«Νά ’χω να κλαίω» Το συγκλονιστικό «Είκοσι» του Παντελή Μπουκάλα για το θάνατο του εικοσάχρονου γιου του

 

ΑΠΟ TO BLOG ΤΟΥ ΣΤΑΘΗ ΤΣΑΓΚΑΡΟΥΣΙΑΝΟΥ

 

lifo.gr

«Νά ’χω να κλαίω»

Το συγκλονιστικό «Είκοσι» του Παντελή Μπουκάλα

Μια φορά γράφει κανείς κάτι τέτοιο στη ζωή του ― που καλύτερα να μη το έγραφε ποτέ. Το «Είκοσι» του Παντελή Μπουκάλα. Για το θάνατο του εικοσάχρονου γιου του, σε δυστύχημα με μοτοσυκλέτα.

Αισθάνομαι ότι δεν έχω το δικαίωμα να το κρίνω. Είναι σα να μπαίνεις στο μέσα δωμάτιο ενός σπιτιού που πενθεί. Πας σιγά. Λες «είμαι κι εγώ εδώ» και σωπαίνεις. 

Δεν ξέρω καν τι είναι αυτό το ολιγοσέλιδο βιβλίο ― είναι ποίημα; Μάλλον ναι, για να έχει στίχους. Συγκλονίζει όμως με ένα τρόπο, πέρα απ΄τις λέξεις, αν και οι λέξεις είναι το μαύρο τους θεμέλιο. Πώς κρίνεις έναν άντρα που κλαίει και κλαίγοντας φιλεί το χυμένο αίμα; 

Ο Παντελής Μπουκάλας. Φωτ.: Πάρις Ταβιτιάν/ LIFO

Ίσως είναι η αγάπη που έχω για αυτόν τον άνθρωπο― τον ακέραιο άντρα της δημοσιογραφίας και της διανόησης, που είχα την τύχη να συναντήσω στο πρώτο επαγγελματικό μου βήμα, παιδάριο, στον «Δεκαπενθήμερο Πολίτη» και στα σπίτια του, τότε στην Αδριανού, αργότερα στην Τζιραίων. Πριν καν γεννήσει το γιό του.

Έχοντας χωνέψει την επιτάφια γραμματεία όσο λίγοι (οι πρώτες του μεταφράσεις ήταν ο «Επιτάφιος Αδώνιδος» του Βίωνος και τα «Αρχαία Ελληνικά Επιτύμβια Επιγράμματα», πάντα στην Άγρα) κι έχοντας ολοκληρώσει τον τρίτομο άθλο του για το Δημοτικό Τραγούδι (στο οποίο οι άνθρωποι κουβεντιάζουν με το Χάρο σα να είναι καμμιά γειτόνισσα), ο Παντελής ξέρει βαθιά το τραγούδι του πένθους, το μοιρολόι― από την αρχαία ρίζα του. Τώρα όμως ήρθε το βίωμα και τον βρήκε. Τώρα το ξέρει κατάσαρκα. Κι αυτό που γράφει δεν μπορείς να ξεχωρίσεις αν είναι δάκρυα ή μελάνι. Εξ ού και η αμηχανία μου.

Το μόνο που είμαι βέβαιος είναι ότι αυτό το βιβλίο έχει ήδη ξεχωριστή θέση στη νέα ελληνική ποίηση. Παραθέτω ένα δείγμα, το δέκατο πέμπτο ποίημα. Κρίνετε εσείς.

Τη μέρα που έμαθα το τρομερό νέο, για το θάνατο του γιού του Παντελή, ήμουν εδώ και είχε βγει αυτή η φωτογραφία. Δεκαπενταύγουστος στις Βάτσες της Αστυπάλαιας. Ένα σαν αυτά τα παιδιά... Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

15.

ΛΕΩ ΝΑ ΞΥΠΝΗΣΩ.
Να πω πως ήταν όνειρο κακό
πανάθλιος εφιάλτης
πάει σκόρπισε στο φως
Και να σε δω στρωμένο στο κομπιούτερ,
τη μια η εργασία σου
γηπεδικά συνθήματα συλλογή και ταξινόμηση
την άλλη να σκοράρεις ακατάσχετα
στα εικονικά σου πρωταθλήματα
κι ανάμεσα η ενημέρωση
πορείες καταλήψεις
παρτάκια και μπιρίτσες
και βέβαια (το ξανάπα;)
ποιος έρχεται ποιος φεύγει
απ’ την ομάδα
ποιος τραυματίστηκε
και –γελάγαμε με τις πηγαίες ελληνικούρες–
ποιος αιλούρος ξεφυτρώνει στα τσικό
ποια κυριακάτικη απέκρουση η καλύτερη
Πριν καν νιφτώ,
«έλα να δείς τα δέκα καλύτερα του Ρονάλντο ρε φάδερ
– ποιος Κριστιάνο τώρα άλλο το θέαμα άλλο το θέατρο»
Ποτέ δεν σε προλάβαινα.
Τα νέα που σου έλεγα
τά ’ξερες μέρες πριν
– δεν άντεχες, με ψιλοδούλευες:
Αργείς γεράκο μου αργείς
Σκουριάσαν οι βιδούλες στη μεσούλα σου;
Και στο κομπιούτερ με δασκάλευες
Όταν βεβαίως σ’ το επέτρεπε η βιασύνη σου
Μήνες παρακαλούσα
ποιοι μήνες – χρόνια
πες μου αστεράκι μου πώς μετατρέπω
σε γουόρντ το σύστημά του το παμπάλαιο
που με βολεύει και δεν λέω να τ’ αρνηθώ
Τίποτα εσύ
Πού να σου εξηγώ
 Ώσπου εδέησες μια μέρα
Δυο κινήσεις όλες κι όλες άντε τρεις
Και μου τις έμαθες
Με τη βαριεστημένη σου την τρυφερότητα
προς κολλημένους αδαείς
Ένα δεν μού ’μαθες
Δεν με ετοίμασες.
Τι κάνω τώρα
πες μου αστέρι μου
με το «Ανώνυμο» τετραγωνάκι που δεν ξέρω πώς
μόνο το πότε ξέρω
τότε
πεισμάτωσε
κλειδώθηκε
κι όλο να το πατάω
κι όλο να επιμένει
«Απρόσμενο τέλος φακέλου»
Δεν το πετάω στα απορρίμματα
Λέω
ίσως κάποια χαράματα με λυπηθείς
ίσως το χέρι τρυφερά μου δασκαλέψεις
και μου δείξεις το κλειδί
Δεν μπορεί
Δεν μπορεί να μ’ αφήσεις αγράμματο

Και τώρα λέω να σηκωθώ.
Να ξαναπάμε απ’ την αρχή
την τρυφερή λογομαχία μας
«Θα βγείς;»
«Ε τί... Μεσολογγίτες δίχως έξοδο
δεν πάει, Μεσολογγίτη μου.
Πάει;»
«Άσ’ τα τα πονηρά. Τι ώρα θα γυρίσεις;»
«Αργάμισι
Και βγάλε την ομοιοκαταληξία
απ’ το μυαλό σου».
Και μ’ έζωναν φίδια σωστά οι δείχτες
ώσπου ν’ ακούσω μέσα στον σκυλίσιο ύπνο μου
τον ήχο του μωρού σου
κι ύστερα το κλειδί στην πόρτα.
Και κάθε που γυρνούσες,
γυρνούσα εγώ πλευρό
κι άρχιζα πάλι να χλευάζω
τον καθεβραδινό μου πανικό
και να τον σιχτιρίζω
Λέω να σηκωθώ.
Ν’ ακούω τον καλπασμό σου κατεβαίνοντας τις σκάλες
και τ’ αστραπόβροντα ανεβαίνοντας
– αυτόν τον καλπασμό που μάταια
τον περίμενε η Ιρμούλα
στημένη ανάμεσα εξώπορτα και σκάλα
απ’ τη στιγμή που το ξυράφι του μετά
έκοψε στα δυο τον κόσμο όλο
κι όλη της η ψυχούλα τανυσμένη
να μυρίσει τον ίσκιο σου
ώσπου κατάλαβε και κρύφτηκε μέσα της
ήρθε σε βρήκε,
κι ο Θρυλέων έπειτα,
το πουλάκι μας,
μαζί του δώσαμε το όνομα
– «θέλει και ρώτημα ρε φάδερ;»
Πρώτη φορά και τελευταία που φτερούγισε
ήταν για να σε βρει
Τον κήδεψα στο χώμα της ροδιάς
Θυμάσαι
Δεν γίνεται να μη θυμάσαι.
Σε θυμάται η ροδιά
Α και να πεταχτούνε λέει τώρα ροϊδοπούλια
να φτιάξουνε φωλιά στο μπουζουκάκι σου
και να μοσχοβολάει κόκκινο το τραγούδι τους

Λέω να σηκωθώ
Ν’ ακούω τις πόρτες να βροντούν
να τρέμουνε στα νεύρα σου απάνω
στη χαμένη ευκαιρία
σε κάποιο φιλί που ξέμεινε άδοτο στα χείλη
για...
Ν’ ακούσω τις δοκιμές σου στο μπουζούκι
όλο και πιο απόκρυφες,
να μην πείθουν τη μελαγχολία σου
να τους δοθεί αμέριστη
Ν’ ακούω τα τραγούδια που ακούς
Ν’ ακούω
τον ήχο της μηχανής σου όταν γυρνούσες
ελάχιστα πριν φέξει
κι άλλαζα πια πλευρό ησυχασμένος
Τι; Το ξανάπα; Και;

Λέω να ξυπνήσω.
Να παραγγείλουμε δυο πίτσες
ή καλύτερα να πεταχτείς να πάρεις ένα-δυο βρόμικα
να καθαρίσουμε
Να λύσουμε έπειτα κάνα σταυρόλεξο
όλα εκείνα που άφησες μισοδουλεμένα
ενθουσιασμένος πάντως με την αργοπορημένη ανακάλυψη
– άλλη μια αντίδραση πες φυσικότατη
στην πατρική λεξιλαγνεία
Αλλά τι κάθομαι και υπολογίζω
Τον ήχο του γυρισμού σου δεν τον έχω ακούσει ακόμα
Στο δρόμο
Είσαι στο δρόμο
Πάντοτε στο δρόμο
Στα ισόβια είκοσί σου
τα αιώνια
Με ληστεμένο το ωραίο
το ιερό δικαίωμα της φθοράς

Λέω λοιπόν να μην ξυπνήσω πια
Κάπου ανάμεσα στο ύπαρ και στο όναρ
να τρώω τα συκώτια μου
να τρώγομαι
Και να μη σώνομαι ποτέ
Νά ’χω να κλαίω

