«Αθήνα, 405-386 π.Χ. Όψεις μιας μεταβαλλόμενης πραγματικότητας»: Η Αθήνα του τέλους του 5ου αιώνα π.Χ. μας δείχνει πώς καταρρέει ένας κόσμος – και τι μένει όρθιο.

 

Ιωάννης Ξυδόπουλος «Αθήνα, 405-386 π.Χ.»

Ο Αντώνης Κλάψης και ο Ιωάννης Ξυδόπουλος συζητούν για το βιβλίο του Ιωάννη Ξυδόπουλου «Αθήνα, 405-386 π.Χ. Όψεις μιας μεταβαλλόμενης πραγματικότητας» στο Πατάρι του Gutenberg.

"Αθήνα, 405-386 π.Χ. Όψεις μιας μεταβαλλόμενης πραγματικότητας" του Ιωάννη Κ. Ξυδόπουλου

405 π.Χ. — η Αθήνα ηττάται στους Αιγός ποταμούς.

Ξεκινά μια δεκαετία ανατροπών, διώξεων και αναστοχασμού.

Από τη συνθηκολόγηση και το καθεστώς των Τριάκοντα έως την «ειρήνη του βασιλέως», το βιβλίο αναπλάθει την εποχή που η Αθήνα έμαθε τι σημαίνει να χάνει την εξουσία — χωρίς να χάνει την πίστη στη δύναμη του λόγου.

Μέσα από ιστορικά κείμενα, ρητορικούς λόγους και επιγραφές, αποκαλύπτεται η αληθινή όψη της αθηναϊκής νοοτροπίας: η ίδια υπεροψία που έχτισε την αυτοκρατορία, οδήγησε και στην πτώση της.

 

Όταν μια υπερδύναμη παρακμάζει, οι σοφιστές βρίσκουν βήμα και ο εριστικός λόγος γίνεται κυρίαρχος.

Η Αθήνα του τέλους του 5ου αιώνα π.Χ. μας δείχνει πώς καταρρέει ένας κόσμος – και τι μένει όρθιο.

Ένα συναρπαστικό βιβλίο για την πιο ανθρώπινη, και ίσως πιο επίκαιρη, στιγμή της αρχαίας Αθήνας.

Στο βιβλίο εξετάζονται οι συνθήκες που διαμορφώθηκαν στην Αθήνα αμέσως μετά την ήττα στους Αιγός ποταμούς το 405 και παρακολουθείται η πορεία της πόλεως, τόσο σε επίπεδο εσωτερικής όσο και σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής, μέχρι το 387/6, οπότε και επιβλήθηκε ουσιαστικά στον ελληνικό κόσμο η ειρήνη του βασιλέως.

Η απόπειρα αυτή βασίζεται στις γραμματειακές πηγές της περιόδου (ιστοριογραφικά έργα, κείμενα διαλέξεων, επιδεικτικούς, επιτάφιους και δικανικούς λόγους) και στις σωζόμενες επιγραφικές μαρτυρίες, προκειμένου να καταδειχθεί ότι η νοοτροπία που κυριάρχησε στους Αθηναίους μετά τη συνθηκολόγηση του 404 και το καθεστώς των τριάκοντα/δέκα δεν φαίνεται να διαφέρει από αυτή που τους διακατείχε τον καιρό της ηγεμονίας τους, η οποία την είχε οδηγήσει εβδομήντα πέντε χρόνια νωρίτερα στη συγκρότηση της δηλιακής συμμαχίας και κατόπιν στη μετάλλαξή της σε αθηναϊκή αρχή. 

Παράλληλα, προσεγγίζονται κριτικά, αλλά και τοποθετούνται στα κατάλληλα ιστορικά τους συγκείμενα, κλασικές παραδοχές της νεότερης έρευνας για σημαντικά γεγονότα της υπό πραγμάτευση περιόδου.

Γιώργος Μπαρτζώκας: βλαστάρι ασυμβίβαστου αγωνιστή της Αριστεράς

 

Γιώργος Μπαρτζώκας: Η σπάνια δημόσια εμφάνιση με τη σύζυγό του

Papadakis Press/Δημήτρης Πελέκης

• 

  ΚΕΛΛΥ ΑΛΕΞΑΛΗ
• ladylike.gr

Ο Γιώργος Μπαρτζώκας προστατεύει την προσωπική του ζωή όσο περισσότερο γίνεται και γι’ αυτό σπάνια θα τον δούμε να πραγματοποιεί δημόσιες εμφανίσεις με την οικογένειά του.

Ο Γιώργος Μπαρτζώκας βρέθηκε στο κέντρο της Αθήνας μαζί με τη σύζυγό του, Αθηνά Τριανταφύλλου και ο φωτογραφικός φακός τους απαθανάτισε με casual look να κάνουν τη βόλτα τους. Ο προπονητής της ομάδας μπάσκετ του Ολυμπιακού δεν επιλέγει να προβάλει την προσωπική του ζωή καθώς θέλει ο κόσμος να τον γνωρίζει μέσα από την πορεία του στον αθλητισμό. Ο Γιώργος Μπαρτζώκας και η σύζυγός του, Αθηνά Τριανταφύλλου έχουν αποκτήσει μαζί και μια κόρη, την Ανδριάννα.

Η σύζυγος του Γιώργου Μπαρτζώκα έχει διαγράψει τη δική της πορεία σε έναν απαιτητικό χώρο, εκτός του αθλητισμού. Η Αθηνά Τριανταφύλλου είναι αρχιτεκτόνισσα.

NDP

Ο Γιώργος Μπαρτζώκας σε παλαιότερη συνέντευξη που είχε δώσει τον Μάρτιο του 2025 είχε αναφερθεί στην οικογένειά του και συγκεκριμένα στον πατέρα του αλλά και στα δύσκολα παιδικά χρόνια που είχε περάσει. «Μέχρι τα 9 μου χρόνια ο πατέρας μου δεν ήταν στο σπίτι. Ο πατέρας μου έκανε εξορία σε διάφορα νησιά. Λέρο, Αίγινα, Κέρκυρα, Γυάρος. Πολιτικός τουρισμός. Επί χούντας έχω πολύ ζωντανή την εικόνα να επισκέπτομαι τον πατέρα μου 4 χρονών με τη μάνα μου στη Λέρο.

Ο πατέρας μου είχε διαλέξει αυτό τον τρόπο. Υπήρχε το κλασικό, αν υπογράψεις το χαρτί κοινωνικών φρονημάτων, γυρίζεις πίσω. Οι περισσότεροι αριστεροί δεν το έκαναν. Αυτό είχε μεγάλη γενναιότητα. Από την άλλη πλευρά υπήρχε μεγάλη οικογενειακή φθορά. Ήμασταν 2 αδέρφια, με τη μητέρα μου αντιμετωπίσαμε πολλά προβλήματα. Πέρασα πολύ έντονα αυτό το στάδιο του θυμού. Ας πούμε “10 χρόνια, πού ήσουν, γιατί δεν γύρισες πίσω;”» είχε αναφέρει ο προπονητής του Ολυμπιακού.

