Φέλιξ Νούσμπαουμ:«Αν χαθώ, μην αφήσετε το έργο μου να σβήσει!»

 

Ο Φέλιξ Νούσμπαουμ ήταν Γερμανοεβραίος ζωγράφος, που καλλιτεχνικά εντάσσεται στα κινήματα της «Νέας Αντικειμενικότητας» και του σουρεαλισμού. Τα έργα του δίνουν μια σπάνια απεικόνιση της μοναξιάς του μεμονωμένου προσώπου ανάμεσα στα θύματα του Ολοκαυτώματος. Βικιπαίδεια

Πληροφορίες γέννησης: 11 Δεκεμβρίου 1904, Όσναμπρουκ, Γερμανία

Απεβίωσε: 1944, Όσβιετσιμ, Πολωνία

Γονείς: Φιλίπ Νούσμπαουμ, Ραχέλ Νούσμπαουμ

Σύζυγος: Φέλκα Πλάτεκ (νύμφ. 1937–1944)

Θάνατος: 9 Αυγούστου 1944 ή 2 Αυγούστου 1944; Στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς

1. Φέλιξ Νούσμπαουμ/Βικιπαίδεια

       2. Ζωγραφίζοντας στη φρίκη (Εβραίοι καλλιτέχνες που εξοντώθηκαν από τους Ναζί)- Η Αυγή

3. Felix Nussbaum | Artist of the Holocaust

L'oro di Napoli /Ο χρυσός της Νάπολης /The Gold of Naples/ Ερωτική Πολιορκία(1954)

 L'oro di Napoli (Ιταλία) / The Gold of Naples (Διεθνώς)
Σκηνοθεσία    Βιττόριο ντε Σίκα (Vittorio De Sica)
Σενάριο    Vittorio De Sica, Τσέζαρε Ζαβατίνι (Cesare Zavattini), από το ομότιτλο βιβλίο του Τζουζέπε Μαρόττα (Giuseppe Marotta)
Πρωταγωνιστές    Σοφία Λόρεν (Sophia Loren), Τότο (Totò), Σιλβάνα Μανγκάνο (Silvana Mangano), Εντουάρντο ντε Φιλίππο (Eduardo De Filippo), και ο ίδιος ο Βιττόριο ντε Σίκα
Είδος    Δραματική Κομεντί / Ανθολογία επεισοδίων
Χώρα Παραγωγής    Ιταλία
Έτος Κυκλοφορίας    23 Δεκεμβρίου 1954 (Ιταλία) / 1957 (ΗΠΑ)
Διάρκεια    131' (Ιταλική κόπια) / 107' (Αμερικανική έκδοση)
Μουσική    Αλεσάντρο Τσικονίνι (Alessandro Cicognini)


Η ταινία αποτελείται από έξι επεισόδια, αν και η διεθνής έκδοση κυκλοφόρησε κόβοντας δύο από αυτά .

    Il guappo (Ο Νταής) : Ο Τότο υποδύεται έναν καλόκαρδο «pazzariello» (λαϊκό τελετάρχη) που για δέκα χρόνια ανέχεται έναν τοπικό νταή να ζει στο σπίτι του, μέχρι που βρίσκει το κουράγιο να τον διώξει .

    Pizze a credito (Πίτσα με πίστωση) : Η Σοφία Λόρεν είναι μια παντρεμένη πιτσαϊόλα που χάνει τη βέρα της ενώ συναντά τον εραστή της. Η αστείρευτη θηλυκότητά της σε αυτό το επεισόδιο την καθιέρωσε ως το σύμβολο της «pizzaiola» .

    Funeralino (Το μικρό μοιρολόι) : Η κηδεία ενός μικρού παιδιού. Σημείωση: Αυτό το επεισόδιο αφαιρέθηκε από την αμερικανική έκδοση και λείπει από αρκετές κόπιες που κυκλοφόρησαν διεθνώς .

    I giocatori (Οι παίκτες) : Ο ίδιος ο Ντε Σίκα παίζει τον ρόλο του Κόντε Προσπέρο, έναν ευγενή που έχει ξεπέσει και αναγκάζεται να παίζει χαρτιά με ένα 10χρονο αγόρι... στο οποίο χάνει συστηματικά .

    Teresa (Τερέζα) : Η Σιλβάνα Μανγκάνο είναι μια Ρωμαία πόρνη που παντρεύεται έναν άντρα, μόνο για να ανακαλύψει ότι ο γάμος είναι "λευκός" - μια μορφή αυτοτιμωρίας του συζύγου .

    Il professore (Ο καθηγητής) : Ο Εντουάρντο ντε Φιλίππο είναι ο Δον Ερσίλιο Μίτσιο, ένας πρακτικός φιλόσοφος που πουλά συμβουλές. Η πιο γνωστή του "λύση" είναι να προτείνει σε μια γειτονιά να υποδεχθεί έναν ενοχλητικό κόμη με μια ηχηρή καζούρα .


    Φεστιβάλ Κανών: Συμμετοχή στο επίσημο διαγωνιστικό τμήμα για τον Χρυσό Φοίνικα το 1955 .

  
 Το 2008 η ταινία συμπεριλήφθηκε από το Ιταλικό Υπουργείο Πολιτισμού στον κατάλογο των 100 ιταλικών ταινιών που πρέπει να σωθούν .

    Νάστρο ντ' Αρτζέντο: Βραβείο Β' Γυναικείου Ρόλου για τη Σιλβάνα Μανγκάνο και Β' Ανδρικού για τον Πάολο Στόππα .



Η ταινία βασίζεται σε 6 από τα 36 διηγήματα της συλλογής /L'oro di Napoli (1947) του Τζουζέπε Μαρόττα . Το βιβλίο θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα έργα της νεορεαλιστικής λογοτεχνίας του Νότου.

Η περίφημη φράση του συγγραφέα ορίζει τι είναι τελικά ο «χρυσός» της Νάπολης:

    «Η δυνατότητα να σηκώνεσαι μετά από κάθε πτώση. Μια απομακρυσμένη, κληρονομική, ευφυής, ανώτερη υπομονή.» 