Αφού ποτέ
ποτέ μου
δεν θα σε προλάβω πια

― Παντελής Μπουκάλας, Είκοσι, εκδ. Άγρα

Παρουσίαση

Είκοσι αριθμημένα ποιήματα, τρία ανάριθμα, ένα εισαγωγικό τρίστιχο και ένα καταληκτικό κομμάτι των δεκατριών στίχων απαρτίζουν το Είκοσι, τη νέα ποιητική συλλογή του Παντελή Μπουκάλα. Πρόκειται για τα τεκμήρια ενός πολέμου από εκείνους που όντως δεν τους μέλλεται να τελειώσουν ποτέ: του πολέμου με μια μαύρη τρύπα που δεν είναι μέσα σου αλλά σε περιέχει ολόκληρο. Κάθε τεκμήριο δοκιμάζει τη δική του εκδοχή φωνής, από τις πολλές που έχει να σου προσφέρει η ελληνική ποίηση, σαν μιας κάποιας ισχύος όπλα για να ξεγελάσεις τον Αγέλαστο και να μιλήσεις το πένθος, το πιο βαρύ απ’ όσα έχουν γραφτεί του ανθρώπου: το πένθος του γονιού για το παιδί του. Να τρέψεις σε λόγο την αδειοσύνη, μολονότι νιώθεις πια τις λέξεις απελπιστικά αδύναμες, σχεδόν άδικες μπροστά στο μέγα γεγονός που καλούνται να συλλαβίσουν. Για να επιστρέψεις από τον άναυδο πόνο, την παραιτημένη σιωπή, ή από τον τρόπο του ουρλιαχτού στον συνταγμένο κόσμο θα δοκιμάσεις και θα δοκιμαστείς σε όλες τις φωνές. Στη φωνή της αφήγησης, που εκτείνει το πεδίο της μνήμης ανακαλώντας θραυσμένες αλληλουχίες στιγμών και επιχειρώντας με την ιστόρηση να συγκρατήσει θερμό ό,τι απειλείται από τον παγετώνα της απώλειας. Στη φωνή της συμπύκνωσης, που διατηρεί μόνο έναν πυρήνα γυμνών λέξεων. Στην έμμετρη φωνή και στη φωνή του ελευθερωμένου στίχου. Στη φωνή της επιτάφιας ποίησης και του δημοτικού μοιρολογιού αλλά και στη φωνή της απαντοχής, της μη παραίτησης, της μη καταβύθισης, έτσι όπως τη συνοψίζει το παράγγελμα του ποντιακού τραγουδιού: «Βάσταξον, καρδιά, βάσταξον, αν θελτς και αν ’κί θέλεις». Αλλ’ όσο βαστιέσαι απ’ το κλαδάκι που σου προσφέρει ο στίχος του Πόντου, η λερναία πίκρα μέσα σου σε κόβει στα δυο, μοιρολογώντας με τον τρόπο του ριζίτικου τραγουδιού για τον άγουρο που «νιότη δεν εχάρη», γιατί τον πρόλαβε -στα ωραία είκοσί του- ο «σκληροκάρδης», με την μπαμπεσιά που δίκαια του αποδίδει η δημοτική μας ποίηση: «Χριστέ, και να ’τον παρεμπρός, και να ’τον παραπίσω». Αυτό το ψυχοφάγο «αν», το μάταιο «μακάρι», απευθυνόμενο σε θεότητες άφαντες ή αδιάφορες, τσακίζει και κόκαλα που πίστεψαν αναίτια πως ανήκουν στα γερά. Σε μια τριχούλα ακροβατεί ο βίος των βροτών. Σε μια τριχούλα που κόβει βιαιότατα κι απότομα τον κόσμο και τον χρόνο στα δύο, στον φαρμακωμένο ενεστώτα και στον αδυσώπητο αόριστο, στο εδώ και στο εκεί. Ναι. Μάλλον δεν λάθεψαν οι γνωστικοί αρχαίοι που μια από τις μυθολογικές τους αφηγήσεις για τη χαμένη αθανασία τη συνάρτησαν με μια τρίχα στην κεφαλή του Πτερέλαου, βασιλιά των Ταφίων· εύκολο ήταν να κοπεί, πάντα με μπαμπεσιά, εύκολο να γυρίσει ο άνθρωπος στη θνητότητά του. Μόνη αθανασία του, η μνήμη. (Από τον εκδότη)

Εμείς ψηφίζουμε δαγκωτό Ακύλα και το εξηγούμε

 

Akylas "Ferto (Φέρ΄το)

Πρέπει να παίξω, δεν θα πάω πάσο
Mi ambicion es fuego, nunca fracaso
No hay limite, todo lo arraso
Κυνηγάω τα πάντα μέχρι να τα φτάσω
Θέλω ένα στέμμα κι έναν θρόνο να κάτσω
Ένα block επιταγών και check σε όλους να γράψω
Φέρε μου ένα ποτό που θέλω να ξεδιψάσω
Φερ' τα μου όλα-όλα, πάλι δεν θα χορτάσω

Real estate, φερ' το
Sashimi tuna, φερ' το
Χρυσό ρολόι, γυαλί designer
Σου λέω φερ' το
Leather παλτό, φερ' το
Κι escargot, φερ' το
Rally cars, yacht με stars
Σου είπα φερ' το
(Φερ' το, φερ' το, φερ' το)

Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το
Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το
Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το
Σου είπα φερ' το
Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το
Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το
Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το

Je veux le sommet, pas juste un pas
Rien ne me suffit, je réclame tout ça
Ακόμη κι όλα δεν ειν' αρκετά
Θέλω τόσα πολλά, που δεν είναι απτά
Θέλω δόξα, αιωνιότητα και λεφτά
Ρούχα επιλεγμένα που 'ναι τόσο ακριβά
Να φωνάζουν τ' όνομά μου τόσο δυνατά
Και να χορεύω-χορεύω όσο πάω ψηλά

(Diamond rings) Φερ' το
(Cuban links) Φερ' το
(Submarines, jet machines)
Θέλω, οπότε φερ' το
(Γη κι ουρανό) Φερ' το
(Τον κόσμο όλο) Φερ' το
(Εντός κι εκτός πλανήτη)
Αν δεν το 'χω, φερ' το
(Φερ' το, φερ' το)

Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το
Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το
Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το
Σου είπα φερ' το
Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το
Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το
Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το

Θέλω δόξα, αιωνιότητα και λεφτά
Ρούχα επιλεγμένα που 'ναι τόσο ακριβά
Να φωνάζουν τ' όνομά μου τόσο δυνατά
Να λένε "Φερ' το μας, Ακύλα, φερ' το"

Κοίτα μαμά
Όσα στερηθήκαμε παλιά
Νιώθω πως θα καταφέρω
Να προσφέρω μη μας λείψει κάτι ξανά
Δες με μαμά
Αγοράζω να κλείσω κενά
Θα σου πάρω κι εσένα πολλά
Σπίτια, αμάξια και εξοχικά
(Βέβαια, αν κερδίσω
Whatever, κατάλαβες, οπότε)

Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το
Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το
Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το
Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το
Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το
Φερ' το μου, φερ' το μου, φερ' το
Σου είπα φερ' το

 

ΒΙΩΝΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΠΑΝΙΣΧΥΡΟ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΑΒΑΣΤΑΧΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΕΠΙΘΥΜΙΩΝ

Ακούσαμε κατόπιν εορτής το τραγούδι του Ακύλα Ferto «Φέρ' το» και το αγαπήσαμε. Θεωρούμε χρέος μας να αιτιολογήσουμε την άποψή μας και το κάνουμε ευθύς αμέσως.

 Ο Ακύλας, στο συγκεκριμένο τραγούδι  επιτίθεται ευθέως στον  καταναλωτισμό, βάζοντας το προσωπείο  του νεοφιλελεύθερου, άπληστου, αλαζονικού υποκειμένου, που έχει εσωτερικεύσει πλήρως το πρότυπο της «επιτυχίας» για κάθε άτομο, όπως πλασσάρεται με χίλιους τρόπου από το Σύστημα. Η τεχνική που υιοθετεί  θυμίζει τον Brecht ή ένα  σύγχρονο σατιρικό ράπερ  και λειτουργεί ανατρεπτικά: όσο πιο πιστά αναπαράγει τη λογική του συστήματος μέσω των εμφυτευμένων στο μυαλό του  επιθυμιών για πλούτο , τόσο πιο καταγγελτικός γίνεται.

Η επωδός «Φέρ’ το» είναι μια προστακτική που παραπέμπει σε ασταμάτητη ζήτηση. Το ρήμα «φέρνω»  υποδηλώνει   μια τεράστια παραγωγική διαδικασία στημένη πάνω στην κάλυψη των  επιθυμιών του κοινού για ολοένα και μεγαλύτερη κατανάλωση ακριβών  αγαθών από τον νικητή και τροπαιούχο  του διαγωνισμού , κάθε διαγωνισμού με υλικά έπαθλα. Είναι η γλώσσα του entitlement (αξίωσης για ειδική μεταχείριση), που  εκφράζει τη σύγχρονη κουλτούρα του «θέλω τα πάντα, τώρα και  χωρίς όρια».


Το πρότυπο που διακωμωδείται στο τραγούδι  είναι αυτό του σύγχρονου υπερανταγωνιστικού ατόμου: «Πρέπει να παίξω, δεν θα πάω πάσο» / «Mi ambicion es fuego, nunca fracaso» . Η αποτυχία δεν υπάρχει ως ενδεχόμενο, γεγονός που παραπέμπει στην τοξική θετικότητα και τον ναρκισσισμό της εποχής των social media, όπου όλοι  μπορούν και πρέπει να είναι «νικητές», λίγοι όμως απολαμβάνουν τα προνόμια που φέρνει η πρώτη θέση.

Ο Ακύλας δεν αρκείται στη νίκη : Λέει «Φέρ’ τα μου όλα-όλα, πάλι δεν θα χορτάσω» ,ζωγραφίζοντας παραστατικά τον  άνθρωπο ως κενό δοχείο που η υλική πλησμονή δεν τον  γεμίζει ποτέ. Ο Χέρμπερτ  Μαρκούζε ή ο Έριχ Φρομ θα μιλούσαν για τον «καταναλωτικό χαρακτήρα» που βιώνει την ελευθερία του ως αέναη ζήτηση αγαθών .Αυτή η ακόρεστη επιθυμία δηλώνεται μέσω μιας λίστας παραγγελιών που δείχνουν δείχνουν συμβολικά το νεοπλουτίστικο  στάτους :  Real estate, sashimi tuna, χρυσό ρολόι, γυαλιά designer, leather παλτό, escargot, rally cars, yacht με stars, diamond rings, Cuban links, submarines, jet machines. Η σάτιρα λειτουργεί μέσω της υπερβολικής συσσώρευσης αγαθών- από το εξωτικό φαγητό μέχρι τα υποβρύχια-  αποκαλύπτοντας την παιδικότητα της απλοϊκής επιθυμίας.

