Σαν τα φύλλα είμαστε κι εμείς...

ΜΙΜΝΕΡΜΟΣ

Μίμνερμος/Βικιπαίδεια

Απόσπασμα 2 West

ἡμεῖς δ', οἷά τε φύλλα/«Όπως τα φύλλα»

 «Στα πιο πολλά από τα σωζόμενα αποσπάσματα του Μίμνερμου εξυμνείται η νεανική ακμή, στην οποία αντιπαρατίθεται το δυσβάσταχτο βάρος των γηρατειών: η ζωή αξίζει όσο είναι κανείς νέος και μπορεί να χαρεί τις απολαύσεις της ζωής, αλλά δυστυχώς η περίοδος αυτή διαρκεί λίγο· τα γηρατειά δεν σημαίνουν παρά βάσανα και φθορά, είναι χειρότερα από τον θάνατο. Ποιήματα με αυτό το περιεχόμενο απαγγέλλονταν, όπως και οι ερωτικές ελεγείες που έγραφε ο Μίμνερμος, πιθανώς σε συμπόσια. Στο απόσπασμα που ακολουθεί (ενδεχομένως να αποτελεί πλήρες ποίημα) η επίδραση του Ομήρου είναι ευδιάκριτη. Ομηρική είναι, για παράδειγμα, η καταγωγή της εικόνας των φύλλων (πβ. Ιλ. Ζ 146-9, αν και εκεί δεν παρομοιάζεται η νεότητα με τα φύλλα, αλλά οι γενεές των ανθρώπων) όπως επίσης η αναφορά στις δύο Κῆρες (="μοίρες", πβ. Ιλ. Ι 410-16). Αξιοπρόσεκτη στην ποίηση του Μίμνερμου είναι επίσης η ηχητική αρμονία των φθόγγων, όπως εύκολα διαπιστώνει κανείς ήδη από τους δύο πρώτους στίχους του ποιήματος. Αυτός ήταν ο λόγος που ο Καλλίμαχος χαρακτήρισε γλυκύν τον ποιητή».

ΠΗΓΗ Αρχαϊκή Λυρική Ποίηση  Διδακτικό εγχειρίδιο: Μίμνερμος  greek-language.gr   ἡμεῖς δ', οἷά τε φύλλα (D2, 2W)   ἡμεῖς δ΄͵ οἷά τε φύλλα φύει πολυάνθεμος ὥρη ἔαρος͵ ὅτ΄ αἶψ΄ αὐγῆις αὔξεται ἠελίου͵ τοῖς ἴκελοι πήχυιον ἐπὶ χρόνον ἄνθεσιν ἥβης τερπόμεθα͵ πρὸς θεῶν εἰδότες οὔτε κακὸν [5]οὔτ΄ ἀγαθόν· Κῆρες δὲ παρεστήκασι μέλαιναι͵ ἡ μὲν ἔχουσα τέλος γήραος ἀργαλέου͵ ἡ δ΄ ἑτέρη θανάτοιο· μίνυνθα δὲ γίνεται ἥβης καρπός͵ ὅσον τ΄ ἐπὶ γῆν κίδναται ἠέλιος.  αὐτὰρ ἐπὴν δὴ τοῦτο τέλος παραμείψεται ὥρης͵ [αὐτίκα δὴ τεθνάναι βέλτιον ἢ βίοτος·  πολλὰ γὰρ ἐν θυμῶι κακὰ γίνεται· ἄλλοτε οἶκος τρυχοῦται͵ πενίης δ΄ ἔργ΄ ὀδυνηρὰ πέλει· ἄλλος δ΄ αὖ παίδων ἐπιδεύεται͵ ὧν τε μάλιστα ἱμείρων κατὰ γῆς ἔρχεται εἰς Ἀΐδην· [ἄλλος νοῦσον ἔχει θυμοφθόρον· οὐδέ τίς ἐστιν ἀνθρώπων ὧι Ζεὺς μὴ κακὰ πολλὰ διδοῖ.

************ 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ 

[Gerontakos] 

Σαν τα  φύλλα είμαστε κι εμείς ,
που βγάζει η πολύανθη  Άνοιξη 
και μεγαλώνουν γοργά 
καθώς τ΄αγγίζει ο πρωινός ο  ήλιος.

Όπως αυτά  χαιρόμαστε τα λούλουδα της νιότης  μας
ανίδεοι για όσα κακά ή καλά θα στείλουν οι θεοί.
Οι μαύρες Μοίρες  στέκουν δίπλα μας΄
η μια κρατά το  τέλος των οδυνηρών μας  γερατειών
κι η άλλη του θανάτου. 

