Wihan Quartet: The Beatles (Playlist /13 songs)

 

Το Wihan Quartet είναι ένα τσέχικο κουαρτέτο εγχόρδων, που αυτή τη στιγμή εδρεύει στο Trinity College of Music του Λονδίνου. Το κουαρτέτο ιδρύθηκε στην Ακαδημία Μουσικών Τεχνών της Πράγας το 1985 από τους Leoš Čepický, Jan Schulmeister, Jiří Žigmund και Aleš Kaspřík. Wikipedia (Αγγλικά) 

 

Eleanor Rigby (Arr. Krtička) · Wihan Quartet · John Lennon · Paul McCartney Wihan Quartet: The Beatles

 

TRACKLIST 

1		Eleanor Rigby	1:55
2		Blackbird	4:13
3		Can't Buy Me Love	3:09
4		Julia	4:02
5		Come Together	2:46
6		Here Comes The Sun	2:58
7		Lucy In The Sky With Diamonds	3:36
8		Michelle	3:15
9		I Will	2:43
10		Yesterday	3:37
11		Honey Pie	3:00
12		The Fool On The Hill	3:16
13		I Want You (She's So Heavy)

 

 

Ο ΖΩΓΡΑΦΟΣ ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ (Nikos Bel-Jon) KAI H ΜΥΘΙΚΗ TOY ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕ ΕΝΑ ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

 

Αυτή την εβδομάδα, το Βιβλιοβούλιο φιλοξενεί τον συγγραφέα και δημοσιογράφο Νίκο Αμανίτη.

 

Ο Νίκος Αμανίτης γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στο Πάντειο και το Παρίσι. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος σε περιοδικά (ΕΝΑ: Διευθυντής Σύνταξης, Panorama: Διευθυντής, Vita: Ιδρυτής/Διευθυντής, Ταχυδρόμος: Διευθυντής), σε εφημερίδες (ΤΑ ΝΕΑ: υπεύθυνος εβδομαδιαίων εκδόσεων, Αγγελιοφόρος), στην τηλεόραση (ΑΝΤ1: αρχισυντάκτης Δελτίου Ειδήσεων, ΣΚΑΙ), στο ραδιόφωνο (ΕΡΑ-Εξωτερικό Δελτίο, χρονογράφημα, παραγωγός) και στο Web (Popaganda.gr-ιδρυτικό μέλος, Athens Voice).Υπήρξε μέλος της Εκδοτικής Επιτροπής και της Ομάδας Μελέτης Νέων Εκδόσεων του ΔΟΛ . Έχει συνεργαστεί με τα λογοτεχνικά περιοδικά Η λέξη και Χάρτης...
 

Το πρόσφατο πεζογραφικό βιβλίο του Νίκου Αμανίτη «Ο αγνοούμενος του Ματαρόα» (εκδ. Μεταίχμιο) ακολουθεί τα ίχνη του ζωγράφου Νίκου Μπαλόγιαννη που έφυγε από την Ελλάδα με το πλοίο Ματαρόα με το οποίο εκπατρίστηκε το 1945 ο ανθός της ελληνικής νεανικής διανόησης, με την υποστήριξη του Γαλλικού Ινστιτούτου, ίχνη που αναζητούνται στη Γαλλία και στις ΗΠΑ όπου έκανε αξιόλογη καριέρα.

 

Το νεοζηλανδικό πλοίο RMS Mataroa. Απέπλευσε από Πειραιά για Παρίσι στις 21 Δεκεμβρίου του 1945.

Παράλληλα ο συγγραφέας φτιάχνει τη «μυθιστορία μιας ταραγμένης εποχής» στην οποία αναφέρεται εκτενώς, προσπαθώντας να φανταστεί, εντός της, τα κομμάτια της ιστορίας του Μπαλόγιαννη που του λείπουν. Με αφορμή την έκδοση αυτή, ο Νίκος Αμανίτης συζητά με τον Μανώλη Πιμπλή για την περιπέτεια της συγγραφής αυτού του βιβλίου, την εκτενή έρευνα στην οποία προέβη αλλά και για το κλίμα του Μεσοπολέμου, την Αθήνα της παλιάς εποχής, τις επιπτώσεις της κατοχής στη ζωή του πρωταγωνιστή του. 
Επίσης, στην εκπομπή αυτής της εβδομάδας η Σταυρούλα Παπασπύρου συζητά με τον Μανώλη Πιμπλή για τα βιβλία «Ο συμβολισμός της λεοπάρδαλης» της Λένας Κιτσοπούλου (εκδ. Μεταίχμιο 2026), «Το ρεπορτάζ» της Ελίζας Τριανταφύλλου (εκδ. Αντίποδες 2026), «Η Ελισάβετ της Κρήτης» της Αγγελικής Καραθανάση (ιδιωτική έκδοση 2026). 
«Βιβλιοβούλιο», από τον Τηλεοπτικό Σταθμό της Βουλής κάθε Σάββατο στις 17:00.

Σκηνοθεσία: Δέσποινα Χονδροκούκη
Αρχισυνταξία-Παρουσίαση: Μανώλης Πιμπλής 
Κριτική: Βαγγέλης Χατζηβασιλείου 
Ρεπορτάζ: Σταυρούλα ΠαπασπύρουΈνα ρολό χαρτί 27 μέτρων γραμμένο στην Αθήνα από το 1941 μέχρι το 1944, ημερολόγιο Κατοχής αλλά και μακρύ, ερωτικό, αναπάντητο γράμμα ενός τριαντάχρονου Έλληνα ζωγράφου στη Γαλλίδα αγαπημένη του που έχει σιωπήσει από την αρχή του πολέμου. Ημέρες και νύχτες της κατοχικής Αθήνας και νοσταλγία για το Παρίσι του 1939, όταν οι δυο τους, συμφοιτητές στην Ecole des Beaux Arts, προσπαθούσαν με τον έρωτά τους να αγνοήσουν το προμήνυμα του ολέθρου.
Κι από εκεί ξεκινά μια περιπέτεια, που γεννήθηκε μέσα στην καραντίνα και κράτησε τέσσερα χρόνια, μια προσπάθεια να ξαναζήσουν δυο νέοι άνθρωποι, πεθαμένοι εδώ και πολλά χρόνια, και μαζί τους όσοι έζησαν δίπλα τους τότε, οι γονείς μας, οι παππούδες μας, φιγούρες που βλέπουμε σε παλιές οικογενειακές φωτογραφίες και δεν αναγνωρίζουμε, αυτοί που δεν τους ρωτήσαμε όταν έπρεπε.
Ποιος ήταν αυτός ο περίεργος καλλιτέχνης που αγνοείται τελείως από την ελληνική βιβλιογραφία, που δεν άφησε εδώ πέρα ούτε το όνομά του, που ταξίδεψε με το Ματαρόα και τον μνημονεύουν μετά θάνατον οι Νew Υork Τimes; Κι αυτό το κορίτσι που ήταν 19 χρονών το 1939 και το έχουμε αφήσει σε ένα χωριό της Νότιας Γαλλίας επέζησε, δημιούργησε, τον ξαναβρήκε; Μπορείς να ανακαλύψεις στα 20s του 21ου αιώνα μια φοιτήτρια του Μεσοπολέμου;
Πολλές ζωές μπλέκονται στις σελίδες αυτού του βιβλίου, σιγοπερπατούν κάτω από τις πιπεριές της μεσοπολεμικής Αθήνας, χορεύουν στα ντάνσινγκ του Παρισιού λίγους μήνες πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, συναντάνε αγωνιστές του ΕΑΜ και δωσίλογους υπουργούς, φωτογραφίζονται με τον Μόραλη, συνομιλούν με τον Σικελιανό, τοιχογραφούν τα κεντρικά γραφεία της Pfizer δεκαετίες πριν από τα εμβόλια μας βγάλουν από τον εγκλεισμό. Ο αθηναϊκός Μεσοπόλεμος, το Παρίσι του ’39 και του ’45, η Κατοχή, το αλβανικό μέτωπο, το Σαν Φρανσίσκο του ’50 και η Νέα Υόρκη του ’60, συμπτώσεις, αναπάντεχες συναντήσεις, δανεικές αναμνήσεις και μια προσπάθεια να κρατηθεί ο χρόνος που δεν κρατιέται με τίποτα.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

1. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΗ  ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΖΩΓΡΑΦΟΥ ΝΙΚΟΥ ΜΠΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟ  ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ  ΜΕΝΕΓΟΥ : Ήταν στο ΕΑΜ, στο Ματαρόα και στους NY Times. Ο «άγνωστος» Έλληνας ζωγράφος που έδρασε στο ΕΑΜ, επιβιβάστηκε στο ιστορικό πλοίο «Ματαρόα» (1945) και αναφέρθηκε από τους NY Times είναι ο Νίκος Μπαλόγιαννης.

2. Nikos Bel-Jon(1911-1966)/Wikipedia

3.bel-jonstudios.com=>The Art and Life of Nikos Bel-Jon – He painted with light

Ο νεοσυντηρητικός αμερικανός αναλυτής Robert Kagan υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη υποστεί στον κόλπο ολοκληρωτική ήττα

 

Το τέλος της Pax Americana στον Περσικό Κόλπο; Η ανάλυση του Robert Kagan στο Atlantic

koutipandoras.gr

 5–6 λεπτά

---

Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις καταιγιστικές εξελίξεις στο μέτωπο του Ιράν, καθώς η μία αποκάλυψη διαδέχεται την άλλη, συνθέτοντας την εικόνα μιας ιστορικής υποχώρησης για την Ουάσιγκτον. Μετά την πρόσφατη ανάλυση των New York Times η οποία ανέδειξε τη δραματική εξάντληση των αμερικανικών πυραυλικών αποθεμάτων και τον κλονισμό της αποτρεπτικής ισχύος των ΗΠΑ στον Ειρηνικό, ο έρχεται να δώσει το τελειωτικό πλήγμα στις ελπίδες για μια μελλοντική αναστροφή της κατάστασης:

Robert Kagan , "America Is Now a Rogue Superpower"

Ο Kagan δεν είναι ένας τυχαίος σχολιαστής. Ως εταίρος του Brookings Institution και κορυφαίος εκπρόσωπος του νεοσυντηρητικού ρεύματος, υπήρξε ένας από τους αρχιτέκτονες της ιδεολογικής πλατφόρμας που οδήγησε στον πόλεμο του Ιράκ το 2003. Παράλληλα, η προσωπική του σύνδεση με την υψηλή διπλωματία είναι άμεση, καθώς είναι σύζυγος της Βικτόρια Νούλαντ, της πρώην υφυπουργού Εξωτερικών με τον καθοριστικό ρόλο στην ουκρανική κρίση. Σε άρθρο στο περιοδικό The Atlantic, ο Kagan προβαίνει σε μια κατεδαφιστική ετυμηγορία, υποστηρίζοντας ότι η Αμερική δεν υπέστη απλώς μια στρατιωτική οπισθοδρόμηση, αλλά μια ολοκληρωτική ήττα που αναδιατάσσει μόνιμα τον παγκόσμιο χάρτη ισχύος.

Μια ήττα χωρίς προηγούμενο στην αμερικανική ιστορία

Ο Kagan ξεκινά τη συλλογιστική του θέτοντας το ιστορικό πλαίσιο. Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες κατάφεραν στο παρελθόν να ανατρέψουν καταστροφές, όπως αυτή του Περλ Χάρμπορ, ή να απορροφήσουν το κόστος αποτυχιών στο Βιετνάμ και το Αφγανιστάν, η παρούσα σύγκρουση με το Ιράν είναι διαφορετική. Πρόκειται για μια στρατηγική απώλεια που εκτυλίσσεται στην «καρδιά» της παγκόσμιας ενέργειας και, όπως τονίζει, δεν μπορεί ούτε να αποκατασταθεί ούτε να αγνοηθεί. Η Αμερική εμφανίζεται πλέον ως ένας αναξιόπιστος εταίρος, ανίκανος να ολοκληρώσει αυτό που ξεκίνησε, γεγονός που πυροδοτεί αλυσιδωτές αντιδράσεις από την Ευρώπη έως την Ανατολική Ασία.

Το αδιέξοδο της στρατιωτικής ισχύος και το «χαρτί» της Τεχεράνης

Παρά τις 37 ημέρες σφοδρών βομβαρδισμών από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, οι οποίες εξάρθρωσαν μεγάλο μέρος της ιρανικής ηγεσίας, το καθεστώς της Τεχεράνης παρέμεινε ακλόνητο. Ο Kagan επισημαίνει ότι η ελπίδα της κυβέρνησης Τραμπ πως ο οικονομικός αποκλεισμός θα πετύχει εκεί που απέτυχε η μαζική βία, είναι μάλλον φρούδα. Επικαλούμενος την ειδική Suzanne Maloney, υπογραμμίζει ότι ένα καθεστώς που δεν δίστασε να σφαγιάσει τους πολίτες του για να καταπνίξει τις διαμαρτυρίες, είναι απόλυτα προετοιμασμένο να επιβάλει ακραίες στερήσεις προκειμένου να μην υποκύψει. Ο Τραμπ, που συνηθίζει να καυχιέται για τα «χαρτιά» που κρατά, φαίνεται πλέον να έχει μείνει χωρίς ισχυρές κινήσεις στη γεωπολιτική σκακιέρα.

Το ενεργειακό «ματ» στα Στενά του Ορμούζ

Η κρισιμότερη διαπίστωση του Kagan αφορά το νέο status quo στη ναυσιπλοΐα. Μετά την ιρανική ανταπόδοση στις ενεργειακές υποδομές του Κατάρ στις 18 Μαρτίου, η Ουάσιγκτον αναγκάστηκε σε κατάπαυση του πυρός χωρίς καμία παραχώρηση από την Τεχεράνη. Το Ιράν αναδεικνύεται πλέον στον καθοριστικό παίκτη της περιοχής, κατέχοντας το κλειδί των Στενών του Ορμούζ. Αυτή η δυνατότητα ελέγχου της παγκόσμιας ροής ενέργειας είναι, κατά τον Kagan, ισχυρότερη και από το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας. Το Ιράν μπορεί πλέον να τιμωρεί ή να επιβραβεύει κράτη κατά το δοκούν, αφήνοντας το Ισραήλ πιο απομονωμένο από ποτέ και τη διεθνή κοινότητα όμηρο των διαθέσεών του.