Η εναλλαγή ελληνικών, ισπανικών (Mi ambicion es fuego), γαλλικών (Je veux le sommet, escargot) και αγγλικών (real estate, designer, rally cars) αποτυπώνει το γλωσσικό μόρφωμα ενός παγκόσμιου νεόπλουτου  – μιας τάξης που δεν έχει τοπικές ρίζες, αλλά διεθνή καταναλωτικά σύμβολα. Αυτή η γλωσσική μίξη είναι σατιρική ακριβώς επειδή παραπέμπει σε μια υποκουλτούρα επίδειξης, όπου η χρήση ξένων όρων λειτουργεί ως διακριτικό γνώρισμα κύρους.


Η φράση «Θέλω τόσα πολλά, που δεν είναι απτά» είναι αποκαλυπτική. Οι επιθυμίες ξεπερνούν κάθε υλικό όριο – μπαίνουν στον χώρο του μεταφυσικού (δόξα, αιωνιότητα...). Δεν αρκεί ο πλούτος, θέλει κανείς να ακούγεται το όνομά του, να εκφωνείται δυνατά , να γίνει η ίδια η προσωπικότητά του εμπόρευμα.

Η αλλοτρίωση εδώ δεν είναι μαρξιστικά μονοδιάστατη: ο ήρωας του τραγουδιού δρα εθελοντικά και  με θράσος, αλλά παραμένει  έρμαιο μιας δυναμικής που τον εξαντλεί. Το τραγούδι δεν τελειώνει με μια ηθική ρήση, αλλά με την αδιάκοπη επανάληψη του «Φέρ’ το». Η χωρίς νόημα επανάληψη (στο φινάλε 10+ φορές) μιμείται τον μηχανιστικό χαρακτήρα της καταναλωτικής συνείδησης.

Στο δεύτερο μισό, το τραγούδι κάνει μια κίνηση που μπορεί να διαβαστεί διττά. Λέει:«Κοίτα μαμά / Όσα στερηθήκαμε παλιά / Νιώθω πως θα καταφέρω / Να προσφέρω μη μας λείψει κάτι ξανά». Από τη μία, ο Ακύλας εισάγει το  κοινωνικό υπόβαθρο (στέρηση, χαμηλή ταξική προέλευση), που δίνει κίνητρο στην πλεονεξία  του υποκειμένου του τραγουδιού. Από την άλλη, η σάτιρα παραμένει: η υπόσχεση «σπίτια, αμάξια και εξοχικά» στη μητέρα είναι η καπιταλιστική εκδοχή του «θα σε κάνω υπερήφανο» – όπου η υπερηφάνεια μετριέται αποκλειστικά σε αντικείμενα. Η φράση «αγοράζω να κλείσω κενά» προδίδει τη συναισθηματική φτώχεια που καλύπτεται με υλικά αγαθά.

Η τελική ατάκα «Βέβαια, αν κερδίσω / Whatever, κατάλαβες...» υπονομεύει ακόμα και αυτή την αφελή υπόσχεση: η επιτυχία είναι αβέβαιη, μάλλον αδύνατη, αλλά δεν πειράζει , αφού το καταναλωτικό όνειρο συνεχίζεται ως αυτοσκοπός εφόρου ζωής .

Ο Ακύλας στο «Ferto» πετυχαίνει κάτι σπάνιο: να γράψει έναν «καταναλωτικό Ύμνο » που είναι ταυτόχρονα η πιο σκληρή κριτική του καταναλωτισμού, χωρίς να χρειαστεί να εκστομίσει ούτε μια πρόταση  κατηγορικής προσταγής ηθικού περιεχομένου . Δεν υιοθετεί το αφ΄υψηλού καταγγελτικό ύφος, αλλά δείχνει τον  σύγχρονο αλλοτριωμένο νέο  ως ένα πλάσμα  ακόρεστο και  δυστυχισμένο, που υπάρχει μόνο μέσω του έχειν. 

 

ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ. Συγκρίνετε το τραγούδι του Ακύλα  με το Βουλγαρικό «Bangaranga», που ήρθε πρώτο στο διαγωνισμό της Eurovision .Από τη μία έχουμε μιαν υπέροχη σάτιρα του καταναλωτικού ατόμου δοσμένη   με άψογο ενδυματολογικά και ερμηνευτικά τρόπο . Από την άλλη ένα τραγουδάκι που  πλασάρει   θορυβωδώς ένα γκρουπ  αφηνιασμένων  εκπροσώπων της νεολαίας ( αυτής των μυρίων προβλημάτων)  την ανέμελη όψη  της ζωής μέσω  συλλογής ακραίων ηδονιστικών απολαύσεων.  

Γιατί τι μας λέει με  το γελοιωδώς γκροτέσκο ύφος  των τραγουδιστών της η βραβευμένη πανηγυρικά Bangaranga; Παιδιά, ας ξεχάσουμε την ανεργία, τους πολέμους , τον κλονισμό της Δημοκρατίας ,τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη διαφθορά, τις μαφίες, την Κλιματική Αλλαγή, τους  παλαβούς ηγέτες που σέρνουν τον κόσμο στο χαμό.Η Ζωή θέλει γλέντι και τίποτε άλλο! 

Let's go λοιπόν  στα χορευτάδικα για να απολαύσουμε  ατμόσφαιρα γεμάτη ένταση, ρυθμό και ανεξέλεγκτη ενέργεια, να ζήσουμε έναν «χαμό» παραισθήσεων με γιορτινή και "απελευθερωτική" διάθεση.Κι ό,τι ήθελε προκύψει...

Φαντάζεστε, ερωτώ εγώ ο αφελής,  να ήταν  τυχαίο που το τραγούδι του Ακύλα  δεν «άγγιξε» τις ευαίσθητες χορδές Κριτών και Κοινού  και περιορίστηκε στη δέκατη θέση;

Gerontakos,  Μάιος 26

Εκεί έγκειται η δύναμη της σάτιρας.

Δευτέρα 18 Μαΐου 2026, στις 19:30, στο θέατρο του Βαφοπουλείου Πνευματικού Κέντρου (Γ. Βαφόπουλου 3-5): Παρουσίαση του βιβλίου " όμορφα μέρη του πολέμου «τετράδια» από το Θουκυδίδη "

18 Μαΐου 2026 

Παρουσίαση του βιβλίου με τίτλο: όμορφα μέρη του πολέμου «τετράδια» από το Θουκυδίδη (εκδόσεις Γερμανός) του Σταυριανού Αγοραστού θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 18 Μαΐου 2026, στις 19:30, στο θέατρο του Βαφοπουλείου Πνευματικού Κέντρου (Γ. Βαφόπουλου 3-5).

 

Ομιλητές:

    Θεοδώρα Λειψιστινού, Φιλόλογος, Δημοτικός Σύμβουλος
    Τριαντάφυλλος Μηταφίδης, Φιλόλογος
    Σταυριανός Αγοραστός, Φιλόλογος, Συγγραφέας του βιβλίου

Συντονίζει:

    Κώστας Μαμέλης, Δικηγόρος

Ο Θουκυδίδης ο Ολόρου, Αθηναίος ιστορικός και στρατηγός, «ξυνέγραψε τον πόλεμο Πελοποννησίων και Αθηναίων», «κτήμα ες αιεί», δώρο αιώνιο προς όλους τους ανθρώπους της γης. Αυτό το κατόρθωσε για δύο κυρίως λόγους: Πρώτο, επειδή αναφέρει από την αρχή τα πραγματικά αίτια του πολέμου: η αληθινή αιτία του πολέμου ήταν ο φόβος των Λακεδαιμονίων από την αυξανόμενη δύναμη των Αθηναίων και επειδή αναζητεί διαρκώς την αλήθεια των γεγονότων, των λόγων και των πράξεων των ανθρώπων, την οποία, όταν τη βρίσκει, δεν την κρατάει για τον εαυτό του, δεν την αποκρύπτει, αλλά τη διαδίδει σε όλους τους πολίτες του κόσμου.

Δεύτερο, επειδή είναι αντικειμενικός, «η κορυφαία μεγαλοφυΐα της αντικειμενικότητας». Ο Θουκυδίδης, μολονότι είναι Αθηναίος, δε συγκαλύπτει τα τραγικά λάθη και τα εγκλήματα των συμπολιτών του, τους κατηγορεί και τους μαστιγώνει αλύπητα. Χτυπά σκληρά τους ηγέτες για την αλαζονεία και την έπαρσή τους και τους χρησμολόγους και τους μάντεις που παρασύρουν με τον προσποιητό λόγο τους το ευμετάβολο πλήθος σε αναίσχυντες αντιδημοκρατικές πράξεις.

Εκτός από αυτές τις σπουδαίες αρετές του ιστορικού, ένας άριστος μελετητής όχι μόνο αναγνώστης του έργου του α) ανακαλύπτει τη σαφήνεια του λόγου του, την καθαρότητα της σκέψης του, τη μοναδική λεπτομερή περιγραφή των συγκρούσεων στην ξηρά και τη θάλασσα β) διαπιστώνει το συναρπαστικό λόγο ανάπτυξης των δημηγοριών του και τις λεκτικές πολιτικές μάχες των γενικών συνελεύσεων γ) περιγράφει, «ζωγραφίζει» το χαρακτήρα, τη συμπεριφορά, το ήθος των ηγετών των τριών πόλεων (Αθήνας, Σπάρτης, Συρακουσών) δ) παρουσιάζει με θαυμαστό τρόπο τις αρετές του αθηναϊκού πολιτεύματος, αλλά και καταγράφει τα μεγάλα εγκλήματα και τη διαβρωτική διαφθορά των δύο μεγάλων πολιτικών παρατάξεων, δημοκρατικών και ολιγαρχικών, τα οποία φανερώνουν ότι ο πόλεμος είναι βίαιος δάσκαλος του ανθρώπου.

Δικαιολογημένα λοιπόν η Ιστορία του Θουκυδίδη παραμένει ένα αιώνιο μάθημα για όλους τους πολίτες, πιο πολύ για τους ηγέτες των χωρών, ένα μάθημα γνώσης του παρελθόντος, για να μπορέσουμε ίσως να δημιουργήσουμε ένα μέλλον ανθρώπινο, ειρηνικό.

