Κυριακή, Νοεμβρίου 22, 2026

ΑΛΗΘΕΙΟΦΟΒΙΑ : Το σαράκι που βασανίζει τον Έλληνα από καταβολής ελληνικού κράτους , σε ένα εκπληκτικά επίκαιρο άρθρο του Κωστή Παλαμά

 

Αναρτούμε ένα καυστικό  και διαχρονικά επίκαιρο κείμενο του Κωστή Παλαμά , που γράφτηκε λίγους μόλις μήνες μετά τον  ταπεινωτικό για την Ελλάδα  Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 (γνωστό ως «Μαύρο '97»). 

Εκείνη την περίοδο, ο Παλαμάς, όπως και άλλοι διανοούμενοι, ασκούσε δριμεία κριτική στην εθνική αυτογνωσία, τη ρητορική κενολογία, την ωραιοποίηση της πραγματικότητας και τον φόβο της ελληνικής κοινωνίας και πολιτικής ηγεσίας να αντικρίσουν κατάματα τις αιτίες της ήττας — έννοιες που συμπυκνώνονται στον νεολογισμό του  «Αληθειοφοβία».

Δώδεκα χρόνια αργότερα , το Κίνημα στο Γουδί θα αποτελούσε την  αφετηρία για την εθνική αναγέννηση της καθημαγμένης Ελλάδας υπό την καθοδήγηση του εμπνευσμένου Ελευθέριου Βενιζέλου. Οι δύο Βαλκανικοί Πόλεμοι1912-1913  θα ξεπλύνουν  την ατιμωτική ήττα του 1897 , αλλά δε θα εμποδίσουν  τους Έλληνες από το να κάνουν αλλεπάλληλα λάθη στα επόμενα εκατόν είκοσι χρόνια (Μικρασιατική Καταστροφή το 1922, Εμφύλιος 1945-1949, Χολυντα των Συνταγματαρχών 1967-1973, Χρεοκοπία 2009/10 -2026), προτιμώντας να κρύβουν την αλήθεια και να τρέφονται με ψέματα,  όπως ακριβώς συμβαίνει και στις μέρες μας.

 
 Ο Κωστής Παλαμάς υπήρξε τακτικός συνεργάτης και χρονογράφος στον αθηναϊκό Τύπο της εποχής (μεταξύ άλλων και στην εφημερίδα Ακρόπολις του Βλάση Γαβριηλίδη), υπογράφοντας συχνά με ψευδώνυμα (όπως Ωρίων, Κ.Π., κ.ά.) ή επώνυμα.


Το Κείμενο βρίσκεται στα «Άπαντα» του Κωστή Παλαμά (έκδοση Μπίρη / Ιδρύματος Κωστή Παλαμά, στους τόμους που συγκεντρώνουν τα Πεζά και τα Άρθρα και Χρονογραφήματα) και "αλιεύτηκε" από την  athensreviewofbooks.com .

********************************************

    Αληθειοφοβία

    Κωστής Παλαμάς: Ποιητική αυτοβιογραφία – ΝΕΟ ΠΛΑΝΟΔΙΟΝ 
    Κωστής Παλαμάς
    ΠΗΓΗ: athensreviewofbooks.com
    Καταυλισμός ελληνικών στρατευμάτων, κατά τον Ελληνοτουρκικό πόλεμο 1897, λόγω του οποίου ο Παλαμάς έγραψε κείμενα εθνικής αυτογνωσίας σαν την «Αληθειοφοβία», «Αι σκιαί των προγόνων» κ.ἀ., τα οποία προετοίμασαν τα περίφημα «Σατιρικά Γυμνάσματα». Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Φωτογραφικό Αρχείο ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ

     

    Ἡ νεοφοβία εἶναι γνώρισμα χαρακτηριστικόν, καθὼς λέγει ἕνας Ἰταλὸς ψυχολόγος, τῶν παιδίων, τῶν ἀγρίων, τῶν ἀπαιδεύτων, πάντων τῶν περιορισμένων καὶ εὐτελῶν πνευμάτων. Διὰ τοῦτο οἱ νεόφοβοι ἀποφεύγουν εἰς τὰ ἔργα τῆς τέχνης τὴν πρωτοτυπίαν καὶ τὴν ἰσχυρὰν ἰδιορρυθμίαν, ὡς ὁ διάβολος τὸ λιβάνι.

    Ἀλλ’ ὑπάρχει ἓν ἄλλο φαινόμενον, ἀνάλογον κάπως πρὸς τὴν νεοφοβίαν· καὶ θὰ τὸ ἀποκαλέσω αὐτὸ ἀληθειοφοβίαν· δὲν μοῦ φαίνεται νὰ εἶναι αὐτὸ χαρακτηριστικὸν γνώρισμα τῶν πνευμάτων τῶν εὐρέως ἀντιλαμβανομένων τὰ πράγματα, τῶν ἐχόντων ἀνδρικὸν τὸ ἦθος, καὶ φωτεινὴν τὴν διάνοιαν.

    Οἱ τρέμοντες τὴν ἀλήθειαν δὲν ἠμποροῦν νὰ ὑποφέρουν τὴν παρρησίαν καὶ τὴν εἰλικρίνειαν. Σᾶς παρατηροῦν αὐτὸ ποὺ λέγετε εἶναι σωστόν, ἀλλά… δὲν πρέπει νὰ τὸ λέγετε.

    Δὲν ἠμποροῦν ἢ δὲν θέλουν νὰ ἐννοήσουν, νὰ παραδεχθοῦν, νὰ ἀγαπήσουν τὴν ἀλήθειαν, ὡς τὸν ἱερότατον τῶν σκοπῶν. Τὴν ἀνέχονται μόνον, ὁσάκις συνεισφέρει καὶ αὐτή, μὲ τὸν ὄγκον της καὶ μὲ τὴν ἐπιβολήν της ὡς τὸ ἄριστον τῶν μέσων, εἰς τὸ νὰ ἐξαίρεται μία ἄλλη πλάνη, νὰ θεραπεύεται ἓν συμφέρον ἀπώτερον. Ἀλλ’ ἡ ἀλήθεια διὰ μόνην τὴν ἀλήθειαν, ὅσον καὶ ἂν πλήττῃ διὰ νὰ θεραπεύσῃ, ὅσον καὶ ἂν στιγματίζῃ διὰ νὰ ἐξαγνίσῃ, εἶναι δι’ αὐτοὺς ὁ ἐπικινδυνωδέστατος ἐχθρός.

    Δὲν λέγω ὅτι δὲν ὑπάρχουν ζωτικὰ ψεύδη· ὅσοι ἀνέγνωσαν τὴν Ἀγριόπαπιαν τοῦ Ἴψεν, τὸ ἀριστούργημα τὸ ὑγραῖνον τοὺς ὀφθαλμοὺς τῶν αἰσθανομένων τὰς ὑψηλὰς πνευματικὰς συγκινήσεις, εἶδαν μὲ ποίαν συναρπάζουσαν τέχνην ὁ ποιητὴς συνηγορεῖ ἐκεῖ καὶ διὰ τὸ ψεῦδος ἀκόμη, ἀναγκαῖον κακὸν κάποτε, σεβάσμιον, ἂν θέλετε.

    Ἀλλ’ ὁ ἴδιος Ἴψεν ἔγραψε τὸν Ἐχθρὸν τοῦ Λαοῦ, περιφανῆ ἀπολογίαν τῆς ἀπολύτου ἀληθείας, ἐν τῇ ὁποίᾳ μόνῃ, παντοῦ καὶ πάντοτε, ἔγκειται ἡ σωτηρία. Ἂν ὑπάρχουν ζωτικὰ ψεύδη, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ἀλήθεια ἀπονεκρώνουσα, παρὰ μόνον ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δι’ αὐτῆς ἀποκαλύπτονται ἔνοχοι καὶ πταῖσται.

    Καὶ ὅμως ἡ ἀλήθεια νομίζει κανεὶς ὅτι ἐπενεργεῖ ἐπὶ πολλῶν ὡς κεφαλὴ Μεδούσης. Ἕνας βουλευτὴς ἀνεβαίνει μίαν φορὰν εἰς τὸ βῆμα καὶ μεγαλοφωνεῖ: Δὲν εἶμεθα διὰ πόλεμον· δὲν ἔχομεν στρατόν· ὁ στρατός μας εἶναι ἀγέλη.

    Ἕκαστος ἐκ τῶν ἀκουόντων τρέφει τὴν συνείδησιν ὅτι ὁ βουλευτὴς εἶπε μίαν ἀναμφισβήτητον, μίαν παλαιὰν ἀλήθειαν, τὴν ὁποίαν ὅλοι παραδεχόμεθα καὶ ἀναμασῶμεν καὶ ἐλεεινολογοῦμεν εἰς τὲς κουβέντες μας. Δὲν ὑπολείπεται ἢ νὰ τελέσωμεν ἓν βῆμα γενναιότερον, νὰ τὴν φωνάξωμεν αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν, καὶ ἀντὶ νὰ ἀνεχώμεθα σιωπηλῶς τὸ κακόν, νὰ ἀρχίσωμεν κατ’ αὐτοῦ τὸν φοβερὸν ἀγῶνα τοῦ ξεφορτώματος καὶ τῆς ἀπαλλαγῆς, πράγματα ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ γίνουν μὲ μυστικὰ κρυφοψιθυρίσματα, ἀλλὰ μὲ παταγώδη πελέκεων κτυπήματα.

    Τί ἔγινεν ὁ βουλευτὴς[1] ὁ μεγαλοφωνήσας τὴν ἀλήθειαν; Ἐπῃνέθη διὰ τὴν παρρησίαν του; ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς εὐτολμοτέρας ἀκόμη ὁμολογίας; Τίποτε. Ἐκίνησε τὴν ἱερὰν φρίκην τοῦ κόσμου· κατηγγέλθη ὡς προδότης, ἐβρίσθη, ἐμισήθη, κατεφρονήθη. Ἀλλ’ ὁ στρατὸς ἀπέμεινεν ἀγέλη καί… εἶναι περιττὸν νὰ τὰ ξαναλέγωμεν.

