ΤΑ ΧΑΪΚΟΥ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ

 

1.

Εν αρχή έστι

η διάπυρος ύλη

αρχή της ζωής 

2.

 

 Μῆνιν ἄειδε 

Αχαιών που με Ίππο

κάψαν  την Τροία

  

3.

 

Για κάθε πιστό 

η καιόμενη βάτος 

θεμέλιο πίστης

4.

 

Πυρ εξ ουρανού

 Διός τιμωρού και του

βιβλικού Θεού 

5.

 

Προμηθέας δεσμώτης, 

κλέφτης της φωτιάς ,

 δώρο στους ανθρώπους 

6.

 

 

Η Δαντική  Κόλαση

 ως αιώνιο πυρ τιμωρίας /εξαγνισμού 

---

7.

 

Ο ήλιος ο ηλιάτορας 

ο πετροπαιχνιδιάτορας (Οδυσσέας Ελύτης)

8. 

 

Πυρά βιβλίων

Fahrenheit 451

NAZΙ ή  MAGA

9.

 

Edvard Munch ,« Η ζήλια», 1895.

 

Φωτιά του πάθους,
της μισαλλοδοξίας,
φωτιά της ζήλιας

10.

 

Φωτιές άσβηστες

της Ελευθερίας και

 του Ανθρωπισμού 

11.

 

Η Χιροσίμα:

αιώνιο άγος της

ανθρωπότητας 

 

12.

 

"The Terror of War" or "Napalm girl"/ Photo : Nick Ut,1972.

 

Δώρα σε Ναπάλμ

«Αποκάλυψη τώρα»

"Love! Uncle Sam" 

 

13.

 

«Παιχνίδια πυρός

του στρατηγού ανέμου»

για τους  αφελείς

14.

 

Επανάσταση:

στα στήθη υπόδουλων

λευτεριάς φλόγα

15.

 

Τα  αυθαίρετα

φως, νερό, τηλέφωνο 

με χάσταγκ # φωτιά

 

16.

  

Η Σμύρνη καίγεται (14 Σεπτεμβρίου 1922)

 

Μόσχα , Λονδίνο 

 Σμύρνη,  Δρέσδη στις φλόγες 

 τυφλών μανιακών 

17.

 

Παλιά  τους Οβριούς, 

τώρα Εβραίοι  καίνε 

Παλαιστίνιους...

 

18.

Kim Basinger in Fool for Love (1985)

«Καίγομαι, καίγομαι, 

ρίξε μου κι άλλο λάδι στη φωτιά»

 

 

ΔΙΑΠΥΡΑ ΣΧΟΛΙΑ

Υπαινικτικός  διαλογισμός πάνω σε ένα φυσικό στοιχείο  ως σύμβολο πολυδιάστατης σημασίας .

Όλα τα ποιήματα περιστρέφονται γύρω από τη φωτιά — είτε ως πραγματικό φαινόμενο  είτε ως μεταφορά.

Η φωτιά ως πρωταρχικό στοιχείο (αρχή της ζωής) δίνει το έναυσμα της δημιουργίας.Στον  Τρωικό όμως Πόλεμο είναι η εκδίκηση και η καταστροφή της πόλης από τους κατακτητές.

 Η καιόμενη βάτος της Εξόδου συμβολίζει την  άφθαρτη θεϊκή παρουσία αλλά και την πνευματική αφύπνιση, ενώ η Θεία Δίκη χρησιμοποιεί τη φωτιά ως εργαλείο τιμωρίας ασεβών, αμαρτωλών και βεβήλων. Μετά θάνατον η  Δαντική Κόλαση συμβολίζει την τιμωρία για τους αμαρτωλούς αλλά και των  "εξαγνισμό" των ψυχών τους.
 Ο Προμηθέας προσφέρει τη φωτιά ως γνώση, τεχνολογία και πολιτισμό στους ανθρώπους, πληρώνοντας το τίμημα της παντοτινής τιμωρίας.

Ο ποιητικός Ήλιος του Ελύτη μετατρέπει τη φωτιά του ηλίου σε ζείδωρο φως που λούζει  ευεργετικά την Ελλάδα.Στον αντίποδα , ο  σκοταδιστικός ρόλος της πυράς συνδέεται   με τις ιστορικές πυρές απαγορευμένων βιβλίων από τους  Ναζί , όπως επίσης και με  τις  αυταρχικές/ακροδεξιές επιδρομές των οπαδών του Τραμπικού MAGA εναντίον "ανίερων" βιβλίων σε δημόσιες βιβλιοθήκες. Η φωτιά επομένως γίνεται  απειλή ολοκληρωτικής εξαφάνισης  της ελευθερίας του λόγου, ετοιμάζοντας  ένα εντελώς δυστοπικό μέλλον για τις κοινωνίες μέσω της καταστροφής του έντυπου  λόγου  (Fahrenheit 451 του  Ρέι Μπράντμπερι).