Βραχύβιος  ο καρπός της νιότης μας
 όσο  απλώνει στη γη το φως του ο ήλιος .
Άμα όμως  περάσει το όριό του   κανείς 
καλύτερα  γι΄αυτόν ο θάνατος παρά η ζωή. 
Γιατί πολλά κακά  βαραίνουν την  ψυχή του·
Κάποιος  χάνει  την περιουσία του και τον πλακώνουν
τα βάσανα της φτώχειας΄άλλος που δεν έχει παιδιά, 
ενώ τα λαχταρούσε πιο πολύ απ΄όλα πάνω στη γη,
πάει στον άλλο κόσμο με την πεθυμιά  τους· 
Άλλος λιώνει   από την κακιά αρρώστια.
Δε βρίσκεται  άνθρωπος κανείς
που να μην του δίνει ο Δίας αμέτρητες συμφορές.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

 

Η παρομοίωση των ανθρώπων με τα φύλλα είναι ένα από τα πιο διαχρονικά μοτίβα στην παγκόσμια λογοτεχνία.Το ποίημα του Μίμνερμου αποτελεί την επιτομή της αρχαϊκής απαισιοδοξίας: η νιότη είναι μια σύντομη αναλαμπή στον ανθρώπινο βίο , ενώ το γήρας και ο θάνατος παραμονεύουν ως αναπόφευκτα και ακατάλυτα δεινά. 

1. Ο Όμηρος πρέπει να ήταν η   πηγή της παρομοίωσης που χρησιμοποίησε ο Μίμνερμος. Στη συνάντηση του Γλαύκου με τον Διομήδη [, Ομήρου Ιλιάδα, Ραψωδία Ζ' /  στ. 146-149 / Γλαύκος και Διομήδης] ο πρώτος απαντά για την καταγωγή του με τους περίφημους και σχεδόν ταυτόσημους στίχους:

οἵη περ φύλλων γενεὴ τοίη δὲ καὶ ἀνδρῶν.    

Φύλλα τὰ μέν τ᾽ ἄνεμος χαμάδις χέει, ἄλλα δέ θ᾽ ὕλη

τηλεθόωσα φύει, ἔαρος δ᾽ ἐπιγίγνεται ὥρη·

ὣς ἀνδρῶν γενεὴ ἣ μὲν φύει ἣ δ᾽ ἀπολήγει.

 

Τους στίχους αυτούς  μεταφράζει έξοχα ο  Γιώργος Ψυχουντάκης:

Ωσάν των φύλλων η γενιά και των ανθρώπων μοιάζει
π’ άλλα των φύλλων άνεμος στο χώμα τα τινάζει
κι άλλα απ’ το δάσος το χλωρό την άνοιξη πετιούνται
όμοια, άλλες των θνητών γενιές σβήνουν, κι άλλες γεννιούνται.

Πηγή: scorpiafilla.blogspot.com

Ο Γλαύκος και ο Διομήδης ανταλλάσσουν τον οπλισμό τους. Αττική πελίκη του «Ζωγράφου του Hasselmann», περ. 420 π.Χ.

_________

2. Το «Σονέτο 12» (

When I do count the clock that tells the time) εξάλλου του Ουίλιαμ Σέξπιρ, μέρος της σειράς «Fair Youth», πραγματεύεται  κι αυτό σαν τον Μίμνερμο την  αδήριτη φθορά του σώματος όσο ωραίο κι αν είναι αυτό.

Με εικόνες παρακμής (χειμώνας, νύχτα, γήρας), ο ποιητής προτρέπει τον αποδέκτη να νικήσει τον θάνατο μέσω της τεκνοποιίας («breed»), ως μοναδική άμυνα απέναντι στο «δρεπάνι του Χρόνου». Ο ποιητής χρησιμοποιεί το ρολόι, το ηλιοβασίλεμα, τα γυμνά από φύλλα δέντρα ,  τα ξερά λουλούδια και τη συγκομιδή των σιτηρών  ,για να δείξει τη μετάβαση από τη ζωή στον θάνατο.

 Το ποίημα  λοιπόν λειτουργεί ως μια μελαγχολική υπενθύμιση ότι η νεότητα δεν διαρκεί για πάντα , προτρέποντας τον νεαρό άνδρα να αφήσει απογόνους πριν χαθεί στη λήθη του χρόνου. 

Sonnet 12: When I do count the clock that tells the time

The 1609 Quarto Version

By William Shakespeare

When I do count the clock that tells the time, 

And see the brave day sunk in hideous night; 

When I behold the violet past prime, 

And sable curls all silver’d o’er with white;

When lofty trees I see barren of leaves 

Which erst from heat did canopy the herd,

And summer’s green all girded up in sheaves 

Borne on the bier with white and bristly beard, 

Then of thy beauty do I question make, 

That thou among the wastes of time must go,

Since sweets and beauties do themselves forsake

And die as fast as they see others grow; 

   And nothing ‘gainst Time’s scythe can make defence

   Save breed, to brave him when he takes thee hence. 