Η ανάδυση ενός μετα-αμερικανικού κόσμου

Η ανάλυση του Kagan ευθυγραμμίζεται με τις ανησυχίες που διατύπωσαν οι New York Times σχετικά με τη διάβρωση της αμερικανικής ηγεμονίας. Η εικόνα της «χάρτινης τίγρης» στον Κόλπο αναγκάζει τα αραβικά κράτη να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις του Ιράν, ενώ η Ευρώπη και η Ασία, βλέποντας την αδυναμία του αμερικανικού ναυτικού να εγγυηθεί την ασφάλεια των στενών, ωθούνται σε μια νέα κούρσα εξοπλισμών. Καθώς ο κόσμος συνειδητοποιεί ότι λίγες εβδομάδες πολέμου αρκούσαν για να εξαντλήσουν τα αμερικανικά οπλοστάσια, το ερώτημα της ετοιμότητας για μια σύγκρουση με την Κίνα ή τη Ρωσία γίνεται πιεστικό. Η κυριαρχία της Αμερικής στον Περσικό Κόλπο, καταλήγει ο Kagan, είναι μόνο το πρώτο από τα πολλά θύματα μιας παγκόσμιας προσαρμογής σε μια νέα πραγματικότητα, όπου η Ουάσιγκτον δεν έχει πλέον τον πρώτο λόγο.

Διαβάστε επίσης:

Το τέλος της αμερικανικής παντοδυναμίας; Η κινεζική ανάγνωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή

Τραμπ – Σι Τζινπίνγκ: Τα «αγκάθια» στις σχέσεις των ΗΠΑ με την Κίνα – Τι θα συζητήσουν στο Πεκίνο

ΑΡΘΡΑ ΠΟΥ ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

 

Η Δικαιοσύνη
στον (Άρειο) Πάγο

(Απόσπασμα)

Το σκάνδαλο των υποκλοπών παραμένει επισήμως στο «αρχείο»

της Άντας Ψαρρά

x-efimerida.gr

[............................................] 

«Οι λειτουργοί της Δικαιοσύνης που διορίζονται στα ανώτατα αξιώματα μοιάζει να μην φροντίζουν πλέον για την υστεροφημία τους ούτε καν για τα μάτια του κόσμου που όσο να πεις φταίει κι αυτός. Ποιος θυμάται για παράδειγμα εισαγγελείς του Αρείου Πάγου που ξεχώρισαν στη Μεταπολίτευση για τις γενναίες ανεξάρτητες αποφάσεις τους; Μόνο στα στενά πλαίσια του νομικού κόσμου υπάρχουν οι σχετικές λαμπρές αναφορές.

Έτσι κάπως φτάσαμε στο σήμερα και στην πολλοστή απόφαση συγκάλυψης του Μητσοτάκης-Gate με τη βούλα της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου που όρθωσε το ανάστημά της στο πλευρό της χειμαζόμενης από τα σκάνδαλα κυβέρνησης. Το αρχείο του Ανώτατου Δικαστηρίου γέμισε και πάλι με χιλιάδες σελίδες δικογραφίας που κρίθηκε άχρηστη, ανεξάρτητα από τα στοιχεία, τις μαρτυρίες και τις ατράνταχτες αποδείξεις.

Ευτυχώς, ειδικά την περίοδο του επιτελικού κράτους Μητσοτάκη οι φιλικές εταιρείες σε όσα σκάνδαλα διαφθοράς κι αν έχουν πρωτοστατήσει δεν χρειάζεται να ανησυχούν, διότι φροντίζει η γενναιόδωρη κυβέρνηση όπως και όλες οι κυβερνήσεις δεξιάς και ακροδεξιάς κοπής να μην πληρώνουν ούτε ένα ευρώ αποζημιώσεων ή προστίμων. Μεριμνά γι’ αυτούς ο φιλόξενος ελληνικός φορολογούμενος λαός. Αρωγοί στη γενναιόδωρη αυτή συμπεριφορά είναι καλώς ή κακώς όχι μόνο η διορισμένη Επιτροπή Ανταγωνισμού και η περίφημη Εθνική Αρχή Διαφάνειας αλλά και η Δικαιοσύνη στον ανώτατο βαθμό της. Siemens, Novartis, Hellenic Train, Predator… και μεγάλος αριθμός των γνωστών μονοπωλιακών εταιρειών πάσης φύσεως που λυμαίνονται τα δημόσια αγαθά, συχνότατα συνδέονται οικογενειακώς με τις μεγάλες φαμίλιες της εξουσίας και τελικά ησυχάζουν μέσα στις επιεικείς αγκαλιές της  Δικαιοσύνης και των αποφάσεων της.»

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 

Η Δικαιοσύνη στον (Άρειο) Πάγο

 

ΕΡΕΥΝΑ-ΣΟΚ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ: έντονο άγχος από τα αυστηρά χρονοδιαγράμματα, αυξημένη ψυχολογική πίεση, φαινόμενα εκφοβισμού και σεξουαλικής παρενόχλησης των εργαζομένων

 

Εργαζόμενοι: Οκτώ στους δέκα βιώνουν έντονο στρες στον εργασιακό χώρο, σύμφωνα με έρευνα του ΙΝΕ ΓΣΕΕ

Ρεπορταζ: Κώστας Παπαδής  

OIKONOMIKΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ

 ot.gr

 

3–4 λεπτά

---

Οκτώ στους δέκα εργαζόμενους βιώνουν έντονη πίεση στον χώρο εργασίας, σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, η οποία καταγράφει ένα ιδιαίτερα επιβαρυμένο εργασιακό περιβάλλον, με τις συνέπειες να επεκτείνονται τόσο στην προσωπική όσο και στην κοινωνική ζωή των εργαζομένων.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 73% εργάζεται υπό αυστηρά χρονοδιαγράμματα

Χιλιάδες εργαζόμενοι σε καθημερινή βάση βιώνουν ένα εργασιακό περιβάλλον με έντονο άγχος, αυξημένη ψυχολογική πίεση, φαινόμενα εκφοβισμού και σεξουαλικής παρενόχλησης.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 73% εργάζεται υπό αυστηρά χρονοδιαγράμματα, ενώ το 87% αναφέρει πως βρίσκεται συχνά ή μόνιμα σε συνθήκες άγχους. Παράλληλα, περισσότεροι από τους μισούς εργαζόμενους (51%) εκτιμούν ότι η ψυχολογική επιβάρυνση επηρεάζει αρνητικά την προσωπική και κοινωνική τους ζωή.

Ανησυχητικά είναι και τα στοιχεία που αφορούν τη σεξουαλική παρενόχληση και τον εργασιακό εκφοβισμό

Τι έδειξε η έρευνα για τα ποσοστά άγχους

Ιδιαίτερα υψηλά εμφανίζονται τα ποσοστά άγχους σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Στους εργαζόμενους ηλικίας 17 έως 34 ετών, το 47% δηλώνει ότι βιώνει πίεση «πάντα» ή «τις περισσότερες φορές». Το ποσοστό αυξάνεται στο 50% για την ομάδα 35-54 ετών και φτάνει το 53% στους εργαζόμενους άνω των 55 ετών. Αντίστοιχα, το 57% των ατόμων ηλικίας 35-54 ετών και το 52% των άνω των 55 ετών αναφέρουν ότι η εργασιακή πίεση επηρεάζει ουσιαστικά τη ζωή τους εκτός εργασίας.