    Ἕνας ἄλλος, δικαστικὸς αὐτός, κατέφυγεν εἰς τὴν δημοσιότητα διὰ νὰ ἐκθέσῃ μὲ ὅλον τὸ κῦρος ποὺ τοῦ παρέχει τὸ ἀξίωμά του τὰ χάλια τῆς Δικαιοσύνης· καὶ τὰ εἶπεν ἓν πρὸς ἓν ὅλα, μὲ παραδείγματα, μὲ ἀνέκδοτα, μὲ γεγονότα, καὶ κατέδειξεν ὅλας τὰς ἀθλιότητας καὶ κατήγγειλεν ὅλα τὰ ἄσχημα τῆς Δικαιοσύνης αὐτῆς.

    Ὅλοι, καὶ περισσότερον καὶ ἁρμοδιώτερον ἀπὸ ὅλους, οἱ συνάδελφοι τοῦ δικαστικοῦ γνωρίζουν ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἶπε πράγματα σωστά, ἀναντίρρητα, φῶς φανερά. Καὶ ὅμως πόσοι δὲν τὸν κακίζουν τὸν εἰλικρινῆ καταγγελέα, μὲ ἀξιώματα γελοῖα καὶ δόγματα ἀνόητα, ὡς τὸ ἑξῆς:

    «Αὐτὰ εἶναι ἀληθινά· ἀλλ’ αὐτὰ δὲν πρέπει νὰ λέγωνται· διότι ὑποσκάπτουν τὸ γόητρον τῆς Δικαιοσύνης».

    Βρὲ ἀδελφέ, ποῖον γόητρον; Ὑπάρχει γόητρον διὰ τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο τοῦ ὁποίου ὅλος ὁ κόσμος χωριστὰ καὶ ἰδιαιτέρως ἀνομολογεῖ τὴν μηδαμινότητα καὶ τὴν φαυλότητα, ἀλλὰ συμφωνεῖ ὅμως διὰ νὰ τοῦ κάμνῃ τεμενάδες ἐπισήμους καὶ κατὰ σύμβασιν, διότι ἔτσι τὸ θέλει ἡ δύναμις τῆς ἐθιμοτυπίας καὶ ὁ τρόμος τῆς ἀληθείας; Δὲν ὑπάρχει πλέον γόητρον διὰ τοιούτου εἴδους ὑποκείμενα, ἀλλὰ μόνον φάρμακα ἔντονα καὶ δραστήρια, μὲ κραυγάς, μὲ διαμαρτυρήσεις, μὲ ἐμπτυσμούς, μὲ μαστιγώσεις. Ἡ χρῆσις τοῦ λεγομένου κώδωνος τοῦ κινδύνου ἔχει τὸν τόπον της πολὺ περισσότερον ἐδῶ.

    Κάποιος ἄλλος, δημοσιογράφος αὐτός, παρέχει εἰς ἐφημερίδα τῆς ἀλλοδαπῆς, εἰς ἓν ἀπὸ τὰ ὄργανα τῆς εὐρυτάτης δημοσιότητος συνοπτικήν, ἀλλ’ ἀκριβῆ καὶ ἔμψυχον εἰκόνα τῆς μαύρης μας καταστάσεως. Συνεκέντρωσε συνθετικώτατα εἰς τὴν εἰκόνα αὐτὴν ὅσα καθ’ ἑκάστην διαμείβομεν εἰς τὴν δημοσιότητα μεταξύ μας πρὸς ἰδίαν γνῶσιν καὶ τέρψιν.

    Νομίζω ὅτι μία ἀπὸ τὰς μεγίστας ἐκδουλεύσεις, τὰς ὁποίας δύναται νὰ προσφέρῃ ὁ τύπος εἰς τὴν πατρίδα του, εἶναι ἡ εὔτολμος ἀνομολογία καὶ ἔξω τῶν ὁρίων τῆς πατρίδος ταύτης, ὄχι μόνον τῶν ἀρετῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν κακιῶν, αἱ ὁποῖαι διακρίνουν αὐτήν. Τότε δείχνομεν ὅτι οἱ ἄριστοι ἐξ ἡμῶν ἔχουν τὴν συναίσθησιν τοῦ κακοῦ, καὶ τὸ κακὸν τοῦτο δὲν τὸ κρύπτουν ἀπὸ κανένα· πρᾶγμα τὸ ὁποῖον φανερώνει πὼς τὸ κακὸν δὲν εἶναι ἀθεράπευτον. Τίποτε ἄλλο δὲν μᾶς ἔβλαψε τόσον ἀπέναντι τῶν ξένων, τίποτε ἄλλο δὲν μᾶς ὑπεβίβασεν εἰς τὴν ὑπόληψίν των ὅσον ἡ πεποίθησις ὅτι θέλομεν νὰ φαινώμεθα ἄλλοι ἢ ὅτι πράγματι εἴμεθα, ὅσον ἡ ἰδέα ὅτι ζητοῦμεν νὰ τοὺς παραπείσωμεν καὶ νὰ τοὺς ἀπατήσωμεν.

    Καὶ ὅμως εὑρίσκονται ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἀναγνωρίζουν ὅτι ὁ δημοσιογράφος εἶπε τὴν ἀλήθειαν, τὸν καταγγέλλουν ὅμως διότι τὴν ἀλήθειαν αὐτὴν τὴν εἶπε γαλλικὰ ἢ γερμανικὰ ἢ ρωσσικά, καὶ ὄχι ἑλληνικά!

    Ἡ ἀποτέφρωσις τοῦ μεγάρου τοῦ Μελᾶ δὲν ἔδειξε μόνον ὅτι στερούμεθα ἐντελῶς πυροσβεστικῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ καὶ κάτι ἄλλο χειρότερον ἀκόμη: ὅτι τὰ ὄργανα εἰς τὰ ὁποῖα ἡ Πολιτεία ἐμπιστεύεται τὴν ἐξασφάλισιν τῆς τάξεως καὶ τὴν φρούρησιν τῆς περιουσίας τοῦ πολίτου, τὰ ὄργανα αὐτὰ ἀσεβοῦσι πρώτιστα πάντων κατὰ τῆς τάξεως καὶ τῆς ἰδιοκτησίας.

    Οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ζώνην τῆς καιομένης οἰκίας στρατιῶται καὶ ἀστυφύλακες δὲν κατώρθωσαν νὰ παρακωλύσουν ἀπὸ τοῦ νὰ κάμνουν πτερὰ καὶ νὰ γίνουν ἄφαντα τὴν ἐπαύριον ὅλα σχεδὸν τὰ μετὰ σπουδῆς μετακομιζόμενα ἀντικείμενα καὶ ἔπιπλα τῶν ἐνοίκων, ἀπὸ τῶν διαμαντικῶν τοῦ δικηγόρου κ. Βερενίκη μέχρι τῶν ἐγγράφων τοῦ μηχανικοῦ κ. Βουγιουκλάκη. Ἀλλ’ ἐφρόντιζον ὅμως ἐπιμελῶς νὰ ἀποδιώξουν τοὺς ἰδιοκτήτας μὲ κοντακιές, ἀγωνιζομένους νὰ σώσουν κανένα πρᾶγμα των, ἢ νὰ τοὺς ἁρπάζουν ἀπὸ τὰ χέρια των τὰ πράγματά των, διὰ νὰ μὴ τὰ ξανάβρουν.

    Τώρα κοπιάστε νὰ τὰ γράψετε αὐτὰ παστρικώτερα καὶ χωρὶς περιφράσεις· θὰ ὑποστῆτε τὴν ἔφοδον τῶν ἀληθειοφόβων· καὶ τὸ αἰώνιον γόητρον δὲν ἠξεύρω τίνος ἐξουσίας καὶ τίνος πολιτείας θὰ προβάλῃ καὶ αὐτὴν τὴν φορὰν διὰ νὰ σᾶς ἀποστομώσῃ.

    Ἴσως παρατηρήσῃ κανεὶς εἰς τ’ ἀνωτέρω: Ἀλλ’ εἶναι τόσον εὔκολος ἡ εὕρεσις τῆς ἀληθείας διὰ νὰ ἀφοσιωθῇ κανεὶς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν της; Ὄχι βέβαια. Τί ἐστὶν ἀλήθεια; ἠρώτησε τὸν Ἰησοῦν ὁ Πιλάτος, καὶ ἀκόμη περιμένομεν τὴν ἀπάντησιν, εἶπε κάποιος. Ἀλλ’ ἂν εἶναι δυσεξιχνίαστος ἡ ἀλήθεια, ὑπάρχει ἀντ’ αὐτῆς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κάθε εὐσυνείδητος ἄνθρωπος πιστεύει ὡς ἀλήθειαν· ὑπάρχει ἡ εἰλικρίνεια· καὶ φθάνει ἡ λατρεία τῆς εἰλικρίνειας διὰ νὰ μεταβάλῃ τὴν ὄψιν τοῦ κόσμου. Τίποτε καταστρεπτικώτερον ἀπὸ τὴν ἀληθειοφοβίαν.

    Κ. Παλ.

     

    Ἐφ. Ἀκρόπολις Ἑσπερινὴ, 16 Αὐγ. 1897.


     

    [1] Ἐννοεῖ τὸν βουλευτὴ Ἰωάννη Μεσσηνέζη ὁ ὁποῖος ἀποκάλεσε τὴν ἐπιστράτευση τοῦ λεγομένου Εἰρηνοπολέμου (1885-86) «ἔνοπλον ἐπαιτείαν» (Κ. Παπαρρηγόπουλος, Ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, τόμ. 8, σ. 22).

    Μιχάλης Γελασάκης: «Τι βρήκα στο αρχείο Καββαδία»

     https://tvxs.gr/app/uploads/2026/11/diploma-kavvadias.jpg


    Μιχάλης Γελασάκης στο Tvxs / «Τι βρήκα στο αρχείο Καββαδία»

    Φωτεινή Λαμπρίδη - Σελίδα 6 από 30 - tvxs.grΦΩΤΕΙΝΗ ΛΑΜΠΡΙΔΗ

    Ο συνάδελφος Μιχάλης Γελασάκης, μελετητής του έργου του Καββαδία, κατάφερε μετά από επίμονες προσπάθειες να βρει ιδανική στέγη για το πολύτιμο αρχείο του, αφού είχε συγκινηθεί ανακαλύπτοντας γράμματα, έπιπλα, μαρτυρίες, φωτογραφίες.


