίς τις ΗΠΑ και ειδικά τον πρόεδρο όλα αυτά δεν θα είχαν
συμβεί και η ιστορία αυτό θα του το πιστώσει».
Κατόπιν τούτων,
είναι σφόδρα πιθανό η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ να επανορθώσει την
αδικία, πριν… μιλήσει η ιστορία. Και να απονείμει το φετινό Νόμπελ
Ειρήνης στον Ντόναλντ Τραμπ, πιθανότατα από κοινού με τον Μπέντζαμιν
Νετανιάχου. Συνεκτιμώντας, φυσικά, την ιστορική προσφορά αμφότερων των
ανδρών στις παγκόσμιες αξίες της ειρήνης και της δημοκρατίας.
Συνεκτιμώντας,
για παράδειγμα, ότι ο Αμερικανός πρόεδρος -εκείνος που θα τον «πιστώσει
η ιστορία»- βομβάρδισε επτά χώρες μέσα στον πρώτο χρόνο της δεύτερης
θητείας του. Ότι, επίσης, μέσα στο πρώτο δίμηνο του δεύτερου έτους της
ίδιας θητείας οργάνωσε και εκτέλεσε δύο στρατιωτικές επιχειρήσεις
εναντίον κυρίαρχων κρατών, της Βενεζουέλας και του Ιράν. Γράφοντας
πάντοτε στα παλαιότερα των υποδημάτων του το δημοκρατικά εκλεγμένο
Κογκρέσο, το διεθνές Δίκαιο, τις διεθνείς συνθήκες, τον ΟΗΕ, και
οποιαδήποτε άλλη δομή του μεταπολεμικού οικοδομήματος ασφαλείας έχει
μείνει όρθια.
Συνυπολογίζοντας ακόμη ότι ο πιστός σύμμαχος και
πελάτης του Τραμπ, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου -ο σύμμαχος για τον οποίο
«είμαστε υπερήφανοι»- άσκησε επί δύο χρόνια «δικαίωμα αυτοάμυνας»,
δολοφονώντας (σύμφωνα με τα στοιχεία του Lancet) περί τις 75.000
Παλαιστινίους, εκ των οποίων οι περισσότεροι ήταν άμαχοι και παιδιά. Και
καταργώντας, στο όνομα του εβραϊκού λαού, το δικαίωμα όχι μόνον
κρατικής υπόστασης αλλά και αυτής καθαυτήν της ύπαρξης ενός άλλου λαού,
του παλαιστινιακού.
Έως ότου η… Επιτροπή Νόμπελ και η Ιστορία
συνεκτιμήσουν και συνυπολογίσουν όλα αυτά, οι υπόλοιποι μπορούμε να
παραμείνουμε «ανόητοι». Δεν είναι απλώς δικαίωμα, είναι δημοκρατικό και
ανθρωπιστικό καθήκον…
Η κατάλυση κάθε έννοιας διεθνούς δικαίου και η επίδειξη ισχύος είναι η νέα κανονικότητα, κι όποιος γουστάρει.
Σύμφωνα
με τις πιο πρόσφατες πληροφορίες, ο απολογισμός των νεκρών μετά τον
αμερικανοϊσραηλινό βομβαρδισμό ενός σχολείου θηλέων στη πόλη Μινάμπ του
νότιου Ιράν έχει φτάσει τον αριθμό 153 (τα βίντεο και οι φωτογραφίες που
απεικονίζουν τον όλεθρο που άφησε πίσω του το χτύπημα, το οποίο είχε
πιθανόν στόχο μια βάση Φρουρών της Επανάστασης που βρισκόταν κοντά,
έχουν επαληθευτεί). Θεάρεστο το έργο των από κοινού επιχειρήσεων «Επική
Οργή» (ποιος παιδοβούβαλος στο Πεντάγωνο σκέφτηκε το όνομα;) των ΗΠΑ και
«Βρυχηθμός του Λιονταριού» του Ισραήλ: Με τον θάνατό τους, γλίτωσαν μια
για πάντα τα κορίτσια αυτά από την καταπίεση, την μπούρκα και τους
μουλάδες (πόσο πολιτισμένοι και ανώτεροι νιώθουν πολλοί συμπατριώτες μας
όταν γράφουν ή λένε μετά βδελυγμίας «οι μουλάδες»).
Όσο κι αν
αυτό μοιάζει δύσκολο, η είδηση λαμβάνει ακόμα πιο ανατριχιαστικές
διαστάσεις μετά το χθεσινό δημοσίευμα της Wall Street Journal που
αποκαλύπτει ότι ο αμερικανικός στρατός χρησιμοποίησε το μοντέλο τεχνητής
νοημοσύνης Claude της Anthropic στην επίθεσή του κατά του Ιράν, παρά
την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ, που είχε ανακοινωθεί λίγες ώρες
νωρίτερα, να διακόψει κάθε σχέση με την εταιρεία και τα εργαλεία της.
Δεν ξέρω πόσο μπορεί να ισχύει τεχνικά, αλλά και μόνο η ιδέα ότι το
χτύπημα στο σχολείο ίσως και να οφείλεται σε λάθος εκτίμηση ή σε
«παραίσθηση» της τεχνητής νοημοσύνης, μπορεί να σε κάνει να τρελαθείς,
αν ακόμα την έχεις γλιτώσει μέσα σ’ όλη αυτή την παράνοια.
Συμβαίνουν
αυτά. Και θα συμβούν πολύ χειρότερα, από τη στιγμή που η κατάλυση κάθε
έννοιας διεθνούς δικαίου και ο αποκεφαλισμός ηγετών που δε γουστάρουμε
με συνοπτικές διαδικασίες είναι η νέα κανονικότητα.
Συγνώμη
λάθος, ήταν ένα «glitch» του συστήματος η σφαγή των αθώων, μια
παράπλευρη απώλεια στο πλαίσιο ενός «προληπτικού» χτυπήματος (όπως
«προληπτικός» ήταν ο λιμός και «προληπτική» η γενοκτονία στη Γάζα).