Ανησυχητικά είναι και τα στοιχεία που αφορούν τη σεξουαλική παρενόχληση και τον εργασιακό εκφοβισμό.[.........................]ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

 

Έρευνα: Οκτώ στους δέκα εργαζόμενους βιώνουν έντονο στρες στον εργασιακό χώρο ...

 

Η κουλτούρα των διασημοτήτων καταπίνει τα μέσα ενημέρωσης και απειλεί τη Δημοκρατία

 

Πώς οι “celebrities” αρχίζουν να κυριαρχούν στα μί

                                                                                                                                       

•  Η Συντακτική ομάδα του Libre
• 11 Μαΐου, 2026

💡 AI Summary by Libre

✨Οι New York Times υιοθετούν νέα εκδοτική στρατηγική μέσω Instagram Reels, παρουσιάζοντας διάσημους να μαγειρεύουν, να προτείνουν πολιτιστικά και να συνομιλούν με δημοσιογράφους.

✨Η άνοδος της διασημότητας στα πολιτικά μέσα δημιουργεί προκλήσεις, επηρεάζοντας την εμπιστοσύνη του κοινού και τη λειτουργία της δημοκρατίας.

✨Η οικονομική κρίση στον Τύπο αναγκάζει τα μέσα να αναζητούν καινοτόμους τρόπους προσέγγισης και διατήρησης του ενδιαφέροντος των αναγνωστών.

Αν περιηγηθεί κανείς στα Instagram Reels των New York Times, διακρίνει αμέσως μια νέα εκδοτική στρατηγική. Ανάμεσα σε έκτακτες ειδήσεις και ερευνητικά ρεπορτάζ, εμφανίζονται διάσημοι να μαγειρεύουν στην κουζίνα της εφημερίδας, να δίνουν πολιτιστικές προτάσεις μπροστά στην κάμερα ή να συνομιλούν με δημοσιογράφους σε ένα φορμά σχεδόν ίδιο με εκείνο ενός βίντεο podcast διασημοτήτων.

Η Charlize Theron μιλά ανοιχτά για οικογενειακά τραύματα. Η Lena Dunham εξομολογείται πώς το διαδικτυακό μίσος επηρέασε την ψυχική της υγεία. Η Taylor Swift αποκαλύπτει το προσωπικό παρασκήνιο πίσω από μια μεγάλη της επιτυχία. Ακόμα και πολιτικοί παράγοντες δέχονται την ίδια μεταχείριση: ο Tucker Carlson, μπροστά σε ένα φλιτζάνι τσάι και ένα μικρόφωνο, περιγράφει πώς ήταν πραγματικά στο εσωτερικό κύκλο του Donald Trump.

Το φαινόμενο αυτό δεν περιορίζεται στους New York Times. Σε μια προσπάθεια προσέλκυσης προσοχής, καθώς τα παραδοσιακά έσοδα καταρρέουν και η εμπλοκή του κοινού γίνεται ο υπέρτατος στόχος, τα περισσότερα ιστορικά ΜΜΕ επενδύουν πλέον σε περιεχόμενο γύρω από διασημότητες. Την ίδια στιγμή, το γνωστό tabloid TMZ ακολουθεί την αντίθετη πορεία, ανοίγοντας γραφείο στην Ουάσιγκτον με τίτλους εξίσου πικάντικους όσο και οι συνηθισμένοι του.

Η επικίνδυνη άνοδος της διασημότητας στα πολιτικά ΜΜΕ

Ο κίνδυνος να οργανωθούν τα ΜΜΕ γύρω από τη διασημότητα φαίνεται ξεκάθαρα στην περίπτωση του Donald Trump. Το 2016 ήταν ένας απρόσμενος υποψήφιος πρόεδρος — όμως, ως παρουσιαστής reality και λάτρης των καλωδιακών ειδήσεων, προσέφερε εντυπωσιακά πρωτοσέλιδα. Τα ΜΜΕ ανακάλυψαν ότι η κάλυψή του ως celebrity ήταν εξαιρετικά επικερδής σε μια δύσκολη περίοδο για τον κλάδο και μετέτρεψαν την προεκλογική του εκστρατεία σε μαζικό τηλεοπτικό θέαμα.

Σε συνέδριο της Morgan Stanley Technology, Media, and Telecom το 2016, ο τότε πρόεδρος του CBS, Les Moonves, παραδέχθηκε πως η υποψηφιότητα του Trump «ίσως να μην είναι καλή για την Αμερική, αλλά είναι τρομερά καλή για το CBS». «Ποιος θα περίμενε αυτή τη διαδρομή που ζούμε όλοι; Τα χρήματα ρέουν και περνάμε καλά», είπε χαρακτηριστικά. «Δεν έχω ξαναδεί κάτι τέτοιο — θα είναι μια πολύ καλή χρονιά για εμάς. Συγγνώμη που το λέω. Είναι φρικτό, αλλά… συνέχισε έτσι Donald!».

Παρά τις συχνές επιθέσεις του Trump στους δημοσιογράφους και τον χλευασμό από τα μέσα ενημέρωσης, η σχέση αυτή αποδείχθηκε τελικά αμοιβαία επωφελής. Ο Trump εξασφάλισε πάνω από $5 δισεκατομμύρια δωρεάν προβολή κατά την πρώτη του προεκλογική εκστρατεία.

Στις εκλογές του 2016, ο Trump έλαβε μόνος του περισσότερο τηλεοπτικό χρόνο από όλους τους Δημοκρατικούς υποψηφίους μαζί. Σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύτηκε στην Washington Post το 2015, ο πολιτικός επιστήμονας John Sides υποστήριξε πως η εκρηκτική άνοδος του Trump στις δημοσκοπήσεις των Ρεπουμπλικανών οφειλόταν κυρίως στη συνεχή προβολή από τα ΜΜΕ μετά την ανακοίνωση της υποψηφιότητάς του. Εκείνη τη στιγμή, ήταν ήδη ο πιο αναγνωρίσιμος υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών: σύμφωνα με έρευνα της Gallup, το 2015 τον γνώριζε το 92 % των Ρεπουμπλικανών και ανεξάρτητων ψηφοφόρων, έναντι 81 % για τον επόμενο πιο γνωστό υποψήφιο, τον Jeb Bush.

Το τίμημα της διασημότητας: Εμπιστοσύνη και δημοκρατία

Η σχέση αγάπης-μίσους μεταξύ πολιτικών ΜΜΕ και Trump σηματοδότησε την αρχή μιας τάσης που πλέον κορυφώνεται: τα ιστορικά μέσα βασίζουν τη στρατηγική τους στην εγγύτητα με τους διάσημους. Ως αποτέλεσμα, η δημοσιογραφία μοιάζει όλο και περισσότερο με άσκηση συμπάθειας προς τους πλούσιους και διάσημους αντί για έλεγχο της εξουσίας.