 

Ελεύθερη απόδοση του ποιήματος στα ελληνικά

Όταν μετρώ το ρολόι που τον χρόνο σημαίνει, 

και βλέπω τη λαμπρή μέρα να βυθίζεται στη στυγερή νύχτα· 

όταν αντικρίζω τη  μαραμένη βιολέτα

 και τις μαύρες μπούκλες κάτασπρες από το ασήμι·

 

Όταν βλέπω ψηλά δέντρα  γυμνά πια από φύλλα, 

που κάποτε ήταν η  σκέπη για τα κοπάδια στη ζέστη, 

και το πράσινο του καλοκαιριού δεμένο σε δεμάτια, 

να φέρεται πάνω στο κάρο σαν άσπρη και τραχιά γενειάδα΄

 

Τότε για τη δική σου ομορφιά συλλογίζομαι  

πως κι εσύ μες στου χρόνου τα ερείπια πρέπει να διαβείς,

 αφού τα ωραία και τα γλυκά εγκαταλείπουν τον κόσμο,

καθώς βλέπουν άλλους να μεγαλώνουν ·

 

Τίποτα ενάντια στο δρεπάνι του Χρόνου δεν μπορεί να αμυνθεί, 

παρά μονάχα οι απόγονοι, για να τον αψηφήσουν όταν θα σε πάρει από δω...

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑGerontakos, Θεσσαλονίκη 21/2/2026

Ο Marco Rapetti παίζει τις μικρογραφίες για πιάνο του ξεχασμένου αλλά σπουδαίου Ρώσου συνθέτη César Cui

Πρώτες ηχογραφήσεις μικρογραφιών για πιάνο της ρομαντικής εποχής από μια παραγνωρισμένη μορφή της «Νέας Ρωσικής Σχολής» συνθετών, γνωστή ως «Η παντοδύναμη χούφτα».



Composers: César Cui
Artist: Marco Rapetti (piano)

«Ανεπανόρθωτα ξεχασμένος» ήταν η ετυμηγορία του μουσικολόγου Ρίτσαρντ Ταρούσκιν για τη μουσική του Σεζάρ Κούι. Θα υποτιμούνταν στην εποχή μας ως ερασιτέχνης συνθέτης, όντας ένας άνθρωπος με ταλέντα που έκανε καριέρα στον ρωσικό στρατό, αρχικά ως αξιωματικός και στη συνέχεια ως ειδικός στις οχυρώσεις. Με αυτή την ιδιότητα, ο Κιουί έγινε καθηγητής στη Μόσχα, ενώ παράλληλα έγραφε πληθωρικά για τη μουσική: ήταν γνωστός ως αυστηρός κριτικός και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην προώθηση μιας νέας, ιδιαίτερα ρωσικής μουσικής σχολής, η οποία βασίστηκε στις εθνικιστικές όπερες των Γκλίνκα και Μουσόργκσκι. 

Σε αυτό το πλαίσιο, η μουσική του Cui ακούγεται αντίθετη με τη φιλοσοφία του, καλλιεργώντας ένα κεντροευρωπαϊκό ποιητικό ύφος που οφείλεται στα παραδείγματα του Chopin και του Schumann. Ο Marco Rapetti είναι ο πρώτος πιανίστας που ηχογράφησε το πλήρες πιανιστικό του έργο, και αυτός ο πρώτος τόμος καλύπτει τα έτη 1877 έως 1888, από τα Trois morceaux Op.8 έως τα Trois mouvements de valse Op.41. Απολαυστικά σύνολα μινιατούρων περιλαμβάνουν μαζούρκες και σερενάτες, εξίσου γοητευτικές για τη συντομία τους. Οι πιο σημαντικές από τις συλλογές που παρουσιάζονται εδώ είναι η Σουίτα Op.21, αφιερωμένη στον Franz Liszt, και μια σουίτα εννέα «κομματιών χαρακτηριστικών» Op.40, αφιερωμένη στον κόμη και κόμισσα de Mercy-Argenteau. Η κόμισσα ήταν μια ακούραστη υποστηρίκτρια της μουσικής του Cui στη δυτική Ευρώπη.

Marco Rapetti has made a speciality of recording neglected Russian piano music, including sets on Brilliant Classics dedicated to the work of Alexander Borodin and Anatoly Lyadov. In welcoming his set of Debussy’s two-piano works, where he was partnered by Massimillano Damerini, the Fanfare magazine reviewer noted that ‘Damerini and Rapetti perform with perfect unanimity and a verve and élan that bring out all the vividness of the orchestral works.’

