Πριν πέσει το σκοτάδι (Heim fyrir myrkur)
Εκδόσεις Παπαδόπουλος 2026
Το πρώτο βιβλίο της Εύα Μπιοργκ Έγισντοτιρ, το Marrið í stiganum (Τρίξιμο στις σκάλες, Διάπλαση 2022), βραβευμένο σε Ισλανδία και Αγγλία, κυκλοφόρησε στη χώρα της το 2018 (βλ. εδώ), και από τότε έχουν εκδοθεί άλλα τέσσερα στη σειρά με γενικό τίτλο Forbidden Iceland, το πιο πρόσφατο το 2024.
Το, επίσης βραβευμένο, μυθιστόρημα Πριν πέσει το σκοτάδι είναι αυτόνομο, εκτός της σειράς, και κυκλοφόρησε το 2025.
Νοέμβριος 1967, σε μια μικρή ισλανδική κωμόπολη: Η 14χρονη Μαρσί αλληλογραφεί εδώ και έναν χρόνο με ένα αγόρι που ζει στην άλλη άκρη της χώρας, προσποιούμενη ότι είναι η Στίνα, η κατά δύο χρόνια μεγαλύτερη αδελφή της.
Η αλληλογραφία καταλήγει στην απόφαση να συναντηθούν ένα βράδυ κοντά στο σπίτι της οικογένειας των κοριτσιών, αλλά η Μαρσί δεν καταφέρνει να πάει. Αργά την ίδια νύχτα, κοντά στον τόπο του ραντεβού βρίσκεται ματωμένο το άνορακ που φορούσε η Στίνα, η οποία έχει εξαφανιστεί ενώ επέστρεφε με τα πόδια από το σπίτι μιας φίλης της.
Οι αστυνομικές έρευνες αποβαίνουν άκαρπες και δεν μπορούν να προσδιορίσουν αν το κορίτσι έχει δολοφονηθεί, κανένα άλλο ίχνος της δεν βρίσκεται τα επόμενα χρόνια και η Μαρσί, που κατηγορεί τον εαυτό της, καθώς αισθάνεται ένοχη για ό,τι συνέβη στην αδελφή της, δεν έχει μιλήσει σε κανέναν για το κρυφό ραντεβού.
Δέκα χρόνια μετά, Νοέμβριος 1977: Η υπόθεση της Στίνα παραμένει ανεξιχνίαστη. Η 24χρονη, πια, Μαρσί ετοιμάζεται να φύγει από το Ρέικιαβικ, όπου ζει πια, και να επιστρέψει για λίγες ημέρες στο πατρικό της σπίτι για να περάσει με τους γονείς της τη θλιβερή επέτειο της εξαφάνισης. Και τότε παίρνει ένα γράμμα από αυτόν που αλληλογραφούσε χρόνια πριν και ποτέ δεν γνώρισε, με το οποίο δηλώνει την παρουσία του και γράφει ότι ελπίζει να τη δει. Απεγνωσμένη από την ανυπαρξία νέων για την αγνοούμενη αδερφή της, και τρομοκρατημένη από το γράμμα, η Μαρσί αποφασίζει να κάνει δική της έρευνα σε μια ύστατη προσπάθεια να μάθει τι συνέβη στη Στίνα, και βρίσκεται αντιμέτωπη με σκοτεινά μυστικά της μικρής κοινότητας, της οικογένειάς της αλλά και δικά της.
Οι κεντρικοί χαρακτήρες της Έγισντοτιρ είναι δουλεμένοι με φροντίδα μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια και αποδίδονται με τέτοια ζωντάνια, ώστε δεν κεντρίζουν απλώς το ενδιαφέρον, αλλά εμπλέκουν συναισθηματικά τον αναγνώστη. Η όμορφη, δημοφιλής και ταλαντούχα στη ζωγραφική Στίνα προσπαθεί να αντιμετωπίσει μόνη της τα προβλήματα της οικογένειάς της και των εφηβικών σχέσεων, περιμένοντας τη στιγμή που θα φύγει μακριά για να σπουδάσει σε σχολή καλών τεχνών. Καθώς αποκαλύπτεται σταδιακά η ιστορία της, δημιουργείται μια αμυδρή ελπίδα ότι μπορεί να είναι ακόμη ζωντανή, μακριά από όλα όσα την καταπίεζαν. Συμπάθεια προκαλεί και η Μαρσί με τα ψυχολογικά της προβλήματα τα οποία οι γονείς τους αρνούνται να δουν και να αντιμετωπίσουν, η Μαρσί που πριν από χρόνια ήθελε να μοιάσει με την αδελφή της, και τώρα, πλημμυρισμένη ενοχές για τη Στίνα και υποφέροντας από αϋπνίες, καταφεύγει από τη μία εφήμερη σχέση στην άλλη και από μπουκάλι σε μπουκάλι. Σε κάθε επέτειο της εξαφάνισης επιστρέφει για λίγο στο πατρικό της, χωρίς, ωστόσο, να βρίσκει την ελάχιστη παρηγοριά που θα περίμενε να προσφέρουν ο ένας στον άλλον αυτοί οι άνθρωποι που έχουν υποστεί τέτοιο τραύμα. Αλλά και οι δευτερεύοντες χαρακτήρες είναι πολύ καλοδουλεμένοι, ιδιαίτερα οι γονείς των κοριτσιών. Εδώ και χρόνια η σχέση τους είναι σε κρίση, προσπαθούν να βάζουν ακόμη και τα σοβαρότερα προβλήματα κάτω από το χαλί και θάβουν βαθιά παλιά μυστικά, καθοριστικά για την υπόθεση. Δέκα χρόνια τώρα ζουν προσπαθώντας να μην σκέφτονται τι έχει συμβεί, έχοντας ελάχιστη επικοινωνία τόσο μεταξύ τους όσο και με τη Μαρσί.