 Η φωτιά ως συναίσθημα ασίγαστου πάθους  ξεκινά από τη θετική φλόγα του έρωτα/πάθους και φτάνει στο καταστροφικό πύρινο μένος του μίσους και της ζήλιας. Σε   μια άλλη διάσταση, συμβολίζει τα 
  Υψηλά Ιδανικά , με κυρίαρχο στοιχείο την άσβηστη φλόγα της Ελευθερίας και της Ανθρωπιάς. σύμβολο αντίστασης και ανθρωπιστικής ελπίδας όχι μόνο για τα άτομα αλλά και για τους λαούς .Η  φλόγα αυτή οδήγησε τους υπόδουλους λαούς σε μεγάλες κοινωνικές και πολιτικές επαναστάσεις  και σε εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες. 

Διάπυρος ο έρωτας του ερωτευμένου ανθρώπου  που , παρόλο που υποφέρει,  συμβιβάζεται με την ιδέα της συνέχισης του  μαρτυρίου του,αφού  ο πόνος αυτός ταυτίζεται με την ελπίδα της κατάκτησης του ερώμενου προσώπου.


Η σύνδεσή της φωτιάς   με την εξουσία και την αντίσταση (από τον Δία και τον Προμηθέα ως τον «oncle Sam» και τους «καταπατητές της », κάνει τη φωτιά  εργαλείο  υποταγής, εκμετάλλευσης αλλά και όπλο αφύπνισης.Κάποτε "αιρετικοί" και αλλόθρησκοι καίγονταν  "παραδειγματικά" στις δημόσιες πυρές των φανατικών , όμως και σήμερα η φωτιά που σκορπούν τα σύγχρονα όπλα ολέθρου απειλεί με γενοκτονία λαούς που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα

Η φωτιά που κατέκαψε την πόλη της Χιροσίμα  (1945) δεν είναι η φυσική φωτιά που διατρέχει την ιστορία της ανθρωπότητας έως τότε, αλλά η  επινοημένη από επιστήμονες για πολιτικούς λόγους. Αδυνατείς νασκεφτελύς πώς ανθρώπινο μυαλό επινόησε ένα τέτοιο εργαλείο ασύλληπτου σε μαζικότητα και έκταση ολέθρου, που βρίσκεται στα χέρια επικίνδυνων ηγετών , πράγμα που είναι η ανεξίτηλη  κηλίδα ντροπής για το πολιτσμό μας  (άγος).Αλλά και  στον πόλεμο του Βιετνάμ (Apocalypse Now) οι αμέτρητες βόμβες ναπάλμ των ΗΠΑ (Uncle Sam) , που κατέκαψαν δάση και ανθρώπους αυτής της χώρας αποτελούν στίγμα για τη χώρα που διακηρύττει ότι προασπίζεται την ελευθερία του "ελεύθερου" κόσμου.
    

 Η Σύγχρονη Ελληνική Παθογένεια τροφοδοτεί, εδώ και πολλά χρόνια,  τη  χώρα με πυρκαγιές .Ο ωμός και αδηφάγος καπιταλισμός , σε συνδυασμό με την ανυπαρξία πολιτικής βούλησης που δε θέλει , για ψηφοθηρικούς λόγους, να ασχοληθεί  σοβαρά με  το θέμα , ευνοούν το φαινόμενο της αυθαίρετης δόμησης.  Το αυθαίρετο οίκημα σε δημόσιο καταπατημένο χώρο , που ρευματοδοτείται/υδροδοτείται εκτάκτως και τελικά νομιμοποιείται , προορίζεται με μαθηματική ακρίβεια  να καεί στις καλοκαιρινές πυρκαγιές κάποια μέρα, όταν θα κάνει κουμάντο ο ανίκητος "στρατηγός άνεμος" στην περιοχή του.

Gerontakos

Αύγουστος 2026 

ΧΟΡΟΣ - Carolyn Carlson - ARTE Concert :"Midnight Souls/"Ψυχές του Μεσονυχτίου-Μαγεία!

 
Στο πλαίσιο της έκθεσης COSMOS ή τα Φαντάσματα της Αγάπης, η Carolyn Carlson παρουσιάζει την παγκόσμια πρεμιέρα του μπαλέτου  Midnight Souls, το οποίο βασίζεται σε μνημειώδη έργα που σχεδίασε ο καλλιτέχνης Jean-Michel Othoniel. Σκαλισμένα από ημιδιαφανές, ιριδίζον γυαλί, τα 1.000 τούβλα που συνθέτουν αυτά τα μοναδικά έργα λούζουν τη σκηνή με ένα αιθέριο φως στην καρδιά της Αυλής της Τιμής του Παπικού Μεγάρου στην Αβινιόν.