Στη συνέχεια, ο Γιώργος Μπαρτσώκας ανέφερε ότι: «Μετά είχα το προνόμιο σαν μικρό παιδί στο σπίτι μας να μπαινοβγαίνουν ή εμείς να μπαινοβγαίνουμε σε σπίτια μεγάλων προσωπικοτήτων της αριστεράς, σαν τον Λεωνίδα Κύρκο, τον Μανώλη Γλέζο, σαν τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Ηλία Ηλίού , αυτό ήταν μεγάλη εμπειρία σαν παιδί. Αλλά υπάρχει και ο φόβος, μεγάλωσα με έναν φόβο. Όταν έμπαιναν ασφαλίτες σπίτι μας όταν ήμασταν μικροί, υπήρχε φόβος, φοβόμουν τους αστυνομικούς μικρός. Έμπαιναν στο σπίτι να ψάξουν τον πατέρα μας, όταν ήταν καταζητούμενος». 

******************* 

 

Για την τραγωδία των Τεμπών: «Έχω μεγαλώσει σε διαδηλώσεις. Η κοινωνική συμμετοχή τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί. Έχουμε φτάσει σε σημείο να μας νοιάζει μόνο τι κάνουμε εμείς και όχι ο δίπλα. Ούτε καν ο πλανήτης που καταστρέφεται. Τα social media το έχουν ενισχύσει αυτό. Οι οικογένειες των θυμάτων θέλουν να βρουν έναν υπεύθυνο. Έχουμε πολλά χρόνια να δούμε τέτοιο κύμα συμπαράστασης. Όταν υπάρχει μαζικότητα πάντα όλοι λαμβάνουν κάτι».

Ανδρέας Μπαρτζώκας : Ο «κόκκινος πρωταθλητής της Αριστεράς»

Γιώργος Μπαρτζώκας(1965)/Βικιπαίδεια

ΣΥΓΚΙΝΗΣΗ :Γιορτάζοντας την 205η επέτειο της Ελληνικής Επανάστασης για την Ανεξαρτησία εκεί απ΄όπου αρχικά ξεκίνησε

 Συναυλία για την Εθνική Επέτειο της Ελλάδας στο Βουκουρέστι
 

 
    Η Πρεσβεία της Ελλάδας στο Βουκουρέστι γιόρτασε την 205η επέτειο της Ελληνικής Επανάστασης για την Ανεξαρτησία, η οποία κηρύχθηκε στις 25 Μαρτίου 1821.

 

Φιλαρμονική Τζορτζ Ενέσκου

Συμφωνική Ορχήστρα Νέων Μεγάρου
 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Εθνικοί ύμνοι Ρουμανίας και Ελλάδας 

1. Νίκος Σκαλκώτας: Τρεις Ελληνικοί Χοροί για Συμφωνική Ορχήστρα                                              
2. Μίκης Θεοδωράκης «Σουίτα Ζορμπάς», για φλάουτο και ορχήστρα
Σολίστ: Στάθης Καραπάνος
3. Κυριάκος Πάτρας: «Ο χρυσαετός», Φαντασία για Ορχήστρα
4. Μανώλης Καλομοίρης: «Σε Σένα, τον Πρωταθλητή Αρχηγέ» από τη Συμφωνία Νο. 1 «Λεβεντιά»
Συμμετοχή Χορωδίας Σχολής Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας
Διεύθυνση χορωδίας Μαρία - Έμμα Μελιγκοπούλου  


Σημείωση:Το καθαρό μουσικό μέρος της εκδήλωσης αρχίζει από το χρονικό σημείο 41:00΄

Μπίστης συγχαίρει Χαρίτση για τη στάση του στο κοινοβούλιο και στο κόμμα

 

O Νίκος Μπίστης. | Eurokinissi

Δήλωση του Νίκου Μπίστη για την παραίτηση του Αλέξη Χαρίτση

efsyn.gr

  26.03.26 

 

«Η δυναμική εμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα επιτάχυνε εξελίξεις στον χώρο της Αριστεράς και Κεντροαριστεράς», σχολιάζει ο Νίκος Μπίστης.

Την παραίτηση του Αλέξη Χαρίτση από την ηγεσία της Νέας Αριστεράς σχολίασε με δήλωσή του ο Νίκος Μπίστης, ευχαριστώντας τον αφενός για τη συμβολή του στη συγκρότηση και εκπροσώπηση του κόμματος στο κοινοβούλιο και σκιαγραφώντας, ταυτόχρονα, το νέο τοπίο που καλείται να αντιμετωπίσει η Νέα Αριστερά, ιδιαίτερα μετά την διακηρυγμένη επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα.

Αναλυτικά η δήλωση Μπίστη

1. Χωρίς αμφιβολία από τότε που ο Αλέξης Χαρίτσης ανέλαβε - εκτός προγράμματος και επετηρίδας - την Προεδρία της Νέας Αριστεράς , αφοσιώθηκε πλήρως και με επάρκεια στην εκπροσώπηση του κόμματος. Όλοι, ανεξαρτήτως άποψης τον ευχαριστούμε για αυτό.
2. Ο κύριος προσανατολισμός του Α. Χαρίτση και της ηγετικής ομάδας που τον περιέβαλε ήταν κατά την γνώμη μου σωστός  και για αυτό είχαν   μέχρι το πρόσφατο συνέδριο ευρύτερη στήριξη. Ήταν, επίσης, συνεπής τόσο με την Ιδρυτική Διακήρυξη της Νέας Αριστεράς όσο και με τις αποφάσεις του Ιδρυτικού της Συνεδρίου πριν ενάμιση περίπου χρόνο.
3. Ταυτοχρόνως, ήταν γνωστό ότι επι ενάμιση χρόνο το κόμμα πορευόταν  διχασμένο ως προς το σταυρικό θέμα των συμμαχιών και του στρατηγικού του προσανατολισμού. Ο Πρόεδρος και η συντριπτική πλειοψηφία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας ήταν στην γραμμή των ευρύτερων συμμαχιών, ο Γραμματέας, η Κεντρική Επιτροπή και το ΠΓ στην γραμμή της συγκρότησης της ριζοσπαστικής Αριστεράς. Η σουρεαλιστική αυτή κατάσταση, παρατεινόμενη ακινητοποιούσε το κόμμα που εκ των πραγμάτων πάταγε σε δυο βάρκες, ανίκανο να επιλέξει κατεύθυνση.
4. Η δυναμική εμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα επιτάχυνε εξελίξεις στον χώρο της Αριστεράς και Κεντροαριστεράς. Επιτακτική κατέστη  πλέον η ανάγκη καθαρών λύσεων από όσους με τον ένα ή τον άλλο τρόπο  αποβλέπουν στην ενότητα της προοδευτικής παράταξης με την ηγεσία του Τσίπρα.
5. Εν όψει όλων αυτών των παραλυτικών  εκκρεμοτήτων η Νέα Αριστερά προχώρησε στο Προγραμματικό της Συνέδριο της στις 22 Ιανουαρίου του 2026. Η πολιτική απόφαση του Συνεδρίου -  με την απρόθυμη σε σχέση με την υπόλοιπη ηγετική ομάδα ψήφο  Χαρίτση-  ήταν η επικρότηση  της πολιτικής  της Ομπρέλας, τάση υπό τον Γ. Σακελλαρίδη, Ευ. Τσακαλώτο, Π. Σκουρλέτη και άλλους. Ο προσανατολισμός στην Ριζοσπαστική Αριστερά και η φωτογραφική αποδοκιμασία Τσίπρα ήταν η ουσία της συνεδριακής απόφασης .
6. Προφανώς διαφωνώ πλήρως με αυτόν τον προσανατολισμό. Γι’ αυτό, εξάλλου, με 10 συντρόφους/φισσες της Κεντρικής Επιτροπής αρνηθήκαμε να υπερψηφίσουμε την απόφαση και αποχωρήσαμε από το κόμμα.  
7. 60 ημέρες μετά την υπερψήφιση μιας απόφασης Συνεδρίου  δεν μπορώ να βρω στοιχεία που να δικαιολογούν αλλαγή στάσης από αυτούς που την υπερψήφισαν, όσο και να διαφωνώ πολιτικά με την Ομπρέλα. Η πολιτική σοβαρότητα επιβάλλει να μην  ψηφίζεις κάτι που δεν το πιστεύεις και δεν πρόκειται να το εφαρμόσεις.
8. Η παραίτηση του Α. Χαρίτση από την Προεδρία θα έχει κάποιο  νόημα αν συνοδεύεται από την αποχώρηση του από την Κοινοβουλευτική Ομάδα, μαζί με όσους/ες τώρα αντελήφθησαν  ότι είναι ασύμβατες και αποκλίνουσες οι δυο στρατηγικές.
9. Σε αντίθετη περίπτωση, η παραλυτική  κατάσταση της συνύπαρξης δυο διαμετρικά αντίθετων στρατηγικών, με τους ίδιους μάλιστα πρωταγωνιστές με αντεστραμμένους απλώς τους ρόλους θα συνεχιστεί θέτοντας παράλληλα σε ομηρία όσους πίστευαν αυτό που ψήφισαν στο Συνέδριο.
10. Σε κάθε περίπτωση ο κόσμος της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς δύσκολα θα παρακολουθήσει ένα θολό σχήμα , πόσο μάλλον σε μια χρονική περίοδο  που οι εκλογές φαίνεται  να  πλησιάζουν. Με την εμφάνιση του σχήματος με τον Αλέξη Τσίπρα, δεν θα υπάρχει περιθώριο για άλλους τακτικισμούς για όσους διστάζουν για διάφορους λόγους να κάνουν το βήμα ελπίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο θα ενισχύσουν την διαπραγματευτική τους θέση.