    «Το αρχείο ανήκει πλέον στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, τον μεγαλύτερο δημόσιο αρχειακό φορέα, χάρη και στις άμεσες και αποτελεσματικές ενέργειες της γενικής τους διευθύντριας, κας Αμαλίας Παπά» λέει στη συνέντευξη που παραχωρεί στο tvxs. Εξηγεί μεταξύ άλλων γιατί είναι τόσο δύσκολο στην Ελλάδα να θεωρηθεί αυτονόητη η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, περιγράφει γιατί το αρχείο του ποιητή είναι ένας πραγματικός θησαυρός και τι θα περιλαμβάνει «το μεγαλύτερο από όλα τα ταξίδια του Καββαδία» που μόλις ξεκίνησε.


    Ο Μιχάλης Γελασάκης

    Πότε ξεκίνησες να ασχολείσαι με το αρχείο Καββαδία; Ήταν με αφορμή την έρευνά σου;

    AdsΗ πρώτη μου επαφή ήταν όταν είχα ολοκληρώσει την έρευνά μου για το βιβλίο «Νίκος Καββαδίας – Ο αρμενιστής ποιητής». Τότε γνώρισα την ανιψιά του ποιητή, την κα Έλγκα Καββαδία. Όταν της παρουσίασα τα ευρήματα της έρευνας, με πληροφόρησε για την ύπαρξη ενός συγκροτημένου αρχείου. Αργότερα ήρθα σε επαφή με τον κ. Φίλιππο Χατζόπουλο, τον γιο της Έλγκας, που είναι και ο τελευταίος κληρονόμος του ποιητή. Μου πρότεινε να κάνω τη βιογραφία του Καββαδία και μου έδωσε απρόσκοπτη πρόσβαση σε αυτό. Έτσι ξεκίνησα να πηγαίνω στο μέρος που βρισκόταν, να μελετάω και να καταγράφω τι υπήρχε εκεί. Ήταν ένας κόσμος συναρπαστικός για μένα!


    Γιατί σε συγκινεί ο Καββαδίας σαν άνθρωπος και ποιητής;

    Δεν έχω κάτσει να αναλύσω τόσο πολύ το «γιατί». Το ότι με συγκινεί μου είναι αρκετό. Ο κόσμος του έχει πολλές αντιφάσεις, μοναξιά, τρυφερότητα, ταξίδια, ποίηση και ανθρωπιά. Η παρότρυνσή του –άμεσα ή έμμεσα– για να διεκδικήσεις να ζήσεις τη ζωή σου όπως σε ευχαριστεί και όπως ονειρεύεσαι είναι ένα από τα βασικά πράγματα που μπορεί να σου διδάξει η ποίησή του, αλλά και ο τρόπος που έζησε. Ο Καββαδίας πιστεύω αγάπησε περισσότερο από τη δικαιοσύνη τη δικαίωση.

    Τι είναι αυτό που σε συγκίνησε, σε προβλημάτισε, σε ξάφνιασε περισσότερο από αυτόν τον πλούτο του αρχείου του;

    Μπαίνοντας στον χώρο, για μένα η συγκίνηση ήταν δεδομένη. Όταν μελετάς τη ζωή και το έργο κάποιου, το να μπαίνεις στο αρχείο του είναι σαν να ανοίγεις ένα συρτάρι της ύπαρξής του. Μου πήρε χρόνο να απορροφήσει το σώμα μου τον αντίλαλο των πραγμάτων. Η πρώτη μεγάλη μου έκπληξη ήταν ο όγκος των τεκμηρίων. Αυτό που επίσης μου έκανε εντύπωση είναι η φροντίδα με την οποία τα είχαν βάλει σε μια τάξη η αδερφή του και η ανιψιά του. Εκείνος δεν θα τα τακτοποιούσε ποτέ έτσι. Επίσης, το εύρος της βιβλιοθήκης του, οι σημειώσεις του στα βιβλία, τα αποκόμματα, η συνειδητοποίηση του πόσα είχε πετάξει…

    Διαβάστε: Καββαδίας / Το πολύτιμο αρχείο του με χιλιάδες ντοκουμέντα και τεκμήρια στα Γενικά Αρχεία του Κράτους

    Τι περιλαμβάνει ακριβώς;

    Χιλιάδες ντοκουμέντα και τεκμήρια από τα μέσα του[.............................]


    Ένα επίκαιρο άρθρο για την παρακμή της Δύσης


    Chinese dockyard.Chinese dockyard. Credit: Tom Wang / Alamy Stock Phot

    Samir Puri (engelsbergideas.com): The West in the age of Westlessness

    What does it mean to defend Western values when the power of the West is in decline? 


     

    Τι σημαίνει το να υπερασπίζεσαι τις δυτικές αξίες ,όταν η ισχύς της Δύσης βρίσκεται σε παρακμή;

    Samir Puri/Σαμίρ Πούρι*About — Samir Puri

    ( Βρετανός συγγραφέας, ακαδημαϊκός, αναλυτής γεωπολιτικής και πρώην διπλωμάτης)

    Πηγή;  engelsbergideas.com

     

    Η «Δύση» είναι μια έννοια που διαρκώς εξελίσσεται, άλλοτε νοούμενη γεωγραφικά, άλλοτε πολιτισμικά ή γεωπολιτικά. Για μεγάλο μέρος της ιστορίας η Δύση δεν ονομαζόταν Δύση. Ο όρος κέρδισε  σε δημοφιλία κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και των επακόλουθών του, όταν η πτώση της Σοβιετικής Ένωσης έφερε μεγάλο μέρος της Ανατολικής Ευρώπης πιο κοντά στον Υπερατλαντικό κόσμο. Ανάλογα με το πώς ορίζει κανείς τη Δύση , υπάρχει επίσης μια «μη γεωγραφική Δύση»,  που περιλαμβάνει ομοϊδεάτες γεωπολιτικούς συμμάχους, όπως η Ιαπωνία.

     

    Η ιστορία της Δύσης είναι επομένως μια ιστορία επέκτασης σε αξίες, εμβέλεια και, τελευταία, σε συμπεριληπτικότητα. Είναι επίσης μια ιστορία επανεπινόησης. Υπήρξαν άφθονες καταστροφές στα χρονικά της Δύσης, όχι λιγότερο στον τρόπο με τον οποίο ο έντονος αποικιακός ανταγωνισμός επιτάχυνε τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, που κατάφερε θανάσιμο πλήγμα στις ευρωπαϊκές αυτοκρατορίες. Και όμως, η έλξη και το κύρος της Δύσης συνέχισαν να ανεβαίνουν ξανά, αυτή τη φορά σε συνδυασμό με τον «Αμερικανικό Αιώνα».

     

    Τι θα σημαίνει όμως αν η Δύση έχει φτάσει στο τέλος της εποχής της επέκτασής της; Είναι απίθανο η Δύση να αντικατασταθεί από άλλον παγκόσμιο πολιτισμό. Το πραγματικό ερώτημα είναι διαφορετικό: τι σημαίνει να υπερασπίζεσαι τις δυτικές αξίες σε μια εποχή λιγότερο κυριαρχούμενη από τη Δύση; Αυτό το ερώτημα έχει γεωοικονομικές και γεωπολιτικές διαστάσεις. Έχει επίσης πολιτισμικά στοιχεία, δεδομένου ότι ο μερικός εκδυτικισμός τόσων πολλών παγκόσμιων ταυτοτήτων και φαντασιώσεων — είτε αναγκαστικά, κατά τα χειρότερα επεισόδια της ευρωπαϊκής αποικιακής εποχής, είτε μέσω των θετικών εκκλήσεων της παγκοσμιοποίησης υπό την ηγεσία των ΗΠΑ — είναι μια άλλη από τις καθοριστικές ιστορίες των προηγούμενων αιώνων.


    Η Δύση έχει να παρουσιάσει  πολλές περιόδους ακμής , κατά τις οποίες η διάδοση των αξιών, των πολιτισμών, των γλωσσών, των προτύπων και των επιτυχιών της διαμόρφωσαν τόσο μεγάλο μέρος του σύγχρονου κόσμου. Αλλά η επέκταση δεν μπορεί, εξ ορισμού, να συνεχιστεί επ' αόριστον. Πράγματι, η Δύση φαίνεται να μην είναι μόνο διασπασμένη αλλά και να είναι ολοένα και περισσότερο σε άμυνα, μια κρίση που υπερβαίνει κατά πολύ την ολοένα και πιο διχαστική καθημερινή πολιτική των συμμαχιών της, η οποία επιδεινώνεται από τη δεύτερη προεδρία Τραμπ.


    Τα δημογραφικά στοιχεία προσφέρουν μια σειρά ενδείξεων για το τι συμβαίνει. Μόλις το 1950, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Τμήματος Πληθυσμού των Ηνωμένων Εθνών βάσει παγκόσμιων απογραφικών δεδομένων, σχεδόν το 30 τοις εκατό της ανθρωπότητας ζούσε στη Δύση. Με βάση τα διαφορετικά ποσοστά γονιμότητας και διάφορους κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες, και λόγω της τεράστιας πληθυσμιακής αύξησης σε Ασία και Αφρική, το μερίδιο της Δύσης στην ανθρωπότητα προβλέπεται να πέσει γύρω στο 12 τοις εκατό έως το 2050. 