Η αφήγηση γίνεται σε πρώτο πρόσωπο από τις δύο αδελφές, σε δύο διαφορετικές χρονικές γραμμές: η Στίνα αφηγείται όσα συνέβησαν δέκα χρόνια νωρίτερα, τη χρονιά που εξαφανίστηκε, ενώ η Μαρσί όσα διαδραματίζονται στο παρόν. Η εναλλαγή των δύο αφηγηματικών φωνών δεν εξυπηρετεί μόνο την εξέλιξη της ιστορίας, αλλά συμβάλλει καθοριστικά και στη σταδιακή αποσαφήνιση των γεγονότων. Γνωρίζοντας, από τα στοιχεία που μας έχουν δοθεί, ότι κάτι κακό έχει συμβεί στη Στίνα, η αφήγηση από τη δική της οπτική γωνία είναι η πιο ανησυχητική, καθώς περιγράφει όσα προηγήθηκαν της εξαφάνισής της, προσθέτοντας ένταση και φωτίζοντας καθοριστικές πτυχές της ιστορίας. Από την άλλη πλευρά, γίνεται σταδιακά φανερό ότι η αφήγηση της Μαρσί ενδέχεται να μην είναι εξίσου αξιόπιστη. Η πρωταγωνίστρια δυσκολευόταν ανέκαθεν να διακρίνει τα έντονα όνειρά της από την πραγματικότητα, ενώ τώρα η αϋπνία απειλεί την ψυχική της υγεία, κλονίζοντας την εμπιστοσύνη της ακόμη και στις ίδιες της τις αναμνήσεις.
Ο ρυθμός της αφήγησης είναι αργός, ιδιαίτερα στην αρχή, και απαιτεί υπομονή από τον αναγνώστη, υπομονή που ανταμείβεται στο τέλος. Η εξέλιξη της ιστορίας θυμίζει βραδύκαυστο φυτίλι, που δεν πυροδοτεί μία θεαματική έκρηξη, αλλά διαδοχικές μικρότερες, καθεμία από τις οποίες γκρεμίζει όσα ο αναγνώστης έχει σταδιακά δημιουργήσει στο μυαλό του καθώς διαβάζει.
Πλησιάζοντας στο τέλος και ενώ νομίζουμε πως το παζλ αρχίζει επιτέλους να συμπληρώνεται, τα κομμάτια του αποκαλύπτουν μια εικόνα εντελώς διαφορετική από εκείνη που περιμέναμε.
Οι συνεχείς ανατροπές και οι απρόσμενες εξελίξεις οδηγούν σε ένα τέλος που αιφνιδιάζει και αφήνει μικρά περιθώρια για διαφορετικές ερμηνείες.
Η συγγραφέας χρησιμοποιεί και συνδυάζει με επιτυχία όλα τα δημοφιλή στοιχεία του ισλανδικού αστυνομικού: κρύα τοπία, μικρή κοινότητα με κρυμμένα μυστικά του παρελθόντος (ακόμη και από τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο) που στοιχειώνουν το παρόν, αίσθηση της μοναξιάς, ζοφερή και κλειστοφοβική ατμόσφαιρα, δυσλειτουργικές οικογένειες, ανεκπλήρωτες επιθυμίες, ψυχολογικά προβλήματα.
Η πλοκή είναι αριστοτεχνικά υφασμένη, με κάθε λεπτομέρεια να έχει τη δική της θέση και τον δικό της λόγο ύπαρξης, σε ένα σύνολο που αναδεικνύει τη συγγραφική μαεστρία της Έγισντοτιρ, ενώ οι διαδοχικές ανατροπές οδηγούν σε μια κατάληξη που όχι μόνο αιφνιδιάζει, αλλά προσφέρει και την ικανοποίηση μιας ιστορίας που έχει ξεδιπλωθεί με συνέπεια και ακρίβεια.
Γράφοντας για το πρώτο βιβλίο της (βλ. εδώ), είχαμε σημειώσει ότι πρόκειται για «το εντυπωσιακό ντεμπούτο μιας πολλά υποσχόμενης συγγραφέα», και η άποψη αυτή φαίνεται να δικαιώνεται. Η Έγισντοτιρ μας προσφέρει ένα εξαιρετικό αστυνομικό ψυχολογικό θρίλερ, ένα από τα καλύτερα σκανδιναβικά του είδους τα τελευταίων χρόνων. Και, βεβαίως, συνιστάται θερμά.