Για «παγίδα κλιμάκωσης που θυμίζει το Βιετνάμ» , μιλά ο Αντιστράτηγος ε.α και γεωπολιτικός αναλυτής Κώστας Λουκόπουλος.

 Για «παγίδα κλιμάκωσης που θυμίζει το Βιετνάμ» ,μιλά ο Αντιστράτηγος ε.α και γεωπολιτικός αναλυτής Κώστας Λουκόπουλος. 

Στην ανάλυση του στο militaire channel, εξηγεί τις ομοιότητες όσων συνέβησαν στο Βιετνάμ και όσων φαίνεται ότι είναι πολύ πιθανό να συμβούν στο Ιράν. Οι ΗΠΑ έχουν δύο επιλογές: ή να κηρύξουν λήξη αυτού του πολέμου, παρουσιάζοντας μια νίκη ή να κλιμακώσουν κι άλλο την κατάσταση. Όπως έκαναν στο Βιετνάμ, με τα γνωστά αποτελέσματα. 

 Όπως εξηγεί ο κ. Λουκόπουλος τα στατιστικά και οι αριθμοί δεν λένε πάντα την αλήθεια. Ιστορικά έχει αποδειχτεί - και στο Βιετνάμ- ότι μπορεί να αποτυπώνουν στρατιωτική υπεροχή, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα έρθει η στρατηγική νίκη. 

Ο κ.Λουκόπουλος μιλά και για την ελληνική εμπλοκή στον πόλεμο του Ιράν. Τονίζει ότι «αυτός ο πόλεμος δεν είναι της Ελλάδας». Γιατί είτε θέλουμε να το παραδεχτούμε , είτε όχι , η Ελλάδα έχει μπλέξει για τα καλά σ’ αυτόν τον πόλεμο.

Ένα "μπράβο" στη χώρα μας για την κοινή δήλωση που υπέγραψε για τους παράνομους εποικισμούς στα κατεχόμενα εδάφη στη Δυτική Όχθη. Θέλουμε όμως σκληρή στάση απέναντι στο γενοκτόνο Ισραήλ

 

ΟΗΕ: 8 χώρες, ανάμεσά τους η Ελλάδα, ζητούν τέλος στους εποικισμούς και λύση δύο κρατών στο Παλαιστινιακό

Εφαρμογή λύσης δύο κρατών στο Παλαιστινιακό και τέλος στους ισραηλινούς εποικισμούς ζητούν με κοινή ανακοίνωσή τους οι μόνιμοι αντιπρόσωποι οκτώ κρατών στον ΟΗΕ, ανάμεσά τους η Ελλάδα.

in.gr

~4 λεπτά

---

Οι μόνιμοι αντιπρόσωποι στον ΟΗΕ του Μπαχρέιν, της Δανίας, της Γαλλίας, της Ελλάδας, της Λετονίας, του Πακιστάν, της Σομαλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου με κοινή τους δήλωση στον ΟΗΕ επαναβεβαιώνουν, «καθοδηγούμενοι από τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών» και υπενθυμίζοντας τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, τη «σταθερή αντίθεσή τους στην προσάρτηση οποιουδήποτε μέρους των κατεχόμενων παλαιστινιακών εδαφών» και σε κάθε «αναγκαστικό εκτοπισμό του παλαιστινιακού λαού» (στη φωτογραφία του Reuters/Hatem Khaled από τη Γάζα, επάνω, νεαρός Παλαιστίνιος με προμήθεια με στη Λωρίδα της Γάζας).

Υπενθυμίζουν ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει καταδικάσει όλα τα μέτρα που αποσκοπούν στην αλλαγή της «δημογραφικής σύνθεσης, του χαρακτήρα και του καθεστώτος» των παλαιστινιακών εδαφών που τελούν υπό κατοχή από το 1967, περιλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, τονίζοντας ότι τέτοιες ενέργειες «παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο», «υπονομεύουν τις συνεχιζόμενες ειρηνευτικές προσπάθειες», αντιβαίνουν στο «ειρηνευτικό σχέδιο» και θέτουν σε κίνδυνο την προοπτική «δίκαιης και διαρκούς ειρήνης».

Πρέπει να «λογοδοτήσουν» οι υπεύθυνοι «του πρόσφατου σκοτωμού παιδιών Παλαιστινίων από ισραηλινές δυνάμεις»

Στο ίδιο πλαίσιο επισημαίνουν ότι το Συμβούλιο έχει απαιτήσει από το Ισραήλ να «τερματίσει αμέσως και πλήρως όλες τις εποικιστικές δραστηριότητες» στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, περιλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, και να τηρήσει πλήρως τις νομικές του υποχρεώσεις.

Χαρακτηρίζουν την «παράνομη εποικιστική πολιτική», καθώς και τις «συνεχείς και κλιμακούμενες επιθέσεις» ισραηλινών εποίκων κατά παλαιστινίων αμάχων, ως απαράδεκτες, προσθέτοντας ότι και η βία κατά παλαιστινιακών κοινοτήτων, «συμπεριλαμβανομένου του πρόσφατου σκοτωμού παιδιών Παλαιστινίων από ισραηλινές δυνάμεις», πρέπει να τερματιστεί άμεσα και οι υπεύθυνοι να «λογοδοτήσουν».

Οι οκτώ χώρες επαναβεβαιώνουν επίσης την ανάγκη διατήρησης του «ιστορικού status quo» στους ιερούς τόπους της Ιερουσαλήμ και εκφράζουν «βαθιά ανησυχία» για τη σοβαρή ανθρωπιστική και οικονομική κατάσταση στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, ιδίως λόγω των «σοβαρών περιορισμών στην κίνηση και την πρόσβαση» και της παρακράτησης παλαιστινιακών φορολογικών εσόδων από το Ισραήλ, ζητώντας τα ζητήματα αυτά να αντιμετωπισθούν «επειγόντως».