Συμβαίνουν αυτά. Και θα συμβούν πολύ χειρότερα, από τη στιγμή που η
κατάλυση κάθε έννοιας διεθνούς δικαίου και ο αποκεφαλισμός ηγετών που δε
γουστάρουμε με συνοπτικές διαδικασίες είναι η νέα κανονικότητα. Πολλοί
συμπολίτες όμως δεν έχουν κανένα πρόβλημα με μια τέτοια απείρως δυσοίωνη
εξέλιξη, ίσα-ίσα μοιάζουν να την βρίσκουν τρελά με την παραβίαση των
κανόνων και την επίδειξη ισχύος. «Τα συμφέροντα μας επιτάσσουν ώμο με
ώμο με το Ισραήλ και όποιος δεν υποστηρίζει αυτή τη συμμαχία είναι
ηλίθιος ή ύποπτος», τόνιζε για πολλοστή φορά προχθές ο Φαήλος
Κρανιδιώτης σε μια ανάρτηση του. Αυτή όμως δεν είναι μόνο η θέση ενός
ακροδεξιού προβοκάτορα, αλλά μια κοινή γραμμή ανάμεσα σε πολλούς
«φιλελεύθερους» υποστηρικτές της κυβέρνησης.
«Δεν είναι
απαραίτητο να συμφωνεί κανείς πολιτικά με τους διάφορους ηγέτες που
εκτελεί η Άγρια Δύση για να θεωρήσει ότι δεν έχει κανένα απολύτως
δικαίωμα να το κάνει», σχολίαζε προχθές ο Ταρίκ Άλι. «Ο Σαντάμ
κρεμάστηκε από τον Μπους μετά από μια εντελώς ψεύτικη δίκη, ο Καντάφι
λιντσαρίστηκε βάναυσα κατόπιν εντολής των Μπ. Ομπάμα/ Χ. Κλίντον, ο
Μαδούρο απήχθη και κρατείται παράνομα από τον Τραμπ, και τώρα
εκτελέστηκε ο Χαμενεΐ, επίσης από τον Τραμπ. Ο Άσαντ είναι πλέον
οδοντίατρος στη Μόσχα, αλλά η Συρία έχει καταστραφεί και η Δύση έχει
τοποθετήσει έναν ακτιβιστή της Αλ Κάιντα στην εξουσία έτσι ώστε τα
ισραηλινά αεροπλάνα να μπορούν να πετούν ανενόχλητα πάνω από τον συριακό
εναέριο χώρο για να βομβαρδίσουν το Ιράν. Ό,τι άλλο και να συμβαίνει,
δημιουργείται πλέον ένα προηγούμενο και για τις ομάδες εκείνες που
αντιτίθενται στη Άγρια Δύση. Δεν θα τελειώσει έτσι απλά όλο αυτό και,
δεδομένου ότι το διεθνές δίκαιο δεν υπάρχει πια, ας είμαστε
προετοιμασμένοι για τα πάντα. Ζούμε μια θλιβερή κατάσταση του κόσμου».
Ανάλυση Guardian: Ο Τραμπ και η χειρότερη προεδρική απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην Ιστορία
efsyn.gr
6–7 λεπτά
Μέσα
σε οκτώ λεπτά, φορώντας ένα λευκό καπέλο με τη λέξη «USA», ο Τραμπ
ανέτρεψε μισόν αιώνα αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, αθέτησε την
προεκλογική του υπόσχεση να αποφύγει τους «ατελείωτους πολέμους» και
εξέθεσε τον επικεφαλής της FΙΦΑ, τον Τζιάνι Ινφαντίνο, ο οποίος απένειμε
στον Αμερικανό πρόεδρο ένα κομμένο και ραμμένο στα μέτρα του «διεθνές
βραβείο ειρήνης», ένα νόμπελ-μαϊμού.
«Υπάρχει επίσης ένα όμορφο
μετάλλιο για εσάς, μπορείτε να το φοράτε όπου θέλετε να πάτε», είχε πει
κολακευτικά ο Ινφαντίνο στον Τραμπ τον περασμένο Δεκέμβριο. Ο πρόεδρος
των ΗΠΑ δεν φορούσε αυτό το μετάλλιο το Σάββατο στο πολεμικό τηλεοπτικό
του διάγγελμα από την έπαυλή του στο Μαρ α Λάγκο της Φλόριντα. Αντίθετα,
έδωσε μια κακόγουστη παράσταση που θα έκανε κάποιους φιλάθλους να τον
ρωτήσουν : «Μήπως είσαι ο Τζορτζ Γ. Μπους μεταμφιεσμένος;»
Με τα παραπάνω λόγια ξεκίνησε την τελευταία ανάλυσή του στηGuardian
ο Ντέιβιντ Σμιθ,ο επικεφαλής του Γραφείου Ουάσιγκτον της βρετανικής
εφημερίδας. Στη συνέχεια εξήγησε γιατί κατά τη γνώμη του ο 80χρονος
Τραμπ διεκδικεί με αξιώσεις νέο...ρεκόρ Ηνωμένων Πολιτειών στην
κατηγορία «η χειρότερη προεδρική απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην
Ιστορία», αφήνοντας τον Μπους υιό, δεύτερο και καταϊδρωμένο.
Ιδού εκτενή αποσπάσματα από την ανάλυση του έγκυρου δημοσιογράφου:
«Ο
Μπους οδήγησε τις ΗΠΑ σε έναν τραγικό πόλεμο στο Ιράκ το 2003, που
κόστισε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπινες ζωές και τρισεκατομμύρια δολάρια
και έληξε άδοξα το 2011. Εκείνη η απόφαση χαρακτηρίστηκε πρόσφατα από
τη νεοϋορκέζικη δεξαμενή σκέψης «Council on Foreign Relations» ως η
χειρότερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην Ιστορία. Ο Τραμπ φαίνεται
αποφασισμένος να κερδίσει τώρα αυτόν τον τίτλο.
Τουλάχιστον ο
Μπους προσπάθησε να επιχειρηματολογήσει υπέρ της εισβολής του – με
ψέματα για όπλα μαζικής καταστροφής που δήθεν διέθετε ο Ιρακινός
δικτάτορας Σαντάμ Χουσεΐν – και επιχείρησε να πείσει τον ΟΗΕ για τα
πλεονεκτήματά της.