The Gold of Naples

Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2025 / Η πλήρης λίστα των βραβευμένων

Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2025: Σε τέσσερις νεοελληνιστές το Μεγάλο Βραβείο

 bokpress.gr

 12 Φεβρουαρίου 2026

Ανακοινώθηκαν από το υπουργείο Πολιτισμού τα κρατικά βραβεία λογοτεχνίας και τα κρατικά βραβεία λογοτεχνικής μετάφρασης 2025 (για εκδόσεις του 2024). Βρείτε εδώ τους βραβευθέντες και τις βραβευθείσες και τα βιβλία τους καθώς και παραπομπές για να διαβάσετε περισσότερα για τα βιβλία και κριτικές που έχουν δημοσιευθεί στην Book Press. Κεντρική εικόνα: Οι τέσσερις βραβευθέντες με το Μεγάλο Βραβείο. 

Ανακοινώθηκαν από το υπουργείο Πολιτισμού τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2025 και τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνικής Μετάφρασης 2025 για τις εκδόσεις του 2024.

Το Μεγάλο Βραβείο απονέμενται φέτος σε τέσσερις νεοελληνιστές. Πρόκειται για τους: Βιντσέντζο Ρότολο, Ζακ Μπουσάρ, Ρόντρικ Μπίτον και Μόσχο Μορφακίδη-Φυλακτό που βραβεύονται για τη συνολική προσφορά τους στα Γράμματα.

Για τους βραβευθέντες και τις βραβευθείσες με τα Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου 2025, δείτε αναλυτικά εδώ.  

Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 2025 

Μίνως Ευσταθιάδης, Σου γράφω από την κοιλιά του κτήνους, εκδ. Μεταίχμιο 

Για το βιβλίο διαβάστε κείμενο του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη εδώ και της Χίλντας Παπαδημητρίου εδώ.

---

Κρατικό Βραβείο Διηγήματος - Νουβέλας 2025

Μαρία Μαμαλίγκα, Μερκάντο, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας 

Για το βιβλίο διαβάστε εδώ κείμενο του Μάνου Κοντολέων και εδώ του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

---

Κρατικό Βραβείο Ποίησης 2025

Δήμητρα Κωτούλα, Λάμια, εκδ. Πατάκη

---

Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου - Κριτικής 2025

Απονέμεται εξ ημισείας στους: 

Λυκούργο Κουρκουβέλα, Φραντς Κάφκα. Πολιτική και Κουλτούρα στη Μεταπολεμική Εποχή, εκδ. Πεδίο 

Για το βιβλίο διαβάστε εδώ κείμενο του Διονύση Μαρίνου

και

Στέφανο Τραχανά, Ο κύκλος. Επιστήμη και δημοκρατία σε ανήσυχους καιρούς, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

---

Κρατικό Βραβείο Μαρτυρίας - Bιογραφίας - Χρονικού - Ταξιδιωτικής Λογοτεχνίας 2025

Κωστής Καρπόζηλος, Ελληνικός κομμουνισμός. Μια διεθνική ιστορία (1912-1974), εκδ. Αντίποδες 

 

Για το βιβλίο διαβάστε εδώ κείμενο του Γιώργου Σιακαντάρη

---

Κρατικό Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα 2025

ΘοδωρήςΤσομίδης, Η γέννα. Μια ιστορία σε τρεις εποχές, εκδ. Πατάκη 

Για το βιβλίο διαβάστε εδώ το κείμενο της Χριστίνας Μουκούλη

---

Ειδικό Κρατικό Βραβείο 2025 για βιβλίο που προάγει σημαντικά τον διάλογο πάνω σε ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα, απονέμεται ομόφωνα στον Νικήτα Σινιόσογλου, για το έργο του Απομονωτήριο λοιμυπόπτων ζώων, εκδόσεις Κίχλη.

Επίσης, η Επιτροπή αποφάσισε ομόφωνα την απονομή Τιμητικής Διάκρισης στα περιοδικά: Byzantine and Modern Greek Studies και Journal of Modern Greek Studies, για τη συνεισφορά τους στη διάδοση των νεοελληνικών σπουδών διεθνώς.

---

Η Επιτροπή

Η σύνθεση της εννεαμελούς Επιτροπής, αρμόδιας για τα ετήσια Βραβεία Λογοτεχνίας, το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων, το Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα, το Ειδικό Θεματικό Βραβείο και τα Βραβεία Δοκιμίου-Μαρτυρίας, έχει ως εξής:

Ευριπίδης Γαραντούδης, Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (μέλος Δ.Ε.Π. Α.Ε.Ι. συναφούς γνωστικού αντικειμένου), Πρόεδρος

Ηλίας Καφάογλου, Κριτικός-Συγγραφέας, Αντιπρόεδρος.

Βασιλική Δημουλά, Επίκουρη Καθηγήτρια Συγκριτικής Γραμματολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (μέλος Δ.Ε.Π. Α.Ε.Ι. συναφούς γνωστικού αντικειμένου), Μέλος

Βασίλειος Λέτσιος, Αναπληρωτής Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας και Λογοτεχνικής Γραμματείας μεταφρασμένης από Ξένες Γλώσσες στα Νέα Ελληνικά στο Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου (μέλος Δ.Ε.Π. Α.Ε.Ι. συναφούς γνωστικού αντικειμένου), Μέλος

Δημήτριος Βαρβαρήγος, Κριτικός - Συγγραφέας, Μέλος

Κωνσταντίνα (Ντίνα) Σαρακηνού, Κριτικός, Μέλος

Ηλίας Παπαμόσχος, Συγγραφέας, Μέλος

Ισμήνη Καρυωτάκη, Συγγραφέας, Μέλος

Άννα Γρίβα, Συγγραφέας, Μέλος

---

Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνικής Μετάφρασης 2025

Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνικής Μετάφρασης 2025 (Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης έργου Ξένης Λογοτεχνίας σε Ελληνική Γλώσσα, Κρατικό Βραβείο Απόδοσης έργου της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας στα Νέα Ελληνικά και Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης Έργου Ελληνικής Λογοτεχνίας σε ξένη Γλώσσα) έχουν ως ακολούθως:

Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης έργου ξένης λογοτεχνίας σε ελληνική γλώσσα 2025

Απονέμεται εξ ημισείας στις:

Τιτίκα Δημητρούλια για τη μετάφραση του βιβλίου της Σεσίλ Κουλόν, Ένα θηρίο στον παράδεισο, εκδ. Gutenberg 