Ν.Κοσματόπουλος, «Ο ρόλος που μας επιφυλάσσει το Ισραήλ, οδηγεί σε εθνική καταστροφή»

    

   Ο Λίβανος εξακολουθεί να βρίσκεται σε συμπληγάδες και η επιβίωση των πολιτών του παραμένει ζητούμενο κάθε μέρα που ξημερώνει. Το Ισραήλ εξακολουθεί να καταστρέφει τη χώρα και ο Νικόλας Κοσματόπουλος, καθηγητής στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Βηρυτού ,μιλά για «μια μέθοδο παλαιστινιακής νάκμπα». Στις 15 Μαίου συμπληρώθηκαν 78 χρόνια από την παλαιστινιακή νάκμπα, τον μεγάλο ξεριζωμό των Παλαιστινίων.

 Η κυβέρνηση του Λιβάνου πιέζεται από τις ΗΠΑ να αποδεχτεί «μια υποταγμένη ειρήνη», λέει ο κ.Κοσματόπουλος.
Παρόλα αυτά οι ισραηλινοί αντιμετωπίζουν αντίσταση και συσπείρωση του κόσμου. 

Είναι το κλειδί των εξελίξεων το Ιράν; Όπως φαίνεται ναι. Όσο το Ιράν εξακολουθεί να μένει όρθιο το Ισραήλ δεν μπορεί να προχωρήσει στο σχέδιο του «μεγάλου Ισραήλ». Ένα σχέδιο που μας αφορά και μας επηρεάζει, όχι με θετικό τρόπο όπως πολλοί θέλουν να πιστεύουν.

Ο κ. Κοσματόπουλος βάζει στο τραπέζι της συζήτησης το «μεγάλο Ισραήλ» , το οποίο στην Ελλάδα μάλλον έχουμε υποτιμήσει Είναι ένα θέμα που θα μας επηρεάσει και όχι με θετικό τρόπο όπως πολλοί θέλουν να πιστεύουν. 

Ο κ. Κοσματόπουλος χαρακτηρίζει «εγκληματική τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης» για όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή. Εγκληματική πρωτίστως για τα εθνικά συμφέροντα. Μιλά για «απώλεια κύρους» της χώρας και επισημαίνει ότι η στάση της ελληνικής κυβέρνησης έχει επιβληθεί από την εγχώρια ελίτ. 

«Η Ελλάδα έχει αγκαλιάσει τη Δύση με μία λογική ανταλλαγμάτων  που θυμίζει το 1919, μια λογική που λέει «πηγαίνετε εσείς μπροστά κι εμείς θα ακολουθήσουμε», μια λογική που μας οδήγησε στην καταστροφή», λέει ο κ. Κοσματόπουλος.

«Η Ελλάδα είναι κομμάτι της Μεσογειακής Ανατολής» ,επισημαίνει καλώντας σε μία νέα ανάγνωση όσων συμβαίνουν στην περιοχή.

 

Η Ύδραυλις του Δίου "επιστρέφει στη ζωή" μέσω τεχνητής νοημοσύνης, που "υπόσχεται" να αναστήσει τον ήχο της

 

Η Ύδραυλις του Δίου "επιστρέφει στη ζωή" μέσω τεχνητής νοημοσύνης!

Ηλέκτρα Φ.

alfavita.gr

 4–5 λεπτά

---

Η περίφημη Ύδραυλις επανέρχεται στο προσκήνιο μέσα από ένα σύγχρονο ερευνητικό εγχείρημα που συνδυάζει αρχαιολογία και τεχνητή νοημοσύνη, επιχειρώντας να «αναστήσει» τον ήχο της αρχαιότητας.

Ένα μοναδικό εύρημα της αρχαίας μουσικής τεχνολογίας

Η Ύδραυλις, που ήρθε στο φως το 1992 στον αρχαιολογικό χώρο του Δίου, θεωρείται το αρχαιότερο γνωστό πληκτροφόρο όργανο και πρόδρομος του σύγχρονου εκκλησιαστικού οργάνου. Σήμερα φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της περιοχής, όμως η κατάσταση διατήρησής της είναι αποσπασματική, καθώς σημαντικά τμήματά της δεν έχουν σωθεί. Αυτό καθιστά αδύνατη την πλήρη ανακατασκευή της λειτουργίας και, κυρίως, την ακριβή απόδοση του αρχικού της ήχου.

Το ψηφιακό δίδυμο της Υδραύλεως

Το κενό αυτό επιχειρεί να καλύψει το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα MusicSphere, το οποίο στοχεύει στη δημιουργία ενός ψηφιακού αντιγράφου της Ύδραυλεως. Με βάση αρχαιολογικά ευρήματα, ιστορικές πηγές και επιστημονικές αναλύσεις, οι ερευνητές αναδομούν τα χαμένα τμήματα αρχικά σε ψηφιακή μορφή και στη συνέχεια σε φυσικές αναπαραστάσεις.

Στο πρόγραμμα συμμετέχουν πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και εξειδικευμένοι επιστήμονες από την Ευρώπη, με στόχο την αναβίωση ιστορικών μουσικών οργάνων μέσω τεχνολογιών τρισδιάστατης απεικόνισης, ακουστικής προσομοίωσης και τεχνητής νοημοσύνης.

Από την ελληνική πλευρά, καθοριστική είναι η συμβολή του ΕΚΕΤΑ, του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος, καθώς και ερευνητικών ομάδων που συνδέονται με το Μουσείο Αρχαίας Μουσικής SEIKILO και το εργαστήριο οργανοποιίας LUTHIEROS.

Η πρόκληση της αναπαράστασης ενός χαμένου ήχου

Το βασικό ζητούμενο της έρευνας δεν είναι μόνο η μορφή του οργάνου, αλλά κυρίως ο ήχος του, όπως θα ακουγόταν πριν από δύο χιλιάδες χρόνια. Δεδομένου ότι η Ύδραυλις δεν έχει σωθεί πλήρως, οι επιστήμονες βασίζονται σε αποσπασματικά ευρήματα και περιγραφές αρχαίων κειμένων.

Με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, επιχειρείται η προσομοίωση της λειτουργίας του οργάνου, λαμβάνοντας υπόψη ακόμη και παραμέτρους όπως η πίεση του αέρα ή οι ιδιότητες των υλικών, που επηρεάζουν την παραγωγή του ήχου. Η τεχνολογία επιτρέπει τη δοκιμή πολλαπλών σεναρίων, ώστε να προσεγγιστεί όσο το δυνατόν πιστότερα η αρχική ακουστική εικόνα.

Ψηφιακή εμπειρία και εικονική αναβίωση

Το έργο αξιοποιεί επίσης τεχνολογίες εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας, δίνοντας τη δυνατότητα στους χρήστες να δουν την Ύδραυλι σε τρισδιάστατο περιβάλλον και να κατανοήσουν τη λειτουργία της. Σταδιακά, θα είναι εφικτή ακόμη και η μουσική αλληλεπίδραση με το όργανο σε ψηφιακή μορφή.

Στόχος δεν είναι μόνο η επιστημονική τεκμηρίωση, αλλά και η δημιουργία μιας βιωματικής εμπειρίας που φέρνει το κοινό σε επαφή με έναν ήχο που έχει χαθεί στον χρόνο.

Από την έρευνα στην εκπαίδευση

Οι εφαρμογές του προγράμματος δεν περιορίζονται στην αρχαιολογική μελέτη. Η αξιοποίηση των ψηφιακών μοντέλων μπορεί να μετατρέψει τα μουσεία σε ζωντανούς χώρους εμπειρίας, όπου τα εκθέματα αποκτούν ξανά ήχο και κίνηση.

Παράλληλα, η τεχνολογία ανοίγει νέους δρόμους στην εκπαίδευση, επιτρέποντας σε μαθητές και ερευνητές να μελετούν μουσικά όργανα της αρχαιότητας με τρόπο διαδραστικό. Επιπλέον, τα ψηφιακά αντίγραφα λειτουργούν ως μέσο προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, ιδιαίτερα για αντικείμενα εύθραυστα ή αποσπασματικά.

Uomini contro - Άνθρωποι εναντίον ανθρώπων/Many Wars Ago (1970): μια συγκλονιστική ανάλυση του ηθικού των στρατιωτών στο μέτωπο

 

Uomini contro - Άνθρωποι εναντίον ανθρώπων (1970)

Κατά τη διάρκεια του Α 'Παγκοσμίου Πολέμου, μια καταστροφική ιταλική επίθεση εναντίον των αυστριακών θέσεων οδηγεί σε εξέγερση μεταξύ των ιταλικών στρατευμάτων.

1. Francesco Rosi

   Director, Writer

2. Emilio Lussu

   Novel

3. Raffaele La Capria

   Writer

4. Tonino Guerra

   Writer

Το φιλμ "Uomini contro"  είναι μια ιταλική αντιπολεμική ταινία του 1970, σε σκηνοθεσία του Φραντσέσκο Ρόζι, ενός εκ των κορυφαίων Ιταλών σκηνοθετών. Θεωρείται ένα αριστούργημα του είδους, συχνά συγκρινόμενο με το επαναστατικό "Paths of Glory" του Στάνλεϊ Κιούμπρικ, αν και ο Ρόζι εστιάζει περισσότερο στις συνθήκες της μάχης και στην ψυχολογική φθορά των στρατιωτών .

Η ταινία είναι βασισμένη στο "Un anno sull'altipiano" (Ένας χρόνος στο οροπέδιο) του Εμίλιο Λούσου, ο οποίος υπήρξε αξιωματικός στο Ιταλικό Μέτωπο κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο .

    Χώρες παραγωγής: Ιταλία, Γιουγκοσλαβία .

    Διάρκεια: 101 λεπτά .

Πρωταγωνιστούν οι Μαρκ Φρεσέτ (γνωστός από το Zabriskie Point), Αλέν Κυνί, και ο κορυφαίος Τζαν Μαρία Βολοντέ, γνωστός για τους ρόλους του σε σπαγγέτι γουέστερν αλλά και σε πολιτικές ταινίες .


Η ιστορία διαδραματίζεται στο Ιταλικό Μέτωπο των Άλπεων κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο (περίπου το 1916-1917) .

Ο στρατηγός Λεόνε είναι ένας ανίκανος και αποκομμένος από την πραγματικότητα διοικητής. Παρά τις τεράστιες απώλειες, συνεχίζει να στέλνει τους άνδρες του σε αιματηρές και μάταιες μετωπικές επιθέσεις εναντίον αυστριακών πολυβόλων, χωρίς την κατάλληλη υποστήριξη πυροβολικού .