Ο Τραμπ δεν μπήκε καν στον κόπο. Συγκέντρωσε
μια τεράστια «αρμάδα» στη Μέση . Ανατολή με ελάχιστες εξηγήσεις προς το
Κογκρέσο ή τους πολίτες. Και στην πρόσφατη ομιλία του για την Κατάσταση
του Έθνους ανέφερε το Ιράν μία ώρα μετά την έναρξή της.
«Μοχθηρή ομάδα» και παρελθοντολογία
Τελικά,
όταν οι βόμβες ήδη έπεφταν το πρωί του περασμένου Σαββάτου, προσπάθησε
να προσφέρει ένα σκεπτικό στο βίντεό του στα κοινωνικά δίκτυα. Το
ιρανικό καθεστώς, είπε, είναι «μια μοχθηρή ομάδα πολύ σκληρών, τρομερών
ανθρώπων» των οποίων οι απειλητικές δραστηριότητες «θέτουν άμεσα σε
κίνδυνο» τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους». Είπε για τα παλιά: την κρίση
των Αμερικανών ομήρων στο Ιράν μετά την ισλαμική επανάσταση του 1979,
την βομβιστική επίθεση σε στρατώνα πεζοναυτών στον Λίβανο το 1983, στην
επίθεση στο πλοίο USS Cole στην Υεμένη το 2000 και στον ρόλο του Ιράν
στον θάνατο και τον τραυματισμό Αμερικανών στρατιωτών στο κατεχόμενο
Ιράκ.
«Ήταν μαζική τρομοκρατία. Δεν πρόκειται να το ανεχτούμε
άλλο», είπε. Όμως τίποτε από αυτά δεν απαντούσε σε ένα απλό ερώτημα:
γιατί τώρα;
«Το Ιράν είναι ο υπ’ αριθμόν ένα κρατικός χορηγός της
τρομοκρατίας στον κόσμο και μόλις πρόσφατα σκότωσε δεκάδες χιλιάδες
πολίτες του που διαδήλωναν στους δρόμους» τόνισε.
Ο Τραμπ
προσπέρασε τον δικό του ισχυρισμό ότι οι βομβαρδισμοί του περασμένου
Ιουνίου είχαν «εξαλείψει ολοσχερώς» το πυρηνικό πρόγραμμα των Ιρανών.
«Απέρριψαν κάθε ευκαιρία να αποκηρύξουν τις πυρηνικές τους φιλοδοξίες»
είπε.
Ύστερα ήρθε μια απροσδόκητη παραδοχή: «Οι ζωές γενναίων
Αμερικανών ηρώων μπορεί να χαθούν και μπορεί να έχουμε απώλειες. Αυτό
συμβαίνει συχνά στον πόλεμο. Αλλά δεν δρούμε για το παρόν. Δρούμε για το
μέλλον. Πρόκειται για μια ευγενή αποστολή».
Ιδού λοιπόν που ο
Τραμπ, πρόεδρος-σταρ των τηλεοπτικών ριάλιτι, κατανοεί πόσο απελπιστική
θα είναι η εικόνα αν Αμερικανοί στρατιώτες επιστρέψουν στην πατρίδα μέσα
σε φέρετρα, έχοντας θυσιαστεί για έναν σκοπό που το κοινό ελάχιστα
κατανοεί και ακόμη λιγότερο πιστεύει.
«Ένας φυγόστρατος είναι
πρόθυμος να θυσιάσει παιδιά της εργατικής τάξης. Πόσο γενναιόδωρο εκ
μέρους του...» σχολίασε ο Ρούμπεν Γκαγιέγο, Δημοκρατικός γερουσιαστής
από την Αριζόνα και βετεράνος του πολέμου στο Ιράκ.[........]
Το
Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως, αλλά όχι
πάντα, την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου
Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι,
που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο
άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες
έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις
αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς που
ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα,
σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως
αγγελτήρια θανάτων.
Οπότε,
συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας
πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η
επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.
Φέτος που η πρώτη του μηνός πέφτει Κυριακή, το λογοτεχνικό άρθρο προφανώς αναβάλλεται.
Να
επισημάνω ότι δυο από τις μέρες του μήνα (23 και 29 Μαρτίου) τιμούν
γεγονότα του οικογενειακού μας μικροκόσμου. (Και για να προλάβω
ερωτήσεις, ο Χαράλαμπος Κανόνης ήταν γεωπόνος της Αγροτικής Τράπεζας και
αδελφικός φίλος του παππού μου, που μαρτύρησε στη Χίο στις 29 Μαρτίου
1948, στα τριανταεννιά του χρόνια).
Κυ 1
Ανακάλυψις της ραδιενεργείας υπό Ερρίκου Μπεκερέλ και γενέσιον Φρειδερίκου Σοπέν και Μποττιτσέλη Αλεξάνδρου του Φλωρεντινού
Δε 2
Γενέσιον Αντωνίου Βιβάλντι
Τρ 3
† Νικολάου Γκόγκολ
Τε 4
Γενέσιον Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη
Πε 5
† Ούγου Τσάβες του επαναστάτου, Λαπλάς και Βόλτα των επιστημόνων
Πα 6
Μιχαήλ Αγγέλου γενέσιον. Και του Κιλελέρ.
Σα 7
Αριστοτέλους του Σταγειρίτου θανή
Κυ 8
Παγκόσμια ημέρα των δικαιωμάτων της γυναίκας
Δε 9
Αναξαγόρου του φιλοσόφου
Τρ 10
† Γεωργίου Ζαμπέτα και Παγκόσμια ημέρα ασκαύλου
Τε 11
Ρωμαίου και Ιουλιέτας
Πε 12
Άννας Φρανκ τελευτή εν τω στρατοπέδω και Σταύρου Κουγιουμτζή θανή
Πα 13
† Ίβο Άντριτς. Και λοκντάουν επέτειος.
Σα 14
Κοίμησις Καρόλου Μαρξ και Στεφάνου Χώκινγκ του ηλεκτρομύθου. Και ημέρα του πι.