Για το βιβλίο διαβάστε εδώ κείμενο της Χριστίνας Μουκούλη

και 

Δήμητρα Δότση για τη μετάφραση από τα ιταλικά του βιβλίου του Ίταλο Καλβίνο, Ο δρόμος του Σαν Τζοβάνι, εκδ. Καστανιώτης 

Για το βιβλιο διαβάστε εδώ κείμενο του Διονύση Μαρίνου

---

Κρατικό Βραβείου Απόδοσης έργου της αρχαίας ελληνικής γραμματείας στα νέα ελληνικά 2025

Απονέμεται εξ ημισείας στην

Τασούλα Καραγεωργίου, για τη μετάφραση του έργου Ανύτη, η Τεγεάτις, Τα ποιήματα, εκδ. Νίκας

και στον 

Βάιο Λιαπή, για τη μετάφραση του έργου των Λουκιανού, Πλούταρχου, Θεόφραστου Σημεία και τέρατα, Η δεισιδαιμονία και οι επικριτές της στην αρχαία Ελλάδα, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

---

Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης έργου ελληνικής λογοτεχνίας σε ξένη γλώσσα 2025

Απονέμεται εξ ημισείας στους: 

Eusebi Ayensa για τη μετάφραση στα καταλανικά των απάντων του Κωντσταντίνου Καβάφη Poesia completa (εκδ. Flâneur) 

και 

Khaled Raouf για τη μετάφραση στα αραβικά του θεατρικού έργου του Ιάκωβου Καμπανέλλη Η Αυλή των θαυμάτων (εκδ. Jusur Publishing)

---

H σύνθεση τη αρμόδιας εννεαμελούς Επιτροπής Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης έχει ως εξής:

1. Ιωάννης Δημ. Τσόλκας, Καθηγητής Ιστορίας της Ιταλικής Λογοτεχνίας και Ευρωπαϊκού Πολιτισμού στο Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, (Μέλος Δ.Ε.Π. Α.Ε.Ι γνωστικού αντικειμένου σχετικού με την ελληνική ιστορία, κοινωνία ή πολιτική), Πρόεδρος
2. Ρουμπίνη Δημοπούλου, Επίκουρη Καθηγήτρια Λατινικής Λογοτεχνίας του Μεσαίωνα και Αναγέννησης στον Τομέα Κλασικής Φιλολογίας του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Μέλος Δ.Ε.Π. ΑΕΙ γνωστικού αντικειμένου σχετικού με τη φιλολογία), Αντιπρόεδρος
3. Καλλιόπη Πλουμιστάκη, Επίκουρη Καθηγήτρια με αντικείμενο την ελληνογαλλική συγκριτική γραμματολογία και μετάφραση στο Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Μέλος Δ.Ε.Π. Α.Ε.Ι γνωστικού αντικειμένου σχετικού με τη μετάφραση), Μέλος
4. Βασίλειος Σαμπατακάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Lund (Σουηδία), Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών, Νεοελληνιστής, Μέλος
5. Βασίλειος Βασιλειάδης, Επίκουρος Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Νεοελληνιστής, Μέλος
6. Άννα Αφεντουλίδου, Κριτικός, Μέλος
7. Θανάσης Βασιλείου, Κριτικός, Μέλος
8. Ιωάννα-Άννα Μεϊτάνη, Μεταφράστρια, Μέλος
9. Laura Salas Rodríguez, Μεταφράστρια, Μέλος

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.

Χαράλαμπος Μουτσόπουλος: «Οι ομαδούλες αντιεμβολιαστών λένε μπούρδες»!

Ποια είναι η αλήθεια για τα αυτοάνοσα νοσήματα; Πόσο ρόλο παίζουν το στρες και οι γενετικοί παράγοντες; Και τι ισχύει τελικά για τα εμβόλια; Ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός Χαράλαμπος Μ. Μουτσόπουλος απαντά.

Τα αυτοάνοσα νοσήματα παραμένουν ένα από τα μεγαλύτερα ιατρικά αινίγματα της εποχής μας. Αφορούν εκατομμύρια ανθρώπους, συχνά συνοδεύονται από αβεβαιότητα και φόβο, ενώ γύρω τους αναπτύσσονται μύθοι και επικίνδυνες απλουστεύσεις. «Δεν τρελαίνεται το ανοσολογικό σύστημα», τονίζει κατηγορηματικά ο Χαράλαμπος Μ. Μουτσόπουλος. «Πρόκειται για επέκταση ενός φυσιολογικού φαινομένου, όχι για διαταραχή», προσθέτει. 

Ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός, ένας από τους θεμελιωτές της ανοσολογίας στην Ελλάδα και με διεθνή αναγνώριση, μιλά με ειλικρίνεια για τη γενετική προδιάθεση, τον ρόλο του στρες ως εκλυτικού παράγοντα και την ανάγκη να πάψει η ιατρική να βασίζεται σε «μια εξετασούλα χωρίς άνθρωπο». Όπως επισημαίνει: «Δεν μπορείς να μιλάς για αρρώστια χωρίς κλινική εξέταση. Πρώτα βλέπεις τον άρρωστο και μετά τις εξετάσεις, όχι το αντίστροφο».

Σε μια εποχή παραπληροφόρησης, ο κ. Μουτσόπουλος δεν αποφεύγει να μιλήσει σκληρά για τα εμβόλια. Οι ισχυρισμοί που τα συνδέουν με ψυχοκινητικές διαταραχές στα παιδιά είναι, όπως λέει, «μπούρδες». «Ακόμα δεν ξέρουμε την αιτία αυτών των διαταραχών. Το να στερείς όμως από τα παιδιά εμβόλια που προλαμβάνουν νόσους με αναπηρία ή θάνατο, αυτό είναι εγκληματικό».

Στη συζήτηση αγγίζει επίσης την εμπειρία της πανδημίας, τα λάθη στη διαχείρισή της, την κατάσταση του δημόσιου συστήματος υγείας αλλά και τη βαθύτερη κρίση ευθύνης και αξιολόγησης στη χώρα. Χωρίς περιστροφές, ο Χαράλαμπος Μ. Μουτσόπουλος μιλά για την επιστήμη, την ιατρική και την κοινωνία, με μια στάση ζωής που συνοψίζεται στη φράση: «Το σημαντικότερο είναι να λες ελεύθερα τη γνώμη σου και να κάνεις αυτό που αγαπάς».