    Ας εξετάσουμε έναν άλλο δείκτη : το μερίδιο της παγκόσμιας οικονομίας που κατέχει  η ομάδα των χωρών G7, οι κορυφαίες βιομηχανικές χώρες της Ευρώπης, της Βόρειας Αμερικής και της Ιαπωνίας. Ήταν στο 65 τοις εκατό μόλις στις αρχές της δεκαετίας του 2000, αλλά αυτό το μερίδιο έχει πέσει πολύ κάτω από το 50 τοις εκατό και μπορεί να φτάσει στο χαμηλότερο σημείο του,  κοντά στο 35 τοις εκατό, την ερχόμενη δεκαετία. Οι αναδυόμενες οικονομίες (και όχι μόνο η Κίνα)  καταναλώνουν μανιωδώς  το μερίδιο της παγκόσμιας παραγωγής και παραγωγικότητας.

    Σε απόλυτους αριθμούς θα υπάρχουν ακόμη άφθονοι Δυτικοί στο μέλλον, αλλά σε σχετικούς όρους η Δύση πρέπει να αντιμετωπίσει ένα παγκόσμιο μέλλον στο οποίο δεν είναι τόσο μοναδικά κυρίαρχη όσο ήταν στο παρελθόν. Η κυριαρχία στην προηγμένη τεχνολογία, κάποτε ύψιστη ενσάρκωση της ελκτικής δύναμης της Δύσης, απλώς δεν μεγεθύνει την ισχύ της με τους τρόπους που κάποτε έκανε. Πάρτε την κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης. Το DeepSeek της Κίνας αναποδογύρισε τις παραδοχές σχετικά με τα σχετικά εθνικά πλεονεκτήματα στον κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης. Η τεχνολογική καινοτομία κάποτε αντιμετώπιζε σκληρά εφοδιαστικά όρια ως προς το πόσο γρήγορα μπορούσε να διαχυθεί σε όλη την υφήλιο· τώρα οι τεχνολογικοί μετασχηματισμοί διασκορπίζονται γρήγορα πάνω από τα σύνορα και μεταξύ των χωρών.

    Αυτή η σχετική συρρίκνωση σε μέγεθος, και η εξαφάνιση ορισμένων από τα σχετικά πλεονεκτήματά της, είναι εξαιρετικά σημαντικές εξελίξεις, που επηρεάζουν το πού εντάσσεται  η Δύση σε μια νέα παγκόσμια τάξη. 


    Υπό την ηγεσία τουν Τραμπ, η πιο ισχυρή χώρα του κόσμου κοιτάζει την πρώτη θέση· η ενστικτώδης αντίδρασή της είναι να συσσωρεύει την ισχύ και την επιρροή της καθώς ο κόσμος μετασχηματίζεται γύρω της. Η διασπορά της ισχύος της, επιδιώκοντας παγκόσμιους σκοπούς, ακόμη και για λογαριασμό της υπόλοιπης Δύσης, δεν είναι προτεραιότητά της. Ως απόδειξη, σκεφτείτε την εστίαση των ΗΠΑ στο Δυτικό Ημισφαίριο, συμπεριλαμβανομένης της Διώρυγας του Παναμά, ενώ παράλληλα εποφθαλμιούν τα εδάφη της Γροιλανδίας και του Καναδά. Ο διεθνής σκοπός που πραγματικά κινητοποιεί τις ΗΠΑ του Τραμπ είναι μια εμμονή με την υπεράσπιση του καθεστώτος τους, ειδικά στον Ειρηνικό, απέναντι σε μια ανερχόμενη Κίνα. 


    Ο πόλεμος, τόσο συχνός οδηγός αλλαγής στις παγκόσμιες υποθέσεις, θέτει περαιτέρω υπό αμφισβήτηση τον ρόλο και τη συνοχή της  σημερινής Δύσης . Ο Τραμπ έχει απορρίψει το επιχείρημα ότι η υποστήριξη της Ουκρανίας απέναντι στη Ρωσία είναι ένας αγώνας για το μέλλον της Δύσης και μια καθοριστική μάχη για τη Δημοκρατία. Αντίθετα, προτίμησε  να υποστηρίξει μονομερώς τον πόλεμο του Ισραήλ κατά του Ιράν, που είναι η αντίστροφη προτίμηση όσον αφορά τη στρατιωτική δέσμευση των περισσότερων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και του Καναδά.


    Με ολοένα λιγότερους κοινούς στόχους να ενώνουν τη Δύση, με την πάροδο του χρόνου αυτές οι ρωγμές θα διευρύνονται μόνο. Οι διαφωνίες δεν είναι νέες, αλλά αντί η συναίνεση να αποτελεί το πρότυπο βάσει του οποίου κρίνονται οι διαφωνίες (όπως με την εισβολή στο Ιράκ το 2003), ο Διχασμός κινδυνεύει να γίνει ο Κανόνας. Και, σε αντίθεση με προηγούμενες εποχές, άλλες περιοχές καλύπτουν τη απόσταση από τη Δύση. Με αυτόν τον ρυθμό, μπορεί να μην υπάρχει καν μια «Δύση» για να μιλήσουμε με τη συλλογική έννοια, ακόμη και αν τα συστατικά της μέρη βρίσκουν κατά καιρούς κοινό σκοπό.

    Η Δύση, που διαρκώς αλλάζει σε όλη την ιστορία, δε θα εξαφανιστεί, αλλά η χρησιμότητα του όρου δεν φαίνεται πλέον εξασφαλισμένη.

    *About - Samir Puri

    ********************** 

     ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ -ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:

    Τιμή στο σύγχρονο Pas de deux από την «αφρόκρεμα» των παγκόσμιων χορογράφων χορού

    https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcRwN0WhXQS8hnKHq7zirCWAXMLJGF8TQUNBNBl63y-FDA&s=10 27 Μαΐ 2025  
    THÉÂTRE DES CHAMPS-ELYSÉES
    Honneur aux pas de deux contemporains par le « gratin » des chorégraphes de la danse mondiale.
     
    https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcTM43v7Uxwq0-3SKO2fM28pbCge4iOqgxPYh4BQBquk6Q&s=10
    DUET FROM A SORT OF...
    Mats Ek | chorégraphie
    Clotilde Tran | Staatsballett Berlin
    Johnny McMillan | S-E-D Sharon Eyal | Gai Behar Dance Company
    Henryk Górecki | musique 
      
    COUCH  Première française
    Samantha Lynch | chorégraphie et scénographie
    Anaïs Touret et Douwe Dekkers | Ballet National de Norvège
    Georges Bizet | musique

    MUD OF SORROW  Première française
    Akram Khan | chorégraphie
    Aishwarya Raut and Claudio Cangialosi | danseurs
    Mavin Khoo | scénographie et coach principal 
    U Lamentu di Ghjesù (interprétation et arrangement : Nina Harries et Raaheel Hussain), Do You Remember? (Suhaiymah Manzoor-Khan) | musique 

    INSPIRED BY INTO THE HAIRY 
    Sharon Eyal | chorégraphie 
    Johnny McMillan, Juan Gil | S-E-D Sharon Eyal | Gai Behar Dance Company
    Gai Behar | chorégraphe associé
    Koreless | musique originale 

    DUET FROM A CUP OF COFFEE  Première française
    Mats Ek | chorégraphie
    Ana Laguna et Yvan Auzely | interprètes
    Marie-Louise Ekman | scénographie et costumes
    Anders Hillborg | musique

    Avec la participation de La Caisse des Dépôts / Mécène des retransmissions audiovisuelles du Théâtre des Champs-Elysées
    Avec le soutien de FEDORA and Creative Europe
    Enregistré au Théâtre des Champs-Elysées en avril 2025

    Coréalisation Productions Internationales Albert Sarfati | Théâtre des Champs-Elysées
    Dialogues II est une coproduction Productions Internationales Albert Sarfati | Ballet National de Norvège

    *****CHAPITRAGE****** 
    00:00 Générique
    01:10 Duet from A sort of – Chorégraphie, Mats Ek – Interprètes, Clotilde Tran et Johnny McMillan
    09:10 Couch – Chorégraphie, Samantha Lynch – Interprètes, Anaïs Touret et Douwe Dekkers
    19:05 Mud of Sorrow – Chorégraphie, Akram Khan – Interprètes, Aishwarya Raut et Claudio Cangialosi
    29:23 Inspired by Into the Hairy – Chorégraphie, Sharon Eyal – Interprètes, Johnny McMillan et Juan Gil
    44:08 Duet from A Cup of Coffee – Chorégraphie, Mats Ek – Interprètes, Ana Laguna et Yvan Auzely

     

    Τα δύο πρόσωπα των ΗΠΑ: Η επιτροπή των αμερικανικών Εθνικών Βραβείων Βιβλίου (National Book Awards) βράβευσε ακτιβιστή Αιγύπτιο συγγραφέα , αλλά η Κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν του χορήγησε VISA εισόδου για την ομιλία !

     eirini-dafermoy-amerikanika-vraveia-vivlioy-o-elgendy-poy-kerdise-apagoreyetai-na-patisei-stis-ipa-844206


     Αμερικανικά Βραβεία Βιβλίου: Ο ElGendy που κέρδισε απαγορεύεται να πατήσει στις ΗΠΑ

    Ειρήνη Δαφέρμου (irenedafermou) - Profile | Pinterest

    Ειρήνη Δαφέρμου

    tvxs.gr


    Όχι πως αγαπώ (πολύ) τα βραβεία, γιατί σαν κάθε τι ορίζονται από όσα αποκλείουν, μα καμιά φορά σε δύσκολους καιρούς αυτή η επιλογή του τι θα περιλάβουν είναι ανάσες και πράξη αντίστασης στην επιβεβλημένη σιωπή, στο μανιώδες σβήσιμο.