Κυ 15
Γενέσιον Αγγέλου Σικελιανού, του υψιπετούς
Δε 16
† Μοδέστου Μουσόργκσκι του μουσουργού
Τρ 17
Του Εθνικού Θεάτρου
Τε 18
† Οδυσσέως Ελύτη
Πε 19
Ταφή Ανδρέου Κάλβου «είναι γλυκύς ο θάνατος μόνον όταν κοιμώμεθα εις την πατρίδα»
Πα 20
†Κοίμησις Ισαάκ Νεύτωνος
Σα 21
Παγκόσμια ημέρα ποιήσεως αλλά και εαρινή ισημερία.
Κυ 22
† Ιωάννη Βόλφγκανγκ Γκαίτε
Δε 23
Άχθου Αρούρη, του αγνώστου ποιητού
Τρ 24
† Αδαμαντίου Κοραή. Και θανή Ιωάννου Ιατρού του Καλοψύχου.
Τε 25
Της Ελληνικής Επαναστάσεως
Πε 26
† Λουδοβίκου φαν Μπετόβεν
Πα 27
Παγκόσμια ημέρα θεάτρου
Σα 28
Δημώνακτος του φιλοσόφου
Κυ 29
Μαρτύριον Χαραλάμπους Κανόνη εν Χίω
Δε 30
Νικολάου Μπελογιάννη και των συν αυτώ τυφεκισθέντων
Τρ 31
Των εν Χίω υπό του Καραλή σφαγιασθέντων μυρίων
Ο
Μάρτιος, όπως έχουμε ξαναπεί, ήταν αρχικά ο πρώτος μήνας του παλιού
ρωμαϊκού ημερολογίου. Ήταν αφιερωμένος στον θεό Άρη (Mars), κάτι που
ταίριαζε αφού τα χρόνια εκείνα οι εκστρατείες ξεκινούσαν την άνοιξη, και
μάλιστα την πρώτη του Μάρτη γιόρταζαν το Armillustrum (Αρμιλούστριο) σε
τέμενος του Άρη, γιορτή καθαγιασμού των όπλων.
Η
ελληνική λοιπόν ονομασία του τρίτου μήνα της χρονιάς είναι δάνειο από
τα λατινικά, όπως άλλωστε και όλα τα ονόματα των μηνών. Για να
αναφέρουμε την άχρηστη πληροφορία της ημέρας, ο Μάρτιος είναι ένας από
τους τρεις μήνες του χρόνου που η τουρκική του ονομασία είναι επίσης
δάνειο από τα λατινικά, Mart (οι άλλοι δυο: Mayιs και Ağustos). Στα
αγγλικά, το όνομα του μήνα, March, συμπίπτει με τη λέξη march που
σημαίνει πορεία/εμβατήριο (μαρς) αλλά πρόκειται για απλή σύμπτωση -δεν
υπάρχει ετυμολογική συγγένεια. Σύμφωνα δε με το γνωστό ανέκδοτο, στα
λαρσινά ο Μάρτιος είναι επίσης Μαρτς, όπως στα αγγλικά.
Ο
Μάρτης είναι ο πρώτος μήνας της άνοιξης, αλλά κάνει και τα τελευταία
κρύα. Η γνωστή παροιμία λέει: Μάρτης, γδάρτης, παλουκοκάφτης, ενώ μια
άλλη συμβουλεύει «Φύλα ξύλα για το Μάρτη να μην κάψεις τα παλούκια».
Βέβαια, να θυμηθούμε πως τον καιρό που φτιάχτηκαν οι παροιμίες είχαμε το
παλιό ημερολόγιο, άρα πρέπει να πάμε 10-12 μέρες πιο μπροστά: ο τότε
Μάρτης είναι σημερινός Απρίλης ενμέρει. Ξέρουμε άλλωστε ότι “από Μάρτη
καλοκαίρι κι από Αύγουστο χειμώνα”, εξίσου όπως και “μήτε ο Μάρτης
καλοκαίρι, μήτε ο Αύγουστος χειμώνας”. Σε μια συλλογή κεφαλονίτικων
γνωμικών του Δημ. Λουκάτου βρίσκω και μιαν άλλη παραλλαγή: Από Μαρτιού
ποκάμισο κι απ’ Αύγουστο σεγκούνι.
Άστατος
λοιπόν ο μαρτιάτικος καιρός. Από την ίδια συλλογή, «Μάρτης είναι νάζια
κάνει, πότε κλαίει, πότε γελάει». Για να εξηγήσουν αυτή τη μετεωρολογική
διπροσωπία του Μάρτη, οι παλιοί είχαν φτιάξει μια παράδοση, ότι ο
Μάρτης έχει γυναίκα πανέμορφη, αλλά κουτσή. Όποτε τη βλέπει καθιστή,
χαίρεται και κάνει τον λαμπρό μαρτιάτικον ήλιο. Όποτε όμως η γυναίκα
σηκώνεται, ο Μάρτης θυμάται το κουσούρι της και κατσουφιάζει. Σε μιαν
άλλη παραλλαγή, ο Μάρτης έχει δυο γυναίκες, τη μια πάμφτωχη και
πανέμορφη, την άλλη πάμπλουτη και άσκημη. Όποτε πηγαίνει με την όμορφη, ο
καιρός είναι καλός. Γενικά, και για την αστασία του καιρού οι γυναίκες
φταίνε. Ωστόσο, ανάμεσα στα δυο ενδεχόμενα, το να είναι ο καιρός του
Μάρτη βροχερός ή αίθριος, η λαϊκή σοφία προτιμά το πρώτο, αφού έχουμε
την παροιμία «Κάλλιο Μάρτη στις γωνιές, παρά Μάρτη στις αυλές».