Χαράλαμπος Μ. Μουτσόπουλος/Βικιπαίδεια

Τζόρτζιο Αγκάμπεν , «Για το βασίλεμα της Δύσης» (Δοκίμιο)

 

©Felix Nussbaum: The Folly Square (1931)

Για το βασίλεμα της Δύσης – του Τζόρτζιο Αγκάμπεν

frear.gr 

ΔΟΚΙΜΙΟ

08/02/2026

Μετάφραση: Αναστάσιος Θεοφιλογιαννάκος

Όπως στη Νάπολη την Πρωτοχρονιά, να τα πετάξεις όλα από το παράθυρο. Ύστερα, στον δρόμο, να μαζέψεις μερικά θραύσματα, μερικά κομμάτια — τα θραύσματα φέρνουν τύχη.

Το καινούργιο το φτιάχνεις με τα θραύσματα του παλιού.

***

Οι δύο όψεις της εξουσίας

Κάθε έρευνα γύρω από την πολιτική τελεί εξαρχής υπό το μειονέκτημα μιας αμφίσημης ορολογίας, η οποία καταδικάζει σε παρεξήγηση όσους την επιχειρούν. Έτσι, στο χωρίο του τρίτου βιβλίου του έργου Πολιτικά, ο Αριστοτέλης, τη στιγμή που εξετάζει τις πολιτείες για να καθορίσει τον αριθμό και τα γνωρίσματά τους, διατυπώνει κατηγορηματικά: επειδή πολιτεία και πολίτευμα σημαίνουν το ίδιο πράγμα, και το πολίτευμα είναι κατά κυριολεξία η κυριότητα των πόλεων, δηλαδή η υπέρτατη εξουσία (τὸ κύριον τῶν πόλεων), είναι αναγκαίο αυτή ακριβώς η υπέρτατη εξουσία να είναι είτε ο ένας είτε οι λίγοι είτε οι πολλοί [ἐπεὶ δὲ πολιτεία καὶ πολίτευμα ταὐτὸ σημαίνει, καὶ πολιτεύματός ἐστι κυρίως τὸ κύριον τῶν πόλεων, ἀναγκαῖον ἢ ἕνα ἢ ὀλίγους ἢ πολλοὺς εἶναι τὸ κύριον] (1279α 25–26). Στις μεταφράσεις που κυκλοφορούν, το συγκεκριμένο χωρίο αποδίδεται ως εξής:«εφόσον σύνταγμα και κυβέρνηση σημαίνουν το ίδιο πράγμα και η κυβέρνηση είναι η κυριαρχική εξουσία των πόλεων…». Είτε αυτή η μετάφραση είναι περισσότερο είτε λιγότερο ορθή, σε κάθε περίπτωση εδώ αναδύεται στο φως εκείνο που θα μπορούσε να οριστεί ως η αμφισημία μιας ίσως θεμελιώδους έννοιας της πολιτικής μας παράδοσης, η οποία εμφανίζεται πότε ως «σύνταγμα» και πότε ως «κυβέρνηση». Με μια –τρόπον τινά– ιλιγγιώδη σύμπτυξη, οι δύο έννοιες ταυτίζονται και συγχρόνως διακρίνονται, και ακριβώς αυτή η αμφισημία ορίζει, κατά τον Αριστοτέλη, το κύριον, δηλαδή την κυριαρχία.

Ότι η αμφισημία δεν είναι περιστασιακή επιβεβαιώνεται απολύτως από την ανάγνωση του έργου Αθηναίων Πολιτεία, που εμείς μεταφράζουμε ως Σύνταγμα των Αθηναίων. Περιγράφοντας τη «δημαγωγία» του Περικλή (27,1)*, ο Αριστοτέλης γράφει ότι κατά την περίοδο εκείνη, δηλαδή όταν ο Περικλής ηγείτο του δήμου, «δημοτικωτέραν ἔτι συνέβη γενέσθαι τὴν πολιτείαν», που οι μεταφραστές αποδίδουν ως «το σύνταγμα έγινε ακόμη πιο δημοκρατικό». Αμέσως μετά διαβάζουμε: «ἅπασαν τὴν πολιτείαν μᾶλλον ἄγειν εἰς αὑτούς», δηλαδή «οι πολλοί συγκέντρωσαν στα χέρια τους όλη την κυβέρνηση» (προφανώς, το να μεταφραστεί ως «όλο το σύνταγμα», όπως η ορολογική συνέπεια θα επέβαλλε, δεν θεωρήθηκε δυνατό). Η αμφισημία επιβεβαιώνεται και από τα λεξικά, όπου η πολιτεία αποδίδεται τόσο ως «σύνταγμα του κράτους» όσο και ως «κυβέρνηση» ή «διοίκηση».

Όπως κι αν οριστεί, είτε με τη δυάδα «σύνταγμα/κυβέρνηση» είτε με τη δυάδα «κράτος/διοίκηση», η θεμελιώδης έννοια της δυτικής πολιτικής είναι διττή, ένα είδος Ιανού διπρόσωπου, που παρουσιάζει πότε το αυστηρό, επίσημο και τελετουργικό πρόσωπο του θεσμού, πότε το πιο σκοτεινό και ανεπίσημο της διοικητικής πράξης, χωρίς ωστόσο να είναι δυνατό να ταυτιστούν ή να διαχωριστούν.