Marco Rapetti | Official Website

Tracklist:
3 Morceaux, Op. 8:
0:00:00 I. Nocturne
0:06:06 II. Scherzino
0:08:35 III. Polka

0:11:29 Scherzino (for the Magazine Semya i Shkola, 1879)

12 Miniatures, Op. 20 (1882):
0:14:00 I. Expansion naïve
0:14:58 II. Aveu timide
0:16:32 III. Petite valse
0:18:42 IV. À la Schumann
0:20:19 V. Cantabile
0:22:58 VI. Souvenir douloureux
0:24:48 VII. Mosaïque
0:26:21 VIII. Berceuse
0:28:34 IX. Canzonetta
0:30:22 X. Petite marche
0:32:53 XI. Mazurka
0:36:11 XII. Scherzo rustique

Piano Suite, Op. 21 («à François Liszt», 1883):
0:38:16 I. Impromptu
0:41:26 II. Ténèbres et lueurs
0:49:14 III. Intermezzo
0:54:23 IV. Alla polacca

6 Miniatures, Op. 39 (1886):
1:00:42 I. Marionettes espagnoles
1:01:52 II. Feuille d’album
1:03:54 III. Étude arabesque
1:05:09 IV. Au berceau
1:06:33 V. Marche-Étude
1:09:13 VI. Romanzetta

À Argenteau, recueil de neuf pièces caractéristiques, Op. 40 («au Comte et à la Comtesse de Mercy-Argenteau», 1887):
1:11:06 I. Le Cèdre
1:18:31 II. Far niente
1:24:40 III. Capriccioso
1:28:11 IV. La petite guerre
1:29:59 V. Sérénade
1:32:50 VI. Causerie (Étude)
1:37:14 VII. Mazurka
1:41:15 VIII. À la chapelle
1:45:13 IX. Le rocher, ballade

3 Mouvements de valse, Op. 41 (1888):
1:53:08 I. Valse-Scherzo
1:56:56 II. Valse-Intermezzo
2:01:18 III. Valse à la viennoise

Ο Σέζαρ Αντόνοβιτς Κιουί ήταν Ρώσος συνθέτης και μουσικοκριτικός. Υπήρξε μέλος της περίφημης Ομάδας των Πέντε, ενός συνόλου Ρώσων συνθετών που, υπό την ηγεσία του Μίλι Μπαλάκιρεφ, αφιέρωσαν τη ζωή τους στην δημιουργία καθαρά ρωσικής μουσικής.

Πληροφορίες γέννησης: 6 Ιανουαρίου 1835, Βίλνιους, Λιθουανία

Απεβίωσε: 26 Μαρτίου 1918, Αγία Πετρούπολη, Ρωσία

Λιμπρετίστες: Μοντέστ Μουσόργκσκι, Βλάντιμιρ Στάσοφ, Aleksey Pleshcheyev, Ζαν Ρισπέν, Βίκτορ Μπουρένιν, Βίκτορ Κριλόφ

Βιβλία: Twelve Miniatures, ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Δισκογραφικές εταιρείες: Chandos Records, Naxos Records, Mirare, EnPhases, Olympia, Pavane Records, Marco Polo[........................]Βικιπαίδεια

STRANGER ON THE THIRD FLOOR /Ο ξένος του τρίτου ( 1940): πιθανότατα το πρώτο φιλμ νουάρ στην ιστορία του κινηματογράφου

 

STRANGER ON THE THIRD FLOOR /Ο ξένος του τρίτου ορόφου (1940)

Σκηνοθεσία Μπορίς Ίνγκστερ (1903-1978)

Σενάριο Φρανκ Πάρτος

Παίζουν Τζον Μακ Γκουάιαρ, Μάργκαρετ Τάλισετ, Πίτερ Λόρι, Ελάιζα Κουκ Τζούνιορ.

Ο δημοσιογράφος Μάικλ Γουόρντ περιμένει την ευκαιρία να πάρει δική του στήλη στην εφημερίδα και να αρχίσει να χτίζει την καριέρα του. Η τύχη του "χαμογελά" όταν ένα βράδυ στο καφενείο απέναντι από το σπίτι του, βρίσκει τον καφετζή νεκρό και ένα νεαρό να φεύγει τρέχοντας από τον τόπο του εγκλήματος. 

Όπως ήταν φυσικό η εφημερίδα του αναθέτει το ρεπορτάζ και ο Μάικλ πετάει στα ουράνια. Τώρα θα φτιάξει τη ζωή του, θα παντρευτεί την αγαπημένη του και θα μετακομίσει από το άθλιο δωματιάκι που ζει ως εργένης.

 Όταν όμως μετά από μια δίκη-παρωδία ο νεαρός εγκληματίας καταδικάζεται σε θάνατο, η ζωή του Μάικλ αρχίζει να σκοτεινιάζει από τις τύψεις που του κατατρώνε το μυαλό. Και αυτό είναι μόνο η αρχή.

Η πρώτη από τις τρεις ταινίες του Λετονού σεναριογράφου και σκηνοθέτη Μπορίς Ίνγκστερ, παρά το γεγονός ότι είναι ένα πρωτόλειο χαμηλού προϋπολογισμού, έμελλε να αποτελέσει την απαρχή ενός ολόκληρου είδους. Θεωρείται το πρώτο φιλμ νουάρ στην ιστορία του κινηματογράφου, αν και κάποιοι διαφωνούν με αυτή την άποψη.

 Όπως και να έχει, ο ξένος του τρίτου ορόφου είναι ένα πανέμορφο, έξυπνο, πρωτότυπο και καλογραμμένο νουάρ, σαφώς επηρεασμένο από τον Γερμανικό εξπρεσιονισμό, με πολύ καλό ρυθμό και εξαιρετική φωτογραφία. Η σεκάνς του εφιάλτη είναι κατά την άποψή μου υποδειγματική.