    Κι έτσι εχθές, στη Νέα Υόρκη, η επιτροπή των αμερικανικών Εθνικών Βραβείων Βιβλίου (National Book Awards) αποφάσισε να βραβεύσει το «Huna: A Memoir of Revolution, Prison, and Becoming»,Huna: A Memoir of Revolution, Prison, and Becoming | Amazon.com.br του Αιγύπτιου αγωνιστή, απελευθερωμένου πολιτικού κρατουμένου και τώρα πρόσφυγα στην Ευρώπη, Abdelrahman ElGendy*, για τα απομνημονεύματά του από τα χρόνια του στις φυλακές του Σίσι, για τον λαό που πάλεψε και μέτρησε νεκρούς και νεκρές, παλεύει και μετράει χιλιάδες πολιτικούς κρατούμενους, αλλά δεν κατάφερε (ακόμη) να νικήσει, (ένα άλλο αγαπημένο βιβλίο, από έναν άλλο Αιγύπτιο αγωνιστή, τον Alaa Abd El-Fattah, γραμμένο κι αυτό -όπως και η Huna- μέσα στη φυλακή έχει τίτλο You Have Not Yet Been Defeated, κι είναι τόσο εκπληκτικό αυτό το ακόμη μέσα από μια φυλακή) και τον βράβευσαν παρόλο που η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών του απαγόρευσε την είσοδο, του αρνήθηκε τη visa.


    Έτσι το βραβείο παρέλαβε αντ’ αυτού η ελληνοαμερικανίδα εκδότριά του Helen Thomaides, και εκφώνησε με φωνή έμφορτη συγκίνησης την επιστολή του Abdelrahman ElGendy.


    «Αnd whatever attention this moment draws I want to redirect it to the Palestinians still been massacred by US funded Israeli bombs. to the more than 60,000 political prisoners still behind the bars of Egypt’s military dictatorship, bankrolled by the US government, to the tens of thousands of souls dissapeared into ICE concentration camps. this is for you, for us, may all borders be abolished, may all prisons fall» που σημαίνει:


    «Και όποια προσοχή κι αν τραβήξει αυτή η στιγμή, θέλω να την ανακατευθύνω προς τους Παλαιστινίους που εξακολουθούν να σφαγιάζονται από τις ισραηλινές βόμβες που χρηματοδοτούνται από τις ΗΠΑ, προς τους περισσότερους από 60.000 πολιτικούς κρατούμενους που εξακολουθούν να βρίσκονται πίσω από τα κάγκελα της στρατιωτικής δικτατορίας της Αιγύπτου, η οποία χρηματοδοτείται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ, προς τις δεκάδες χιλιάδες ψυχές που έχουν εξαφανιστεί στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της ICE. Αυτό είναι για εσάς, για εμάς, ας καταργηθούν όλα τα σύνορα, ας καταρρεύσουν όλες οι φυλακές».


    Έτσι έκλεισε την επιστολή του , και κάντε το αν όχι για κάποιο άλλο λόγο, για τη σημασία που μπορεί να έχει ένα κουβερτάκι φερμένο από τη μάνα μέσα στη φυλακή, για το πως μπορεί ένα κουβερτάκι φερμένο από τη μάνα που λάδωσε φρουρούς για να το περάσει να γίνει καταφύγιο και σκηνή απόδρασης, να αντέξεις, να γράψεις, να μιλήσεις.

    Λευτεριά στην Παλαιστίνη

    Λευτεριά σε όσους, όσες, όσα είναι στα κελιά

    we shall overcome

     ______________________

    υγ1: Η επιτροπή βράβευσε και την εβραιο-παλαιστίνια Hannah Lillith Assadi για το μυθιστόρημά της novel Paradiso 17, https://hips.hearstapps.com/hmg-prod/images/hannah-lillith-assadi-paradiso-17-3000x1500-69a0afd7d24b6.jpgπου αντλεί έμπνευση από την ιστορία της ζωής του πατέρα της, ενός Παλαιστίνιου άντρα που επέζησε της Nakba ως παιδί το 1948 και τον οποίο έχασε πρόσφατα από καρκίνο. όταν παρέλαβε το βραβείο της, είπε: «Κατά τη διάρκεια της συγγραφής του, βίωσα βαθιά προσωπική θλίψη και αδιανόητη συλλογική θλίψη. Είδα τον καρκίνο να καταστρέφει το σώμα του πατέρα μου και τη γενοκτονία να καταστρέφει τον λαό του και τα παιδιά του. Και ίσως αυτή είναι η ιστορία των Παλαιστινίων πάνω σε αυτή τη γη. Τόσο όμορφη. Τόσο οδυνηρή».

    υγ2: Σκεφθείτε το αντίστοιχο στα κρατικά βραβεία λογοτεχνίας σε αυτή τη χώρα. Δεν μπορείτε. Δεν μπορούμε. Εκεί είμαστε. Σε αυτό τον πάτο.

    *******************

    ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

    * Το βιβλίο "Huna: A Memoir of Revolution, Prison, and Becoming" είναι μια αυτοβιογραφία του Αιγύπτιου συγγραφέα και ακτιβιστή Abdelrahman ElGendy, η οποία αφηγείται την εμπειρία του να συλληφθεί ως πολιτικός κρατούμενος σε ηλικία 17 ετών κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων στο Κάιρο το 2013 και να περάσει τα επόμενα έξι χρόνια στη φυλακή.

    Το 2013, μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα στην Αίγυπτο, ο 17χρονος ElGendy συνελήφθη από την αστυνομία μαζί με τον πατέρα του κατά τη διάρκεια διαδήλωσης. Κατηγορήθηκαν ψευδώς για τρομοκρατία και καταδικάστηκαν σε 15 χρόνια φυλάκιση. Στη συνέχεια, ο πατέρας και ο γιος μεταφέρθηκαν διαδοχικά σε διάφορες φυλακές, συμπεριλαμβανομένων και  των διαβόητων συγκροτημάτων φυλακών "The Scorpion"



    .

    Ο τίτλος του βιβλίου "Huna" προέρχεται από το τραγούδι διαμαρτυρίας "Sawfa Nabqa Huna" (Θα μείνουμε εδώ). Όταν ο συγγραφέας άκουσε για πρώτη φορά αυτό το τραγούδι στο κρατητήριο, άρχισε να αναρωτιέται: αν κανείς δεν θέλει να μείνει πίσω από τα κάγκελα, τότε ποιο είναι αυτό το "εδώ" που επιλέγουν να κατοικήσουν;

    Κατά τη διάρκεια της φυλάκισης, ο ElGendy επέμεινε να διαβάζει και να γράφει, ολοκληρώνοντας τις πανεπιστημιακές του σπουδές στη μηχανική μέσα στη φυλακή. Έγραψε για να καταγράψει την πραγματικότητα, μετατρέποντας το γραπτό λόγο σε πνευματικό καταφύγιο και τρόπο αντίστασης .

     Το βιβλίο δεν είναι απλώς μια καταγραφή των κακουχιών της φυλακής, αλλά εξερυνά επίσης πώς η τρυφερότητα, η οικογένεια, η φιλία και η γλώσσα μπορούν να γίνουν εργαλεία καταπίεσης υπό αντίξοες συνθήκες, και πώς να βρει κανείς το θάρρος να αγαπήσει μέσα σε αυτές. Οι κριτές της Εθνικής Επιτροπής Βιβλίου των ΗΠΑ το χαρακτήρισαν ως "λυρική μαρτυρία επιβίωσης και αντίστασης" .



    Το βιβλίο τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο Μη Λογοτεχνικού Βιβλίου (National Book Award for Nonfiction) των ΗΠΑ το 2026. Ωστόσο, λόγω της άρνησης των αμερικανικών αρχών να του χορηγήσουν βίζα, ο ElGendy δεν μπόρεσε να παραστεί αυτοπροσώπως στην τελετή απονομής στη Νέα Υόρκη και εκφώνησε τον λόγο του μέσω της εκδότριάς του.
      'Huna' wins National Book Award, but author denied visa to attend ceremony
     

    Μαθηματικός της Anthropic ανακοίνωσε ότι μάλλον έλυσε με τη βοήθεια του Claude το άλυτο μαθηματικό πρόβλημα της Υπόθεσης Ρίμαν

     


    Υπόθεση Ρίμαν: Μαθηματικός της Anthropic υποστηρίζει ότι έλυσε το άλυτο πρόβλημα των 167 ετών με τη βοήθεια του Claude

    Συντακτική ομάδα ertnews.gr

    Ο μαθηματικός Λεβέντ Αλπόγκε, εργαζόμενος στην εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης Anthropic, ανακοίνωσε ότι ενδέχεται να έχει λύσει ένα από τα διασημότερα και δυσκολότερα προβλήματα των μαθηματικών, αξιοποιώντας το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης Claude.

    Την Παρασκευή (20/11), ο Αλπόγκε δημοσίευσε ένα τετρασέλιδο σημείωμα, στο οποίο παρουσιάζει αυτό που θεωρεί απόδειξη της Υπόθεσης Ρίμαν, του γνωστού μαθηματικού προβλήματος που διατυπώθηκε πριν από 167 χρόνια.

    Η ανακοίνωση προκάλεσε άμεσο ενδιαφέρον, καθώς η Υπόθεση Ρίμαν αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ανοιχτά ερωτήματα της σύγχρονης μαθηματικής επιστήμης.

    «Το Claude πέταξε, χόρεψε και έλαμψε στη γραμμή του τερματισμού»

    Ο Αλπόγκε περιέγραψε με ενθουσιασμό τη συνεργασία του με το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης.

    «Το Claude κι εγώ περάσαμε υπέροχα τους τελευταίους μήνες, εξερευνώντας ένα τόσο μεγάλο εύρος θεμάτων, αλλά αυτή τη φορά το Claude με ξεπέρασε κατά πολύ κοντά στη γραμμή του τερματισμού», έγραψε.

    «Όχι, το Claude πέταξε, χόρεψε και έλαμψε κοντά σε εκείνη τη γραμμή του τερματισμού», πρόσθεσε.

    Σύμφωνα με τον ίδιο, η καθοριστική εξέλιξη σημειώθηκε αργά το βράδυ της προηγούμενης Κυριακής.

    Ο μαθηματικός ανέφερε ότι επικοινώνησε με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, προκειμένου να συζητήσουν τον τρόπο ανακοίνωσης της ανακάλυψης.

    Η δημοσιοποίηση έγινε τελικά μία ημέρα μετά την είσοδο της Anthropic στο χρηματιστήριο, την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου.