Όταν ένα τάγμα, κουρασμένο από τη σφαγή, αρνείται να επιτεθεί, ο στρατηγός διατάσσει αποδεκατισμό: ένας στους δέκα στρατιώτες εκτελείται συνοπτικά από τους ίδιους τους συντρόφους τους, ως παράδειγμα προς αποφυγήν μελλοντικής ανυπακοής . Ο νεαρός υπολοχαγός Σάσου (Μαρκ Φρεσέτ), αρχικά πιστός, αρχίζει σταδιακά να αμφισβητεί την παραφροσύνη των διαταγών και αναρωτιέται πού βρίσκεται πραγματικά ο ηθικός του προσανατολισμός .
 Η ταινία είναι μια τοιχογραφία της παράνοιας του πολέμου. Ο στρατηγός Λεόνε θεωρείται ότι είναι εμπνευσμένος από πραγματικούς Ιταλούς στρατηγούς της εποχής, όπως ο Λουίτζι Καντόρνα, ο οποίος ήταν διαβόητος για τη σκληρότητά του απέναντι στους ίδιους του τους άνδρες .

Κατά την κυκλοφορία της, η ταινία συνάντησε τεράστια αντίσταση από τις ιταλικές στρατιωτικές αρχές, οι οποίες την κατηγόρησαν ότι συκοφαντεί τον ιταλικό στρατό .

Η φωτογραφία του Πασκαλίνο Ντε Σάντις αποτυπώνει ένα γκρίζο, απόκοσμο τοπίο, ενώ η μουσική του Πιέρο Πιτσιόνι προσθέτει μια θλιβερή, σχεδόν τελετουργική διάσταση στα γεγονότα, κάνοντας τις σκηνές βίας ακόμα πιο αφόρητες .

Many Wars Ago/Wikipedia

*"Καταραμένη Γκορίτσια": Άρθρο για την ανικανότητα και σκληρότητα των Ιταλών στρατηγών του Α΄Π.Π.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΡΑΜΠ ΣΤΗΝ ΚΙΝΑ (Ανάλυση)

 

Πόσο πραγματικά «επιτυχημένο» ήταν το ταξίδι Τραμπ στη Κίνα;

ΝΙΚΟΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ

avgi.gr

---

Η άψογα σκηνοθετημένη σύνοδος κορυφής του Αμερικανού προέδρου με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ ήταν όντως θεαματική, αλλά φτωχή απτών αποτελεσμάτων

Ο Ντόναλντ Τραμπ πήγε στο Πεκίνο για μια επίσκεψη που ήθελε να είναι τόσο θέαμα όσο και ουσία. Αναχώρησε τελικά από εκεί με άφθονο από το πρώτο στις βαλίτσες του και αξιοσημείωτα λίγο από το δεύτερο, λένε δηκτικά οι πικρόχολοι.

Η άψογα σκηνοθετημένη σύνοδος κορυφής του Αμερικανού προέδρου με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ ήταν όντως θεαματική από άποψη θερμών φιλοφρονήσεων, συμβολικών χειρονομιών και μεγάλων υποσχέσεων για μελλοντική συνεργασία, αλλά φτωχή απτών αποτελεσμάτων ικανών να αλλάξουν την πορεία των επιδεινούμενων ανταγωνιστικών σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας.

Μπορεί ο Τραμπ να ήλπιζε ότι θα κατόρθωνε να αναβιώσει την ατμόσφαιρα της επίσκεψής του το 2017, όταν εμπορικές συμφωνίες αξίας εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων είχαν υπογραφεί και είχαν γίνει θέμα στα διεθνή μέσα ενημέρωσης, όμως αυτή τη φορά το κλίμα ήταν αισθητά, και αντιληπτά, διαφορετικό. Ήταν μια επίσκεψη που, για αρκετούς, απλά επιβεβαιώνει αυτό που έχουν διαπιστώσει οι αναλυτές και κυκλοφορεί ψιθυριστά στους κύκλους της Ουάσιγκτον: Η γεωπολιτική πραγματικότητα έχει μεταβληθεί δραματικά. Η Κίνα δεν χρειάζεται πια τις Ηνωμένες Πολιτείες, τουλάχιστον όχι τόσο όσο παλαιότερα, και κυρίως όχι για τους ίδιους ακριβώς λόγους. Ακόμη χειρότερα, η Ουάσιγκτον φαίνεται όλο και πιο αποδυναμωμένη, πιο περιορισμένη, από τις θερμές κρίσεις στις οποίες έχει εμπλακεί στο  εξωτερικό και τις πολιτικές πιέσεις που εντείνονται στο εσωτερικό.

Ανισορροπία

Αυτή η ανισορροπία ήταν ορατή από την αρχή της επίσκεψης. Ο Τραμπ έφτασε στο Πεκίνο φορτωμένος στις πλάτες του τις πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις του συνεχιζόμενου πολέμου στο Ιράν, την εκτίναξη του πληθωρισμού, τη μείωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Σι, αντίθετα, φιλοξένησε τον Αμερικανό πρόεδρο από τη θέση ενός ηγέτη μιας μεγάλης δύναμης υπό σταθερότητα και με ικανότητα στρατηγικής υπομονής. Το Πεκίνο διοργάνωσε τη σύνοδο κορυφής πράγματι με αυτοκρατορικό μεγαλείο, με παιδάκια να ανεμίζουν σημαίες, με στρατιωτικές τελετές, με δεξιώσεις και περιηγήσεις στους “μυστικούς” κήπους του Τζονγκνανχάι. Αλλά πίσω από την επιδειξία σκηνοθεσία κρυβόταν ένα ξεκάθαρο μήνυμα- ψυχρό για ορισμένους. Η μεταβαλλόμενη ισορροπία ισχύος στην διμερή σχέση δεν γίνεται να αγνοηθεί.

Το κεντρικό πρόβλημα για τον Τραμπ δεν ήταν το πολιτικό θέαμα, είναι άλλωστε αριστοτέχνης σε αυτό. Ήταν τα “παραδοτέα”, το πρακτικό αποτέλεσμα. Κι αυτό ήταν φτωχό. Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωνε πανηγυρικά ότι η Κίνα θα αγόραζε 200 αεροσκάφη της Boeing και ενδεχομένως θα αύξανε τις εισαγωγές αμερικανικών γεωργικών και ενεργειακών προϊόντων. Ωστόσο, οι λεπτομέρειες των μεγάλων αυτών αγορών παρέμειναν ασαφείς και οι επενδυτές αντέδρασαν με σκεπτικισμό. Οι μετοχές της Boeing υποχώρησαν απότομα αφού η συμφωνία αποδείχθηκε μικρότερη από την αναμενόμενη ενώ οι αγορές ερμήνευσαν σε γενικές γραμμές τη σύνοδο κορυφής ως φτωχή ουσιαστικών αποτελεσμάτων.

Σίγουρα ο σκεπτικισμός είναι δικαιολογημένος. Πολλές από τις συμφωνίες-ορόσημα που ανακοινώθηκαν κατά την πρώτη επίσκεψη Τραμπ στην Κίνα το 2017, δεν υλοποιήθηκαν ποτέ. Ως εκ τούτου, οι αναλυτές εξέτασαν τις φετινές υποσχέσεις με προσοχή, ειδικά επειδή το ίδιο το Πεκίνο δεν επιβεβαίωσε επίσημα αρκετούς από τους ισχυρισμούς του Λευκού Οίκου για “μεγάλα ντιλ”. Ακόμη και οι συζητήσεις για τη μείωση των δασμών ή τη δημιουργία νέων εμπορικών μηχανισμών, φάνηκαν διστακτικές.

Απογαλακτισμός και αυτάρκεια

Το πιο σημαντικό είναι ότι η σύνοδος κορυφής αποκάλυψε πόσο βαθιά έχει εξελιχθεί η οικονομία της Κίνας από τότε που ο Τραμπ ξεκίνησε τον πρώτο εμπορικό πόλεμο του στη διάρκεια της πρώτης θητείας του. Αντί να αποδυναμώσουν τη βιομηχανική βάση του Πεκίνου οι επίμονοι τεχνολογικοί περιορισμοί και οι δασμοί των ΗΠΑ, αντίθετα επιτάχυναν τη πορεία της Κίνας προς την αυτάρκεια. Οι κινεζικές εταιρείες ανταγωνίζονται πλέον “στα ίσια” και συχνά με επιτυχία, τις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες που κάποτε κυριαρχούσαν στην αγορά.[.................................]ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Πόσο πραγματικά «επιτυχημένο» ήταν το ταξίδι Τραμπ στην Κίνα; ...

ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΕ , ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΠΑΨΕ ΝΑ ΔΙΑΡΡΗΓΝΥΕΙΣ ΤΑ ΙΜΑΤΙΑ ΣΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΑΣ ΚΑΙ ΝΑ ΠΕΤΑΣ ΚΟΤΣΑΝΕΣ

Ο Τάκης Θεοδωρόπουλος, στην επιφυλλίδα του «Πού κρύβονται τα ελληνικά;», διατυπώνει μια σειρά από αυθαίρετους ισχυρισμούς για τη γλωσσική μεταρρύθμιση του 1976, που δεν αντέχουν σε στοιχειώδη κριτική. Στο άρθρο που ακολουθεί  ο Νίκος Σαραντάκος αποδομεί με  καταλυτικα επιχειρήματα  το συλλογισμό του αρθρογράφου: 

Ο Θεοδωρόπουλος ισχυρίζεται ότι η μεταρρύθμιση του 1976 «αποκεφάλισε» τη γλώσσα από το απαρέμφατο και την τρίτη κλίση, όμως διαπράττει (προφανώς  από άγνοια) το γεγονός  ότι το απαρέμφατο είχε ήδη εκλείψει στη  δημώδη γλώσσα από τη μέση βυζαντινή περίοδο — αιώνες πριν δηλαδή από την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Όπως επισημαίνει σωστά ο Σαραντάκος, ήδη από την ύστερη αρχαιότητα το απαρέμφατο άρχισε να αντικαθίσταται από αναλυτικές εκφορές του λόγου στην υποτακτική. 

Η καθαρεύουσα που επιβλήθηκε από τις απαρχές του ελληνικού κράτους προσπάθησε να   νεκραναστήσει τεχνητά το απαρέμφατο, αλλά οι προσπάθειες αυτές ήταν «θνησιγενείς», όπως σαρκαστικά τις αποκαλεί   ο Ροΐδης το 1893 . Συμπέρασμα :ο Θεοδωρόπουλος θρηνεί για κάτι που είναι πεθαμένο από φυσικά αίτια πριν ....από χίλια χρόνια.