«Το δικαίωμα αυτοδιάθεσης»

Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι η «Διακήρυξη της Νέας Υόρκης» αποτυπώνει συλλογική δέσμευση για «συγκεκριμένα μέτρα», σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, τα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ και τη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της 19ης Ιουλίου 2024, ώστε να διασφαλιστεί το δικαίωμα αυτοδιάθεσης του παλαιστινιακού λαού και να αντιμετωπιστούν πολιτικές και απειλές «αναγκαστικού εκτοπισμού και προσάρτησης».

Oι χώρες επαναλαμβάνουν τη δέσμευσή τους για «δίκαιη και διαρκή ειρήνη» στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών, των όρων της Μαδρίτης και της Αραβικής Πρωτοβουλίας Ειρήνης, υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται «τερματισμός της ισραηλινής κατοχής» και εφαρμογή της λύσης των δύο κρατών, με ένα «ανεξάρτητο και κυρίαρχο» παλαιστινιακό κράτος και το Ισραήλ να συνυπάρχουν «δίπλα-δίπλα εν ειρήνη και ασφάλεια» εντός ασφαλών και αναγνωρισμένων συνόρων, στη βάση των γραμμών του 1967, περιλαμβανομένης της Ιερουσαλήμ, που χαρακτηρίζεται ως «η μόνη βιώσιμη οδός» για ασφάλεια, σταθερότητα και βιώσιμη ειρήνη στην περιοχή.

Πηγή: ΑΠΕ

Η "σχεδία" του Απριλίου κυκλοφορεί στους δρόμους

 

 

Η «σχεδία» των χαρτών και της αθανασίας


 Κυνηγούμε μια άπιαστη αφθαρσία, χαρτογραφούμε με μια πυξίδα του ονείρου, καταπιανόμαστε με την τέχνη του νοήματος, γινόμαστε δάσκαλοι του δρόμου, εναντιωνόμαστε σε κερδοφόρες απελάσεις.


 Αυτά και άλλα πολλά στη «σχεδία» Απριλίου 2026 (τεύχος #143). Κυκλοφορεί από την Τετάρτη 25  Μαρτίου στους δρόμους της πόλης. 


 

«Άπιαστη αφθαρσία». Το κυνήγι της αθανασίας μέσω της επιστήμης και της τεχνολογίας αποτελεί ουτοπία, καθώς η θνητότητα είναι εγγενής στην ανθρώπινη φύση, ενώ είναι αυτή που νοηματοδοτεί και το βίο μας. «Η νέα ελπίδα προς κατανάλωση είναι ότι ο άνθρωπος θα ξεπεράσει το “αμιγώς τεχνικό” πρόβλημα της φθοράς και του θανάτου», εξηγεί, εκτός των άλλων, η συγγραφέας Σωτηρία Ορφανίδου.

 «Η πυξίδα του ονείρου». Η χαρτογραφία, αν και της έχουν χρεωθεί αρκετές διαστρεβλώσεις, ακόμα και η κακοδαιμονία του παγκόσμιου Νότου, είναι ένα απαραίτητο εργαλείο αυτογνωσίας, εκπαίδευσης, αλλά και προώθησης του βιώσιμου τουρισμού. «Από τον καιρό που επικράτησε ο σημερινός προσανατολισμός των χαρτών με τον Βορρά επάνω,  παρατηρείται μια μετατόπιση των κέντρων εξουσίας προς τα βόρεια», σημείωνε στο βιβλίο του «Χάρτες και ιδεολογίες» ο ερευνητής Βαγγέλης Πανταζής.

 «Η τέχνη του νοήματος». Ο δημοφιλής ηθοποιός Ορφέας Αυγουστίδης υπογραμμίζει ότι πάντα προσπαθεί να είναι ενεργός πολίτης, εκφράζει την αγάπη του για τα επιτραπέζια, δίνει τον δικό του ορισμό της επιτυχίας, ενώ εξηγεί ποιο είναι το βάρος που έχουν επωμιστεί οι τέχνες. «Δεν μπορείς να εξελιχθείς ως ηθοποιός, αν πρώτα δεν εξελιχθείς ως άνθρωπος. Μέσα από τους ρόλους, εκφράζεις τον τρόπο που βλέπεις τα πράγματα», επισημαίνει ο ίδιος, στη συνέντευξή του στη «σχεδία».

«Δάσκαλοι του δρόμου». Συνάνθρωποί μας που μέχρι χθες ήταν από «αόρατοι» μέχρι «παρίες» μεταμορφώνουν το δυσβάσταχτο βίωμα σε εκπαιδευτικό εργαλείο και το μοιράζονται, με παρρησία, στις σχολικές αίθουσες.  Τα βιωματικά εργαστήρια αναμένεται να ενεργοποιηθούν με τη νέα σχολική χρονιά και ήδη έξι ωφελούμενοι της «σχεδίας» εκπαιδεύονται προκειμένου να υποστηρίξουν τη νέα αυτή δράση.

«Κερδοφόρες απελάσεις». Η αντιμεταναστευτική υστερία της κυβέρνησης Τραμπ είναι άκρως επικερδής για μια σειρά από εταιρείες, ενώ καλά οργανωμένες εκστρατείες καλούν τους νέους να διώξουν «τους εισβολείς».

 Η Δανάη Δημητριάδη και ο Διονύσιος Αλαμάνος μιλούν για το πώς ο χορός τούς έφερε κοντά στη δουλειά και τη ζωή.
 
 Στα «Λόγια της πλώρης», ο Χρήστος Αλεφάντης περιγράφει τον «δυνατό κανένα».

Μία γυναίκα μάς μεταφέρει στην Κεφαλονιά των σεισμών, της αλιείας, μα και των χορών και του πολιτισμού. Παράλληλα, κλείνουμε τραπέζι σε ένα μεζεδοπωλείο μιας αθηναϊκής γειτονιάς, όπου το παρεΐστικο κλίμα συναντά την ποιοτική γαστρονομία.


Αυτά και άλλα πολλά στη «σχεδία» Απριλίου 2026 (τεύχος #143). 
 

RE-LIVE: Mendelssohn, Koukos, Skalkottas | Karen Gomyo | Carydis | SWR Symphonieorchester

 Η Συμφωνική Ορχήστρα της SWR, υπό τη διεύθυνση του Κωνσταντίνου Καρύδη,  ερμηνεύει έργα των Μέντελσον, Κούκου και Σκαλκώτα. 

Σολίστ της βραδιάς είναι η Karen Gomyo* (βιολί). Ζωντανή μετάδοση από το Liederhalle στη Στουτγάρδη στις 20 Μαρτίου 2026 στις 8 μ.μ.