Στο δοκίμιο του 1932 με τίτλο Νομιμότητα και νομιμοποίηση, ο Καρλ Σμιτ διακρίνει τέσσερις τύπους κράτους. Αφήνοντας κατά μέρος τις δύο ενδιάμεσες μορφές, το δικαιοδοτικό κράτος, όπου τον τελευταίο λόγο έχει ο δικαστής, ο οποίος αποφαίνεται δεσμευτικά επί συγκεκριμένης νομικής διαφοράς, και το κυβερνητικό κράτος, που το ταυτίζει με τη δικτατορία, θα ασχοληθούμε εδώ με τους δύο ακραίους τύπους: το νομοθετικό κράτος και το διοικητικό κράτος. Στο πρώτο, στο νομοθετικό ή κράτος δικαίου, «η ύψιστη και η πλέον αποφασιστική έκφραση της κοινής βούλησης» συνίσταται στη θέσπιση κανόνων που έχουν τον χαρακτήρα νόμου. «Η δικαιολόγηση κάθε άσκησης κρατικής εξουσίας εδράζεται στη γενική ισχύ του νόμου». Όποιος ασκεί εξουσία ενεργεί εδώ βάσει νόμου ή «στο όνομα του νόμου», και επομένως η νομοθετική και η εκτελεστική εξουσία –ο νόμος και η εφαρμογή του– παραμένουν διακριτές και χωριστές. Με αυτόν τον τύπο κράτους ταυτίστηκαν, αν και ολοένα και λιγότερο δικαιολογημένα, οι σύγχρονες κοινοβουλευτικές δημοκρατίες. Ο τύπος που καταλαμβάνει –ίσως όχι τυχαία– την τελευταία θέση στον κατάλογο, σαν να έτειναν οι άλλες κρατικές μορφές να εκβάλουν τελικά σε αυτόν, είναι το διοικητικό κράτος. Εδώ «η εντολή και η απόφαση δεν εμφανίζονται με αυταρχικό και προσωπικό τρόπο, αλλά ούτε μπορούν να αναχθούν σε απλές εφαρμογές ανώτερων κανονιστικών ρυθμίσεων»· παίρνουν μάλλον τη μορφή συγκεκριμένων διατάξεων, που λαμβάνονται κάθε φορά με βάση την κατάσταση των πραγμάτων, σε αναφορά προς πρακτικούς σκοπούς ή ανάγκες. Αυτό μπορεί επίσης να διατυπωθεί λέγοντας ότι στο διοικητικό κράτος «ούτε οι άνθρωποι κυβερνούν ούτε οι κανόνες ισχύουν ως κάτι ανώτερο, αλλά, σύμφωνα με τη περίφημη φράση “τα πράγματα κυβερνώνται από μόνα τους”».

Όπως σήμερα είναι απολύτως προφανές, αλλά ο Σμιτ μπορούσε ήδη τότε να συναγάγει από την επικράτηση ολοκληρωτικών κρατών στην Ευρώπη, το νομοθετικό κράτος τείνει προοδευτικά να μετασχηματίζεται σε διοικητικό κράτος. «Το κρατικό μας σύστημα βρίσκεται σε μια φάση μετασχηματισμού και “η τάση προς το ολοκληρωτικό κράτος”, χαρακτηριστική της παρούσας στιγμής…, εμφανίζεται σήμερα τυπικά ως τάση προς το διοικητικό κράτος». Ενώ οι πολιτειολόγοι φαίνεται σήμερα να το έχουν ξεχάσει, ο Σμιτ διατυπώνει χωρίς επιφυλάξεις, ως «κοινώς αποδεκτό γεγονός», ότι ένα «οικονομικό κράτος» δεν μπορεί να λειτουργήσει με τη μορφή κοινοβουλευτικού νομοθετικού κράτους και πρέπει κατ’ ανάγκην να μετασχηματιστεί σε διοικητικό κράτος, όπου ο νόμος παραχωρεί τη θέση του σε διατάγματα και κανονιστικές πράξεις.

Για εμάς που παρακολουθήσαμε την πλήρη εκδίπλωση αυτής της διαδικασίας, εκείνο που πρέπει να τεθεί υπό διερώτηση είναι το νόημα τούτου του μετασχηματισμού –αν πρόκειται πράγματι για μετασχηματισμό. Η ιδέα του μετασχηματισμού προϋποθέτει, πράγματι, ότι τα δύο πρότυπα είναι τυπικά και χρονικά διακριτά. Ο Σμιτ γνωρίζει άριστα ότι «στην ιστορική πραγματικότητα εμφανίζονται συνεχώς μίξεις και συνδυασμοί» και ότι σε κάθε κράτος ανήκουν τόσο η νομοθεσία όσο και η διοίκηση και η διακυβέρνηση. Είναι ωστόσο δυνατό –και αυτή είναι η υπόθεσή μας– η μίξη να είναι ακόμη πιο στενή και το νομοθετικό κράτος και το διοικητικό κράτος, η νομοθεσία και η διοίκηση, το σύνταγμα και η κυβέρνηση να αποτελούν ουσιώδη και αδιαχώριστα μέρη ενός και του αυτού συστήματος, που είναι το σύγχρονο κράτος, όπως το γνωρίζουμε. Αν, συνεπώς, είναι δυνατή μια τακτική αντιπαράθεσης του ενός από τα δύο στοιχεία προς το άλλο, θα ήταν εντελώς παραπλανητικό να πιστεύει κανείς ότι μπορεί να διαχωρίσει και να απομονώσει σταθερά εκείνο που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ίδιου διπολικού συστήματος.

Κάτι σαν μιαν «άλλη πολιτική» θα είναι δυνατό μόνο με αφετηρία τη συνείδηση ότι κράτος και διοίκηση, σύνταγμα και κυβέρνηση είναι οι δύο όψεις της ίδιας πραγματικότητας, η οποία πρέπει να τεθεί ριζικά υπό αμφισβήτηση. Δεν υπάρχει εξουσία που να μπορεί να νομιμοποιεί την άσκησή της μέσω νόμων χωρίς να προϋποθέτει τη θεμελίωσή της έξω από το δίκαιο, ούτε μπορεί να υπάρξει αμιγώς διοικητική πρακτική, με την αξίωση να παραμένει νόμιμη επειδή στηρίζεται σε διατάγματα εκδιδόμενα εν όψει μιας ανάγκης. Πρόκειται, όπως υποστηρίζει και ο ίδιος ο Σμιτ, για δύο διαφορετικούς τρόπους να καθίσταται υποχρεωτική η υπακοή. Όπως σήμερα βλέπουμε με σαφήνεια, η αλήθεια και των δύο είναι, πράγματι, η κατάσταση εξαίρεσης. Είτε ενεργεί κανείς στο όνομα του νόμου είτε στο όνομα της διοίκησης, το ζήτημα που τίθεται, σε τελική ανάλυση, είναι πάντοτε η κυριαρχική άσκηση ενός μονοπωλίου της βίας. Και αυτό είναι το κύρος, ο κρυφός κυρίαρχος που, κατά τα λόγια του Αριστοτέλη, συνδέει μεταξύ τους σε ένα σύστημα τις δύο ορατές όψεις της κρατικής εξουσίας.