Ο Θεοδωρόπουλος γράφει με έκδηλη διάθεση εντυπωσιασμού: «Μου είναι εντελώς ακατανόητη η κατάργηση του απαρεμφάτου το οποίο ζει και βασιλεύει σε γλώσσες όπως τα γαλλικά ή τα ιταλικά». Η σύγκριση είναι γλωσσολογικά αφελής. Τα ρομανικά απαρέμφατα (τα οποία, παρεμπιπτόντως, δεν είναι πανομοιότυπα με τα αρχαία ελληνικά) λειτουργούν σε ένα εντελώς διαφορετικό γραμματικό σύστημα και, κυρίως, δεν έχουν ποτέ εκλείψει από τις γλώσσες αυτές.Κάθε γλώσσα εξελίσσεται διαφορετικά και δυστυχώς για το μονοτυπικό  ελληνικό απαρέμφατο ο λαός έπαψε να το χρησιμοποιεί γιατί δεν ήταν λειτουργικό στο λόγο του . 

Πολύ  ισχυρό μέρος της επιχειρηματολογίας Σαραντάκου είναι η απόδειξη  ότι ακόμα και το σχολικό εγχειρίδιο της καθαρεύουσας του 1967 δίδασκε το απαρέμφατο ακριβώς όπως διδάσκεται σήμερα — ως βοηθητικό τύπο για τους περιφραστικούς χρόνους («έχω λύσει»). Ο Θεοδωρόπουλος δεν διαμαρτύρεται για κάτι που άλλαξε το 1976· διαμαρτύρεται για κάτι που δεν άλλαξε ποτέ. Μιλάμε για απόλυτα ψευδή λόγω άγνοιας ισχυρισμό.

Αλλά η πιο καταφανής αντιστρέψιμη πραγματικότητα αφορά τη νεοελληνική  λογοτεχνία. Ο Θεοδωρόπουλος ισχυρίζεται ότι τα ποιήματα του Σεφέρη είναι «γεμάτα τύπους της καθαρεύουσας». Ο Σαραντάκος παραθέτει 20 στίχους από τη «Στέρνα» και 60 από τον «Βασιλιά της Ασίνης» και προκαλεί τον Θεοδωρόπουλο να του δείξει έστω και  έναν τύπο καθαρεύουσας. Η πρόκληση φυσικά θα παραμείνει αναπάντητη , αφού καθαρευουσιάνικοι όροι στα κείμενα των σπουδαίων λογοτεχνών μας δεν  υπάρχουν. Αντίθετα, υπάρχει μια δημοτική που ακολουθεί με συνέπεια τους κανόνες της γραμματικής και του συντακτικού του Μανόλη Τριανταφυλλίδη, τους οποίους ο Σεφέρης όχι μόνο γνώριζε αλλά είχε επισήμως ζητήσει οι νεότεροι λογοτέχνες να ακολουθούν.

Το συντριπτικότερο επιχείρημα της απάντησης του Σαραντάκου  είναι καθαρά ειρωνικό: ο Θεοδωρόπουλος θρηνεί για την απώλεια της καθαρεύουσας, αλλά δεν γράφει ο ίδιος σε αυτήν. Γράφει στην ίδια δημοτική που χρησιμοποιούν όλοι, απλώς με λογιότερο ύφος. Αν η καθαρεύουσα ήταν πράγματι η «γνήσια ελληνική γλώσσα» που υποτίθεται ότι λείπει αφόρητα , όπως ισχυρίζεται, από τη γλώσσα μας , γιατί δεν τη χρησιμοποιεί ο ίδιος στην καθημερινή του αρθρογραφία;

  Η απάντηση είναι απλή: γιατί θα ήταν εξίσου γελοίος με τη δασκάλα στον Πύργο που πρόσφερε «άνθη και απαρέμφατα» στους επισήμους ξένους.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η επιφυλλίδα του Θεοδωρόπουλου δεν έχει το χαρακτήρα γλωσσικής ανάλυσης — είναι ένα νοσταλγικό παραλήρημα χωρίς ίχνος τεκμηρίωσης. Λειτουργεί ως μια παβλοφική αντανακλαστική κίνηση που εξυπηρετεί ένα ακροατήριο που θέλει να πιστεύει ότι η γλώσσα «έπεσε» θύμα αριστερών συνωμοτών το 1976. Αλλά η πραγματική ιστορία της ελληνικής είναι πιο περίπλοκη, πιο ενδιαφέρουσα και εντελώς ασύμβατη με τον υποκριτικό  θρήνο του κ. Θεοδωρόπουλου.

Gerontakos

Πού κρύβονται τα ελληνικά, κύριε Θεοδωρόπουλε;

ΝΙΚΟΣ ΣΑΡΑΝΤΑΚΟΣ

Πηγή:Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

 

Μου έστειλε μια φίλη το λινκ προς μια πρόσφατη επιφυλλίδα του κ. Τάκη Θεοδωρόπουλου στην Καθημερινή,  και μου ζητάει να τη σχολιάσω. Ο τίτλος της επιφυλλίδας είναι «Πού κρύβονται τα ελληνικά;», γι’ αυτό βάζω αυτόν τον τίτλο στο δικό μου άρθρο.

Η επιφυλλίδα γράφεται με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 50 χρόνων από την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1976 («του Γ. Ράλλη»). Ο κ. Θεοδωρόπουλος γράφει: Δεν χρειάζεται να προσθέσω ότι η μεταρρύθμιση αυτή του 1976 έφερε μια απορρύθμιση στη χρήση της ελληνικής, κυρίως της επίσημης η οποία υπέστη τις στρεβλώσεις στα όρια του γελοίου της ενδογλωσσικής μετάφρασης. Απορρύθμισε και τη διδασκαλία της στην εκπαίδευση.

Δεν χρειάζεται να το προσθέσει, αλλά ούτε το τεκμηριώνει ιδιαίτερα. Γράφει βέβαια:

Εντέλει θα μπορούσαμε να πούμε ότι η περίφημη γλωσσική επανάσταση της Μεταπολίτευσης συμπυκνώνεται στον αποκεφαλισμό της γλώσσας από την τρίτη κλίση και το απαρέμφατο. Ας προσθέσουμε και τον ακρωτηριασμό της μετοχής που έγινε μόνον τροπική. Δεν ξέρω τι σχέση έχουν όλ’ αυτά με την απελευθέρωση από τους καταπιεστικούς μηχανισμούς της «αντίδρασης». Εκείνο που ξέρω είναι πως μου είναι εντελώς ακατανόητη η κατάργηση του απαρεμφάτου το οποίο ζει και βασιλεύει σε γλώσσες όπως τα γαλλικά ή τα ιταλικά χωρίς να καταπιέζεται κανείς. Η αδυναμία παραγωγής θεωρητικής σκέψης στα ελληνικά οφείλεται στην κατάργηση του απαρεμφάτου στο οποίο, βέβαια, προστρέχουμε κατ’ οικονομίαν, σε φράσεις όπως το «είναι και το μηδέν».

Η αλήθεια είναι ότι και άλλες φορές ο κ. Θ. έχει θρηνήσει την «κατάργηση» του απαρέμφατου, ένα θέμα στο οποίο είχα απαντήσει σε ειδικό άρθρο., από το οποίο και αντιγράφω εκτενή αποσπάσματα.

Καταρχάς, πώς μπορεί να «καταργηθεί» το απαρέμφατο; Μήπως με κάποιαν απόφαση  της Βουλής; Και ο δυϊκός αριθμός, τάχα, «καταργήθηκε» κι αυτός στην αρχαιότητα; Μήπως με απόφαση της Εκκλησίας του Δήμου; Όχι βέβαια. Στη γλώσσα κάποιες λέξεις, αλλά και κάποιοι τύποι, σταδιακά παύουν να χρησιμοποιούνται ή μετατρέπονται σε κάτι άλλο, επειδή οι φυσικοί ομιλητές παύουν να τους χρησιμοποιούν, πράγμα που γίνεται επειδή το ίδιο πράγμα προτιμούν να το εκφράσουν με διαφορετικό τρόπο.

Το απαρέμφατο λοιπόν, από ύστερη κιόλας αρχαιότητα, αν  δεν  σφάλλω, άρχισε να χρησιμοποιείται όλο και λιγότερο και να δίνει τη θέση του σε πιο αναλυτικές δομές, με υποτακτική. Η διαδικασία πήρε πολλούς αιώνες, δεν ήταν ομοιόμορφη, διότι πρώτα άρχισαν να χάνονται τα άναρθρα απαρέμφατα, πάντως τον Μεσαίωνα είχε ολοκληρωθεί στη δημώδη γλώσσα. Κάποιοι θεωρούν ότι η απώλεια του απαρεμφάτου στα ελληνικά ήταν αποτέλεσμα της επίδρασης των άλλων  βαλκανικών γλωσσών στο πλαίσιο του λεγόμενου  Βαλκανικού Γλωσσικού Δεσμού, δηλαδή των  κοινών στοιχείων που παρουσιάζουν οι βαλκανικές γλώσσες παρόλο που ανήκουν σε διαφορετικές οικογένειες, ενώ άλλοι ότι η απώλεια του απαρέμφατου στα ελληνικά επηρέασε και τις άλλες βαλκανικές γλώσσες -αλλά αυτό ξεφεύγει από τα όρια του άρθρου μας.

Οι προσπάθειες που έγιναν  μετά την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους, επί αρχαΐζουσας καθαρεύουσας, να νεκραναστηθεί το απαρέμφατο, αποδείχτηκαν θνησιγενείς. Ο κ. Θεοδωρόπουλος καλά θα έκανε να διαβάσει τον  Ροΐδη, ο οποίος γράφει, εις άπταιστον καθαρεύουσαν, το 1893 στα Είδωλα (τόμ. 4 σελ. 195 των Απάντων): Των δε απαρεμφατογράφων η εκλείψασα γενεά δεν έχει σήμερον  άλλους αντιπροσώπους παρά μόνον τον  κ. Αφεντούλην και τινα εν Πύργω δημοδιδασκάλισσαν, επιφορτιζομένην υπό του δημάρχου να προσφέρη άνθη και απαρέμφατα εις τους εκείθεν διαβαίνοντας επισήμους ξένους.

Μου άρεσε  πολύ αυτό το «άνθη και απαρέμφατα» και σε υποσημείωση ο Ροΐδης διασώζει δείγμα προσφώνησης: Μεγαλειοτάτη! Αδυνατούσα εκφράσαι συγκίνησιν και χαράν μου περιορίζομαι υποβαλείν τα σεβάσματά μου και τολμώ προσφέρειν στέφανον εξ ανθέων….

Ούτε είναι βέβαια  επιβίωση του απαρέμφατου οι ελάχιστες παγιωμένες εκφράσεις  με έναρθρα απαρέμφατα, τα οποία ισοδυναμούν με ουσιαστικά: Απαγορεύεται το πτύειν / το καπνίζειν, διά  το θεαθήναι, το είναι κτλ. έστω και με την προσθήκη του πρόσφατου «επιχειρείν».