Ήδη από το 1990, ο καθηγητής νομικής στο Stanford Lawrence M. Friedman, ανέλυσε αυτή τη μετατόπιση στο βιβλίο «The Republic of Choice: Law, Authority, and Culture». Υποστήριξε πως η εξουσία εξαρτάται πλέον από το κοινό: «Τα μαζικά μέσα και η κουλτούρα της διασημότητας ενισχύουν το ένα το άλλο… αυτό επιτρέπει μια συνεχή, δραστική αλλαγή στη δομή της εξουσίας — μια αλλαγή που συμβαίνει σχεδόν σιωπηρά.» Σύμφωνα με τον Friedman, η κουλτούρα της διασημότητας ευδοκιμεί σε έναν κόσμο χωρίς σταθερή θεσμική εξουσία, όπου η δύναμη μετακινείται από «σεβαστές» μορφές σε αναγνωρίσιμα πρόσωπα.

Η εμπιστοσύνη των Αμερικανών στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα εδώ και δεκαετίες. Μετά από ένα σύντομο κύμα ενότητας μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, η εμπιστοσύνη διαβρώθηκε σταθερά κατά τη διάρκεια της προεδρίας Bush και παραμένει χαμηλή μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με έρευνα του Pew Research Center το 2023, μόλις 16 % των ενηλίκων στις ΗΠΑ δήλωσαν ότι εμπιστεύονται την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να πράττει το σωστό πάντα ή τις περισσότερες φορές — ποσοστό που έχει καταρρεύσει από το 73 % το 1958.

Αντίστοιχη πορεία ακολουθεί και η εμπιστοσύνη στα μεγάλα εθνικά μέσα ενημέρωσης. Τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί ιδιαίτερα έντονα στη δεξιά πτέρυγα του ιδεολογικού φάσματος: λιγότεροι από τους μισούς Ρεπουμπλικανούς ή φιλορεπουμπλικανούς δηλώνουν ότι έχουν έστω κάποια εμπιστοσύνη στις εθνικές ειδησεογραφικές οργανώσεις.

Οικονομική κρίση στον Τύπο και αναζήτηση νέων δρόμων

Η διάβρωση της εμπιστοσύνης συνέπεσε — και επιτάχυνε — μια οικονομική κρίση στον χώρο των μέσων ενημέρωσης. Δεν αποτελεί μυστικό πως το παραδοσιακό επιχειρηματικό μοντέλο των ιστορικών μέσων δοκιμάζεται σκληρά. Τον Φεβρουάριο του 2026, η Washington Post απέλυσε σχεδόν το ένα τρίτο του συνόλου των εργαζομένων της. Η εφημερίδα είχε ήδη προχωρήσει σε προγράμματα εθελουσίας εξόδου το 2023 και το 2024 ενώ έχασε εκατοντάδες χιλιάδες συνδρομητές.

Πηγή: jacobin.com/Teresa Xie, "Celebrity Culture Is Swallowing the News Media"

/

Αποκάλυψη των New York Times: Πώς το Ισραήλ χειραγώγησε τη Eurovision σε εργαλείο

 

New York Times: Πώς το Ισραήλ μετέτρεψε την Eurovision σε εργαλείο ισχύος 

koutipandoras.gr

 

 4–6 λεπτά

---

Τους τελευταίους μήνες, Ισραηλινοί διπλωμάτες πραγματοποίησαν παρασκηνιακές επαφές με ευρωπαϊκούς ραδιοτηλεοπτικούς φορείς και αξιωματούχους, προσπαθώντας να αποτρέψουν ένα σενάριο που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε αδιανόητο: τον αποκλεισμό του Israel από τη Eurovision λόγω του πολέμου στη Γάζα.

Σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ των New York Times, αρκετοί δημόσιοι ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί εξέταζαν σοβαρά το ενδεχόμενο μποϊκοτάζ, ενώ αυξάνονταν οι πιέσεις προς την EBU να αποκλείσει τη χώρα από τον διαγωνισμό.

How Israel Turned Eurovision's Stage Into a Soft Power Tool

Η κρίση αυτή εξελίχθηκε παράλληλα με τη διεθνή κατακραυγή για τον πόλεμο στη Γάζα, καθώς επιτροπή κατηγόρησε πρόσφατα το Ισραήλ για γενοκτονία, κατηγορία που η ισραηλινή κυβέρνηση απορρίπτει κατηγορηματικά.

Για το Ισραήλ, η Eurovision απέκτησε πολύ μεγαλύτερη σημασία από έναν απλό μουσικό διαγωνισμό με εκατομμύρια θεατές. Μετατράπηκε σε εργαλείο δημόσιας διπλωματίας και «ήπιας ισχύος», σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής εικόνα της χώρας δοκιμάζεται έντονα.

Η εκστρατεία επιρροής

Η έρευνα των Times περιγράφει μια συντονισμένη εκστρατεία προώθησης της ισραηλινής συμμετοχής, η οποία φέρεται να χρηματοδοτήθηκε εν μέρει ακόμη και από το γραφείο του Benjamin Netanyahu.

Παρότι οι κανόνες της Eurovision θεωρητικά απαγορεύουν κυβερνητική παρέμβαση στη διαδικασία ψηφοφορίας, το Ισραήλ φέρεται να επένδυσε πάνω από 1 εκατ. δολάρια σε καμπάνιες προβολής, διαφημίσεις και οργανωμένη κινητοποίηση ψηφοφόρων.

Η συμμετοχή του Ισραήλ κατέγραψε εντυπωσιακές επιδόσεις στη λαϊκή ψήφο ακόμη και σε χώρες όπου οι δημοσκοπήσεις δείχνουν έντονα αρνητική στάση απέναντι στην ισραηλινή κυβέρνηση, γεγονός που ενίσχυσε τις υποψίες περί οργανωμένης επηρεασμού του televoting.

Ωστόσο, σύμφωνα με τους Times, δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι χρησιμοποιήθηκαν bots ή παράνομες τεχνικές χειραγώγησης.Ο διευθυντής της Eurovision Martin Green παραδέχθηκε ότι οι κινήσεις του Ισραήλ ήταν «υπερβολικές», αν και αρνήθηκε ότι καθόρισαν το τελικό αποτέλεσμα.

Η υπόθεση προκάλεσε βαθιά κρίση στο εσωτερικό της Eurovision. Πέντε χώρες, ανάμεσά τους η Ισλανδία, αποφάσισαν να απέχουν ή να μποϊκοτάρουν τον διαγωνισμό, διαμαρτυρόμενες για τη συμμετοχή του Ισραήλ.

Ο επικεφαλής της ισλανδικής δημόσιας τηλεόρασης, Stefán Eiríksson, εξέφρασε ανοιχτά την έκπληξή του για το γεγονός ότι ισραηλινές πρεσβείες ασχολούνταν ενεργά με ένα ζήτημα που θεωρητικά αφορά αποκλειστικά έναν μουσικό θεσμό.

Παράλληλα, η EBU κατηγορείται ότι χειρίστηκε το ζήτημα με αδιαφάνεια:

• κράτησε μυστικά τα πλήρη δεδομένα της ψηφοφορίας,
• απέφυγε δημόσια έρευνα για την ισραηλινή εκστρατεία,
• και φέρεται να πίεσε ραδιοτηλεοπτικούς φορείς να μην προχωρούν σε δημόσιες δηλώσεις.