Μεγάλο ατού της ταινίας είναι και οι άριστα αναπτυγμένοι χαρακτήρες της ιστορίας:

Από τον πρωταγωνιστή (που μακάρι ο ηθοποιός να διέθετε την απαιτούμενη εσωτερικότητα για το ρόλο), μέχρι τον κυνικό ηλικιωμένο δημοσιογράφο που κάθε του κουβέντα κρύβει και μια πικρή αλήθεια, από την ατρόμητη κοπέλα που βάζει τη ζωή της σε κίνδυνο για να σώσει τον αγαπημένο της, μέχρι τον εκνευριστικά αδιάφορο δικαστή, τον κακομοίρη "εγκληματία" και τους φρικτούς γείτονες του δημοσιογράφου, όλοι είναι άψογοι.

Το αποκορύφωμα όμως είναι ο απίθανος Πίτερ Λόρι με τα γουρλωτά του μάτια, που δίνει στον ρόλο του αγνώστου την προσωπική του ιδιαιτερότητα και φτιάχνει έναν εξωτερικά μειλίχιο-εσωτερικά σατανικό διαταραγμένο χαρακτήρα, από εκείνους που δεν θέλεις ποτέ να συναντήσεις στη ζωή σου.

http://cinearforaddicted.blogspot.com/.../stranger-on

Μενέλαος Χαραλαμπίδης: Ποιοι ήταν οι μαυραγορίτες της Κατοχής

 


Πώς ήταν η καθημερινότητα στην Αθήνα της γερμανικής Κατοχής; Ποιες στρατηγικές ανέπτυξαν οι Αθηναίοι για να επιβιώσουν; Πώς και πού έβρισκαν τρόφιμα; Πώς επηρέασε η παρουσία των κατακτητών τις μετακινήσεις των κατοίκων της πόλης; H Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με τον Μενέλαο Χαραλαμπίδη για την καθημερινή ζωή στην κατοχική Αθήνα.

Kατά τη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής (1941–1944), η καθημερινότητα στην Αθήνα ήταν ένας αγώνας για επιβίωση. Ο λιμός του χειμώνα 1941-42 κόστισε τη ζωή σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως λόγω της επίταξης τροφίμων από τις δυνάμεις Κατοχής, της καταστροφής των υποδομών και της διακοπής των εμπορικών ροών. Οι κάτοικοι προσπαθούσαν να επιβιώσουν μέσω ανταλλαγών προϊόντων, εξορμήσεων στην επαρχία, συμμετοχής σε συσσίτια και – όσοι είχαν τα μέσα – αγοράς ειδών διατροφής στη μαύρη αγορά.

Η ζωή υπό τον κατοχικό ζυγό ήταν ασφυκτική. Απαγόρευση κυκλοφορίας, σημεία ελέγχου, συνεχείς συλλήψεις και φόβος για αντίποινα. Παρά τις συνθήκες, τα σχολεία λειτούργησαν, έστω και με σοβαρές ελλείψεις. Η ενημέρωση του πληθυσμού γινόταν μέσω του κατοχικού Τύπου, παράνομων εντύπων και ραδιοφωνικών εκπομπών του BBC, συχνά με κίνδυνο τη ζωή των ακροατών.

Η πολιτιστική ζωή, περιορισμένη αλλά ζωντανή, εξελίχθηκε σε μια μορφή αντίστασης. Θέατρα, λογοτεχνικές ομάδες και καλλιτεχνικές πρωτοβουλίες διατήρησαν την ελπίδα. Παράλληλα, η Αντίσταση στην Αθήνα αναπτύχθηκε δυναμικά, με παράνομες οργανώσεις, σαμποτάζ και δίκτυα πληροφοριών.

Την τελευταία χρονιά της Κατοχής, η βία κορυφώθηκε. Εκτελέσεις, βασανιστήρια και τρομοκρατία από τους κατακτητές και τους Έλληνες συνεργάτες τους ενίσχυσαν την αβεβαιότητα. Τις παραμονές της Απελευθέρωσης, η Αθήνα βίωνε ένα μείγμα ανακούφισης και έντασης, προάγγελο των συγκρούσεων που θα ακολουθούσαν.

Ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης γεννήθηκε το 1970 στην Αθήνα. Σπούδασε οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Πειραιά και Ιστορία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η διδακτορική του διατριβή δημοσιεύθηκε το 2012 με τίτλο Η εμπειρία της Κατοχής και της Αντίστασης στην Αθήνα, ενώ το δεύτερο βιβλίο του, με τίτλο Δεκεμβριανά 1944. Η μάχη της Αθήνας, κυκλοφόρησε το 2014 – και τα δύο από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια. Έχει συνεπιμεληθεί τρεις συλλογικούς τόμους σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, ενώ πολλά άρθρα του έχουν δημοσιευθεί σε ιστορικά περιοδικά και εφημερίδες. Ιδρυτικό μέλος του Φόρουμ Κοινωνικής Ιστορίας, έχει συνδιοργανώσει τέσσερα συνέδρια. 