    Τι είναι η Υπόθεση Ρίμαν και γιατί θεωρείται τόσο σημαντική

    Η Υπόθεση Ρίμαν διατυπώθηκε το 1859 από τον Γερμανό μαθηματικό Μπέρνχαρντ Ρίμαν και συνδέεται με τον τρόπο κατανομής των πρώτων αριθμών.

    Οι πρώτοι αριθμοί είναι οι φυσικοί αριθμοί μεγαλύτεροι του 1 που διαιρούνται ακριβώς μόνο με το 1 και τον εαυτό τους, όπως το 2, το 3, το 5, το 7 και το 11.

    Παρότι οι πρώτοι αριθμοί ακολουθούν συγκεκριμένους μαθηματικούς κανόνες, η κατανομή τους ανάμεσα στους φυσικούς αριθμούς παρουσιάζει σύνθετη συμπεριφορά.

    Η Υπόθεση Ρίμαν αφορά τις μη τετριμμένες ρίζες της λεγόμενης Συνάρτησης ζήτα του Ρίμαν και προβλέπει ότι όλες έχουν πραγματικό μέρος ίσο με 1/2.

    Η απόδειξή της θα αποτελούσε τεράστιο επίτευγμα, καθώς θα επιβεβαίωνε μια θεμελιώδη μαθηματική πρόβλεψη με σημαντικές συνέπειες για τη θεωρία των αριθμών.

    Το πρόβλημα συγκαταλέγεται στα επτά Προβλήματα της Χιλιετίας του Ινστιτούτου Μαθηματικών Κλέι, για τη λύση καθενός από τα οποία έχει προβλεφθεί χρηματικό έπαθλο ενός εκατομμυρίου δολαρίων.

    Η απόδειξη με τη βοήθεια του Lean

    Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο της ανακοίνωσης είναι ότι ο Αλπόγκε δεν περιορίστηκε στη δημοσίευση μιας μαθηματικής επιχειρηματολογίας.

    Παρέπεμψε επίσης σε κώδικα γραμμένο στη γλώσσα Lean, ένα εργαλείο τυπικής επαλήθευσης μαθηματικών αποδείξεων.

    Το Lean επιτρέπει τη διατύπωση μαθηματικών ισχυρισμών σε αυστηρή λογική μορφή και τον έλεγχο των αποδείξεων μέσω υπολογιστή.

    Ο μαθηματικός υποστηρίζει ότι ο κώδικας επαληθεύει την ανακάλυψή του.

    Ωστόσο, η ύπαρξη μιας μηχανικά ελεγμένης απόδειξης δεν αρκεί από μόνη της για να θεωρηθεί λυμένο το πρόβλημα. Απαιτείται ανεξάρτητη εξέταση του κώδικα, των μαθηματικών παραδοχών και του κατά πόσο η τυπική διατύπωση αντιστοιχεί πλήρως στην αρχική Υπόθεση Ρίμαν.

    «Ίσως μία από τις μεγαλύτερες μαθηματικές ανακαλύψεις των τελευταίων δύο αιώνων»

    Οι πρώτες αντιδράσεις από γνωστούς επιστήμονες είναι εντυπωσιακές, αν και συνοδεύονται από επιφυλάξεις.

    Ο Μπράιαν Γκριν, καθηγητής Φυσικής και Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης, χαρακτήρισε την πιθανή απόδειξη «μία από τις μεγαλύτερες μαθηματικές ανακαλύψεις των τελευταίων δύο αιώνων».

    Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ σημείωσε ότι, εάν επιβεβαιωθεί, το επίτευγμα θα είναι πραγματικά συγκλονιστικό, καθώς αφορά ένα κορυφαίο μαθηματικό πρόβλημα με βαθιές συνέπειες.

    Αισιόδοξος εμφανίστηκε και ο Αμπισέκ Σάχα, καθηγητής Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο Κουίν Μέρι του Λονδίνου, ο οποίος δήλωσε ότι πιστεύει πως η απόδειξη έχει «πολύ καλές πιθανότητες να είναι σωστή».

    Η ανακάλυψη που θα μπορούσε να αλλάξει τον ρόλο της AI στην επιστήμη

    Εάν η απόδειξη επιβεβαιωθεί από τη διεθνή μαθηματική κοινότητα, δεν θα πρόκειται μόνο για την επίλυση ενός προβλήματος που παρέμενε ανοιχτό επί 167 χρόνια.

    Θα αποτελέσει επίσης ένα σημαντικό ορόσημο για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στη μαθηματική έρευνα, καθώς θα αναδείξει τη δυνατότητα συνεργασίας ανθρώπων και προηγμένων μοντέλων AI στην αντιμετώπιση εξαιρετικά σύνθετων επιστημονικών προβλημάτων.

    Προς το παρόν, πάντως, η Υπόθεση Ρίμαν δεν μπορεί να θεωρηθεί επισήμως λυμένη. Η ανακοίνωση του Αλπόγκε αποτελεί ισχυρισμό που πρέπει να εξεταστεί και να επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

    Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στην αξιολόγηση της απόδειξης και στο κατά πόσο η συνεργασία του μαθηματικού με το Claude οδήγησε πράγματι σε μια ιστορική επιστημονική ανακάλυψη.

    Πηγή: The Associated Press

    Ο πρώην άσος του ποδοσφαίρου Λιλιάν Τουράμ εξηγεί γιατί «Η Λευκή Σκέψη» της κυρίαρχης δυτικής αφήγησης είναι ρατσιστική προς τους έγχρωμους ανθρώπους

     

    Ο Λιλιάν Τουράμ στο «Κόκκινο» και την «Αυγή» (βίντεο)

    Καταρρίπτοντας, ένα προς ένα , τα επιχειρήματα του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Μπακέλα για την τρίτη αρχειοθέτηση του Φακέλου των Υποκλοπών

     vima-logo | Διαδρομές στη Μάρπησσα

    Νομική κριτική στην τρίτη αρχειοθέτηση των υποκλοπών από τον Εισαγγελέα του ΑΠ

    Νομική κριτική στην τρίτη αρχειοθέτηση των υποκλοπών από τον Εισαγγελέα του ΑΠ

    Το έγκλημα της κατασκοπείας προσβάλλει το έννομο αγαθό της εξωτερικής υπόστασης του κράτους.

    Ο Πλάτων στην Πολιτεία έλεγε, ότι η Δικαιοσύνη είναι «τα οφειλόμενα εκάστω αποδιδόναι», δηλαδή το να αποδίδεται στον καθένα αυτό που του οφείλεται.

    Πιστεύω όμως, ότι στην υπόθεση των υποκλοπών και της κατάλυσης του θεμελιώδους συνταγματικού δικαιώματος του απορρήτου των τηλεφωνικών επικοινωνιών τα θύματα αυτών των παρακολουθήσεων μέχρις στιγμής δεν έχουν δικαιωθεί ουδόλως και ούτε έχουν μάθει την αλήθεια.

    Και υπό το πρίσμα τούτο θα διενεργήσω ορισμένες κριτικές νομικές παρατηρήσεις στη Διάταξη του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Μπακέλα.○ Φαβορί ο Μπακέλας; Ελα, δεν το πιστεύω!... >| Ολα τα δημοσιεύματα στον αστικό Τύπο φέρουν ως φαβορί για το πόστο του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου τον νυν αντεισαγγελέα Μπακέλα. Ο Παπαχρήστος των «
    Όπως είναι γνωστό ο νυν Εισαγγελέας του ΑΠ πριν από λίγες ημέρες έθεσε για τρίτη φορά στο αρχείο την υπόθεση αυτή των εκτεταμένων παρακολουθήσεων των κινητών τηλεφώνων πολιτικών αρχηγών, ανώτατων στρατιωτικών αξιωματούχων και άλλων μετά από καταγγελία την οποία είχε υποβάλλει αυτή τη φορά ένα εν ενεργεία στέλεχος των Μυστικών Υπηρεσιών (ΕΥΠ) εναντίον του πρωτοδίκως καταδικασθέντος από το Μονομελές Πλη/κείο Αθηνών Ισραηλινού Jonathan Dilian (και τριών άλλων).

    Και ποια είναι τα σημεία στα οποία θα εστιάσω την κριτική μου:

    1. Η αγνόηση ή η υποβάθμιση της αρχής της «αυτεπάγγελτης συγκέντρωσης του αποδεικτικού υλικού η οποία ισχύει στην ποινική δίκη» (και αφορούσε τη διερεύνηση της ενδεχόμενης διάπραξης του εγκλήματος της κατασκοπείας)

    Τι εννοώ;

    Ο Εισαγγελέας του ΑΠ έθεσε στον αρχείο την καταγγελία του ανωτέρω στελέχους των Μυστικών Υπηρεσιών κ. Παπαδόπουλου για την ενδεχόμενη διάπραξη του εγκλήματος της κατασκοπείας εκ μέρους του Ισραηλινού Dillian και ενδεχομένως και εκ μέρους και άλλων, υιοθετώντας την αιτιολογία ότι στην επίμαχη καταγγελία δεν υπήρχε κανένα νέο αποδεικτικό μέσο το οποίο θα μπορούσε να νομιμοποιήσει αποδεικτικά τη διάπραξη του παραπάνω εγκλήματος (και το οποίο να μην είχε αξιολογηθεί από την προηγούμενη εισαγγελική έρευνα).

    Κατά την αξιολογική μου κρίση η θεώρηση αυτή του Εισαγγελέα του ΑΠ είναι σίγουρα εσφαλμένη, επειδή ακριβώς στην ποινική δίκη ( η οποία υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον) η συγκέντρωση του αποδεικτικού υλικού και η έρευνα για την ενδεχόμενη διάπραξη ενός εγκλήματος διενεργούνται πρωταρχικά με την πρωτοβουλία των αρμόδιων εισαγγελικών ή δικαστικών αρχών.

    Και η αρχή αυτή αποτυπώνεται μετά τη ψήφιση του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας του 2019 και στο άρθρο 178 παρ. 2 (« Δαλακούρας, Ο νέος ΚΠΔ, 2020»).