*Σημ. μεταφρ.: ο όρος «δημαγωγία» χρησιμοποιείται εδώ με την κυριολεκτική του σημασία, δηλαδή την άσκηση της ηγεσίας του δήμου από τον Περικλή.

⸙⸙⸙

[Το πρώτο κείμενο αναρτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2026, το δεύτερο στις 8 Μαρτίου 2023 στην ιστοσελίδα του εκδοτικού οίκου Quodlibet (στη στήλη Una voce). Πρώτη δημοσίευση των μεταφράσεων στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Ζωγραφική: ©Felix Nussbaum: The Folly Square (1931). Δείτε τα περιεχόμενα του δέκατου έβδομου ηλεκτρονικού μας τεύχους εδώ.]]

Δείτε στο frear.gr και άλλα Δοκίμια του Τζόρτζιο Αγκάμπεν

Τζόρτζιο Αγκάμπεν/Βικιπαίδεια

 

Η πολιτική οικονομία της συγκέντρωσης του πλούτου και της ισχύος

 

Χριστόφορος Παπαδόπουλος - Γιώργος Τοζίδης: Η πολιτική οικονομία της συγκέντρωσης του πλούτου και της ισχύος 

Η ΕΠΟΧΗ

epohi.gr 

9–11 λεπτά

---

Διαβάζοντας τα προγράμματα της Αριστεράς, και ακόμα χειρότερα της κεντροαριστεράς, διαπιστώνουμε ότι ελάχιστα αναφέρονται στη συγκέντρωση του πλούτου, της οικονομικής και πολιτικής ισχύος και καμιά αναφορά στις εταιρείες που συγκροτούν τον αστερισμό της οικονομικής ισχύος. Κι όμως είναι αυτές οι εταιρείες που παίζουν καθοριστικό ρόλο στη λήψη των αποφάσεων που αφορούν την παραγωγή, τη διανομή, τις τιμές αλλά και την καταστροφή των μικρότερων παραγωγών. Παρά τη συγκέντρωση του πλούτου, της οικονομικής αλλά και της πολιτική ισχύος δεν είναι μέρος του δημόσιου διαλόγου τα ολιγοπώλια, οι ιδιωτικοποιήσεις, όπως και η εξαγορά ολόκληρων περιοχών οικονομικής δραστηριότητας από τα funds (κλινικές, ασφαλιστικές, Real Estate). Τα κόμματα συνήθως ξεπερνούν την ενοχλητική υποχρέωση με τη γενικόλογη προγραμματική διατύπωση για την ανάγκη «αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου», που μπορεί να σημαίνει τα πάντα και τίποτα. Λίγες οι εξαιρέσεις, μεταξύ αυτών η Νέα Αριστερά, που στο πρόσφατο προγραμματικό της συνέδριο διατύπωσε δέσμη προτάσεων εναντίον της συγκέντρωσης του πλούτου και της πολιτικής ισχύος, προτάσεις εναντίον των καρτέλ και του πληθωρισμού της απληστίας.

Η ελληνική ιδιαιτερότητα

Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου η συγκέντρωση οφείλεται κυρίως σε τεχνολογικές εξελίξεις και καινοτομία, στην Ελλάδα καθοριστικό ρόλο έπαιξαν πολιτικές επιλογές: ιδιωτικοποιήσεις, εκούσια παράδοση της διαχείρισης κρίσιμων υποδομών στο ιδιωτικό κεφάλαιο, αποδυνάμωση ρυθμιστικών αρχών και έλλειψη ουσιαστικής εποπτείας.

Το αποτέλεσμα είναι η παγίωση ολιγοπωλιακών δομών σε κρίσιμους κλάδους της οικονομίας, με σοβαρές επιπτώσεις στην ακρίβεια, την ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική συνοχή. Ιδιαίτερα στο θέμα της ακρίβειας που αναδιανέμει τα εισοδήματα και αφορά τη μεγάλη πλειονότητα της ελληνικής κοινωνίας, ο ρόλος των ολιγοπωλίων είναι καθοριστικός. Στο πλαίσιο του άρθρου γίνεται προσπάθεια συνοπτικής καταγραφής της κυριαρχίας των ολιγοπωλίων σε κρίσιμους τομείς της ελληνικής οικονομίας.

Τραπεζικός τομέας: Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες (Εθνική, Πειραιώς, Alpha και Eurobank) ελέγχουν περίπου το 95% της αγοράς. Αποτέλεσμα αυτής της συγκέντρωσης (υψηλότερης στην ΕΕ) είναι οι τέσσερις τράπεζες να καταγράφουν τους υψηλότερους δείκτες κερδοφορίας και μερισματικής απόδοσης στην Ευρώπη εκμεταλλευόμενες την απουσία εναλλακτικών λύσεων για καταθέτες και δανειολήπτες. Παράλληλα, με την πιστωτική πολιτική που ακολουθούν αποκλείουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις από την πρόσβαση σε δανειακά κεφάλαια εξυπηρετώντας με αυτόν τον τρόπο τα σχέδια ενδυνάμωσης των ολιγοπωλίων και στους άλλους κλάδους της οικονομίας.

Ηλεκτρική ενέργεια: Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ (Δεκεμβρίου 2025), τρεις εταιρείες (ΔΕΗ, METLEN, ΗΡΩΝ) ελέγχουν σχεδόν το 80% της αγοράς φορτίου (κατανάλωση), με τη ΔΕΗ να διατηρεί δεσπόζουσα θέση (49,72%). Στην καθαρή παραγωγή ΔΕΗ (52,96%) και METLEN (25,16%) ελέγχουν το 80% της αγοράς. Η συγκέντρωση της αγοράς και η δεσπόζουσα θέση της ΔΕΗ σε αυτήν επιβάλλουν την επαναφορά της εταιρείας στο δημόσιο έλεγχο, παράλληλα με την αποδέσμευση της χώρας από το χρηματιστήριο ενέργειας.

Καύσιμα: Δύο όμιλοι (Helleniq Enenrgy και Motor Oil) ελέγχουν σχεδόν όλη τη διύλιση και εμπορία και επωφελούνται από τη διεθνή αναταραχή (Ουκρανία, Μέση Ανατολή) για να αυξήσουν σε πρωτοφανή επίπεδα τα περιθώρια διύλισης.