Οπότε, το απαρέμφατο έχει πάψει να χρησιμοποιείται. Δεν καταργήθηκε. Μήπως όμως καταργήθηκε η διδασκαλία του το 1976; Μήπως αυτό εννοεί ο κ. Τακης;

Αλλά ας ανατρέξουμε στη «Γραμματική της ελληνικής γλώσσης προς χρήσιν των μαθητών των  δημοτικών σχολείων», των Βαμπούλη-Ζούκη, που αυτήν πρέπει να διδάχτηκα κι εγώ, έκδοση ΟΕΔΒ 1967, που ο κ. Τάκης υποθέτω θα τη  θεωρεί υπεράνω πάσης υποψίας μαλλιαρισμού ή αριστερισμού.

Βλέπουμε ότι όσα λέει το βιβλίο δεν διαφέρουν πολύ από την  τωρινή σχολική γραμματική διότι απαρέμφατα θεωρεί το «λύσει» και το «λυθή» και  χρήση τους τον σχηματισμό των  περιφραστικών  τύπων. Απαράλλαχτα όπως η σημερινή γραμματική του Γυμνασίου γράφει «Το απαρέμφατο είναι άκλιτος τύπος του ρήματος και χρησιμοποιείται για τον σχηματισμό ορισμένων χρόνων στην ενεργητική και την παθητική φωνή, π.χ. έχω δέσει, είχε δεθεί.»

Αναφέρουν οι συγγραφείς και τα αρχαία απαρέμφατα, αλλά μόνο παρεμπιπτόντως και στη συνέχεια βασίζονται στον «παρηλλαγμένο» τύπο, όταν πχ γράφουν ότι ο παρακείμενος της  ενεργητικής φωνής σχηματίζεται με το ρήμα έχω και το απαρέμφατο του αορίστου της ενεργητικής φωνής: έχω λύσει.

Στο βιβλίο των  αΒαμπούλη-Ζούκη υπάρχει επίσης αναφορά στο έναρθρο απαρέμφατο αλλά σαφώς δηλώνεται ότι πρόκειται για την αρχαία κατάληξη και μεγαλύτερη προσοχή  δίνεται στις αναλυτικές φράσεις της καθομιλουμένης που αντικαθιστούν το απαρέμφατο!

Άρα, ακόμα και με το καθεστώς που είχε κορόνα στο κεφάλι του την καθαρεύουσα, το απαρέμφατο δεν διδασκόταν κατά τον τρόπο που ο κ. Θεοδωρόπουλος ονειρεύεται αλλά πολύ κοντά στον τρόπο με τον  οποίο διδάσκεται σήμερα.

Φυσικά, αυτό δεν ενδιαφέρει τον κ. Τάκη, ο οποίος απλώς κραδαίνει πέντε κουρελάκια ώστε παβλοφικά να ικανοποιήσει ένα συντηρητικό ακροατήριο. Πετάει μια «κατάργηση του απαρέμφατου» και μάλιστα με «ακρωτηριασμό» (κακοί δημοτικιστές, κακή απλοποίηση),  πετάει μια εντελώς άκυρη σύγκριση με τους Γάλλους που «κρατούν» το απαρέμφατο, βάζει την κατάργηση της τρίτης κλίσης κι έδεσε το γλυκό: εάλω η γλώσσα, να επαναφέρουμε την καθαρεύουσα ώστε να σωθούμε.

Το ειρωνικό είναι ότι ο κ. Τάκης τα λέει αυτά χωρίς να γράφει στην καθαρεύουσα την οποία παινεύει (και την οποία, ως γεννημένος το 1954, διδάχτηκε κανονικά). Διότι, αν κάτι  έχουμε κερδίσει από την επίλυση του γλωσσικού ζητήματος, είναι ότι όλοι μας, όσοι ερχόμαστε σε αντιπαραθέσεις περί τα γλωσσικά, χρησιμοποιούμε την  ίδια γλωσσική ποικιλία, με διαφορετικό βέβαια  βαθμό λογιότητας και  με το προσωπικό του στιλ ο καθένας, ενώ, ας πούμε, όταν  ο Ψυχάρης κονταροχτυπιόταν με τον Χατζιδάκι χρησιμοποιούσαν διακριτές γλωσσικές ποικιλίες.

Ισχυρίζεται επίσης ο κ. Θεοδωρόπουλος ότι:

 Τα κείμενα των ποιητών μας που γράφουν στη δημοτική, όπως ο Σεφέρης ή ο Ελύτης, είναι γεμάτα τύπους της καθαρεύουσας οι οποίοι προσθέτουν τη δική τους πλαστική αξία. Δεν λαμβάνουμε επίσης υπ’ όψη ότι τα ελληνικά τα οποία διδάσκονται οι νέες γενιές στο σημερινό σχολείο τις αποκόπτουν από το μεγαλύτερο και σημαντικότερο μέρος της νεοελληνικής γραμματείας, το οποίο είναι γραμμένο σ’ αυτήν τη μεικτή γλώσσα που προήλθε από την καθαρεύουσα του Κοραή. Κάτι που διαψεύδει και όσους υποστηρίζουν πως αυτή η γλώσσα είναι τεχνητή. Μια τεχνητή γλώσσα δεν μπορεί να γεννήσει έναν Παπαδιαμάντη. Αντιθέτως δεν ξέρω κανένα λογοτεχνικό κείμενο γραμμένο βάσει των κανόνων του Τριανταφυλλίδη.

Κατά τη γνώμη μου, είναι απολύτως αναληθές ότι τα κείμενα του Σεφέρη είναι «γεμάτα τύπους της καθαρεύουσας». Θα ήθελα να τον είχα απέναντί μου τον κ. Θεοδωρόπουλο και να του ζητήσω να μου υποδείξει έναν τύπο της καθαρεύουσας ας πούμε στη Στέρνα του Σεφέρη. Βάζω εδώ τους πρώτους 20 στίχους, το ποίημα έχει 115, εγώ τουλάχιστον αδυνατώ να βρω έναν τύπο.

Εδώ, στο χώμα ρίζωσε μια στέρνα
μονιά κρυφού νερού που θησαυρίζει.
Σκεπή της βήματα ηχερά. Τ’ αστέρια
δε σμίγουν την καρδιά της. Κάθε μέρα
πληθαίνει, ανοιγοκλεί, δεν την αγγίζει.

Ανοίγει ο πάνω κόσμος σα ριπίδι
και παίζει με το φύσημα του ανέμου,
μ’ ένα ρυθμό που ξεψυχάει στο δείλι
φτεροκοπάει ανέλπιδα και σφύζει
στο σφύριγμα του πόνου του γραμμένου.

Στο πύργωμα του θόλου ανέλεης νύχτας
πατούνε οι έννοιες κι οι χαρές διαβαίνουν,
με το γοργό κροτάλισμα της μοίρας
πρόσωπα ανάβουν λάμπουν μια στιγμή
και σβήνουνται σ’ ένα σκοτάδι εβένου.

Μορφές που φεύγουν! Ορμαθοί τα μάτια
κυλούν βαλμένα σ’ ένα αυλάκι πίκρα
και της μεγάλης μέρας τα σημάδια
τις παίρνουν και τις φέρνουν πιο σιμά
στη μαύρη γης που δε γυρεύει λύτρα.

Να δούμε ένα άλλο πολύστιχο ποίημα του Σεφέρη, τον Βασιλιά της Ασίνης. Και πάλι θα ήθελα πολύ να μου απαντούσε ο κ. Θεοδωρόπουλος, πού βρίσκει «τύπους της καθαρεύουσας» στους 60 στίχους του ποιήματος -εκτός αν εννοεί το «Ασίνην τε…», που πάντως είναι αρχαίο παράθεμα.

Και επειδή ο κ. Θεοδωρόπουλος υποστηρίζει ότι δεν ξέρει κανένα λογοτεχνικό κείμενο γραμμένο «βάσει των κανόνων του Τριανταφυλλίδη», θα ήθελα να μου απαντούσε σε ποια σημεία «παραβιάζει τους κανόνες» του Τριανταφυλλίδη η Στέρνα; Ή δεν την ξέρει;  Ή δεν ξέρει ότι ο Σεφέρης είχε απευθύνει έκκληση προς τους νεότερους λογοτέχνες να συνεννοηθούν ώστε να ακολουθούν ενιαία γραμματική, του Τριανταφυλλίδη; Ή δεν έχει ανοίξει τον Βάρναλη, που σε όλο του το λογοτεχνικό έργο ακολουθεί τη γραμματική του Ψυχάρη;

Στο τέλος της επιφυλλίδας του ο κ,. Θ. υπόσχεται ή απειλεί ότι «θα επανέλθει» στο θέμα. Οπότε, ίσως βρει την ευκαιρία να απαντήσει και σε αυτά που τον ρωτάω εδώ.

ΥΓ Εννοείται ότι πολύ θα ήθελα και από οποιονδήποτε αναγνώστη να μου υποδείξει σε ποια σημεία των ποιημάτων που παρέθεσα υπάρχουν στοιχεία καθαρεύουσας όπως ισχυρίζεται ο κ. Θεοδωρόπουλος.

Περαιτέρω:

• 
  

Ο κ. Θεοδωρόπουλος θέλει απαρέμφατα17 Μαΐου, 2024σε "Γραμματική"

Κι αν επιστρέφαμε στην καθαρεύουσα;4 Ιουνίου, 2015σε "Γλωσσικό ζήτημα"

Ο κ. Θεοδωρόπουλος και το κάτεργο24 Φεβρουαρίου, 2016σε "Αρχαία ελληνικά"

***************************

 Ένα ευθυμογραφικό γλωσσικό  τεκμήριο της εποχής που νοσταλγεί τόσο πολύ ο κύριος Θεοδωρόπουλος 

Ανατριχιαστικές «Ελληνικούρες» που ακούγονταν συχνά στην Παλιά Αθήνα  ...

 

Ο «ΜΕΓΑΣ» ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ ΜΑΣ ΔΙΑΝΟΗΤΗΣ ΓΙΟΥΒΑΛ ΧΑΡΑΡΙ ΚΑΙ Ο ΝΕΑΡΟΣ ΝΤΡΙΜΠΛΑΔΟΡΟΣ ΛΑΜΙΝ ΓΙΑΜΑΛ : ΚΟΝΤΡΑΣΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ

 

AP PHOTO

1. Ναι λοιπόν, με τον Γιαμάλ!