Από το 2013 ασχολείται συστηματικά με τη Δημόσια Ιστορία. Πραγματοποιεί ιστορικούς περιπάτους στο κέντρο της Αθήνας για την περίοδο της Κατοχής και των Δεκεμβριανών, με τη συμμετοχή εκατοντάδων πολιτών, καθώς και (από τον Δεκέμβριο του 2019) ιστορικούς περιπάτους με μικρά γκρουπ κάθε εβδομάδα στο πλαίσιο του Athens History Walks (λεπτομέρειες στο www.athenshistorywalks.com (http://www.athenshistorywalks.com)

Είναι ένας από τους σχεδιαστές του μεταπτυχιακού προγράμματος «Δημόσια Ιστορία» στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, καθώς και ο εμπνευστής και επιστημονικός υπεύθυνος των δράσεων με τίτλο «12 Οκτωβρίου 1944. Η Αθήνα Ελεύθερη», οι οποίες, υλοποιημένες από το 2015 ως το 2019, καθιέρωσαν τον μαζικό εορτασμό της απελευθέρωσης της Αθήνας από τους Γερμανούς και αποτέλεσαν μία από τις μεγαλύτερες εκδηλώσεις δημόσιας ιστορίας στην Ελλάδα (λεπτομέρειες στο www.freeathens44.org (http://www.freeathens44.org)

Χαραλαμπίδης, Μενέλαος/Τα βιβλία του

Φωτό: Δημήτριος Χαρισιάδης, Μαύρη Αγορά. Αθήνα, 1944 © Μουσείο Μπενάκη / Φωτογραφικά Αρχεία

 

 

 Διαβάστε 1. Νίκος Μαραβέγιας,  «Πώς κυριάρχησαν οι μαυραγορίτες στην Κατοχή»

2.Ο αγώνας ενός μικρασιάτη δικηγόρου να επιστραφούν σπίτια και μαγαζιά που άρπαξαν οι μαυραγορίτες από χιλιάδες πεινασμένους στην κατοχή. Οι διαδηλώσεις και ο δικαστικός αγώνας.

σπίτια και μαγαζιά που άρπαξαν οι μαυραγορίτες από χιλιάδες πεινασμένους στην κατοχή. Οι διαδηλώσεις και ο δικαστικός αγώνας...

Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.gr/mia-didaktiki-istoria-gia-ta-akinita-tis-katochis-pou-chathikan-gia-enan-teneke-ladi-stin-apeleftherosi-i-polites-strafikan-enantion-ton-mavragoriton-pou-erapsan-nomo-sta-metra-tous/

Ένα στενόχωρο ερώτημα : «Γιατί κλείνουν τα βιβλιοπωλεία; »

 

Κρυμμένες αλήθειες. Γιατί κλείνουν τα βιβλιοπωλεία; 

του Γιάννη Ν.Μπασκόζου

 oanagnostis.gr

Το κλείσιμο ενός βιβλιοπωλείου είναι πάντα μια δυσάρεστη είδηση. Πόσο μάλλον όταν αυτό βρίσκεται στην περιφέρεια ή σε μια γειτονιά. Το Λεξικοπωλείο ήταν επιπλέον ένα ιδιαίτερο βιβλιοπωλείο. Όμως πίσω από κάθε βιβλιοπωλείο που κλείνει υπάρχουν πολλές αιτίες.

Το Λεξικοπωλείο ξεκίνησε ως στέκι για κάθε είδους λεξικό με έντονα επικεντρωμένο στη γαλλική βιβλιογραφία. Γρήγορα αναπτύχθηκε, διπλασίασε σχεδόν τον χώρο του, έκανε εκδόσεις (το υπέροχο λεύκωμα για το Βιβλιοπωλείο Κάουφμαν της Σταδίου), οργάνωσε Λέσχες Ανάγνωσης και πραγματοποίησε πολλές εκδηλώσεις στο παρακείμενο καφέ μπαρ Αερόστατο, ένα τοπόσημο του Παγκρατίου.

Γιατί έκλεισε ακριβώς δεν γνωρίζουμε. Πάντως έκλεισε. Ως εκ τούτου οι περισσότεροι υποθέτουν ότι οι τζίροι ήταν μικροί.  Ίσως αυξήθηκαν τα ενοίκια- πολύ πιθανόν, ειδικά αν μιλάμε για το Παγκράτι, το οποίο μετασχηματίζεται με γρήγορους ρυθμούς. Ίσως υπάρχουν κι άλλοι λόγοι που αγνοούμε.