Τηλεπικοινωνίες: Τρεις εταιρείες (COSMOTE, NOVA, VODAFONE) ελέγχουν το σύνολο σχεδόν της σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, του διαδικτύου και της συνδρομητικής τηλεόρασης. Ενδεικτικά στοιχεία της κακής ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών αποτελούν η αμφισβήτηση χρεώσεων λογαριασμών, οι αναφορές για συνεχιζόμενες βλάβες, η χαμηλή ποιότητα και η άρνηση παροχής εύλογων υπηρεσιών

Αγροδιατροφικός τομέας: Οι εισαγωγές στα τρόφιμα και ζώντα ζώα υπερέβησαν τα 6 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση, ενώ οι εξαγωγές κινήθηκαν γύρω στα 2,5 δισ. ευρώ, παγιώνοντας εμπορικό έλλειμμα άνω των 3,5 δισ. ευρώ (ΕΛΣΤΑΤ, Εξωτερικό εμπόριο). Δεν πρόκειται για συγκυριακή απόκλιση αλλά για διαρθρωτικό χαρακτηριστικό της ελληνικής οικονομίας. Πίσω από αυτό το έλλειμμα βρίσκεται η απουσία διατροφικής επάρκειας σε βασικά αγαθά (γάλα, βοδινό και χοιρινό κρέας, μαλακό σιτάρι, καλαμπόκι, πατάτες, όσπρια, ξηροί καρποί κ.ά.). Όσον αφορά τη γεωργική παραγωγή, το 80% των λιπασμάτων προέρχεται από το εξωτερικό, γεγονός που συνδέει άμεσα το κόστος παραγωγής με τις διεθνείς τιμές ενέργειας και φυσικού αερίου. Στην κτηνοτροφία, η παραγωγή ζωοτροφών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενο καλαμπόκι και κυρίως από εισαγόμενη σόγια και σογιάλευρο. Τούτων δοθέντων, η διαμαρτυρία των παραγωγών ότι δεν «βγαίνουν» και ότι η παραμονή τους στον κλάδο γίνεται αδύνατη, είναι απόλυτα ειλικρινής. Στον κλάδο της μεταποίησης τροφίμων, καταγράφεται σημαντική συγκέντρωση, ενώ οι περισσότερες επιχειρήσεις (90%) στη βιομηχανία τροφίμων-ποτών ανήκουν στην κατηγορία πολύ μικρές επιχειρήσεις, η αξία παραγωγής προέρχονται από τις πολύ μεγάλες επιχειρήσεις που συνήθως είναι θυγατρικές διεθνών ομίλων (Νestle, Kraft, Barilla, Pepsico).

Αλυσίδες Λιανικής (super markets): Τέσσερις αλυσίδες (Σκλαβενίτης, ΑΒ, Μετρό, Μασούτης) συγκεντρώνουν πάνω από το 70% του κύκλου εργασιών (στοιχεία 2024). Η υψηλή συγκέντρωση του κλάδου (η οποία συνεχώς διευρύνεται, βλέπε εξαγορά «Κρητικού» από «Μασούτη») φέρνουν σε θέση ισχύος τα super markets έναντι των προμηθευτών και των καταναλωτών. Ενδεικτικό ότι οι τιμές παραγωγού και οι τιμές στο ράφι απέχουν έτη φωτός

Κατασκευαστικές εταιρείες: Σύμφωνα με κλαδική μελέτη, (STOCHASIS, Οκτώβριος 2020), οι πέντε μεγαλύτερες τεχνικές εταιρείες της 7ης τάξης, βάσει κύκλου εργασιών, κατείχαν το 76% περίπου της εξεταζόμενης αγοράς (σε αξία) το 2019, η οποία αποτελεί ολιγοπώλιο με υψηλούς φραγμούς εισόδου. Επιπλέον, υπάρχει σύμπραξη των μεριδίων αγοράς στην κατασκευή μεγάλων δημοσίων έργων, καθώς και σύμπραξη στη διάρθρωση του κόστους και στην παραγωγική ικανότητα μεταξύ ανταγωνιστικών εταιρειών.

Αυτοκινητόδρομοι: Η διαχείριση των αυτοκινητοδρόμων από ομίλους εταιρειών στους οποίους κυρίαρχο, αν όχι αποκλειστικό, ρόλο παίζουν οι κατασκευαστικές εταιρείες, με πρώτη τη ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ, είναι μία ακόμη απόδειξη της ισχύος τους. Η ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ διαχειρίζεται (μόνη της ή σε κοινοπραξία) την Αττική Οδό, την Εγνατία, την Ιόνια, τον Ε65 (Κεντρική Ελλάδα), τον ΒΟΑΚ και την Ολυμπία Οδό. Η κυβέρνηση της ΝΔ έχει επιλέξει να απόσχει από κάθε εποπτεία και έλεγχο της τήρησης των συμβάσεων παραχώρησης. Τελευταία πράξη επιβεβαίωσης αυτής της επιλογής το κλείσιμο της εταιρείας ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ ΑΕ που με την εμπειρία και το καταρτισμένο προσωπικό θα μπορούσε να αναλάβει τον έλεγχο και την εποπτεία των αυτοκινητοδρόμων.

Λιμάνια: Η ιδιωτικοποίηση των λιμανιών Πειραιά, Θεσσαλονίκης, Ηγουμενίτσας και Ηρακλείου δημιούργησε ιδιωτικά μονοπώλια που ελέγχουν το σύνολο σχεδόν της διακίνησης εμπορευμάτων (εμπορευματοκιβωτίων και γενικού φορτίου) με αποτέλεσμα τις μεγάλες αυξήσεις στα τέλη ελλιμενισμού που προκάλεσαν τις εύλογες διαμαρτυρίες των χρηστών (βλέπε ανακοινώσεις Διεθνούς Ναυτικής Ένωσης).