Ένα ζευγάρι χορευτών που σχηματίζεται από τον Ούγκο Μαρσάν, σταρ της Όπερας του Παρισιού, και την Καρολάιν Όσμοντ, χορεύουν το μυστήριο μιας ρομαντικής συνάντησης, ενώ η Σάρα Ορσέλι και ο Γιούχα Μαρσάλο της ομάδας Carolyn Carlson διασχίζουν τη σκηνή σαν τα φαντάσματα ενός αδύνατου έρωτα.

Αυτή η εξαιρετική συνεργασία μεταξύ χορού και εικαστικών τεχνών δημιουργεί μια δυνατή και μελαγχολική εμπειρία, πέρα ​​από κάθε λέξη, που μεταφέρει τους θεατές σε ένα εξυψωμένο και υπέροχο σύμπαν.

Γυρίστηκε στις 1 και 2 Αυγούστου 2025 στο Παπικό Μέγαρο της Αβινιόν.

Ανάλυση της ομάδας Λαγουβάρδου για τα ισχυρότερα μετέμια των τελευταίων 15 ετών

 

Φωτιές: Γιατί καταγράφηκαν τα ισχυρότερα μελτέμια 15ετίας με ριπές 150 χλμ-Ανάλυση της ομάδας Λαγουβάρδου

libre.gr

 5–7 λεπτά

---

💡 AI Summary by Libre

✨Η Ελλάδα αντιμετωπίζει τα ισχυρότερα μελτέμια των τελευταίων 15 ετών, με ριπές ανέμου που ξεπερνούν τα 150 χλμ./ώρα σε περιοχές Αττικής και Κρήτης.

✨Η κλιματική αλλαγή ενισχύει τη βαροβαθμίδα στην Ανατολική Μεσόγειο, προκαλώντας συχνότερους, παρατεταμένους και θερμότερους βόρειους και βορειοανατολικούς ανέμους.

✨Οι ισχυροί άνεμοι και οι αυξημένες θερμοκρασίες ξηραίνουν την εδαφική υγρασία, καθιστώντας τη βλάστηση πιο εύφλεκτη και δυσκολεύοντας την καταπολέμηση των πυρκαγιών.

✨Ο συνδυασμός ανέμων, θερμοκρασιών και ξηρασίας δημιουργεί δυσμενείς συνθήκες που αυξάνουν την ταχύτητα διάδοσης των δασικών πυρκαγιών και την πρόκληση ζημιών.

Η ένταση των ανέμων, σε συνδυασμό με τις ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες εξηγούν εν μέρει τη δυσκολία αντιμετώπισης των μεγάλων δασικών πυρκαγιών των τελευταίων ημερών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ομάδας του Κώστα Λαγουβάρδου από τη μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, πρόκειται για τα ισχυρότερα μελτέμια της τελευταίας 15ετίας.

Τα στοιχεία προέρχονται από μετεωρολογικούς σταθμούς με πολυετή λειτουργία στην Αττική και τη Νότια Κρήτη, όπου εξετάστηκαν οι καταγραφές των τριών θερινών μηνών, περίοδος κατά την οποία εμφανίζονται συχνότερα τα μελτέμια.

Ρεκόρ και ιστορικές καταγραφές σε Αττική και Κρήτη

Οι μετρήσεις καταγράφουν ιδιαίτερα υψηλές ριπές ανέμου, αρκετές από τις οποίες αποτελούν τις μεγαλύτερες που έχουν σημειωθεί από την έναρξη λειτουργίας των σταθμών.

Στον Φουρφουρά Αμαρίου Ρεθύμνου, όπου ο σταθμός λειτουργεί από το 2010, καταγράφηκε στις 29 Ιουλίου 2026 μέγιστη ριπή 111 χλμ./ώρα, η υψηλότερη θερινή τιμή που έχει σημειωθεί ποτέ.

Αντίστοιχα, στον Πλακιά Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου, με λειτουργία από το 2012, σημειώθηκε στις 30 Ιουλίου ριπή 114 χλμ./ώρα, επίσης η μεγαλύτερη καλοκαιρινή καταγραφή του σταθμού.