«Η ισραηλινή κυβέρνηση έχει ουσιαστικά οικειοποιηθεί τη Eurovision», δήλωσε ο πρόεδρος του ισλανδικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα Stefán Jón Hafstein.

Ένας διαγωνισμός στο επίκεντρο της γεωπολιτικής

Η φετινή Eurovision ξεκινά μέσα στη σοβαρότερη κρίση της 70χρονης ιστορίας της. Ο θεσμός που άλλοτε παρουσιαζόταν ως γιορτή ευρωπαϊκής ενότητας και πολιτισμικής ουδετερότητας βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο γεωπολιτικών συγκρούσεων, πολιτικών πιέσεων και πολιτισμικών πολέμων.

Το βασικό αφήγημα της Eurovision —ότι «η πολιτική δεν έχει θέση στον διαγωνισμό»— μοιάζει πλέον όλο και πιο δύσκολο να υποστηριχθεί.Η διαμάχη έχει ήδη οικονομικές συνέπειες για την EBU, η οποία αντιμετωπίζει απώλειες από αποχωρήσεις και δυσκολίες στην εξεύρεση χορηγών.

Ο ίδιος ο Μάρτιν Γκριν παραδέχθηκε ότι η κρίση γύρω από το Ισραήλ αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που έχει αντιμετωπίσει ποτέ ο διαγωνισμός.

Και ίσως για πρώτη φορά, η Eurovision, ένα γεγονός που οικοδομήθηκε πάνω στην ιδέα της ευρωπαϊκής συναίνεσης και της ποπ υπέρβασης των συνόρων, βρέθηκε τόσο κοντά σε μια υπαρξιακή κρίση, όπου η μουσική δεν αρκεί πλέον για να καλύψει τις πολιτικές ρωγμές της εποχής.

Ηλίας Παπαναστασίου: ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ στη μεγάλη οθόνη! Από τον Γκαίμπελς στο Χόλιγουντ

Προπαγάνδα… Όχι δεν γίνεται μόνο από μέσα ενημέρωσης…Υπάρχουν κι άλλα μέσα που χρησιμοποιεί , που μάλλον είναι πολύ πιο αποτελεσματικά. Ίσως το μεγάλο της όπλο να είναι ο κινηματογράφος! Μέσα από την 7η τέχνη, η προπαγάνδα πολλές φορές «μεγαλουργεί». Καθεστώτα σκληρά και απάνθρωπα χρησιμοποίησαν τον κινηματογράφο για να περάσουν την προπαγάνδα τους. Οι Γερμανοί ναζί για παράδειγμα. 
Πως φθάσαμε από τον Γκαίμπελς …στο Χόλιγουντ, το οποίο προφανώς έχει χρησιμοποιηθεί αμέτρητες φορές για να προωθήσει την αμερικανική προπαγάνδα; 
Ο Ηλίας Παπαναστασίου, οικονομολόγος και πολιτικός επιστήμονας πιάνει το νήμα από την αρχή…Πότε ξεκινούν οι επιχειρήσεις προπαγάνδας και πως μέσω του κινηματογράφου και της «ψυχαγωγίας» μας οι εξουσίες μας επιβάλουν πεποιθήσεις για λαούς του κόσμου, στους οποίους …συμπτωματικά επιτίθενται;

Ποιος είναι ο Ηλίας Παπαναστασίου και η εταρεία του Εuronord 

 

Το μυστήριο της αιτίας θανάτου του Μεγάλου Αλεξάνδρου και οι πιθανές ερμηνείες του

 Δηλητηριάστηκε ο Μέγας Αλέξανδρος; Η επιστήμη ρίχνει νέο φως σε ένα πανάρχαιο ερώτημα 

 

Ο θάνατος του Μεγάλου Αλεξάνδρου παραμένει ένα από τα πιο συναρπαστικά και αινιγματικά γεγονότα της αρχαιότητας. Τον Ιούνιο του 323 π.Χ., μέσα στο παλάτι του Ναβουχοδονόσορα Β’, στη Βαβυλώνα, ο ισχυρότερος άνδρας του τότε γνωστού κόσμου άφησε την τελευταία του πνοή. 

 Πηγή: Protagon.gr

Λίγες ημέρες νωρίτερα, κατά τη διάρκεια ενός από τα συνηθισμένα του πολύωρα συμπόσια, αισθάνθηκε ξαφνικά έντονο πόνο και κατέρρευσε. Από εκείνη τη στιγμή, γράφει το National Geographic, ξεκίνησε η ραγδαία επιδείνωση της υγείας του: υψηλός πυρετός, έντονη δίψα, αδυναμία, πόνοι στην κοιλιά, πιθανές κρίσεις και σταδιακή απώλεια κινητικότητας. Προς το τέλος, δεν μπορούσε πλέον να μιλήσει ή να κινηθεί, βυθισμένος σε μια κατάσταση που έμοιαζε με λήθαργο. 

Ενα από τα πιο παράξενα στοιχεία, που ενίσχυσαν το μυστήριο του θανάτου του, ήταν ότι το σώμα του δεν παρουσίασε σημάδια αποσύνθεσης για έξι ολόκληρες ημέρες μετά το τέλος. Για τους αρχαίους Ελληνες, σημειώνει το NatGeo, αυτό ερμηνεύτηκε ως ένδειξη θεϊκής φύσης, επιβεβαιώθηκε δηλαδή η προϋπάρχουσα αντίληψη ότι ο Αλέξανδρος ήταν κάτι περισσότερο από άνθρωπος. 

Για τους μεταγενέστερους, όμως, το γεγονός αυτό αποτέλεσε αφετηρία αμέτρητων θεωριών και εικασιών. Παρά τις προσπάθειες ιστορικών και επιστημόνων επί δύο χιλιετίες, η αιτία θανάτου του 32χρονου στρατηλάτη παραμένει ένα άλυτο «ιστορικό μυστήριο». 

Ηδη από την αρχαιότητα υπήρχαν διαφωνίες για το τι ακριβώς συνέβη. Ορισμένοι απέδιδαν τον θάνατο σε ασθένεια ή λοίμωξη, ενώ άλλοι υποστήριζαν ότι επρόκειτο για δολοφονία μέσω δηλητηρίασης. Σημαντικές μορφές όπως ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος και ο Βολταίρος εξέφρασαν υποψίες για σκοτεινή συνωμοσία. Ο ιστορικός Διόδωρος ο Σικελιώτης ανέφερε ότι η αλήθεια αποκρύφτηκε από τους διαδόχους του Αλεξάνδρου. 

Οσοι υποστήριζαν τη θεωρία της δηλητηρίασης, προσπάθησαν να προσδιορίσουν και το δηλητήριο, σημειώνει το NatGeo. Ο Παυσανίας αναφέρθηκε στη φονική δύναμη του ποταμού Στύγα, ισχυριζόμενος ότι τα νερά του ήταν τόσο τοξικά ώστε θα μπορούσαν να έχουν προκαλέσει τον θάνατο του Αλεξάνδρου. Αλλοι, όπως ο Πλούταρχος, έφτασαν στο σημείο να κατηγορήσουν ακόμη και τον Αριστοτέλη, δάσκαλο του Αλεξάνδρου, ότι παρείχε το δηλητήριο, αν και ιστορικά αυτό δεν ευσταθεί, καθώς ο φιλόσοφος βρισκόταν στην Αθήνα εκείνη την περίοδο. 