    Υπό το πρίσμα αυτό ο ίδιος ο Εισαγγελέας του ΑΠ θα έπρεπε να ανιχνεύσει αποδεικτικά , εάν τελέστηκε το έγκλημα της κατασκοπείας του άρθρου 148 του Ποινικού Κώδικα (όταν μάλιστα το ίδιο το στέλεχος των Μυστικών Υπηρεσιών δεσμευόταν από ένα «καθήκον εχεμύθειας» και δεν θα μπορούσε να αποκαλύψει δημοσίως την ενδεχόμενη παραβίαση κάποιων «κρατικών απορρήτων»).

    Ωστόσο. ατυχώς υπό την επήρεια μιας τέτοιας εσφαλμένης θεώρησης (η οποία ταυτίζει λίγο έως πολύ την «ποινική» με την «αστική» δίκη) δεν εκλήθη καν να εξεταστεί με την ιδιότητα του μάρτυρα το στέλεχος των Μυστικών Υπηρεσιών το οποίο είχε καταθέσει την παραπάνω καταγγελία.
    Και στο σημείο τούτο θα ήθελα να παρουσιάσω και μια άλλη κριτική παρατήρηση. Ποια;

    2. Η εσφαλμένη κατά τη γνώμη μου επίκληση της «εκκρεμοδικίας»

    Τι εννοώ;

    Εάν ο κ. Μπακέλας διερευνούσε -ως επέβαλλε το διαγνωστικό του καθήκον- και την ενδεχόμενη διάπραξη του εγκλήματος της κατασκοπείας, τότε προφανώς δεν θα αρχειοθετούσε την καταγγελία του ανωτέρω στελέχους των Μυστικών Υπηρεσιών επικαλούμενος επιπρόσθετα και τη λεγόμενη «εκκρεμοδικία».

    Με ποια έννοια;

    Όπως είναι γνωστό με βάση το άρθρο 57 παρ.3 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας «αν σε βάρος του ίδιου προσώπου για την ίδια πράξη ασκήθηκαν περισσότερες διώξεις, κηρύσσονται απαράδεκτες λόγω εκκρεμοδικίας εκείνες οι οποίες ασκήθηκαν μεταγενέστερα».

    Ωστόσο, όπως ορθά παρατηρούσε ο Νικόλαος Ανδρουλάκης η επίκληση της «εκκρεμοδικίας» είναι δυνατό να γίνει, μόνο εάν οι πολλαπλές ποινικές διώξεις εναντίον ενός προσώπου αφορούν το «ίδιο αντικείμενο» ή την «ίδια πράξη» («Θεμελιώδεις έννοιες της ποινικής δίκης», 2025).

    Όμως, ο Ισραηλινός Dillian και οι υπόλοιποι τρείς είχαν καταδικαστεί πρωτοδίκως από το Μονομελές Πλημ/κείο Αθηνών για το έγκλημα της παραβίασης του απορρήτου των επικοινωνιών ( το οποίο προσβάλλει το συγκεκριμένο έννομο αγαθό) , ενώ η καταγγελία του στελέχους των Μυστικών Υπηρεσιών (πάλι εναντίον του Dillian και των υπολοίπων) αφορούσε- όπως ανέφερα και παραπάνω – την ενδεχόμενη διάπραξη της σοβαρής αξιόποινης πράξης της κατασκοπείας του άρθρου 148 του ΠΚ.

    Το έγκλημα, ωστόσο, της κατασκοπείας προσβάλλει το έννομο αγαθό της εξωτερικής υπόστασης του κράτους (« Χαραλαμπάκης, Ποινικός Κώδικας, Ι, 1363»).

    Υπό την έννοια αυτή, εάν κ. Μπακέλας ενεργοποιούσε, όπως θα έπρεπε κατά την κρίση μου- το διαγνωστικό του καθήκον και διερευνούσε αποδεικτικά την καταγγελία για το αδίκημα της κατασκοπείας, τότε η κίνηση μιας νέας ποινικής δίωξης εναντίον του Dillian και των άλλων θα αφορούσε μια εντελώς διαφορετική πράξη , σε σύγκριση με την πράξη για την οποία είχαν καταδικασθεί πρωτοδίκως από το Μονομελές Πλημ/κείο Αθηνών οι ανωτέρω τέσσερις (4) καταδικασθέντες.

    Και υπό το πρίσμα τούτο δεν θα μπορούσε ο Εισαγγελέας του ΑΠ να επικαλεστεί την «εκκρεμοδικία» ( όπως εσφαλμένα έκανε κατά την κρίση μου).

    Και η ενδεχόμενη διάπραξη του εγκλήματος της κατασκοπείας θα συνιστούσε ταυτόχρονα και ένα νέο « πραγματικό γεγονός» (κατά την έννοια του άρθρου 43 παρ.6 του ΚΠΔ) το οποίο θα νομιμοποιούσε πλήρως την ανάσυρση της δικογραφίας για τις υποκλοπές από το αρχείο (που είχε γίνει προγενέστερα από τον ίδιο πάλι τον κ. Μπακέλα και τον πρώην Εισαγγελέα του ΑΠ κ. Τζαβέλα).

    Ποιο είναι το συμπέρασμα από όλα αυτά;

    Παρουσίασα διάφορα ζητήματα στα οποία , κατά την άποψή μου, η Διάταξη του Εισαγγελέα του ΑΠ κ. Μπακέλα, η οποία αρχειοθέτησε και πάλι την υπόθεση των υποκλοπών, «απαντά» με εσφαλμένο τρόπο.

    Και πιστεύω, ότι η υπόθεση τούτη που αφορά την παραβίαση του θεμελιώδους συνταγματικού δικαιώματος του απορρήτου των επικοινωνιών πολιτικών αρχηγών , ανώτατων στρατιωτικών, δημοσιογράφων και πολιτών , είναι απαραίτητο να διερευνηθεί από την αρχή. Γιατί ακριβώς αφορά τη Δημοκρατία και το Σύνταγμά μας.


    Υ.Γ Η υπόθεση των παράνομων παρακολουθήσεων των τηλεφώνων θυμίζει πολλές φορές κατά τη γνώμη μου αυτό που λέει ο Σαίξπηρ « Τι περίεργο! Ενώ ξεχωρίζω τόσο καθαρά την αλήθεια όσο το άσπρο από το μαύρο, τα μάτια μου αρνιούνται να τη δουν» (Ερρίκος ο Ε’, ΙΙ.2)

    *Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι Καθηγητής της Νομικής Σχολής στο ΑΠΘQ

    Καλφέλης Γρηγόρης – Νομική Σχολή

    Σάββατο, Νοεμβρίου 21, 2026

    Έξι μουσικές (αυτο)βιογραφίες : Θανάσης Γκαϊφύλλιας, Κώστας Μουντάκης, Κώστας Τουρνάς, Τσάντας – Χαράλαμπος Βασιλειάδης, Γιώργος Κουρουπός, Λέοναρντ Κοέν

     

    Έξι σημαντικές προσωπικότητες από τον χώρο της μουσικής (αυτο)βιογραφούνται και αποκαλύπτουν τις προσωπικές τους διαδρομές, μέσα από τις εκάστοτε κοινωνικές συνθήκες, προς τη δημιουργία του έργου τους.

    Επιλογή-παρουσίαση: Κώστας Αγοραστός

    Πολλοί είναι αυτοί που υποστηρίζουν πως όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζουμε για έναν καλλιτέχνη, βρίσκονται μέσα στο έργο του. Αρκεί μια προσεκτική «ανάγνωση» κι εκεί θα βρούμε πολλά κομμάτια από το ψηφιδωτό της προσωπικότητας του εκάστοτε δημιουργού.

    Αυτός είναι και ο τρόπος που έχουν αναπτυχθεί και τα έξι βιβλία που παρουσιάζουμε. Πέντε μουσικοί και ένας στιχουργός –κάποιες φορές με αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο και κάποιες άλλες μέσα από τα μάτια του βιογράφου– ανασυνθέτουν τα χρόνια του βίου τους, μέσα από τα έργα τους, τα κείμενα και τους προβληματισμούς τους γύρω από τη δουλειά τους, για να περάσουν στις στιγμές της δημιουργίας αλλά και στους ανθρώπους με τους οποίους συνδημιούργησαν αλλά και συμπορεύτηκαν.

    Θανάσης Γκαϊφύλλιας, Ατέλειωτη εκδρομή – Η ζωή, το έργο, οι στίχοι, τα κείμενα (Επιμ. Ηρακλής Οικονόμου), εκδ. Μετρονόμος

    Το κέντρο, και οι μεγάλες δισκογραφικές εταιρείες, βρισκόταν πάντα στην Αθήνα. Ο Θανάσης Γκαϊφύλλιας μεγάλωσε στην Κομοτηνή. Ύστερα από κάποια χρόνια διαμονής στην πρωτεύουσα, επέστρεψε στη Θράκη κάπου στα τριάντα του, και από τότε δεν έφυγε ποτέ για να εγκατασταθεί σε άλλον τόπο. Τη ζωή και τη διαδρομή του, από τα πρώτα χρόνια μέχρι σήμερα, παρακολουθεί η έκδοση Θανάσης Γκαϊφύλλιας – Ατέλειωτη εκδρομή. Η ζωή, το έργο, οι στίχοι, τα κείμενα (επιμ. Ηρακλής Οικονόμου, εκδ. Μετρονόμος).

    Ο πυρήνας του βιβλίου είναι μια εκτενής αυτοβιογραφική αφήγηση που έδωσε ο Γκαϊφύλλιας στη ραδιοφωνική παραγωγό Έλενα Διάκου για το Δεύτερο Πρόγραμμα και εδώ δημοσιεύεται για πρώτη φορά σε γραπτή μορφή. Ο ίδιος ανατρέχει στη ζωή του, στις επιλογές και στις αναζητήσεις του, στις στιγμές που τον σημάδεψαν. Στο πρώτο του σαρανταπεντάρι, το 1968, με τέσσερα δικά του τραγούδια. Στον χειμώνα του 1970, όταν μετά το στρατιωτικό ανέβηκε στην Αθήνα. Τα βράδια τραγουδούσε στις «Εσπερίδες» του Γιάννη Αργύρη και τις μέρες δούλευε σε εργοστάσια, σε διυλιστήρια, στο λιμάνι. Στο «Ωτοστόπ» του 1971, τον πρώτο του μεγάλο δίσκο.