Στην Πεντέλη, στις εγκαταστάσεις του Εθνικού Αστεροσκοπείου, η μέγιστη ριπή έφθασε τα 108 χλμ./ώρα στις 31 Ιουλίου, αποτελώντας τη δεύτερη υψηλότερη θερινή τιμή από το 2013, όταν ξεκίνησε η λειτουργία του σταθμού. Υψηλότερη είχε καταγραφεί μόνο στις 20 Ιουλίου 2022, με 113 χλμ./ώρα.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και σε δεύτερο σταθμό στην κορυφή της Πεντέλης, όπου στις 31 Ιουλίου καταγράφηκε ριπή 150 χλμ./ώρα. Ωστόσο, επειδή ο συγκεκριμένος σταθμός λειτουργεί μόλις έναν χρόνο, δεν υπάρχουν επαρκή ιστορικά στοιχεία για σύγκριση.

Στην Πάρνηθα, όπου οι μετρήσεις ξεκινούν από το 2010, σημειώθηκε μέγιστη ριπή 109 χλμ./ώρα, η δεύτερη μεγαλύτερη θερινή τιμή του σταθμού, μετά τα 111 χλμ./ώρα που είχαν καταγραφεί τον Αύγουστο του 2025 και τον Ιούλιο του 2024.

Εξαιρετικά εντυπωσιακή ήταν και η καταγραφή στον σταθμό της Παξιμάδας Καρύστου, όπου η μέγιστη ριπή έφθασε τα 150 χλμ./ώρα, αποτελώντας τη μεγαλύτερη θερινή τιμή από την έναρξη λειτουργίας του σταθμού το 2013.

Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, η ομάδα του Κώστα Λαγουβάρδου καταλήγει στο συμπέρασμα ότι πρόκειται το πρόσφατο επεισόδιο ήταν ένα από τα ισχυρότερα μελτέμια των τελευταίων 15 ετών.

Πώς η κλιματική κρίση αλλάζει τα χαρακτηριστικά των μελτεμιών

Σύμφωνα με την επιστημονική ανάλυση της ομάδας του ΜΕΤΕΟ, η κλιματική αλλαγή φαίνεται να επηρεάζει σταδιακά την ατμοσφαιρική κυκλοφορία στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και, κατ’ επέκταση, τα χαρακτηριστικά των μελτεμιών.

Όπως επισημαίνεται, παρατηρείται τάση ενίσχυσης της βαροβαθμίδας μεταξύ των βόρειων και βορειοδυτικών Βαλκανίων και του νοτιοανατολικού Αιγαίου – Δωδεκανήσων, γεγονός που ευνοεί συχνότερη εμφάνιση ισχυρών βόρειων και βορειοανατολικών ανέμων.

Η ζώνη που επηρεάζεται εκτείνεται από την Αλεξανδρούπολη, διασχίζει την κεντρική και νότια Εύβοια, την Αττικοβοιωτία και φθάνει έως τη νότια και νοτιοδυτική Πελοπόννησο.

Οι άνεμοι αυτοί παρουσιάζουν χαρακτηριστικά που δυσχεραίνουν σημαντικά την εξέλιξη των πυρκαγιών, καθώς έχουν μεγάλη διάρκεια, δεν εξασθενούν αισθητά κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενώ είναι συνήθως θερμότεροι από το κλασικό μελτέμι. Παράλληλα, στις υπήνεμες περιοχές ενισχύονται ακόμη περισσότερο λόγω του ανάγλυφου, αποκτώντας ιδιαίτερα ριπαίο χαρακτήρα, γεγονός που μπορεί να επιταχύνει την εξάπλωση των πύρινων μετώπων.

Η άνοδος της θερμοκρασίας αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιάς

Στην ανάλυση επισημαίνεται ακόμη ότι η αύξηση της θερμοκρασίας επιταχύνει την εξάτμιση της εδαφικής υγρασίας, με αποτέλεσμα η καύσιμη ύλη να γίνεται ταχύτερα ξηρή και ιδιαίτερα εύφλεκτη.

Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι στην Ελλάδα η μέση θερμοκρασία της ξηράς αυξήθηκε κατά περίπου 1,5 βαθμό Κελσίου την περίοδο 1991-2020, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο η θερμοκρασία της ξηράς είναι σήμερα περίπου 1,8 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη σε σύγκριση με το 1965.

Σύμφωνα με την επιστημονική προσέγγιση ο συνδυασμός ισχυρών και παρατεταμένων ανέμων, υψηλών θερμοκρασιών και ξηρότερων εδαφικών συνθηκών δημιουργεί ολοένα δυσμενέστερο περιβάλλον για την αντιμετώπιση των μεγάλων δασικών πυρκαγιών, αυξάνοντας την ταχύτητα εξάπλωσής τους και δυσχεραίνοντας το έργο των πυροσβεστικών δυνάμεων.

Συγχαρητήρια , κύριε Καρυπίδη! Φέρατε στην ομάδα του Άρη Θεσσαλονίκης ένα καταδικασμένα πρωτόδικα ...βιαστή!