(Καλύτερα να κάνει ο Μάρτης βροχές, κρύο και να είμαστε στη γωνιά, παρά
ήλιο και να είμαστε στις αυλές)
Πάντως,
κατά τη λαϊκή αντίληψη ο ήλιος του Μάρτη καίει, οπότε κάθε πρωτομηνιά,
σαν σήμερα, οι μανάδες φορούσαν στα παιδιά (ή μόνο στα κορίτσια) ένα
βραχιολάκι από στριμμένες κλωστές, κόκκινη σίγουρα, ίσως και άσπρη ή
άλλα χρώματα -το έθιμο ακόμα βαστάει νομίζω. Τα βραχιολάκια αυτά τα λέμε
Μάρτηδες ή Μαρτάκια, θαρρώ -στην Ήπειρο, έχουν «το μαρτίτσι». Λέει κι η
παροιμία, οπούχει κόρην ακριβή, του Μάρτη ο ήλιος μην τη δει. Το έθιμο
αυτό είναι κληροδότημα των αρχαίων, αν και σε εκείνους δεν συνδεόταν με
συγκεκριμένη ημερομηνία. Σε πολυπληθείς αγγειογραφίες υπάρχουν
παραστάσεις παιδιών ή αντρών που έχουν στον καρπό του χεριού κλωστές ή
ταινίες ενώ γυναίκες έχουν δεμένες κλωστές στα πόδια,στον βραχίονα, στον
τράχηλο. Οι κλωστές αυτές δεν είχαν κάποιον διακοσμητικό ή πρακτικό
χαρακτήρα, αλλά προέρχονταν από κάποια δεισιδαίμονα συνήθεια που
απομεινάρι είναι ο δικός μας μάρτης. Ο Ιωάννης Χρυσόστομος καταδικάζει
τη συνήθεια: κρόκη δε και στήμων και τα άλλα περιάμματα τα τοιαύτα των παίδων εμπιστεύονται την ασφάλειαν. Έθιμο ανάλογο με τα μαρτάκια ή τους Μάρτηδες έχουν και οι Βούλγαροι -και μάλιστα οι βουλγάρικες μαρτινίτσες είναι
υπερπαραγωγές σε σύγκριση με τις δικές μας ταπεινές κλωστίτσες, όπως
βλέπετε στην εικόνα που μας έστειλε παλιότερα η φίλη μας το Κιγκέρι.
(Και
όχι μόνο οι Βούλγαροι, όλοι οι Βαλκάνιοι. Στην Αλβανία, όπως μας
πληροφόρησε πέρυσι ο φίλος μας ο Άλφα Χι, που ελπίζω να επανακάμψει, τα
μαρτάκια λέγονται Βερόρε, από τη γιορτή Dita e Verës, την Ημέρα του
Καλοκαιριού, που γιορτάζεται στην Αλβανία στις 14 Μαρτίου και είναι
επίσημη αργία με μακρόχρονη παράδοση, καθώς προέρχεται από παγανιστική
γιορτή).
Στα
τέλη του Μάρτη, την τελευταία του Κυριακή, περνάμε και στη θερινή ώρα,
ενός μέτρου που όλο καταργείται και όλο συνεχίζεται. Βέβαια, ήδη οι
μέρες έχουν μεγαλώσει και από την ισημερία και μετά θα πάρουν το πάνω
χέρι. Τον παλιό καιρό, που η δουλειά βαστούσε ήλιο με ήλιο, οι αγρότες
δούλευαν πολύ τον Μάρτη, καθώς είχε μεγαλώσει η μέρα και είχε σπάσει το
κρύο, ενώ και οι περισσότερες καλλιέργειες βρίσκονταν σε κρίσιμο σημείο.
«Τον Μάρτη βάλε εργάτες κι ας είν’ και ακαμάτες», λέει μια παροιμία,
ενώ μια άλλη, αμπελουργική, συμβουλεύει: Τις εννιά του Μαρτιού, μήτε
σκύλος κούντουρος στ’ αμπέλι -επειδή πια τα μπουμπούκια έχουν δέσει, αν
μπει στο αμπέλι σκύλος (έστω και κολοβός!) θα κάνει μεγάλη ζημιά.
Από
τον Μάρτη έχουμε και τις Ειδές του Μαρτίου, που αναστήθηκαν στη γλώσσα
μας εξαιτίας εκείνης της ταινίας που δεν έχω αξιωθεί να δω (αν και
επειδή τον τελευταίο καιρό άρχισα να βλέπω ταινίες δεν αποκλείεται πριν
κλείσει ο μήνας να τη δω) αλλά βέβαια το “Ειδές” το θεωρούμε μαλλιαρό
και δεν το λέμε και προτιμάμε το “οι ειδοί, τις ειδούς”, σκέτη
καθαρευουσιανιά, και όπως είναι άτριφτη λέξη όλο και περισσότεροι φοράνε
στις ειδούς μουστάκια και λένε για “τους ειδούς” (που βγάζει περισσότερες γκουγκλιές από τις ειδούς), ενώ με τις Ειδές είναι αδύνατο να φορεθεί μπούρκα. Είδες οι Ειδές;
Υπάρχει και επίθετο Μάρτης, μάλλον από παρατσούκλι. Ίσως θυμάστε τον
Νικ. Μάρτη, υπουργό κυβερνήσεων της ΝΔ, με έντονη δραστηριότητα για το
Μακεδονικό. Εκείνος ήταν από την Καβάλα, αλλά βρίσκω ότι το επώνυμο επιχωριάζει
ιδίως στην Πέρδικα της Αίγινας και στον Ποταμό της Κέρκυρας. O φίλος
μας ο Νομικαντώνης μάς πληροφόρησε παλιότερα ότι υπάρχει και όνομα
Μάρτης -ο γνωστός Ροδίτης μαθηματικός Μάρτης Μαρτάκης.
Τέλος,
στις 21 Μαρτίου που έχουμε την ισημερία, οι Κούρδοι, οι Πέρσες και
άλλοι λαοί της Κεντρικής Ασίας γιορτάζουν το Norouz ή Newroz (και πολλές
άλλες παραλλαγές, ανάλογα τη γλώσσα), την πρωτοχρονιά τους. Κατά λέξη,
Norouz στα αβεστικά θα πει «νέα ημέρα».
Τραγούδια
για τον Μάρτη υπάρχουν πολλά, φέτος λέω να βάλω ένα που δεν αναφέρει
τον Μάρτη στον τίτλο του αλλά στους στίχους του. Εννοώ τον Σταυρό του
Νότου, του Καββαδία σε μελοποίηση του Θάνου Μικρούτσικου, σε πρώτη
εκτέλεση με την Αιμιλία Σαρρή.