_______________________________
Home Before Dark (Heim fyrir myrkur) - Greek Edition
November 1967, in a small Icelandic town. Fourteen-year-old Marsí has been corresponding for a year, pretending to be her sister, Stina, who is two years older than her, with a boy who lives at the other side of the country.
The correspondence leads to an arrangement to meet one evening near the girls’ family house, but Marsí fails to show up. Late that same night, Stina’s bloodstained anorak is found near the meeting place. Stina has disappeared while walking home from a friend’s house.
The police investigation yields no results and fails to establish whether the girl has been murdered. No further trace of her is ever found in the years that follow. Marsí, who blames herself and feels guilty about what happened to her sister, has never told anyone about the secret rendezvous.
Ten years later, November 1977. Stina’s case remains unsolved. Now 24, Marsí is getting ready to leave Reykjavík, where she lives, and return to her childhood home for a few days to spend the sad anniversary of her sister’s disappearance with her parents. Then she receives a letter from the man she corresponded with years earlier but never met. In it, he makes his presence known and writes that he hopes to see her.
Desperate for any news about her missing sister and terrified by the letter, Marsí decides to conduct her own investigation in a final attempt to discover what happened to Stina. In the process, she comes face to face with dark secrets buried within the small community, her own family, and even herself.
The central characters are crafted with meticulous care and rendered with such vividness that they do more than simply capture the readers’ interest: they draw them in emotionally. Beautiful, popular, and gifted at painting, Stina tries to cope on her own with her family problems and the complications of teenage relationships, all the while looking forward to the day she can leave everything behind and study at art school. As her story gradually unfolds, a faint hope emerges that she may still be alive, far away from everything that was stifling her.
Marsí, too, elicits sympathy. Her parents refuse to acknowledge or address her psychological struggles. Once a girl who longed to be like her older sister, Marsí is now consumed by guilt over Stina’s disappearance and tormented by insomnia, drifting from one fleeting relationship to the next and from one bottle to another. Every year, on the anniversary of the disappearance, she returns to her childhood home for a brief visit, yet finds none of the comfort one might expect these people, bound together by such a profound trauma, to offer one another.
The secondary characters are equally well drawn, particularly the girls’ parents. Their relationship has been in crisis for years, and they have made a habit of sweeping even the most serious problems under the rug, while burying deep within themselves old secrets that prove crucial to the mystery. For ten years, they have lived in a state of denial, trying not to think about what happened and maintaining little communication, either with each other or with Marsí.
Τhe story is narrated in the first person by the two sisters, across two distinct timelines: Stina recounts the events of ten years earlier, the year she disappeared, while Marsí narrates the events unfolding in the present. The alternating narrative voices serve not only to move the story forward but also play a crucial role in gradually piecing together what happened.
Knowing from the clues we have been given that something terrible has happened to Stina, her perspective is the more unsettling of the two, as she recounts the events leading up to her disappearance, heightening the tension and shedding light on crucial aspects of the story. Meanwhile, it gradually becomes apparent that Marsí ’s account may not be entirely reliable. She has always struggled to distinguish her vivid dreams from reality, and now her insomnia is taking a toll on her mental health, undermining her trust even in her own memories.
The narrative unfolds at a slow pace, particularly in the beginning, demanding patience from the reader, a patience that is ultimately rewarded. The story develops like a slow-burning fuse, not leading to one spectacular explosion but rather a series of smaller detonations, each one shattering the picture the reader has gradually constructed in their mind.
As we approach the end, just when we think the pieces of the puzzle are finally falling into place, they reveal a picture entirely different from the one we had anticipated. The constant twists and unexpected developments lead to a finale that catches the reader off guard and leaves little room for alternative interpretations.
The author successfully employs and combines all the familiar ingredients of Icelandic crime fiction: the cold scenery, the small community harboring secrets from the past (including secrets dating back to the Second World War) that continue to haunt the present, a sense of isolation, a bleak and claustrophobic atmosphere, dysfunctional families, unfulfilled desires, and psychological troubles.
The plot is masterfully woven, with every detail having its own place and purpose in a narrative that showcases Ægisdóttir’s exceptional skill as a writer, as successive twists and turns lead to an ending that not only surprises, but also delivers the satisfaction of a story that has unfolded with consistency and precision.
When reviewing her first book, we described it as “the impressive debut of a promising new author”, and that assessment now seems fully vindicated. Eva Björg Ægisdóttir delivers an outstanding Nordic psychological crime thriller, one of the finest examples of the genre in recent years. Highly recommended
* Και ξεκινάω με μια ειδοποίηση που ήρθε χτες στο κινητό μου από την εφαρμογή Moovit, που την έχω εγκαταστήσει αλλά δεν θυμάμαι να την έχω χρησιμοποιήσει.