 

Τι κι αν o Ράφα Μιρ βίασε γυναίκα; Ο Άρης λέει «έλα μωρέ» και του κάνει συμβόλαιο

Στεφανία Παπαδημητρίου

 

rosa.gr

 

4–5 λεπτά

---

Λίγο κόντεξτ πριν πάμε παρακάτω: Στις 15 Ιουνίου 2026, διαβάζαμε για τον Ισπανό ποδοσφαιριστή Ράφα Μιρ, ο οποίος καταδικάστηκε πρωτόδικα σε 8,5 χρόνια φυλάκισης για υπόθεση σεξουαλικής κακοποίησης. Ούτε δύο μήνες μετά, διαβάζουμε πως ο Άρης (η ομάδα της Θεσσαλονίκης ντε) του δίνει λεφτά για να τον αποκτήσει για μία διετία. Και τα ελληνικά αθλητικά μίντια ΠΡΟΦΑΝΩΣ επικεντρώνοντια στον κλοιό που σφίγγει για τον Μορόν, αφήνοντας τη μικρούλα αλλά σημαντικούλα πληροφορία πως έχουμε να κάνουμε με καταδικασμένο βιαστή, να περάσει στα ψιλά.

Σε περίπτωση που ο Μιρ κριθεί ένοχος και σε δεύτερο βαθμό, ο Άρης λέει πως θα λύσει το συμβόλαιο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Τον Σεπτέμβρη του 2024, ο ποδοσφαιριστής συνελήφθη, καθώς γυναίκα τον είχε μηνύσει για βιασμό. Εκείνη ισχυριζόταν ότι είχε συναντηθεί με εκείνον, μία φίλη της κι έναν συμπαίκτη του σε ένα κλαμπ, κι αργότερα συνέχισαν στο σπίτι του ποδοσφαιριστή. Εκεί, κατά τα λεγόμενά της, την κακοποίησε σεξουαλικά στην πισίνα και σε μία από τις τουαλέτες. Τότε, ο δικηγόρος του δήλωνε πως η σεξουαλική συνεύρεση ήταν συναινετική. Και ο ίδιος κρίθηκε ένοχος σε πρώτο βαθμό.

Πέφτει κανείς από τα σύννεφα που ελάχιστοι γνωρίζουν τι έχει κάνει ο Μιρ; Που, για μία ακόμα φορά, αν είσαι άντρας και καλός στη δουλειά σου, ο κόσμος επικεντρώνεται σε αυτό και ξεπλένει την εγκληματική σου συμπεριφορά;

Όχι, είναι η απάντηση. Ο αθλητισμός έχει αποδείξει πολλές φορές ότι διαθέτει μια σχεδόν ανεξάντλητη ικανότητα να συγχωρεί τους άντρες -για τις αθλήτριες που καταγγέλλουν άντρες, βέβαια, η φάση αλλάζει. Θυμόμαστε όλ@ όταν ξέσπασε το ελληνικό #MeToo και καταξιωμένοι αθλητές έβγαιναν δημόσια και αμφισβητούσαν τις καταγγελίες εξίσου καταξιωμένων αθλητριών -έτσι δεν είναι;

Προχωράμε. Ο Μιρ δεν είναι ο πρώτος και, δυστυχώς, δεν θα είναι ο τελευταίος. Τα λέγαμε για τον Κόνορ ΜακΓκρέγκορ για προάλλες. Συνέχισε να αντιμετωπίζεται σαν ένας από τους μεγαλύτερους σταρ των μαχητικών αθλημάτων, ακόμα κι αφού κρίθηκε αστικά υπεύθυνος για τον βιασμό της Νικίτα Χαντ. Ο Τζίμι Φάλον τον υποδέχτηκε στην εκπομπή του σαν να μην είχε συμβεί τίποτα, χαμογέλασε, αστειεύτηκε μαζί του και του έδωσε το βήμα που δίνεται στους αγαπημένους της ποπ κουλτούρας -όχι σε έναν άνθρωπο που έχει κριθεί υπεύθυνος για μια τόσο σοβαρή μορφή έμφυλης βίας.

Να πούμε για τον Ντάνι Άλβες; Παραμένει ένας από τους πιο δοξασμένους ποδοσφαιριστές της γενιάς του -άσχετο που καταδικάστηκε πρωτόδικα βιασμό, πέρασε χρόνο στη φυλακή και αποφυλακίστηκε με εγγύηση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Πίσω στον Μιρ. Αντί να συζητάμε ότι μια ελληνική ομάδα επενδύει σε έναν άνθρωπο που καταδικάστηκε πρωτόδικα για σεξουαλική κακοποίηση, η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το αν θα δημιουργηθεί πρόβλημα με τον Μορόν, αν θα δέσει με το σύστημα και αν ο Άρης έκανε καλή μεταγραφική κίνηση. Η καταδίκη, στην καλύτερη είναι μία παραγραφούλα στα άρθρα.