Είναι όμως ένα κακό σημάδι, καθώς προστίθεται σε μια αλυσίδα βιβλιοπωλείων που κλείνουν με πιο χαρακτηριστική το περυσινό κλείσιμο του βιβλιοπωλείου Επί λέξει στην οδό Ακαδημίας. Φυσικά τα βιβλιοπωλεία αυτά δεν έκλεισαν τυχαία. Πολλά από τα μικρά βιβλιοπωλεία δημιουργήθηκαν μέσα στην κρίση, όταν τα ενοίκια ήταν  φτηνά. Σήμερα η κατάσταση άλλαξε και μαζί με το gentrification η πίεση στις μικρές ιδιοκτησίες είναι ασφυκτική. Αλλά και διάφορες πολιτικές στην αγορά του βιβλίου δεν τα ευνοούν.

Γράφτηκαν πολλά λόγια ειλικρινούς συμπάθειας για τα βιβλιοπωλεία που κλείνουν και ας μην μεμψιμοιρούμε αυτούς που κλαίνε αλλά δεν είχαν περάσει ποτέ από εκεί. Το γεγονός μετράει, ένα κλείσιμο βιβλιοπωλείου κεντά την  ευαισθησία οποιουδήποτε διαβάζει. Και δυστυχώς εδώ βρίσκεται το πρόβλημα. Αυτοί που διαβάζουν βιβλία είναι λίγοι. Πολύ λίγοι αναγνώστες για τη χώρα μας.

Παγκοσμίως το αναγνωστικό κοινό μετατοπίζεται προς την εικόνα. Διαβάζει εικόνες και όχι λέξεις. Διαβάζει γρήγορα στο κινητό οπότε οι λέξεις δεν του μένουν, δεν έχει τη δυνατότητα και το χρόνο να σταθεί και να τις σκεφτεί. Τα ίδια συμπτώματα Έχω παρατηρήσει ότι οι νεότεροι μαθητές Λεσχών Ανάγνωσης, Σχολών και αλλού γράφουν τα κείμενά τους στο κινητό, πράγμα που σημαίνει γράφουν γρήγορα, δίνουν ελάχιστη σημασία στη σύνταξη και την ορθογραφία και φυσικά λίγη σημασία στη σωστή λέξη. Τη σωστή λέξη «le mot juste», αυτή που ο Φλωμπέρ είχε στόχο της ζωής του.

 

Οι ενδογενείς παθογένειες

Όμως στη χώρα μας υπάρχουν κι άλλες παθογένειες. Η αγορά είναι στενή ενώ οι τίτλοι αυξάνονται . Πώς γίνεται αυτό;

1.To αναγνωστικό κοινό συρρικνούται, αυτό δείχνουν τα στοιχεία όσο κι αν τα καλλωπίζουμε και βάζουμε μέσα στην κατηγορία όσων διαβάζουν και αυτούς που απλώς αγοράζουν 2 ή 3 βιβλία τον χρόνο(ένα παιδικό κι ένα καλοκαιρινής ψυχαγωγίας)

3. Η ακρίβεια είναι ένας λόγος. Όταν το βιβλίο θεωρείται είδος πολυτελείας, είναι το πρώτο που θα κοπεί όταν η αγοραστική δύναμη είναι μικρή.
4. Ο ανταγωνισμός των εκδοτών με τα βιβλιοπωλεία.

Όσο κι να φαίνεται παράξενο ορισμένες εκδοτικές πολιτικές πριονίζουν το κλαδί των βιβλιοπωλείων.  Παραδείγματα πολλά:

4.α. Τα συνεχή παζάρια και οι τεράστιες εκπτωτικές πολιτικές των εκδοτών που ανταγωνίζονται ευθέως το βιβλιοπωλείο.

4.β. Τα e-shop των εκδοτών, που έχουν το πλεονέκτημα να πουλήσουν βιβλίο πριν φτάσει καν στο βιβλιοπωλείο. Σκεφτείτε αν ένας εκδότης έχει ένα μπεστ σέλερ και προτιμά να το πωλήσει από το eshop του, τότε  αφαιρεί επισκέπτες από το βιβλιοπωλείο.

4.γ. Η ανεξέλεγκτη εμφάνιση βιβλιοπωλών στο internet. Αν μπείτε σε ένα από τα γνωστά  ηλεκτρονικά πολυκαταστήματα (marketplace)θα δείτε πρόσφατα βιβλία να πωλούνται εκτός ενιαίας τιμής και το κυριότερο να πωλούνται από καταστήματα ή πρόσωπα που δεν είναι βιβλιοπωλεία απλώς πρόσωπα- μεσάζοντες.   Τα σωματεία συγγραφέων έχουν κοινποιήσει επιστολή προς το metabook γι αυτό το λόγο. Δες παράρτημα (*) .

4.δ. Η πώληση βιβλίων στα supermarket. Ο δεύτερος μεγαλύτερος πωλητής βιβλίων στην Ελλάδα είναι ένα μεγάλο ελληνικό supermarket. Και αυτοί αφαιρούν επισκέπτες από τα βιβλιοπωλεία και στερούν τζίρο από τους βιβλιοπώλες.