*Karen Gomyo(1982)

Πρόγραμμα

**Περικλής Κούκος**: Τρεις Αρχαϊκοί Χοροί για Ορχήστρα

 

***Φέλιξ Μέντελσον Μπαρτόλντι:

 Κοντσέρτο για βιολί σε μι ελάσσονα, Op. 64
Felix Mendelssohn Bartholdy: Συμφωνία αρ. 4 σε Λα μείζονα, έργο 90 ("Ιταλική")
Νίκος Σκαλκώτας: Πέντε Ελληνικοί Χοροί

Συντελεστές
Κάρεν Γκόμιο, βιολί
Συμφωνική Ορχήστρα SWR

****Καρύδης Κωνσταντίνος 

Αλέξανδρος Σχινάς : Ε ξ ο ρ κ ι σ μ ο ί θανάτου [ 2/ 4 ]

 

Αλέξανδρος Σχινάς, Προτροπές και παραινέσεις

*

Ε ξ ο ρ κ ι σ μ ο ί  θανάτου
[ 2/ 4 ]

Εισαγωγή-Επιμέλεια Αφιερώματος
ΣΠΥΡΟΣ ΜΟΣΚΟΒΟΥ

neoplanodion.gr

Εκτός από το σύντομο αλλά καίριο για τον ελληνικό μοντερνισμό εκδεδομένο έργο του ο συγγραφέας Αλέξανδρος Σχινάς (1924-2012, βλ. Αφιέρωμα στο περιοδικό Χάρτης 69, Σεπτέμβριος 2024) κατέλιπε και ένα εκτενές ποιητικό πόνημα με τίτλο Εξορκισμοί. Σώζεται μαγνητοφωνημένο σε τρεις κασέτες που ταχυδρομήθηκαν κατά πάσαν πιθανότητα στις 5.5.1989, όπως προκύπτει από τη φθαρμένη πια σφραγίδα στον φάκελο. Πρόκειται για πάνω από χίλια σκωπτικά και αιχμηρά ομοιοκατάληκτα δίστιχα, ως επί το πλείστον, ποιήματα που έχουν ως βασικό θέμα τον θάνατο και την υποτιθέμενη υπέρβασή του με την Ανάσταση του Ιησού κατά τη χριστιανική θρησκεία.

Η ημερομηνία αποστολής λίγες ημέρες μετά το Πάσχα της χρονιάς εκείνης συσχετίζει το ποιητικό αυτό έργο με το πασχάλιο μήνυμα και την υπονόμευσή του με τον τρόπο της ποίησης, πόσο μάλλον που στη δεύτερη κασέτα ο Σχινάς αναφέρει συγκεκριμένα: «Θανόντος του θανάτου νέες ασκήσεις ομοιοκαταληξίας». Αναμφίβολα ο καταρράκτης αυτός των διστίχων δεν είναι δυνατόν να γράφτηκε και να εκφωνήθηκε μέσα σε λίγες μέρες. Μπορούμε όμως να θεωρήσουμε το Πάσχα του ’89 ως χρονική ένδειξη για την ολοκλήρωση και τη μαγνητοφώνηση του έργου.

Στη σύντομη εισαγωγή της πρώτης κασέτας με λίγες επεξηγήσεις για τους κανόνες των ομοιοκαταληξιών, ο συγγραφέας απευθύνεται ρητά «προς φιλοπαίγμονες στωικευόμενους». Τέτοιος ήταν και ο ίδιος ο Σχινάς, σαρκαστικός και προφασιζόμενος μια ανύπαρκτη αταραξία που επικάλυπτε την πυριφλεγέθουσα προσωπικότητά του. Και τον φανταζόμαστε τώρα τις μέρες εκείνες του ’89, μονάζοντα πια στο Έσσεν της Γερμανίας, να παίζει τις ομοιοκατάληκτες συλλαβές στο κομποσκοίνι του γράφοντας το δικό του ποιητικό Λειμωνάριον. Σήμερα απομένει σε μας να κρίνουμε αν το έργο αυτό είναι ή όχι μια αντισυμβατική, μοντέρνα ψυχωφελής διήγηση.

Αρχής γενομένης από αυτή την Δευτέρα και όλες τις λοιπές Δευτέρες του μηνός Μαρτίου, θα παρουσιάσουμε εδώ σε τέσσερις συνέχειες αποσπάσματα από τις ισάριθμες ενότητες του έργου: “Προτροπές και παραινέσεις”, “Εξορκισμοί θανάτου”, “Εξορκισμοί χριστιανικών δαιμονίων ή άνθη ανευλαβείας” και “Παμμιγή”.

Στην πρώτη κυριαρχεί ο διδακτικός τόνος, με τον οποίο ο συγγραφέας προσπαθεί να εξοικειώσει τον αναγνώστη με το αναπόφευκτο του θανάτου. Στη δεύτερη συγκεντρώνονται παντοδαπές θανατήσιες μνείες, επικλήσεις, προλήψεις για το τέλος της ζωής. Στην τρίτη διακωμωδείται η εξιδανικευμένη εικόνα του Ιησού και η πίστη στη μεταθανάτια ζωή. Η τέταρτη ενότητα έχει προφανώς προκύψει ενδιάμεσα και παράλληλα με τις ρίμες για τον θάνατο, κατά κάποιον τρόπο από κεκτημένη ποιητική ταχύτητα: έμμετρα χαριτολογήματα, θεματικά κατανεμημένα για όλους τους θεούς και δαίμονες της ιστορίας του πνεύματος και της ζωής του ανθρώπου.

— ΣΜ

Αλέξανδρος Σχινάς, Εξορκισμοί θανάτου

*

Ε ξ ο ρ κ ι σ μ ο ί
[ 2 / 4 ]

Εισαγωγή-Επιμέλεια Αφιερώματος
ΣΠΥΡΟΣ ΜΟΣΚΟΒΟΥ

~.~

ΕΞΟΡΚΙΣΜΟΙ ΘΑΝΑΤΟΥ

Άρρητε, ανεκδιήγητε, ανείπωτε,
τα καταφέρνεις να ’σαι παντού και αείποτε.

Ακόρεστε, ύπουλε, ακατανίκητε,
κάθε στιγμή η έλευσή σου επίκειται.

Αναγνωρίζουμε το βήμα σου ως τάχιστον,
μην έρθεις όμως τώρα απότομα τουλάχιστον.

Μες στων δακρύων μας το πέλαγος αβύθιστε,
δώσ’ μας και συ μια προθεσμία ως είθισται.

Με πάθος σ’ εξορκίσαμε ως σήμερα εκατοντάκις,
διάπυρες οι δεήσεις μας κι ακόμα δεν ετάκης.

Όπως απ’ όλους τους βροτούς έτσι κι από εσέ
ακούει τέτοιες επικλήσεις τζάμπα και βερεσέ.

Όπως κι αν τον βρίσεις, «φύγε γρούνι», «άντε βου»,
δεν θίγεται, θα έρθει κανονικά στο ραντεβού.

Ο θάνατος στο λεξικό: ως λέγεται αυτόθι
πάει εκείνος που απ’ αυτόν κάποτε απαυτώθη.

Στου θάνατου το λεξικό είναι και αυτό το λήμμα:
Ο άνθρωπος εδώ στη γη είναι μονάχα λύμα.

Θάνατος; Πολύ κακόν! Νά η ετυμολογία:
Θάνατος εκ του θάνατος. Νά και η ετοιμολογία!

Άπιαστος και σε τοίχο φυλακής ακόλλητος
εγκληματεί ο θάνατος παντού και πάντα ακώλυτος.

Προς τι η δόξα και η ισχύς, το κάλλος και η ρώμη;
Όλοι οι δρόμοι οδηγούν προς μίαν θανάτου Ρώμη.

Καλά κάνει ο κύκλος που είναι τελείως άγωνος,
αλλά γιατί ο θάνατος να είναι τόσο άγονος;

Δεν είναι έξαρση, σοφία ή ποίηση,
ο θάνατος είναι απλώς του κόσμου η διαπύηση.