Τι είναι αυτό; Ξέπλυμα. Έτσι ακριβώς λειτουργεί: Η πληροφορία υπάρχει μπροστά μας και επιλέγουμε συλλογικά να τη μικρύνουμε. Να την κρύψουμε μέσα στην τελευταία παράγραφο. Να τη διατυπώσουμε τόσο ουδέτερα, ώστε να μην ενοχλεί κανέναν.

Πλυντήριο γίνεσαι από επιλογή, ε. Ως ομάδα, όταν αποφασίζεις ποιον θέλεις να φορά τη φανέλα σου. Ως μέσο ενημέρωσης, όταν αποφασίζεις τις πληροφορίες που θα κρύψεις. Ως φίλαθλος, όταν επαναλαμβάνεις ότι «εμένα με νοιάζει μόνο τι κάνει μέσα στο γήπεδο», λες και ένας άνθρωπος μπορεί να χωριστεί στα δύο: στον ποδοσφαιριστή που αξίζει χειροκρότημα και στον άντρα που καταδικάστηκε για σεξουαλική κακοποίηση.

Αυτό εννοούμε όταν μιλάμε για male privilege. Ότι για πολλές γυναίκες μία καταγγελία ή μια δίκη αρκεί για να στιγματιστούν για πάντα. Για πολλούς άντρες, όμως, ούτε η καταδίκη είναι αρκετή για να σταματήσει η καριέρα τους, αν είναι αρκετά καλοί στη δουλειά τους.

Και η έμφυλη βία κανονικοποιείται, και οι κακοποιητές συνεχίζουν κανονικά τις δουλίτσες τους, και τα θύματά τους μαθαίνουν πως το «να μιλάτε» δεν έχει κανένα απολύτως νόημα.

Η ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ

 

 

ΠΡΙΝ ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΠΟΥ ΑΝΑΡΤΟΥΜΕ, ΣΥΛΛΕΞΑΜΕ

ΑΠΟ ΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ , ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ «ΕΠΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ» ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΡΑΓΩΔΙΕΣ    ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ, ΠΟΥ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ ΝΑ ΘΕΩΡΗΘΟΥΝ ΜΕ ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΜΕΤΡΑ ΔΙΚΑΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΜΕΝΕΣ ΕΩΣ ΑΝΗΘΙΚΕΣ ΚΑΙ  ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΕΣ 

 

1.  Η συμπεριφορά του Οδυσσέα συχνά τον φέρνει σε σύγκρουση με το ηρωικό ιδεώδες άλλων ηρώων. Ο Αχιλλέας τον κατηγορεί για δολιότητα, λέγοντας ότι τον μισεί "σαν τις πύλες του Άδη". Ο Φιλοκτήτης τον αποκαλεί "επονείδιστο" και "αναίσχυντο" για την απατηλό χαρακτήρα του. Ακόμα και η θεά Αθηνά, που τον προστατεύει, τον αναγνωρίζει ως τον πιο πονηρό θνητό, έναν "χαμαιλέοντα, έναν απύθμενο σάκο με πονηριές". 

 Αρχικά , για να μην πάει στην Τροία, ο Οδυσσέας προσποιήθηκε τον τρελό, οργώνοντας την άμμο της παραλίας με ένα βόδι και ένα γαϊδούρι ζεμένα μαζί και σπέρνοντας αλάτι.

 Ο Παλαμήδης αποκάλυψε το ψέμα βάζοντας τον μικρό γιο του Οδυσσέα, Τηλέμαχο, μπροστά στο αλέτρι. Ο Οδυσσέας σταμάτησε για να μην τον πατήσει, αποκαλύπτοντας την απάτη του.
 
Για να εκδικηθεί τον Παλαμήδη που τον ξεσκέπασε, ο Οδυσσέας τον κατηγόρησε ψευδώς για προδοσία. Έγραψε μια πλαστή επιστολή που έδειχνε ότι ο Παλαμήδης συνωμοτούσε με τους Τρώες και έκρυψε χρυσάφι στη σκηνή του για να τον ενοχοποιήσει. Ο Παλαμήδης καταδικάστηκε σε θάνατο με λιθοβολισμό από τους Έλληνες.