Σε αυτό το σημείο, η Ιστορία συναντά τη μυθολογία. Τα ύδατα της Στυγός συνδέθηκαν με το πέρασμα προς τον Αδη, καθώς οι ψυχές των νεκρών διέσχιζαν τα νερά. Ωστόσο, δεν πρόκειται μόνο για μυθικό στοιχείο: τα συγκεκριμένα νερά έχουν ταυτιστεί με το σημερινό Μαυρονέρι, παραπόταμο που εκβάλλει στον Κορινθιακό κόλπο. Από την αρχαιότητα υπήρχαν αναφορές για την επικινδυνότητα των νερών του. Ο Πλάτων μιλούσε για τις «φοβερές δυνάμεις» του, ενώ ο γεωγράφος Στράβων τον χαρακτήριζε «θανατηφόρο». Υπήρχαν επίσης δοξασίες ότι τα νερά του μπορούσαν να διαβρώσουν μέταλλα και κεραμικά δοχεία. 

Η σύγχρονη επιστήμη, γράφει το NatGeo, επιχειρεί να ρίξει νέο φως σε αυτές τις αφηγήσεις. Η ερευνήτρια Adrienne Mayor, ειδική στην Ιστορία της επιστήμης, μελέτησε τη σύνδεση μεταξύ μύθου και φυσικών φαινομένων. Σε συνεργασία με γεωλόγους, χημικούς και τοξικολόγους, εξέτασε το ενδεχόμενο τα νερά της Στυγός να περιείχαν φυσικά δηλητήρια. 

Σύμφωνα με τα ευρήματά της, τα οποία δημοσιεύτηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση Geoheritage, δύο ουσίες θα μπορούσαν να εξηγήσουν τη φήμη του ποταμού: η καλιχεαμυκίνη και το οξαλικό οξύ που παράγεται από λειχήνες. Η καλιχεαμυκίνη σχηματίζεται σε ασβεστολιθικά περιβάλλοντα, όπου το νερό στάζει και εξατμίζεται, δημιουργώντας τοξικές επικαθίσεις. 

Μικροοργανισμοί που αναπτύσσονται εκεί μπορούν να παράγουν εξαιρετικά ισχυρές τοξίνες, ικανές να καταστρέψουν κύτταρα και να προκαλέσουν πολυοργανική ανεπάρκεια. Η ουσία αυτή είναι τόσο ισχυρή, που χρησιμοποιήθηκε στη σύγχρονη ιατρική σε θεραπείες καρκίνου, αν και στη φυσική μορφή της είναι εξαιρετικά επικίνδυνη. 

Παράλληλα, λειχήνες που αναπτύσσονται σε τέτοια περιβάλλοντα μπορούν να εκκρίνουν οξαλικό οξύ, μια διαβρωτική ουσία που εξηγεί τις αρχαίες αναφορές περί «διάλυσης» μετάλλων. Επιπλέον, ορισμένες λειχήνες παράγουν μικροτοξίνες που προκαλούν σοβαρές βλάβες στο ήπαρ. Οι αρχαίοι, όμως, δεν μπορούσαν να διακρίνουν τις λειχήνες από τα πετρώματα ή τα φυτά, και έτσι απέδιδαν τις επιπτώσεις στο ίδιο το νερό. 

Η Mayor, σύμφωνα με το NatGeo, υποστηρίζει ότι τέτοιες φυσικές δηλητηριώδεις ουσίες θα μπορούσαν να έχουν δημιουργήσει τη φήμη της Στυγός ως «θανατηφόρου» ποταμού. Αν ζώα ή άνθρωποι πέθαιναν ύστερα από επαφή με το νερό ή τα φυτά της περιοχής, η μνήμη αυτών των γεγονότων θα ενισχυόταν μέσα από την προφορική παράδοση και θα συνδεόταν με μυθολογικά στοιχεία. 

Σε αυτό το πλαίσιο, εξηγεί το NatGeo, η ιδέα ότι ο Αλέξανδρος δηλητηριάστηκε με νερό από τη Στύγα δεν είναι παράλογη για τους ανθρώπους της εποχής. Τα συμπτώματα που παρουσίασε, πυρετός, αδυναμία και σταδιακή παράλυση, θα μπορούσαν να ταιριάζουν με ορισμένες μορφές δηλητηρίασης. Ωστόσο, η ίδια η Mayor τονίζει ότι η έρευνά της δεν αποδεικνύει τι πραγματικά συνέβη. Χωρίς άμεσες αποδείξεις ή τοξικολογική εξέταση, το ερώτημα παραμένει αναπάντητο. 

Ακόμη και αν σήμερα εξεταστούν τα νερά του Μαυρονερίου και βρεθούν τοξικές ουσίες, αυτό δεν σημαίνει ότι υπήρχαν και στην αρχαιότητα. Οι περιβαλλοντικές συνθήκες αλλάζουν με τον χρόνο, επηρεάζοντας τη χημική σύσταση των υδάτων. 

Τελικά, η έρευνα αυτή δεν λύνει το μυστήριο του θανάτου του Μεγάλου Αλεξάνδρου, αλλά εξηγεί γιατί δημιουργήθηκαν τέτοιες θεωρίες. Οταν οι σύγχρονοί του άρχισαν να υποψιάζονται δηλητηρίαση, στράφηκαν σε ένα ήδη γνωστό και «μυστηριώδες» στοιχείο της φύσης, τα συγκεκριμένα νερά της Στυγός. Ετσι, σημειώνει το NatGeo, η ιστορία του θανάτου του Αλεξάνδρου διαμορφώθηκε μέσα από έναν συνδυασμό πραγματικών γεγονότων, φυσικών φαινομένων και μυθολογικής φαντασίας. 

Το ερώτημα, λοιπόν, παραμένει ανοιχτό. Ισως ο Αλέξανδρος πέθανε από ασθένεια, ίσως από δηλητήριο. Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι ο θάνατός του συνεχίζει να συναρπάζει, αποκαλύπτοντας όχι μόνο τα όρια της επιστήμης, αλλά και τη διαχρονική ανάγκη του ανθρώπου να εξηγεί το ανεξήγητο μέσα από ιστορίες. 

Διαβάστε εδώ τη σχετική επιστημονική δημοσίευση.

Mayor, A.:

Can Geology Explain the Deadly Reputation of the Styx River and Shed Light on the Death of Alexander the Great?.

 

ΥΠΠΟ: Αποκαλύφθηκε στο σύνολό του ο περίβολος του Τύμβου Καστά

Το σύνολο του περιβόλου του Τύμβου Καστά

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη πραγματοποίησε αυτοψία στον Τύμβο Καστά στην Αμφίπολη, όπου οι εργασίες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη. Όπως επισημαίνεται στη σχετική ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού, για πρώτη φορά αποκαλύπτεται το σύνολο του περιβόλου του Τύμβου, με περίμετρο 497 μ., αλλά και η έκταση την οποία καταλαμβάνει το ίδιο το μνημείο –περισσότερα από 20 στρέμματα– αναδεικνύοντας το πραγματικό του μέγεθος. Η Λίνα Μενδώνη ενημερώθηκε από τον Διευθυντή Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων Θεμιστοκλή Βλαχούλη και τον επιβλέποντα Μιχάλη Λεφαντζή, για την πορεία των παρεμβάσεων και τα στάδια της αποκατάστασης.