Βέβαια ο χοίρος και ο βους, και άλλοι όπως ο πώλος
δεν ξέρουν πως ο θάνατος είναι του βίου ο πόλος.

Ακούει από τ’ αυτιά που έχουνε οι τοίχοι,
βλέπει τα πάντα καθαρά μέσα από κάστρων τείχη
και φτιάχνει όπως τού ’ρχεται του καθενός την τύχη.

Δεν ωφελεί κι αν διπλοκλειδωθεί η θύρα
όταν εξέρχεται ο θάνατος για θήρα.

Όπως κι αν ερευνάται, με φόβο ή αδειλία,
δεν εξηγείται του θανάτου η αδηλία.

Κάθε θνητός φέρει ως γνωστόν δύο μοιραίας πήρας,
κι είν’ του θανάτου αμφότερες, το ξέρουμε εκ πείρας.

Όπως ποτέ ο διάβολος δεν εμφανίζεται άκερως,
έτσι ακριβώς κι ο θάνατος δεν είν’ ποτέ του άκαιρος.

Χωρίς γεννήσεις θα ’τανε ο κόσμος μας κενός,
παμπάλαιος ο θάνατος και πάντοτε καινός.

Έστω κι αν λάμπει της νεότητος η ηώς,
μπορεί να επενεργήσει του θάνατου ο ιός.

Είτε διχόνοια κυριαρχεί είτε ενότης
ίδια και αμετάλλακτη του θάνατου η αινότης.

Ελευθερία ή θάνατος, λένε κάποιοι με βιά,
υπάρχει από τον θάνατο χειρότερη σκλαβιά;

Ασύδοτος ο θάνατος, παίρνει παντού, δεν δίνει,
προσέξτε μην του πέσετε απρόσεκτα στη δίνη.

Αν προσπαθήσεις να σωθείς κρυβόμενος στη Μήλο,
θα αλεσθείς επίσης στου θάνατου τον μύλο.

Όπου κι αν καταφύγεις, ακόμα και στη Θήρα,
δεν θα ’βρεις για τον θάνατο απαραβίαστη θύρα.

Κι αν μετοικήσεις πονηρά στην πιο ακραία κώμη
σε ξετρυπώνει ο θάνατος, σ’ αρπάζει από την κόμη
και σε κολλάει στη σέλλα του στερεά με σούπερ κόμμι.

Έστω και ναυτιλλόμενον βαθιά σε πλοίου κύτος
σε χάβει άκοπα αν πεινά του θάνατου το κήτος,
ήγουν, τουτέστιν, δηλαδή, με άλλους λόγους ήτοι
το ίδιο κήτος θα σε βρει αν είσαι και στην Οίτη.

Η ανακάλυψή σου και στην κορφή την πιο ψηλή
δεν απαιτεί απ’ τον θάνατο δουλειά πολύ ψιλή.

Κι αν σ’ έκρυβαν Κουρήτες σε σπήλαιο στην Ίδη
ή όποια άλλα προστατών ξεγυρισμένων είδη,
αν σε ζητάει ο θάνατος ξέρει πού είσαι ήδη.

Σου λέει «εις υγείαν» και σου προσφέρει διάλυμα,
μόλις το πιεις φινάλε και όχι απλώς διάλειμμα.

Επίφοβα συμβολικόν και είναι πάντα οίον
κάλεσμα όταν σου δωρεί ο θάνατος εν ίον.

Θα νιώσεις σαν οδυνηρή εγχείρησι
της τελικής προσκλήσεως την εγχείρισι.

Μια τέτοια πρόσκλησι με τελικό γιώτα ή ήτα
δεν είναι βέβαια για καλό, ακολουθείται είτα
από τη νίκη εκείνου και τη δική σου ήττα.

Δεν ξέρει από ευγένειες και δεν σου κάνει υπόκλισι,
μα με το μαύρο κλύσμα του θανατερή υπόκλυσι.

Δεν νοιάζεται ο θάνατος για εποχή ή κλίμα,
σε τρώει όπως ο γάιδαρος, κι ας είσαι στραβό κλήμα.

Είσαι ανδρείος ή Άνδριος, κρείττων ή Κρητικός,
ενώπιον του θανάτου να μην είσαι κριτικός.

Κάθε συνάνθρωπός σου είναι με σένα ομότυχος
και πλάι σε όλους κατοικεί ο θάνατος ομότοιχος.

Μην έχεις περιέργεια, ακόμα και ως δείγμα
απόφυγε να (δι)αισθανθείς το του θανάτου δήγμα.

Δεν σε γλιτώνει ούτε η σοφία ούτε το κάλλος
άμα σου σφίξει τον λαιμό του θάνατου ο κάλως.

Θα ’ναι φύσει αδύνατον ν’ αποτολμήσεις πάλι
εκείνην με τον θάνατο την τελευταία πάλη.

Εξόδευσες πάρα πολλά απλώς για ευφορία,
καταχρεώθηκες στου θάνατου την εφορία.

Άσε τα κόλπα τα χαζά, βλέπει πως είσαι ιδιώτης,
αυτή είναι του θανάτου η κύρια ιδιότης.

Έρχεται πάντοτε διψών, σε θέλει μόνο, ίνα
σου απορροφήσει τη ζωή ως την εσχάτη ίνα.

Γεωλογικώς παράδοξον, αλλ’ έτσι είναι ο όρος,
ακινητείς και σου ’ρχεται του θάνατου το όρος.

Με το κελάηδισμα πουλιών δεν πρέπει να κακιώνεις,
μόνο αν κρώξει κάποτε στη στέγη σου ο γκιώνης.

Τέλη του χρόνου, Χριστουγέννων έλατον
κάνει το νήμα της ζωής σου έλαττον.

Όσο κι αν η εύστοχη ρίμα σε γοητεύει,
θ’ ακούσεις «Πες αλεύρι, ο Χάρος σε γυρεύει».

Η διάθεσή σου θα ’ν’ σαφής και όχι πια μικτή,
αν σε κοιτάξει ο Χάρος λίγο ασκαρδαμυκτί.

Θεωρείται αξιόποινη παράλειψη
της ουρανίας κλήσεως η μη παράληψη.

Σαν νά ’ναι η κεφαλή σου για λίγο ακόμα έξαλος
θα νιώθεις τελευτώντας και θα στενάζεις έξαλλος.

Οριστικώς θ’ απαλλαγείς των παντοφλών
εξαπλωμένος και το χρέος σου εξοφλών.

Ως επί βράχων ορεινών, ίσως και παρακτίων
θα νιώθεις κάτι το σκληρόν το χρέος σου εκτίων.

Θα είσαι ήδη οδοιπορών στα μέρη του αβάτου
όταν θα κείτεσαι απορών επί νεκροκραββάτου.

Δεν συγκρατείσαι πια ούτε με λάσον
φεύγων δρομαίως και τον βίον μεταλλάσσων.

Θα ερωτάς ψυχορραγών για το dum spiro spero:
Πώς να το πω που την ψυχή μου σπείρω και ασπαίρω;

Δεν ωφελεί όποια ωραία αναπόλησι
άμα θ’ αρχίσει της ζωής σου η αναπώλησι.

Δεν σε γνωρίζουν πια απ’ του σπαθιού την κόψη
του αναποτρέπτου τέλους σου εν όψει.

Ποιος ξέρει αν θα καρφιτσωθεί απλώς ή αν θα ραφτεί
το σάβανό σου την ημέρα τη γραφτή;

Θα σου φανεί εκείνη τη στιγμή άνευ λαβής
η ερώτηση αν πιστεύεις ή είσαι ανευλαβής.