Θανάσης Καρτερός

 

 

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

efsyn.gr 

 15.05.26 

Ευτυχώς, είναι πάρα πολλοί, επώνυμοι κι ανώνυμοι, που δεν θέλουν ούτε να σωπάσουν, ούτε να συνηθίσουν τη σφαγή στη Γάζα

Εμφανίστηκε με την παλαιστινιακή σημαία στη γιορτή για το πρωτάθλημα που κέρδισε η Μπαρτσελόνα. Ο Λαμίν Γιαμάλ, ο δεκαοχτάχρονος μάγος της μπάλας, κέρδισε έτσι τις συμπάθειες εκατομμυρίων ανθρώπων, στη χώρα του και σε όλο τον κόσμο, που δεν μπορούν να κλείνουν τα μάτια μπροστά στη γενοκτονία. Κέρδισε όμως και την οργίλη καταγγελία της κυβέρνησης του Ισραήλ, που δεν αφήνει τίποτε να πέσει κάτω όσον αφορά τη «δυσφήμηση» του ανθρωπιστικού της έργου στη Γάζα. «Ο Λαμίν Γιαμάλ επέλεξε να υποκινήσει μίσος εναντίον του Ισραήλ, ενώ οι στρατιώτες μας μάχονται την τρομοκρατική οργάνωση Χαμάς, μια οργάνωση που σφαγίασε, βίασε και έκαψε εβραϊκά παιδιά, γυναίκες και ηλικιωμένους στις 7 Οκτωβρίου» έγραψε στο X ο ακροδεξιός υπουργός Στρατιωτικών της κυβέρνησης Νετανιάχου.

Δεν χρειάζεται να σχολιάσει κανείς πώς και ποιοι σφαγιάζουν κατά χιλιάδες για χρόνια και μπροστά στα μάτια της ανθρωπότητας και της παγερής διεθνούς κοινότητας αμάχους και παιδιά στη Γάζα. Ούτε τι σημαίνει η σημαία της Παλαιστίνης για όσους την κρατούν συμβολικά σε κινητοποιήσεις σε όλο τον κόσμο. Είναι πολύ βολικό για την κυβέρνηση του Ισραήλ, κάθε κίνηση, κάθε φωνή διαμαρτυρίας, κάθε δήλωση για όσα ανείπωτα διαπράττει σε βάρος παιδιών και αθώων να τα τσουβαλιάζει ως μίσος γενικά για το Ισραήλ ή και ως συμφωνία με όσα διέπραξε η Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023. Ακόμα χειρότερα, ως αντισημιτισμό, ως μίσος για κάθε Εβραίο. Να κρύβεται δηλαδή πίσω από όσα έχει υποστεί ο λαός του Ισραήλ χτες, για να κρύψει όσα διαπράττει εν ονόματί του η κυβέρνηση Νετανιάχου σήμερα.

Ωστόσο, ευτυχώς, δεν είναι μόνο ο Γιαμάλ που αποφάσισε να δηλώσει παρών στην υπόθεση της Γάζας και της Παλαιστίνης. Είναι πολλοί, πάρα πολλοί, επώνυμοι κι ανώνυμοι, στην Ευρώπη και τον κόσμο, που δεν θέλουν ούτε να σωπάσουν, ούτε να συνηθίσουν τη σφαγή, αλλά και την υποκρισία επίσημων φορέων και κυβερνήσεων, που την αγνοούν με διάφορα προσχήματα. Κι αυτό που συμβαίνει με τη Eurovision αυτές τις μέρες είναι πολύ χαρακτηριστικό. Πέντε χώρες μποϊκοτάρουν τη διοργάνωση καταγγέλλοντας τη συμμετοχή του Ισραήλ. Ουκ ολίγοι επώνυμοι, νικητές του θεσμού, άνθρωποι της τέχνης και του πολιτισμού διαμαρτύρονται για τον ίδιο λόγο. Ενώ η ισραηλινή συμμετοχή εισπράττει συνθήματα αποδοκιμασίας, όχι βέβαια για την ποιότητα του τραγουδιού, αλλά ως καταγγελία και διαμαρτυρία για τη Γάζα.

Η Ελλάδα βέβαια δεν ακολουθεί την Ισπανία, την Ισλανδία, την Ιρλανδία, την Ολλανδία και τη Σλοβενία - αυτό έλειπε. Και οι εκπρόσωποι της Eurovision, σε άλλη μια επίδειξη υποκρισίας, ορκίζονται ότι η διοργάνωση δεν έχει σχέση με την πολιτική. Μια ουδέτερη εκδήλωση ψυχαγωγίας και προσέγγισης των λαών είναι, άρα άκυρες οι αντιδράσεις. Παρεμπιπτόντως είναι οι ίδιοι που πριν από λίγα χρόνια, το 2022, ξέχασαν τα περί ψυχαγωγίας και λοιπά και πέταξαν έξω τη Ρωσία, γιατί είχε εισβάλει στην Ουκρανία. Ναι λοιπόν, με τον Γιαμάλ, παρά με τους Γραμματείς της γενοκτονίας και τους Φαρισαίους της υποκρισίας…

********************** 

 

2. ΚΟΝΤΡΑΣΤ 

 

"Μέγας  διανοούμενος"   όντως είναι ο Χαράρι  ονόματι  Γιουβάλ  

Αλλά μπρος στα σιωνιστικά ανόσια εγκλήματα  κάνει την πάπια ,

Λουτρό Θανάτου στη Γάζα, που για να το αντέξεις,   θέλεις χάπια 

Γι΄αυτό  ψηφίζω ως Άνθρωπο τον ποδοσφαιριστή Λαμίν Γιαμάλ.

 

Λαλίστατος  ο πρώτος , όχι τυφλός,  στρεψοδικεί για  την αιματομανία

Με μια σημαία Παλαιστινιακή ο μπαλαδόρος υπενθυμίζει τη Γενοκτονία.  

 

Gerontakos 

****************** 

3.OI ΣΟΦΙΣΤΙΚΑ  ΔΙΑΤΥΠΩΜΕΝΕΣ  ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΧΑΡΑΡΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΑΚΟ , ΠΟΥ ΑΠΟΔΙΔΟΥΝ ΤΗΝ ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΕΝΗ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΟΥ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΑΚΟΥ ΛΑΟΥ ΣΕ «ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ»

Ηθική Διαύγεια εναντίον Ηθικής Υπεκφυγής: Μια Κριτική της Θέσης του Γιουβάλ Νόα Χαράρι για τη Γάζα 

Ο Γιουβάλ Νόα Χαράρι είναι ένας από τους πιο γνωστούς δημόσιους διανοούμενους στον κόσμο. Στη Γάζα, επέλεξε μια στάση που αναγνωρίζει την καταστροφική ταλαιπωρία των Παλαιστινίων - μαζικούς θανάτους αμάχων και λιμό - αλλά αρνείται ή υποβαθμίζει τις νομικές και ηθικές κατηγορίες που αποσκοπούν στην περιγραφή αυτής της ταλαιπωρίας. Αυτή η ρητορική κίνηση έχει σημασία. Μετατρέπει ένα έγκλημα σε «πολιτικό λάθος», μεταφέρει την οργή από τους νεκρούς στη λεκτική έκφραση και διατηρεί την ιδεολογία που ευνοεί - τον Σιωνισμό - απομονωμένη από την λογοδοσία που απαιτούν τώρα τα πρακτικά. Αυτό το δοκίμιο παρουσιάζει τι έχει πει ο Χαράρι, γιατί είναι λάθος και τι απαιτεί αντ' αυτού ηθική διαύγεια.Το άρθρο κατηγορεί τον Yuval Noah Harari ότι επιδίδεται σε «ηθική διαφυγή» υποβαθμίζοντας νομικά και ηθικά την κατάσταση στη Γάζα, ενώ ταυτόχρονα αναγνωρίζει τη μαζική θνησιμότητα και την πείνα.
 

Τα Τρία Επιχειρήματα του Harari :

    Άρνηση γενοκτονίας: Την χαρακτηρίζει «αντισημιτική προπαγάνδα» αφού  περιορίζει τον όρο ως «συστηματική εξόντωση εκατομμυρίων ανθρώπων», πράγμα που , όπως υποστηρίζει, δε γίνεται από το Ισραήλ

    Αποδοχή βλάβης: Αναγνωρίζει τη «θανάτωση αθώων αμάχων» και «λιμοκτονία αμάχου πληθυσμού», αλλά ως αναπόφευκτες συνέπειες ενός πολέμου που δεν ξεκίνησε το Ισραήλ.

    Υπεράσπιση Σιωνισμού: Τον θέλει «ανακτημένο» και συμβατό με  τη λύση των  δύο κρατών, που όμως αρνείται με φανατισμό το Ισραήλ.

 Ο Harari χρησιμοποιεί ένα αυθαίρετο ορισμό γενοκτονίας ( συστηματική εξόντωση εκατομμυρίων ανθρώπων), αλλά  το Άρθρο II της Σύμβασης για τη Γενοκτονία καλύπτει ρητά και τις «συνθήκες ζωής που υπολογίζεται ότι θα φέρουν την καταστροφή».

 Ο Χαράρι δε δίνει σημασία στις  νομικά πλέον ισχυρές αποφάσεις διεθνών οργανισμών για :

•     την Πείνα στη Γάζα τεκμηριωμένη από τον ΟΗΕ (IPC/FAO)
•     τα Προσωρινά μέτρα Διεθνούς Δικαστηρίου (Νότια Αφρική κατά Ισραήλ)
•     τη IAGS (Διεθνής Ένωση Μελετητών Γενοκτονίας) που κρίνει ότι πληρούνται τα κριτήρια της γενοκτονίας 
•    την  Εξεταστική Επιτροπή ΟΗΕ , που αποφαίνεται ότι υπάρχει γενοκτονία

Ο Harari , αντίθετα,  μετατοπίζει το κέντρο βάρους από τα θύματα στην αποδυνάμωσης της λέξης «γενοκτονία», απονομιμοποιώντας τους επικριτές ως... αντισημίτες.
Ο Harari ξεπερνά με ένα σοφιστικό επιχείρημα  το νομικό και ηθικό ζήτημα . Η απόρριψη του όρου «γενοκτονία» , ενώ παραδέχεται τη λιμοκτονία και τους  μαζικούς θανάτους,  δεν είναι «ακριβής» αλλά ένα προσβλητικός ...«ευφημισμός». 

Κάποιος πρέπει όμως να πει στον κύριο Χαράρι ότι η σαφήνεια απαιτεί χρήση του υπάρχοντος Διεθνούς Δικαίου, όχι επινόηση ενός πλασματικού, που θα δικαιολογεί την εξόντωση ενός λαού .

Ποιος είναι ο Γιουβάλ Νώε Χαράρι

 

*********************** 

Micah Blumberg: 

«A Critique of Yuval Noah Harari's Gaza Position»