Έχουν ήδη ολοκληρωθεί η αποκάλυψη του αρχαίου περιβόλου, η αποκατάσταση της αρχικής γεωμετρίας των πρανών του τύμβου και του περιβάλλοντος χώρου του. Έχει, επίσης, υλοποιηθεί, στο μεγαλύτερο ποσοστό της και σε μήκος 105 μέτρων, η αποκατάσταση της νότιας πλευράς του περιβόλου, με τη χρήση αρχαίων μαρμάρινων διάσπαρτων μελών και περιορισμένων νέων μελών, από τεχνητό λίθο. Εξελίσσεται, παράλληλα, η στερέωση του δυτικού τμήματος του περιβόλου, με εκτεταμένες ανατάξεις του πώρινου αντιθήματος, καθώς και η κατασκευή του εκτεταμένου υδραυλικού δικτύου απορροής ομβρίων του Τύμβου. Οι επεμβάσεις αυτές καλύπτουν μία ιδιαίτερα μεγάλη επιφάνεια, καθώς ο Τύμβος καταλαμβάνει έκταση 22 στρεμμάτων, ενώ ο περιβάλλων χώρος του καλύπτει επιπλέον άλλα 30 στρέμματα.

Ο περίβολος που αποκαλύφθηκε στον Τύμβο Καστά

Στο Ταφικό Μνημείο, μετά την περάτωση της στερέωσης και της αποκατάστασης της καμάρας στον ταφικό θάλαμο, και την τοποθέτηση μεταλλικού φορέα αντιστήριξης στο όρυγμα της ταφικής θήκης, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης του αρχαίου οικοδομήματος. Αφαιρέθηκαν όλες οι παλαιότερες μεταλλικές διατάξεις υποστύλωσης και αντιστήριξης, με αποτέλεσμα να είναι πλήρως θεάσιμο το εσωτερικό του μνημείου. Στο αμέσως επόμενο διάστημα έχει προγραμματιστεί η τοποθέτηση της μνημειώδους δίφυλλης μαρμάρινης μακεδονικής θύρας του ταφικού θαλάμου και, στη συνέχεια, των φτερών και της κεφαλής της σφίγγας. Στον περιμετρικό δρόμο, ο οποίος διαμορφώνεται στα ίχνη του αρχαίου περιδρόμου, επισημαίνονται οι μεταγενέστερες φάσεις του μνημείου, όπως το σημείο στάσης του ρωμαϊκού γερανού για την αποξήλωση των μαρμάρων του περιβόλου, καθώς και οι ράμπες καταβίβασης υλικών από την κορυφή του τύμβου. Παράλληλα, διακρίνεται υποτυπώδης αναλημματικός τοίχος, από αργολιθοδομή, στα ανατολικά πρανή, στοιχείο που καταδεικνύει τη διαχρονική αντιμετώπιση τεχνικών προβλημάτων, από την αρχαιότητα έως σήμερα.

Μετά την αυτοψία η Υπουργός Πολιτισμού δήλωσε: «Ο Τύμβος Καστά αποτελεί ένα μοναδικό και μεγαλειώδες μακεδονικό μνημείο, το οποίο, μέσα από την ολοκλήρωση των εργασιών της αποκατάστασης της γεωμετρίας του, αλλά και της αποκάλυψης του συνόλου του περιβόλου του, αναδεικνύει πλέον, με σαφήνεια, την ιστορική σημασία και την αξία του. Ο Τύμβος Καστά αποτελεί τον μεγαλύτερο ταφικό τύμβο που έχει αποκαλυφθεί, μέχρι σήμερα, στη Μακεδονία, με διάμετρο που ξεπερνά τα 140 μέτρα, έναντι 110 μέτρων του Τύμβου των Αιγών, στοιχείο που αποτυπώνει, με σαφήνεια, τη μοναδικότητα και την κλίμακά του. Η, μέχρι σήμερα, επιστημονική έρευνα και τα διαθέσιμα δεδομένα επιβεβαιώνουν τη χρονολόγησή του στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αι. π.Χ., ενώ παράλληλα καταδεικνύουν την εξαιρετικά υψηλή ποιότητα και πολυτέλεια της κατασκευής του, στοιχεία που το συνδέουν άμεσα με την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Η εξέλιξη των εργασιών καθορίζεται από το ίδιο το μνημείο. Κάθε μνημείο αντιμετωπίζεται ως “ζωντανός οργανισμός”, απαιτώντας απόλυτη τεκμηρίωση, προσεκτική διαχείριση και συνεχή μελέτη. Για τον λόγο αυτό, οι παρεμβάσεις στο μνημείο υλοποιούνται με μέγιστη προσοχή και μεθοδικότητα, από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και τον «Δημόκριτο», τους κατ’ εξοχήν ερευνητικούς και επιστημονικούς δημόσιους φορείς μας, τους οποίους συνδράμουν εξειδικευμένες επιστημονικές ομάδες, από την Ελλάδα και από το εξωτερικό. Καθοριστικό ρόλο στη χρηματοδότηση του έργου έχει η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, μέσω των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων των ΕΣΠΑ 2014–2020 και 2021–2027. Ο συνολικός προϋπολογισμός των παρεμβάσεων αναμένεται να υπερβεί τα 15 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, προχωρούν οι διαδικασίες για τη δημιουργία οργανωμένου μουσειακού χώρου, στην ανατολική πλευρά του Τύμβου και των απαραίτητων υποδομών επισκεψιμότητας. Στόχος μας είναι η ασφαλής και ολοκληρωμένη απόδοση του μνημείου, στις αρχές του 2028».

Το ταφικό μνημείο πλήρως θεάσιμο

Το ταφικό μνημείο στον Τύμβο Καστά

Τη Λίνα Μενδώνη συνόδευαν στην αυτοψία ο Αντιπεριφερειάρχης Σερρών Παναγιώτης Σπυρόπουλος, ο Δήμαρχος Αμφίπολης Στέργιος Φραστανλής, η Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Ολυμπία Βικάτου, ο Προϊστάμενος των Διευθύνσεων Αναστηλώσεων Αρχαίων και Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων Θεμιστοκλής Βλαχούλης, ο Προϊστάμενος του Τμήματος Μελετών Αρχαίων Μνημείων Μιχάλης Λεφαντζής, η Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών Δημητρία Μαλαμίδου, η επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας του ΕΙΕ Χαρίκλεια Μπρεκουλάκη και υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Πολιτισμού.

Ακολούθως, η Υπουργός πραγματοποίησε αυτοψία στη μοναδική σωζόμενη ξύλινη αρχαία γέφυρα της Αμφίπολης, που χρονολογείται στον 5ο αι. π.Χ. και μαρτυρείται από τον Θουκυδίδη. Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες προστασίας και συντήρησής της, όπως και η εγκατάσταση του μεταλλικού στεγάστρου για την προστασία του μνημείου. Το έργο υλοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και συνολικό προϋπολογισμό 1,12 εκατ. ευρώ.[..................................]Πηγή: ΥΠΠΟ