Αντιμέτωποι με το εντυπωσιακό γεγονός ότι το 2019, μόνο το 4,3% των ορχηστρών διευθύνονταν από γυναίκες, η Φιλαρμονική του Παρισιού και η Ορχήστρα Μότσαρτ του Παρισιού ένωσαν τις δυνάμεις τους. Από αυτή την επιθυμία να σπάσουν το «γυάλινο ταβάνι» γεννήθηκε ο La Maestra, ο πρώτος διεθνής διαγωνισμός αφιερωμένος αποκλειστικά σε γυναίκες μαέστρους.
Το 2026, ο διαγωνισμός γιορτάζει την τέταρτη διοργάνωσή του. Παρόλο που το ποσοστό των γυναικών που διευθύνουν μόνιμες ορχήστρες έχει αυξηθεί στο 8%, η ύπαρξη αυτού του εφαλτηρίου παραμένει απαραίτητη. Φέτος, δεκαέξι υποψήφιες από όλο τον κόσμο διαγωνίζονται ενώπιον μιας έγκριτης κριτικής επιτροπής, υπό την προεδρία της Ουκρανής μαέστρου Οξάνα Λίνι. Ο διαγωνισμός εκτυλίσσεται σε τρία βασικά στάδια: δύο ημέρες προκριματικών γύρων, έναν ημιτελικό και στη συνέχεια έναν τελικό.
Repertoire: Pflichtstück: Diana Soh – Création (Auftragswerk für La Maestra)
Ausgeloste Werke: Brahms – Sinfonie Nr. 2 (1. Satz) oder Beethoven – Sinfonie Nr. 7 (1. Satz)
«Το 1959, η Ντίσνεϊ παρουσίασε στη διάσημη σειρά κινουμένων σχεδίων με
πρωταγωνιστή τον Ντόναλντ Ντακ ένα ασυνήθιστο επεισόδιο, αφιερωμένο εξ
ολοκλήρου στη μαγεία των μαθηματικών. Είχε τίτλο, Donald in Mathmagic Land
(Ο Ντόναλντ στη χώρα της Μαθημαγείας), στο οποίο δημοφιλής ήρωας
ανακαλύπτει την ομορφιά των μαθηματικών και αντιλαμβάνεται ότι το
ενδιαφέρον τους δεν περιορίζεται στους αριθμούς.
Το φιλμ διανεμήθηκε
στους εκπαιδευτικούς για να το προβάλουν στα σχολεία και έκτοτε έγινε
ένα από τα αγαπημένα εκπαιδευτικά φιλμ κινουμένων σχεδίων που
προβάλλεται μέχρι σήμερα.
Ξαφνικά, ο Ντόναλντ, από ένα αεικίνητο, πονηρό και ανυπόμονο παπί που
λατρεύει τη δράση, μεταμορφώνεται, για τις ανάγκες του εκπαιδευτικού
φιλμ, σε ένα φιλομαθές πλάσμα που κατανοεί πόσο χρήσιμα και
διασκεδαστικά είναι τα μαθηματικά. Ο ήρωας της Ντίσνεϊ ανακαλύπτει τη
δύναμη και την ομορφιά της Χρυσής Τομής, εντοπίζοντας αρχικά τα
ίχνη της στο πεντάγραμμο, ενώ αργότερα την αναγνωρίζει σε κτίρια,
όστρακα, πίνακες ζωγραφικής και στη φύση. Το συναρπαστικό του ταξίδι στη
μαθηματική επιστήμη συνεχίζεται όταν έρχεται αντιμέτωπος με τα μυστικά
του κύκλου και του τριγώνου, καθώς και όταν παρατηρεί δεκάδες εφευρέσεις
και τις μαθηματικές προεκτάσεις τους σε μεγεθυντικούς φακούς, τροχούς,
γρανάζια, τηλέφωνα και πλανητικές τροχιές».
Κάνει η τάξη σου ένα reunion. Ή πετυχαίνεις τυχαία, έπειτα από δεκαετίες, συμμαθητές ή συμφοιτητές σου στο δρόμο ή στο γυμναστήριο ή όπου αλλού.
Ορισμένους τους αναγνωρίζεις πιο εύκολα από κάποιους άλλους και
τελικά, καταλήγεις στο ότι ο χρόνος δεν έχει συμπεριφερθεί σε όλους, με
τον ίδιο τρόπο.
«Από τη φύση μας, δεν γερνάμε όλοι με τον ίδιο ρυθμό. Κάποιοι
είμαστε faster agers και άλλοι slower agers. H ερώτηση είναι πώς θα
γίνουμε όλοι slow agers» εξηγεί η Δρ. Morgan Levine, κορυφαία ερευνήτρια γήρανσης στο Eργαστήριο ALIS (Aging in Living Systems) του Yale και τοAltosLabs.
To Altos Lab είναι εταιρεία βιοτεχνολογίας, που στηρίζεται με 3.000.000.000 δολάρια
και έχει ως στόχο την αντιστροφή της γήρανσης. Επικεντρώνεται στην
αποκατάσταση της υγείας και της ανθεκτικότητας των κυττάρων, μέσω της
αναζωογόνησης των κυττάρων για την αντιστροφή ασθενειών και
τραυματισμών.
Σε συνέντευξη, επικεφαλής σημαντικών προσπαθειών έλυσε τις
βασικότερες απορίες για τη γήρανση, πριν μας ρωτήσει ποιο είναι, τελικά
το ζητούμενο;
Να ζήσουμε πολύ ή να ζήσουμε καλά;
«Το βέβαιο είναι πως όσο μεγαλώνουμε, γινόμαστε πιο επιρρεπείς
στις ασθένειες. Αυτό συμβαίνει γιατί τα συστήματα μας έχουν
προσαρμοστεί, ώστε να έχουν μια προσωρινή ανθεκτικότητα. Όσα καθορίζουν
τη λειτουργία των οργάνων και των κυττάρων, υποβαθμίζονται με την πάροδο
του χρόνου» διευκρινίζει η Δρ Levine, η οποία μοιράστηκε τις γνώσεις της με το Big Think.
*********************
*********************
«Το σκεφτόμαστε ως ένα είδος μοριακών αλλαγών, που επιτρέπουν στα
κύτταρα να λειτουργούν με έναν συγκεκριμένο τρόπο και ξαναγράφονται με
τη γήρανση.