Goupi mains rouges/It Happened at the Inn (1943)

 Το «Goupi mains rouges» (διεθνής τίτλος: It Happened at the Inn) είναι μία εμβληματική γαλλική αστυνομική δραματική ταινία του 1943, σε σκηνοθεσία του Ζακ Μπέκερ (Jacques Becker) . Βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Πιερ Βερί (Pierre Véry) του 1937, το φιλμ θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα του γαλλικού κινηματογράφου της περιόδου της Κατοχής .


Η ιστορία εκτυλίσσεται σε μια απομονωμένη αγροτική περιοχή της Γαλλίας και επικεντρώνεται στην οικογένεια Goupi. Πρόκειται για μια περίκλειστη και συντηρητική οικογένεια, όπου το κάθε μέλος φέρει ένα χαρακτηριστικό παρατσούκλι .

Το σκηνικό δράσης είναι μια φάρμα όπου ζουν τέσσερις γενιές. Τα προβλήματα ξεκινούν όταν ο πατριάρχης, ο 106χρονο Goupi-L'Empereur, πέφτει θύμα εγκεφαλικού και ταυτόχρονα εξαφανίζεται ένα μεγάλο χρηματικό ποσό (το magot) που είχε κρυμμένο .

 Την ίδια νύχτα, η δεσποτική "Goupi-Tisane" δολοφονείται στο δάσος. Οι υποψίες πέφτουν πάνω στον Goupi-Monsieur, τον νεαρό που επιστρέφει από το Παρίσι, ενώ ο εκκεντρικός Goupi-Tonkin, ένας πρώην αποικιοκράτης από την Ινδοκίνα, παλεύει με την τρέλα και τον ανεκπλήρωτο έρωτά του για την όμορφη Muguet .

Η ταινία μετατρέπεται σε ένα αγροτικό θρίλερ, όπου η απληστία, οι οικογενειακοί δεσμοί και η περιφρόνηση για κάθε εξωτερική αρχή (όπως η χωροφυλακή) οδηγούν σε ένα φινάλε γεμάτο ένταση και συμβολισμό .


Η ταινία γυρίστηκε στα στούντιο Epinay στο Παρίσι και σε εξωτερικούς χώρους στην περιοχή Charente, υπό τις δύσκολες συνθήκες της γερμανικής κατοχής . Ο ίδιος ο Μπέκερ είχε αποφύγει την αιχμαλωσία προσποιούμενος κρίσεις επιληψίας .

Παρά το γεγονός ότι η ταινία κυκλοφόρησε την εποχή του καθεστώτος του Βισύ, το οποίο προπαγάνδιζε την επιστροφή στη γη και τις παραδοσιακές αξίες (Travail, Famille, Patrie), οι κριτικοί βλέπουν στο έργο μια διπλή ανάγνωση . Ενώ επιφανειακά εξυμνεί την οικογενειακή ενότητα, στην πραγματικότητα σατιρίζει τη μισαλλοδοξία, τη φιλαργυρία και την απομόνωση του αγροτικού κόσμου, προβάλλοντας μια κριτική στα ιδεώδη της εποχής .


 Ο Jacques Becker (γνωστός για τα μετέπειτα αριστουργήματά του Le Trou και Casque d'or) επιδεικνύει μια στιβαρή σκηνοθεσία, δημιουργώντας μια μοναδική ατμόσφαιρα που κινείται μεταξύ δράματος, μαύρης κωμωδίας και φανταστικού .

 Η ερμηνεία του Fernand Ledoux στον ρόλο του μυστηριώδους και σοφού Mains Rouges (Κοκκινοχέρη) θεωρείται κορυφαία. Αξέχαστος είναι και ο Robert Le Vigan ως ο τραγικός και ποιητικός Tonkin .

Το φιλμ απέσπασε το Μεγάλο Βραβείο Γαλλικής Κριτικής Κινηματογράφου το 1943 και σημείωσε μεγάλη εμπορική επιτυχία.

Συνοπτικά, η ταινία παραμένει ένα αριστοτεχνικό δείγμα γαλλικού κινηματογράφου που συνδυάζει το αστυνομικό μυστήριο με μια βαθιά κοινωνική σάτιρα, σε μια εποχή που η ελευθερία έκφρασης ήταν ανύπαρκτη  .

It Happened at the Inn/Wikipedia

Λάουρα Κοβέσι: Το Σύνταγμα μπλοκάρει την έρευνα για τα Τέμπη

 

Λάουρα Κοβέσι: Το Σύνταγμα μπλοκάρει την έρευνα για τα Τέμπη - «Δεχτήκαμε συστηματικές επιθέσεις στην Ελλάδα»

efsyn.gr

Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξη της υπουργικής ασυλίας αλλά τα εμπόδια εκείνα που δεν επιτρέπουν στους εισαγγελείς ακόμη και να διαπιστώσουν τα γεγονότα.

Η Λάουρα Κοβέσι αναρωτιέται αν η Ευρώπη θα μπορέσει ποτέ να αφήσει κάποιον να «κάνει τη δουλειά», και να αποκτήσει μια ανεξάρτητη αρχή που θα καταφέρει να χτυπήσει τη διαφθορά σε συνέντευξή της στο Euractiv. Η Ευρωπαία Εισαγγελέας τοποθετεί στο επίκεντρο του προβλήματος θεσμούς και παγιωμένα συστήματα που καθιστούν τον έλεγχο εξαιρετικά δύσκολο. 

Αναφέρεται στην Ελλάδα και στην υπόθεση των Τεμπών ως χαρακτηριστικό παράδειγμα των θεσμικών περιορισμών που δεν επέτρεψαν στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να ερευνήσει την υπόθεση όσο βαθιά ήθελε. Εξηγεί πως το δυστύχημα των Τεμπών με τα 57 θύματα έχει συνδεθεί με την φερόμενη κατάχρηση κονδυλίων της ΕΕ για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων. Αναφερόμενη στο άρθρο 86 λέει πως: «Σε αυτήν την περίπτωση, δεν μπορούμε να βρούμε αποδεικτικά στοιχεία εκτός εάν αλλάξει το Σύνταγμα», είπε. «Είναι ήδη πολύ αργά, επειδή οι νόμοι δεν μπορούν να εφαρμοστούν αναδρομικά. Επομένως, αυτό είναι το μέγιστο που θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει και δεν είναι δυνατή καμία περαιτέρω ενέργεια».

Για την ίδια, το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξη της υπουργικής ασυλίας αλλά τα εμπόδια εκείνα που δεν επιτρέπουν στους εισαγγελείς ακόμη και να διαπιστώσουν τα γεγονότα και να αποδείξουν την ενοχή ή την αθωότητα. Η άρση της ασυλίας είναι απλώς η ελάχιστη προϋπόθεση για να λειτουργήσει η δικαιοσύνη, είπε. Το πρόβλημα, όπως υποστήριξε δεν περιορίζεται στην Ελλάδα.

«Το μεγαλύτερο εμπόδιο στην καταπολέμηση της διαφοράς δεν είναι οι εγκληματίες»

«To πιο εξαντλητικό και κουραστικό κομμάτι της δουλειάς της ήταν η καταπολέμηση της θεσμικής τάσης της ΕΕ να αμβλύνει, να καθυστερεί και να γραφειοκρατικοποιεί την καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς», ανέφερε η Ευρωπαία Εισαγγελέας η θητεία της οποίας λήγει το φθινόπωρο του 2026. 