Ακτοπλοΐα: Σύμφωνα με την Επιτροπή Ανταγωνισμού, η ακτοπλοϊκή αγορά έχει χαρακτηριστικά ολιγοπωλίου, με δύο μεγάλες εταιρείες-ομίλους (Attica και Minoan Lines) να κατέχουν το 60% του στόλου στην ακτοπλοΐα μεσαίων και μεγάλων αποστάσεων. Παρά την πλήρη απορρύθμιση της αγοράς με την άρση του καμποτάζ, η ποιότητα της ακτοπλοϊκής υπηρεσίας (ηλικία στόλου, χρόνος ταξιδιού κ.λπ.) και η προσβασιμότητα πολλών νησιών παραμένουν χαμηλές (με εξαίρεση ορισμένες γραμμές με αυξημένη τουριστική κίνηση). Ο επικείμενος διαγωνισμός για τις άγονες γραμμές (τετραετούς διάρκειας, συνολικού ύψους 668 εκατ.) πριμοδοτεί, ουσιαστικά, τις δύο εταιρείες.

Ασφαλιστικές εταιρείες: Η εγχώρια ασφαλιστική αγορά χαρακτηρίζεται από σημαντική συγκέντρωση, ιδιαίτερα στις επιχειρήσεις που ασκούν εργασίες ασφαλίσεων ζωής και σε αυτές που ασκούν ταυτοχρόνως ασφαλίσεις ζωής και κατά ζημιών. Κι αυτό καθώς οι πέντε μεγαλύτερες εξ αυτών κατέχουν το 87% της σχετικής αγοράς, ενώ οι πέντε μεγαλύτερες ασφαλιστικές επιχειρήσεις κατέχουν μερίδιο που ανέρχεται σε 61% της σχετικής αγοράς

Συμπεράσματα

Η εντεινόμενη ολιγοπωλιακή διάρθρωση της ελληνικής οικονομίας δεν αποτελεί αναπόφευκτο αποτέλεσμα της αγοράς, αλλά, κυρίως, προϊόν πολιτικών επιλογών. Σε μια μικρή οικονομία όπως η ελληνική, η ανοχή –ακόμα περισσότερο η ενίσχυση– τέτοιων συγκεντρώσεων οδηγεί σε υψηλές τιμές, μειωμένη παραγωγικότητα και κοινωνικές ανισότητες. Η κυβέρνηση της ΝΔ, στην επταετία της διακυβέρνησής της, έκανε τα πάντα προκειμένου να ενισχύσει τις μεγάλες επιχειρήσεις, τους «εθνικούς πρωταθλητές», προκειμένου η συγκέντρωση κεφαλαίου να γίνει ισχυρότερη.

Μόνο που αυτή η πολιτική επιλογή οδήγησε στην περαιτέρω υποβάθμιση της παραγωγικής ικανότητας της χώρας και στην αύξηση των ανισοτήτων και του «πληθωρισμού της απληστίας». Η ενεργή κρατική παρέμβαση προς όφελος των καταναλωτών, της παραγωγής και ιδιαίτερα της προστασίας των μικρών παραγωγών και η ενίσχυση του ρόλου των ρυθμιστικών αρχών αποτελούν τις ελάχιστες αναγκαίες προϋποθέσεις για μια βιώσιμη και κοινωνικά δίκαιη ανάπτυξη.

O διάσημος λαουτίστας Mikiya Kaisho παίζει Giulio Cesare Barbetta

    
    

    Composer: Giulio Cesare Barbetta
Artist: Mikiya Kaisho (Lute)
  

Περιλαμβάνοντας πολλές ηχογραφήσεις σε παγκόσμιες πρώτες θέσεις, το πρώτο άλμπουμ αφιερωμένο στη μουσική ενός λαουτινίστα-συνθέτη του 16ου αιώνα από την Πάντοβα: μια ακολουθία δεξιοτεχνικών, ανήσυχα ευρηματικών φαντασιώσεων και χορών.

... 

🎬🎮 These tracks are available for sync licensing in videos, films, TV shows, games, advertising, and more. For licensing inquiries: info@brilliantclassicslicensing.com



The music on this album is drawn from a 1582 collection, Novae tabulae musicae testudinariae hexachordae et heptachordae. The frontispiece shows a figure, likely Barbetta himself, casting a broken lute into the fire, beneath which reads a defiant inscription: ‘I shall never willingly entrust the lute to the ignorant or the envious, but to one born of flame shall I commit it - for neither ignorance nor envy shall ever be able to achieve what he can.’
Beyond the collection itself, little is known about its author, Cecilio Cesare Barbetta (c.1540-c.1623). Living and working in the university city of Padova, Barbetta was evidently exposed to German cultural models through the members of the German nobility who passed through the city. Many of his 14 Fantasias are intricate four-part contrapuntal works, requiring both technical mastery and a deep understanding of musical structure from the performer. By contrast, Barbetta also wrote (or elaborated) not only traditional Italian dances like the Saltarello, but also pieces with exotic character, such as the Moresca, a traditional Moorish dance from North Africa.
This album has been a labour of love for the Japanese lutenist Mikiya Kaisho, whose booklet essay details his work in transcribing Barbetta’s music from facsimiles of the original tablatures. ‘My hope was to craft a musical narrative,’ he writes, ‘carefully designed to allow anyone to enjoy the lute’s delicate and intimate resonance in daily life, on a journey through a vibrant and multifaceted sound world.’
Born in 1991 in Osaka, Mikiya Kaisho studied in Vienna and Frankfurt, before taking first prize at the Maurizio Pratola International Early Music Competition in Italy. A tour of Japan in 2024 centred on the life and music of John Dowland, and he is now numbered among the most prominent early-music performers in his native country.00:00:00 Preambulo primo

 00:01:09 Fantasia prima (1569) 00:03:39 Fantasia seconda (1569) 00:06:14 Moresca detta le canarie 00:07:17 Fantasia ottava (1582) 00:11:25 Fantasia quinta (1582) 00:14:00 Saltarello detto ravanello 00:16:10 Fantasia terza (1569) 00:19:30 Fantasia quinta (1569) 00:24:04 Balletto de’ contradini lombardi 00:25:47 Fantasia seconda (1582) 00:29:22 Fantasia sexta (1582) 00:34:50 Luiquide perle (Intabulation of the madrigal by Luca Marenzio) 00:37:09 Fantasia sexta (1569) 00:41:41 Fantasia quarta (1569) 00:46:05 Saltarello detto o la val cerca 00:47:24 Fantasia quarta (1582) 00:50:39 Fantasia prima (1582) 00:53:45 Moresca detta il mattaccino 00:55:07 Fantasia septima (1582) 00:59:23 Fantasia terza (1582) 01:02:01 Moresca detta la bergamasca