    Παράλληλα με την αφήγηση ο αναγνώστης συναντά πλήθος κειμένων του ίδιου του Γκαϊφύλλια: σημειώματα, σκέψεις, παρεμβάσεις. Είναι γραπτά που φανερώνουν τον προσωπικό του τρόπο να βλέπει την τέχνη, την κοινωνία και τη ζωή. Ανάμεσά τους κι ένα απρόσμενο τεκμήριο, ένα δικό του σενάριο για παράσταση Καραγκιόζη.

    Ξεχωριστή θέση στον τόμο έχουν οι στίχοι όλων των τραγουδιών του. Συγκεντρωμένοι εδώ μας επιτρέπουν να παρακολουθήσουμε μια σημαντική πλευρά της δημιουργικής του γραφής.

    Το βιβλίο συμπληρώνεται από κείμενα ανθρώπων που τον γνώρισαν, συνεργάστηκαν μαζί του ή παρακολούθησαν από κοντά τη διαδρομή του, και που φωτίζουν όψεις του χαρακτήρα και της πορείας του. Γράφουν οι Θέμης Ανδρεάδης, Γιώργος Ανδρέου, Έφη Γεωργοπούλου, Χαράλαμπος Κατσιμίγας, Τάκης Κεραμέας, Μανώλης Κοττάκης, Δημήτρης Κωστούλας, Κώστας Λειβαδάς, Γιώργος Β. Μονεμβασίτης, Γιάννης Πανούσης, Θανάσης Παπακώστας, Θέμης Ροδαμίτης, Λία Τζιαμπάζη, Φώντας Τρούσας και Γιώργος Φραντζολάς.

    Στο κέντρο όλων βρίσκεται φυσικά η «Ατέλειωτη εκδρομή». Ο δίσκος κυκλοφόρησε το 1975 από τη Minos, σε παραγωγή του Αχιλλέα Θεοφίλου. Ήταν ο πρώτος ουσιαστικά προσωπικός του δίσκος κι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της διαδρομής του. Τα τραγούδια είχαν ήδη δοκιμαστεί ζωντανά στα χρόνια της χούντας. Στο βινύλιο βρήκαν θέση ποιήματα του Μάνου Ελευθερίου, οι φωνές της Μαρίζας Κωχ και της Νατάσσας Γερασιμίδου και η λύρα του Νίκου Ξυλούρη. Μπήκε και η «Πρέβεζα» του Καρυωτάκη σε μουσική Γιάννη Γλέζου, που η λογοκρισία της δικτατορίας είχε κόψει. Για εξώφυλλο δεν χρησιμοποιήθηκε τελικά ο πίνακας που είχε παραγγελθεί. Μπήκε η φωτογραφία ενός ζευγαριού φθαρμένες μπότες, που ο Γκαϊφύλλιας είχε αγοράσει στο Μοναστηράκι.

    Τα τραγούδια, οι συνεργασίες, οι προσωπικές του αναζητήσεις και η πολύχρονη παρουσία του στη μουσική και την πολιτιστική ζωή της Θράκης, το δισκοπωλείο «Το Κύτταρο» στην Κομοτηνή, οι εκπομπές του στον ραδιοσταθμό της ΕΡΤ Κομοτηνής, οι μελοποιήσεις στίχων δημιουργών από τη Θράκη: Όλα αυτά συνθέτουν το πολύπλευρο πορτρέτο του καλλιτέχνη, σε έναν τόμο-παρακαταθήκη για την οικογένεια, τα εγγόνια του και όσους αγάπησαν την τέχνη του.

    ΑΚΟΥΣΤΕ ΟΛΑ ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΔΙΣΚΟΥ  

    Κώστας Μουντάκης, Αναδρομή – Επετειακή έκδοση για τα 100 χρόνια από τη γέννησή του (1926-2026), εκδ. Μετρονόμος

    Στις 10 Φεβρουαρίου 1926 γεννήθηκε στον Μυλοπόταμο του Ρεθύμνου ο Κώστας Μουντάκης και φέτος συμπληρώνονται εκατό χρόνια από τη γέννησή του˙ με αυτή την αφορμή κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μετρονόμος το βιβλίο Κώστας Μουντάκης – Αναδρομή.

    Ένα τετράδιο, μια χειρόγραφη αυτοβιογραφία ξεχασμένη στο πατάρι ενός εξοχικού σπιτιού στο Σταυρωμένο της Κρήτης, στάθηκε η αφορμή να έρθουν στο φως άγνωστες πλευρές της ζωής του Κώστα Μουντάκη. Το τετράδιο εντόπισε ο γιος του, Μάνος Μουντάκης, ο οποίος σημειώνει στον πρόλογο του βιβλίου: «Η τύχη βοήθησε και βρήκα στο πατάρι του εξοχικού μας σπιτιού, στο Σταυρωμένο, ένα τετράδιο που ο ίδιος ο Μουντόκωστας, με δικά του γράμματα εξιστορούσε την πορεία της ζωής του, την παιδική, νεανική και εφηβική του ηλικία, άγνωστη για τον περισσότερο κόσμο. Πορεία μιας ζωής που δεν ήταν καθόλου εύκολη και τρυφερή, αλλά γεμάτη βάσανα, φτώχεια, πίκρα και καθημερινό αγώνα επιβίωσης. Ήταν τεράστια η έκπληξή μου γιατί αφενός αγνοούσα την ύπαρξη του τετραδίου, αφετέρου δεν γνώριζα αυτά που εξιστορούσε ο πατέρας μου με τόσες λεπτομέρειες».

    Ξεχωριστή θέση στην αυτοβιογραφία καταλαμβάνει η προσπάθειά του να καθιερώσει τη συστηματική διδασκαλία της κρητικής λύρας. Ο Μουντάκης δεν περιορίστηκε στη διάδοση της μουσικής του μέσα από τους δίσκους και τις εμφανίσεις του. Το 1979 ξεκίνησε να διδάσκει στο Ωδείο Απόλλων του Ηρακλείου, για να ακολουθήσουν το Ρέθυμνο, τα Χανιά, ο Άγιος Νικόλαος και, το 1985, η Αθήνα. Επιδίωξή του ήταν η κρητική παραδοσιακή μουσική να αποκτήσει μια οργανωμένη εκπαιδευτική υπόσταση, χωρίς να απολέσει τον βιωματικό της χαρακτήρα.

    Η έκδοση εμπλουτίζεται με επιλεγμένες φωτογραφίες από τη ζωή και το έργο του, που λειτουργούν ως οπτική συνέχεια της αφήγησης. Το τετράδιο γράφτηκε περίπου έξι χρόνια πριν από τον θάνατό του. Ο Μουντάκης έφυγε στις 31 Ιανουαρίου 1991, λίγες μέρες πριν κλείσει τα 65.

    Θάνος Κανούσης, Άνθρωπε, αγάπα – Η βιογραφία του Κώστα Τουρνά, εκδ. Οξύ

    Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, το ελληνικό τραγούδι αναζητούσε νέους τρόπους έκφρασης και μια ολόκληρη γενιά έβρισκε την αγάπη σε κάθε μορφή τέχνης. Οι Poll (Κώστας Τουρνάς, Ρόμπερτ Ουίλιαμς, Σταύρος Λογαρίδης και Κώστας Παπαϊωάννου), με ήχο και μουσική πρόταση που διέφεραν αισθητά από όσα κυριαρχούσαν εκείνη την εποχή, έγιναν ένα από τα δημοφιλέστερα συγκροτήματα της ελληνικής ποπ και ροκ σκηνής.

    Η ιστορία των Poll υπήρξε σύντομη, η επίδρασή τους όμως ξεπέρασε κατά πολύ τη διάρκεια της παρουσίας τους. Για τον Τουρνά, μάλιστα, η διάλυση του συγκροτήματος αποτέλεσε την αφετηρία μιας μακράς προσωπικής πορείας, που ξεκίνησε με τα «Απέραντα χωράφια», ένα φιλόδοξο μουσικό έργο μεγάλης διάρκειας, στο οποίο συναντήθηκαν η ροκ αισθητική με την ενορχηστρωτική γλώσσα της συμφωνικής μουσικής. Ακολούθησαν τα «Αστρόνειρα», οι «Κυρίες και κύριοι» και μια σειρά δίσκων που ανέδειξαν την ικανότητά του να κινείται ανάμεσα σε διαφορετικά μουσικά είδη, χωρίς να εγκαταλείπει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της γραφής του.

    Αυτήν τη διαδρομή, που εκτείνεται σε περισσότερες από πέντε δεκαετίες, ανασυνθέτει ο συγγραφέας και παραγωγός Θάνος Κανούσης στη βιογραφία Άνθρωπε Αγάπα (εκδ. Οξύ). Με αφετηρία τις αφηγήσεις του ίδιου του Τουρνά, προσωπικές μνήμες, άγνωστα περιστατικά και μαρτυρίες συνεργατών και φίλων του, παρακολουθεί την εξέλιξη ενός τραγουδοποιού που γνώρισε την επιτυχία από πολύ νωρίς, αλλά χρειάστηκε επανειλημμένα να αναμετρηθεί με τις μεταβολές της μουσικής βιομηχανίας και τις προσωπικές του δυσκολίες.

    Στην έκδοση περιλαμβάνονται επίσης μαρτυρίες καλλιτεχνών όπως ο Φίλιππος Πλιάτσικας, η Καίτη Γαρμπή, ο Διονύσης Τσακνής, ο Χρήστος Δάντης και ο Γιάννης Ζουγανέλης, καθώς και αναλυτική δισκογραφία.

    Γιώργος Ξεπαπαδάκος, Τσάντας – Χαράλαμπος Βασιλειάδης, Ο πρώτος επαγγελματίας στιχουργός, εκδ. Μετρονόμος[.....................................]

    Τι διαβάζουμε τώρα; Έξι μουσικές (αυτο)βιογραφίες