Τα κύτταρα χάνουν την εξειδίκευσή τους, γίνονται πιο
δυσλειτουργικά καθώς συσσωρεύονται περισσότερα δυσλειτουργικά κύτταρα
στους ιστούς και τα όργανά σας, που πια δεν λειτουργούν όπως
προορίζονταν, αρχικά.
Με την πάροδο του χρόνου, καθώς τα όργανά σας αρχίζουν να δυσλειτουργούν, αρχίζετε να το βλέπετε αυτό σε ολόκληρο το σώμα.
Το βλέπουμε στην ικανότητα μας να τρέξουμε για να προλάβουμε ένα
λεωφορείο ή να ακούσουμε κάτι που μας λέει ένας φίλος. Ο καρκίνος είναι
τα δικά μας δυσλειτουργικά κύτταρα, που δεν συμπεριφέρονται όπως αρχικά
προορίζονταν».
Για αυτό και «η γήρανση είναι ο μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου, για σχεδόν κάθε σοβαρή ασθένεια». Ως εκ τούτου «αν αντιμετωπίσουμε την ίδια τη γήρανση, αντιμετωπίζουμε τα πάντα ταυτόχρονα».
Η Δρ Levine είναι μεταξύ αυτών που προσπαθούν να λύσουν τα μυστήρια της γήρανσης, σε όλα τα επίπεδα. Πόσο κοντά είμαστε;
Η γήρανση ήδη αντιστρέφεται
Η καθ’ ύλην αρμόδια, επί της γήρανσης, ενημέρωσε ότι οι επιστήμονες
προσπαθούν να σκεφτούν τρόπους να επιβραδύνουν «ή ίσως ακόμα και να
αντιστρέψουμε» τις βιολογικές αλλαγές, που έχουν σημασία στη διαδικασία
της γήρανσης.
«Δεν ξέρουμε έως ποιο σημείο μπορούμε, πραγματικά, να
αντιστρέψουμε τη γήρανση σε όλο το σώμα. Ξέρουμε όμως, ότι μπορούμε να
αντιστρέψουμε την ηλικία ενός κυττάρου.
Αυτό συμβαίνει στην εξέλιξη, όταν έχεις δυο κύτταρα, από ένα
θηλυκό και ένα αρσενικό, τα οποία ενώνονται και παράγουν έναν εντελώς
νέο οργανισμό, μηδενικής ηλικίας -μολονότι προέρχεται από γονείς που
είναι 20 ή 30 ή 40» ή σε όποια βιολογική ηλικία.
«Αυτό μπορούμε να το κάνουμε και σε έναν δίσκο petri» στο
εργαστήριο, όπου «μπορούμε να ενεργοποιήσουμε συγκεκριμένους παράγοντες.
Μπορούμε να πάρουμε, για παράδειγμα ένα κύτταρο δέρματος από έναν
75χρονο άνθρωπο και να το μετατρέψουμε σε κάτι, σχεδόν όμοιο, με κύτταρο
από έμβρυο.
Ως εκ τούτου, σε κυτταρικό επίπεδο ξέρουμε πως είναι πιθανή η
αντιστροφή της γήρανσης. Η ερώτηση είναι αν μπορούμε να το επιτύχουμε σε
έναν ενήλικα οργανισμό».
Η γήρανση δεν αρχίζει όταν τη βλέπουμε
Ο βασικός μύθος που καταρρίπτει η Δρ. Levine είναι ότι το
πιστοποιητικό γέννησής μαςείναι αυτό που καθορίζει την ηλικία μας.
Όπως λέει «ο λόγος που έχουμε γίνει τόσο εμμονικοί με αυτή την ιδέα
της χρονολογικής ηλικίας είναι επειδή, στην πραγματικότητα, συνδέεται με
αυτό που θεωρούμε αυτή τη βιολογική διαδικασία γήρανσης».
Βλέπουμε να εμφανίζονται ρυτίδες και γκρίζα μαλλιά και σκεφτόμαστε πως γεράσαμε, ωστόσο «δεν είναι η γήρανση που αρχίζει τότε, αλλά οι εκδηλώσεις γήρανσης». Η γήρανση αρχίζει νωρίτερα «σε μοριακό και κυτταρικό επίπεδο».
Όταν κάποιος ζητά να μάθει την ηλικία μας, αναφέρουμε τη χρονολογική,
δηλαδή, τον αριθμό των ετών που ζούμε. Για την υγεία μας, σημασία έχει η
βιολογική ηλικία, τουτέστιν «ο βαθμός στον οποίο η βιολογία σας έχει αλλάξει σε ένα δεδομένο χρονικό διάστημα».
«Δύο άτομα που γεννιούνται την ίδια ημέρα, μπορούν να
έχουν βιολογικές ηλικίες που διαφέρουν κατά περισσότερο από μια
δεκαετία, με βάση τη γενετική και τον τρόπο ζωής».
Για να μπορούν να διαχειριστούν τη γήρανση οι επιστήμονες, βασική
προϋπόθεση είναι να την ποσοτικοποιήσουν και να μπορούν να εκτιμήσουν τη
βιολογική ηλικία.
Να κατανοήσουν την επιστήμη της γήρανσης «το λόγο που γερνούν τα συστήματα και πώς μπορούμε να παρέμβουμε», να γίνουν κλινικές δοκιμές και να προκύψει μια συνολική κατανόηση της συνολικής υγείας, ώστε «να εκτιμάται και ο όποιος κίνδυνος», μαζί με παράγοντες που μπορούν να επιβραδύνουν ή και να αντιστρέψουν τη γήρανση.
Το «κρυφό ρολόι» που έχουμε πάνω μας
Η Δρ. Levine εξηγεί ότι το DNA μας δεν αλλάζει, καθώς μεγαλώνουμε. Αυτό που αλλάζει είναι τα επιγενετικά σημάδια (χημικές ετικέτες) στο DNA μας.
Τι είναι αυτό;
«Άνθρωποι του τομέα, έχουν ανακαλύψει αυτό που θα μπορούσαμε να
ονομάσουμε ως “χαρακτηριστικά γήρανσης”. Ένα από αυτά, είναι η έννοια
της επιγενετικής. Όλοι ξέρουμε τη γενετική, το είδος αλληλουχίας DNA που
δημιουργεί τα διαφορετικά γονίδια μας.