**

Με όλα τα παραπάνω θέλω να πω ότι το βιβλιοπωλείο παύει να είναι χώρος πολιτισμού που δημιουργεί αναγνώστες με αναγνωστική κουλτούρα. Και αυτό δεν βοηθά ούτε τα βιβλιοπωλεία ούτε τους εκδότες ούτε το ίδιο το βιβλίο να βρει τους κατάλληλους αναγνώστες. Το βιβλιοπωλείο πρέπει να προστατευτεί. Και αυτό μπορεί να γίνει σε μια ευρεία συνεννόηση όλων των παραγόντων, Πολιτεια, εκδότες, βιβλιοπώλες.

 

Πώς θα αυξηθεί το αναγνωστικό κοινό;

α. Υπάρχει χρόνια μια πολιτική που δεν αλλάζει στη γενική της φιλοσοφία παρά τις προσπάθειες που γίνονται.  Το βιβλίο και η κουλτούρα γενικότερα δεν πουλάνε. Κανείς πολιτικός στη χώρα δεν έχει μέσα στα μεγαλεπήβολα σχέδια που ανακοινώνει κατά καιρούς κάτι για τον χώρο του πολιτισμού. Η Πολιτεία έχει αφήσει την πολιτιστική πολιτική στα μεγάλα ιδρύματα, όπως π.χ. την Εθνική Λυρική Σκηνή και την Εθνική Βιβλιοθήκη- η Βαλλιάνειος ακόμα ταλαιπωρείται κλειστή.

β. Η δημιουργία αναγνωστών γίνεται κυρίως σε μικρή ηλικία. Η φιλαναγνωσία δεν φτάνει, πρέπει να μπει μέσα  στα σχολικά προγράμματα για όλα τα μαθήματα, τα οποία χρειάζεται να συνδεθούν με τις σχολικές βιβλιοθήκες.

γ. Το δίκτυο βιβλιοθηκών που υπάρχει είναι πολύ μικρό και πολλές από αυτές είναι ελλιπείς.

δ. Το κράτος, οι Δήμοι θα έπρεπε να αγοράζουν βιβλία για τα βιβλιοθήκες σε σχολεία και δήμους.

ε.Να υπάρξει προστασία και ελαφρύνσεις για τα αμιγώς μικρά βιβλιοπωλεία.

στ .Φοροελαφρύνσεις για το βιβλίο σε όλη την γκάμα της παραγωγής του.

 

 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ (*)

Η Επιστολή των Σωματείων Συγγραφέων προς το ηλεκτρονικό πωλητή meta-book

Προς: Διαχειριστές ιστοσελίδας metabook.gr

Θέμα: Παραβίαση Ν. 4549/2018 περί Ενιαίας Τιμής Βιβλίου

Αξιότιμοι κύριοι,

Στην ιστοσελίδα σας www. metabook.gr ανακοινώνετε την πώληση πλειάδας βιβλίων με τιμές που παραβιάζουν ευθέως τον Νόμο 4549/2018 περί Ενιαίας Τιμής Βιβλίου, υπό το πρόσχημα ότι τα βιβλία αυτά είναι μεταχειρισμένα και άρα εξαιρούνται από διατάξεις του.

Ο νόμος 4549/2018 για την Ενιαία Τιμή Βιβλίου ψηφίστηκε για να στηρίξει τον πλουραλισμό και την πολυφωνία στις εκδόσεις, τα δικαιώματα των πνευματικών δημιουργών και των εκδοτών και την ύπαρξη των μικρών και μεσαίων βιβλιοπωλείων. Οι δικές σας ενέργειες τον καταστρατηγούν ευθέως, πράγμα που επισύρει τις προβλεπόμενες κυρώσεις.

Σας καλούμε να παύσετε άμεσα την πώληση βιβλίων που υπάγονται στον νόμο περί ΕΤΒ, ειδάλλως θα προσφύγουμε με καταγγελία στα αρμόδια όργανα. Βάσει του νόμου (ΦΕΚ 4476/2018), οι κυρώσεις θα εφαρμοστούν πάραυτα από τη Διεύθυνση Ελέγχων και Παρατηρητηρίων της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας του Καταναλωτή.

 

Με εκτίμηση,

Κωνσταντίνος Κατσουλάρης, πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων

Κωνσταντίνος Δαρδανός, πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικού Βιβλίου

Φαίδων Κυδωνιάτης, πρόεδρος του Συλλόγου Εκδοτών Βιβλίου Αθηνών

Γεώργιος Πασχαλίδης, πρόεδρος του Συλλόγου Εκδοτών Επιστημονικών Βιβλίων

Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, πρόεδρος του Ανεξάρτητου Συλλόγου Εκδοτών Βιβλίου

Κωνσταντίνος Αγγελάκης, πρόεδρος του Συνδέσμου Εκδοτών Βιβλίου

Χαράλαμπος Μπαρμπουνάκης, πρόεδρος του Συνδέσμου Εκδοτών Βόρειας Ελλάδας