Η Κοβέσι κατά τη θητεία της έχει επίσης αναφέρει πως ανώτερος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τής είπε να ηρεμήσει τα δημόσια μηνύματά της σχετικά με την κλίμακα των υποθέσεων διαφθοράς και απάτης που αποκαλύπτονται από το γραφείο της. Εκείνη αντέδρασε. «Είπα: Πώς τολμάς να μου το λες αυτό; Είμαστε ανεξάρτητοι. Και αν υπάρχει υπόθεση, είναι εντολή μας να την διερευνήσουμε», θυμήθηκε, επισημαίνοντας σαρκαστικά ότι δεν μπορούσε να αγνοήσει τους ισχυρισμούς αν αυτοί περιλάμβαναν κορυφαίους αξιωματούχους της ΕΕ.  Το μεγαλύτερο εμπόδιο στην προστασία των χρημάτων της ΕΕ δεν είναι μόνο οι εγκληματίες που προσπαθούν να τα κλέψουν, αλλά και τα πολιτικά και θεσμικά συστήματα της Ένωσης που εξακολουθούν να καθιστούν τον έλεγχο εξαιρετικά δύσκολο.

Η ΕΕ, υποστήριξε, έχει δημιουργήσει επίπεδα ελέγχων που αποσκοπούν στην πρόληψη των αδικημάτων, χωρίς πάντα να διασφαλίζει ότι αυτά λειτουργούν στην πράξη. «Έχετε πολλές αρχές, φορείς, γραφεία που υποτίθεται ότι αποτρέπουν την απάτη, κάνουν ελέγχους, υποβάλλουν εκθέσεις», είπε. «Και μετά, μια μέρα συνειδητοποιείτε ότι κανείς δεν κάνει πραγματικά αυτό που θα έπρεπε να κάνει».

Πρόσθεσε: «Μετά από 20 χρόνια πρόληψης, κοιτάξτε, είναι αυτό αρκετό; Είναι αυτό αρκετό;» είπε όταν παρουσίασε την ετήσια έκθεσή της, η οποία πέρυσι αποκάλυψε  περίπου 67 δισεκατομμύρια ευρώ σε ύποπτες απάτες και άλλα οικονομικά εγκλήματα.

Αντιδράσεις και προσπάθειες δυσφήμισης

Από λειτουργική άποψη, η Κόβεσι ανέφερε ότι η ΕΔΔΕ αντιμετωπίζει χρόνιους περιορισμούς πόρων σε μεγάλο μέρος της Ένωσης. Στο Βέλγιο – έδρα πολλών θεσμικών οργάνων της ΕΕ και σημαντικό κέντρο τελωνειακής και φορολογικής απάτης – η υπηρεσία της χρειαζόταν τουλάχιστον οκτώ εξουσιοδοτημένους εισαγγελείς, αλλά ξεκίνησε με μόλις δύο, συχνά χωρίς επαρκή αστυνομική υποστήριξη. Σε μια σημαντική υπόθεση απάτης, ανέφερε, είχε ανατεθεί μόνο ένας ερευνητής.

Η Κόβεσι μίλησε με εμφανή εκνευρισμό για τις εκστρατείες παραπληροφόρησης αλλά και για τις προσωπικές επιθέσεις που συχνά δέχεται και την ύπαρξη συντονισμένων προσπαθειών να δυσφημιστούν δημόσια οι εισαγγελείς, ενώ αυτοί παραμένουν δεσμευμένοι από το απόρρητο, ειδικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Όπως ανέφερε η ομάδα της  «δέχτηκε συστηματικές επιθέσεις», στην Ελλάδα και στην Κροατία ενώ και η ίδια στοχοποιήθηκε από τη μεγαλύτερη ιδιωτική υπηρεσία πληροφοριών στον κόσμο, η ισραηλινή Black Cube, η οποία μάλιστα τώρα εμπλέκεται σε κατηγορίες για ξένη παρέμβαση στη Σλοβενία. «Ένας εισαγγελέας που δεν έχει εχθρούς δεν είναι πραγματικός εισαγγελέας», είπε με ένα χαμόγελο.

«Αν κρύβεις τη βρομιά κάτω από το χαλί, δεν γίνεσαι πιο αξιόπιστος»

Ενώ αρνήθηκε να σχολιάσει τις εκκρεμείς υποθέσεις που αφορούν το Κολλέγιο της Ευρώπης ή τη διπλωματική υπηρεσία της Επιτροπής, η Κόβεσι απέρριψε τις επικρίσεις ότι η υπηρεσία της είχε ενεργήσει υπερβολικά επιθετικά.

«Αν κρύβεις τη βρομιά κάτω από το χαλί, δεν γίνεσαι πιο αξιόπιστος», είπε. «Όσο υψηλότερη είναι η θέση σου στην ΕΕ, τόσο υψηλότερα πρέπει να είναι τα πρότυπα. Η υψηλή θέση δεν κάνει κανέναν πιο ενάρετο από τους άλλους — σημαίνει ότι πρέπει να αναμένεται από αυτούς να ακολουθούν τους κανόνες πιο αυστηρά».

Η αντίδραση της Κόβεσι στην αντίσταση που αντιμετωπίζει από πολλαπλά μέτωπα έχει λάβει διαδοχικό χαρακτήρα. Από την ανάληψη των καθηκόντων της το 2021, έχει κάνει αισθητή την παρουσία της όποτε ένιωθε ότι οι προειδοποιήσεις της υπηρεσίας της αγνοούνταν. Έχει αποστείλει επιστολές προς την Επιτροπή για να επισημάνει εμπόδια σε χώρες της ΕΕ, έχει εκφραστεί δημοσίως σε κοινοβουλευτικές ακροάσεις και στα μέσα ενημέρωσης και, όταν χρειάστηκε, απείλησε με νομικές ενέργειες, ακόμη και κατά της ίδιας της Επιτροπής, του θεσμικού οργάνου που έχει ως αποστολή να διασφαλίζει ότι η Εισαγγελία της ΕΕ μπορεί να εκτελέσει το έργο της.

Η απάντηση των Βρυξελλών για να βοηθήσουν την EPPO να εκτελέσει το έργο της σήμαινε πολύ συχνά εκθέσεις, ελέγχους, συμβουλευτικές μελέτες και ατελείωτες εσωτερικές διαδικασίες που δεν επιφέρουν ουσιαστική αλλαγή, υποστήριξε.

«Η Επιτροπή ξεκίνησε και πάλι μια νέα μελέτη», είπε σχετικά με τον τρόπο που η ΕΕ χειρίζεται τα αιτήματα για μεταρρύθμιση όσον αφορά την εφαρμογή των κανόνων της ΕΕ που ορίζουν τον ρόλο της EPPO στα κράτη μέλη. «Είναι σπατάλη χρόνου και πόρων, δεν φοβάμαι να το πω.»

Πιεζόμενη εκ νέου σχετικά με τον αξιωματούχο της Επιτροπής που την είχε παροτρύνει να μετριάσει τον τόνο της, η Κόβεσι αρνήθηκε, ωστόσο, να απαντήσει, υποβαθμίζοντας τη σημασία της ταυτότητας του εν λόγω προσώπου. «Το όνομα δεν έχει σημασία», είπε. «Αυτό που έχει σημασία είναι ότι αυτή η νοοτροπία υπάρχει. Αυτό είναι το πρόβλημα.»