Σε ό,τι αφορά την επιγενετική, μου αρέσει να τη σκέφτομαι ως το
λειτουργικό σύστημα του κυττάρου, αυτό που δίνει σε κάθε κύτταρο τα
διαφορετικά του χαρακτηριστικά.
Έτσι, παρόλο που τα κύτταρα στο δέρμα σας και τα κύτταρα στον
εγκέφαλό μας έχουν ουσιαστικά το ίδιο ακριβώς DNA, αυτό που τα κάνει
διαφορετικά είναι το επιγονιδίωμα», το σύνολο χημικών τροποποιήσεων (ή επιγενετικών ετικετών) στο DNA που ρυθμίζουν τη γονιδιακή έκφραση «δίχως να αλλάζουν την αλληλουχία του DNA».
Πρόκειται για δυναμικό “διακόπτη” που επηρεάζεται από
περιβαλλοντικούς παράγοντες, τη διατροφή, το στρες κλπ και καθορίζει την
ανάπτυξη, τη διαφοροποίηση των ιστών και την απόκριση στο περιβάλλον.
«Η επιστήμη μελετά εδώ και δεκαετίες το επιγονιδίωμα, αλλά είναι
τόσο περίπλοκο σύστημα που μόλις τώρα αρχίζουμε να κατανοούμε τη σημασία
πολλών από αυτές τις αλλαγές που βλέπουμε».
Και τι βλέπουν;
Πως οι επιγενετικές ετικέτες «λειτουργούν σαν ένας ροοστάτης, ενεργοποιώντας ή απενεργοποιώντας τα γονίδια».
Μετρώντας αυτά τα σημάδια, οι επιστήμονες μπορούν να υπολογίσουν την
“φαινοηλικία”, δηλαδή τη βιολογική μας υγεία που είναι πολύ πιο
προγνωστική για τον κίνδυνο ασθένειας και το προσδόκιμο ζωής, από την
πραγματική μας ηλικία.
«Κάθε κύτταρο στο σώμα μας έχει μια πολύ συγκεκριμένη
λειτουργία και αυτή η λειτουργία στην πραγματικότητα υπαγορεύεται από
το επιγονιδίωμα. Το πρόβλημα είναι ότι με τη γήρανση, αυτό
αναδιαμορφώνεται, είτε λόγω στρες είτε λόγω τυχαίων σφαλμάτων».
Κάθε κύτταρο θα χάσει την ταυτότητά του και δεν θα λειτουργεί με
τον αρχικό του σκοπό. Και με την πάροδο του χρόνου, καθώς όλο και
περισσότερα κύτταρα δυσλειτουργούν, μπορείτε να φανταστείτε πώς αυτό θα
προκαλούσε δυσλειτουργία, σε επίπεδο οργάνων και τελικά σε επίπεδο
ολόκληρου του συστήματος».
Για να έχουν οι επιστήμονες τη δυνατότητα της παρέμβασης, χρειάζονται
τη βιολογική ηλικία. Αυτή προκύπτει μέσω ακριβών τεστ (με αίμα ή σάλιο)
μακροζωίας υψηλής ποιότητας, που απαιτούν την ακριβή αλληλουχία του
DNA.
Η Δρ Levine αποφάσισε να προσφέρει και μια πιο προσιτή, προς όλους, οδό.
Υπολόγισε την πραγματική σου ηλικία
Η κορυφαία ερευνήτρια γήρανσης ανέπτυξε έναν αλγόριθμο που εκτιμά τη “φαινοηλικία”, δηλαδή τη βιολογική ηλικία.
Το PhenoAge έχει σχεδιαστεί «για να είναι προσβάσιμο
επειδή χρησιμοποιεί 9 τυπικούς βιοδείκτες που βρίσκονται σε μια συνήθη
ετήσια εξέταση αίματος».
Με τους συνεργάτες της, η Δρ Levine ανέλυσε δεδομένα από χιλιάδες άτομα στη βάση δεδομένων NHANES, για να βρει ποιοι κλινικοί δείκτες προβλέπουν καλύτερα τη 10ετή θνησιμότητα και τον κίνδυνο ασθένειας.
Ανακάλυψαν ότι «ενώ η χρονολογική μας ηλικία είναι ένας
παράγοντας, αυτοί οι 9 συγκεκριμένοι βιοδείκτες παρέχουν μια πολύ πιο
σαφή εικόνα του εσωτερικού μας “ρολογιού”».
Παραθέτουμε έναlink, για όποιον θέλει να δει την πραγματική του ηλικία -δωρεάν. Δηλαδή, αυτήν που έχει σημασία.
Zooming out, scientists keep coming back to 3 levers:
1. How much you eat
2. What you eat
3. When you eat
Από την αρχή της συζήτησης της με το Big Think έως
το τέλος, η Δρ Levine επαναλάμβανε πως ενώ δεν μπορούμε να σταματήσουμε
τον χρόνο, μπορούμε να τον επιβραδύνουμε, με κάποιες από τις επιλογές
μας.
Χαρακτηριστικά, ο ύπνος, η άσκηση και η διαχείριση του στρες
“σηματοδοτούν” τα κύτταρά μας να παραμείνουν σε μια πιο νεανική
κατάσταση, όπως και η διατροφή μας: η υψηλή πρόσληψη θρεπτικών
συστατικών και χαμηλών θερμίδων σηματοδοτεί “τρόπο επιβίωσης” που
ενεργοποιεί την κυτταρική επιδιόρθωση.
Υπάρχει και ένας άλλος τρόπος ή καλύτερα ερευνάται: είναι ο
κυτταρικός επαναπρογραμματισμός σε νεότερη κατάσταση, αλλά βρίσκεται στα
πρώιμα στάδια έρευνας.
Έως τότε, ας κάνει ο καθένας ό,τι μπορεί, όσο πιο νωρίς μπορεί, καθώς
το ιδανικό σενάριο είναι να ασχοληθούμε με την επιβράδυνση της
γήρανσης, πριν εμφανιστεί στο δέρμα μας και τα μαλλιά μας.