 Στο δρόμο για την Τροία, ο Φιλοκτήτης δαγκώθηκε από ένα φίδι και η πληγή του μύριζε άσχημα. Ο Οδυσσέας έπεισε τους άλλους Έλληνες να τον εγκαταλείψουν σε μια έρημο νησί (τη Λήμνο), όπου υπέφερε για δέκα χρόνια. Αργότερα, όταν έμαθε ότι η Τροία θα έπεφτε μόνο με τα τόξα του Ηρακλή που είχε ο Φιλοκτήτης, ο Οδυσσέας επέστρεψε για να τα πάρει με δόλο.

 

    Μαζί με τον Διομήδη, ο Οδυσσέας μπήκε στην Τροία και έκλεψε το Παλλάδιο, ένα ξόανο της Αθηνάς που θεωρούνταν ότι προστάτευε την πόλη. Σύμφωνα με κάποιες πηγές, αφού το έκλεψαν, ο Οδυσσέας σκέφτηκε να σκοτώσει τον Διομήδη για να πάρει όλη τη δόξα αυτός, αλλά ο Διομήδης τον ανακάλυψε και τον ανάγκασε να γυρίσουν μαζί στο στρατόπεδο με το σπαθί του στην πλάτη του.

 

Μετά την πτώση της Τροίας, ο Οδυσσέας συνέστησε και υποστήριξε την εκτέλεση του Αστυάνακτα, του μικρού γιου του Έκτορα. Σύμφωνα όμως με το έργο Ιλίου Πέρσις, πήρε το παιδί από την αγκαλιά της μητέρας του, της Ανδρομάχης, και το έριξε από τα τείχη της πόλης στον γκρεμό για να εξαφανιστεί η βασιλική γραμμή της Τροίας.

 
  Στην Ιλιάδα, ο Οδυσσέας και ο Διομήδης κάνουν μια νυχτερινή επιδρομή στο τρωικό στρατόπεδο. Πιάνουν τον Δόλωνα, έναν Τρώα κατάσκοπο, και αφού του αποσπούν πληροφορίες, τον εκτελούν χωρίς δίκη.

 
  Στον διαγωνισμό πάλης κατά τη διάρκεια των αγώνων προς τιμήν του Πατρόκλου, ο Οδυσσέας προσπάθησε να χτυπήσει ύπουλα τον Αίαντα στο πίσω μέρος του γόνατος για να τον ρίξει. Ο Αίαντας όμως τον αντελήφθη και τον απέφυγε, αλλά η πράξη του αυτή καταγράφεται ως ανέντιμη (μπαμπέσικη). 

 
Μετά τον θάνατο του Αχιλλέα, ο Οδυσσέας και ο Αίαντας διεκδίκησαν τα όπλα του. Ο Οδυσσέας, με την εξυπνάδα και την ευγλωττία του, κατάφερε να πείσει τους στρατηγούς ότι του άξιζαν περισσότερο. Ο Αίαντας, τρελαμένος από την ντροπή και την αδικία, αυτοκτόνησε. Αν και η κρίση ήταν των στρατηγών, η δολιότητα του Οδυσσέα θεωρήθηκε η αιτία για την αυτοχειρία του ηρωικού Αίαντα. 

Στην Οδύσσεια, ο Οδυσσέας επιστρέφει στην Ιθάκη μεταμφιεσμένος σε ζητιάνο για να εξαπατήσει τους μνηστήρες. Επίσης, λέει εκτενείς ψεύτικες ιστορίες για την ταυτότητά του, προκειμένου να πετύχει το στόχο του.
   Αν και δικαιολογείται ως εκδίκηση, η σφαγή των 108 μνηστήρων είναι εξαιρετικά βίαιη και ωμή. Ο Οδυσσέας δεν δίνει καμία ευκαιρία για παράδοση, εκτελεί τους πάντες στο παλάτι.

 
 Με την έγκρισή του ο  Τηλέμαχος πρωτοστατεί στον απαγχονισμό των πιστών στους μνηστήρες υπηρετριών του ανακτόρου αλλά και του Μελάνθιο,που ήταν ο επικεφαλής γιδοβοσκός (αιπόλος) στην  Ιθάκη και αποτελεί το απόλυτο σύμβολο του κακού και άπιστου δούλου στην Οδύσσεια.Σε αντίθεση με τον πιστό χοιροβοσκό Εύμαιο, ο Μελάνθιος πρόδωσε τον βασιλιά του και τάχθηκε ανοιχτά με το μέρος των μνηστήρων, όταν δε ήρθε ο Οδυσσέας στο παλάτι ως ζητιάνος τον κακομεταχειρίστηκε με αφάνταση σκληρότηταΟι πράξεις αυτές  αμαυρώνουν τον θρίαμβό του.Παρουσιάζουμε την συγκλονιστική περιγραφή του θανάτου των υπηρετριών και του Μελανθέα στη Ραψωδία Χ της Οδύσσειας  σε μετάφραση Δημήτρη Μαρωνίτη:

 
 «Στο μεταξύ ο Τηλέμαχος, μαζί του ο βουκόλος κι ο χοιροβοσκός,
ενώ οι δούλες μάζευαν τα ξύσματα και τα πετούσαν έξω.
Κι όταν τα πάντα στην καλοστημένη αίθουσα μπήκαν σε τάξη,
τις δούλες σέρνουν, τις πήγαν στην αυλή κι εκεί,
στον θόλο ανάμεσα και στον ωραίο φράχτη, τις στρίμωξαν
460στο στένωμα, να μην μπορεί καμιά τους να ξεφύγει.
Οπότε κι ο Τηλέμαχος, με τη δική του γνώση, πρώτος μίλησε:
«Όχι, δεν θα ᾽θελα μ᾽ έντιμο θάνατο να πάρω την ψυχή τους,
αυτών που μοναχά όνειδος και ντροπή φόρτωσαν στο κεφάλι μας,
εμένα και της μάνας μου, έρωτα κάνοντας με τους μνηστήρες.»
Είπε, κι ευθύς πιάνει χοντρό σχοινί από καράβι κυανόπρωρο,
σε μια ψηλή κολόνα του θόλου το προσδένει, ολόγυρα
το τύλιξε και το τεντώνει όσο μπορούσε πιο ψηλά,
για να μη φτάνουν τα ποδάρια τους στο χώμα.
Πώς τσίχλες μ᾽ ανοιχτές φτερούγες ή άγρια περιστέρια
σε βρόχια μπλέκονται, στημένα μες σε θάμνα, ενώ γυρεύουν
470στη φωλιά τους να χωθούν, και ξαφνικά φριχτό το κούρνιασμα
τους βγαίνει· έτσι κι εκείνες στη σειρά κρατούσαν το κεφάλι τους,
με τη θηλιά γύρω από τον λαιμό τους περασμένη, να βρούνε
άθλιο θάνατο, καθώς τα πόδια κρεμασμένα σφάδαζαν —
για λίγο όμως, όχι για πολύ.
Συνάμα τον Μελάνθιο τον έσυραν κι αυτόν μπροστά στο πρόθυρο,
και μέσα στην αυλή, με ανελέητο χαλκό, του κόβουν
μύτη κι αφτιά, του ξεριζώνουν τ᾽ αχαμνά, για να τα φάνε ωμά
οι σκύλοι, κι ακόμη απόκοψαν τα χέρια και τα πόδια του μ᾽ άγριο θυμό.
Μετά κι οι ίδιοι πλένουν χέρια και πόδια, κι ύστερα προχωρούν
τον Οδυσσέα να βρουν, έχοντας συντελέσει πια το έργο τους».

*********************************

 

Τα σκοτεινά εγκλήματα του Οδυσσέα που δε μας έμαθαν στο σχολείο

 Όταν ακούμε το όνομα Οδυσσέας, φέρνουμε φυσικά στο μυαλό μας έναν από τους μεγαλύτερους ήρωες της ελληνικής μυθολογίας. Τον βασιλιά της Ιθάκης. Τον άνθρωπο πίσω από τον Δούρειο Ίππο. Τον πολυμήχανο ταξιδευτή της Οδύσσειας. 

Αλλά, αν διαβάσει κανείς προσεκτικά τις αρχαίες πηγές, θα βρει και μια πολύ διαφορετική εικόνα. Την εικόνα ενός ανθρώπου που έκανε ορισμένες πράξεις, που στην καλύτερη θα μπορούσαμε να τις αποκαλέσουμε αμφιλεγόμενες.

Βασικά, με τα σημερινά δεδομένα, πολλές από αυτές θα τις αποκαλούσαμε μέχρι και εγκλήματα.

Βέβαια, υπάρχει ένα πρόβλημα. Οι αρχαίοι Έλληνες δεν έβλεπαν το έγκλημα με τον ίδιο τρόπο που το βλέπουμε εμείς.

Οπότε, το ερώτημα που προκύπτει είναι το εξής: 

Ήταν τελικά ο Οδυσσέας ένας ήρωας… ή ένας πολύ επικίνδυνος και μοχθηρός άνθρωπος;

_______________

  

Τα αρχαία κείμενα δεν είναι με το μέρος των ακροδεξιών οπαδών της "λευκής υπεροχής" που θεοποιούν άκριτα τον κλασικό κόσμο

 

Οδύσσεια / Όταν τα αρχαία κείμενα απαντούν στις ακροδεξιές ενστάσεις (μέρος 1ο)

Ελένη Καρασαββίδου

 tvxs.gr

 

 10–12 λεπτά

---

«Το κλασικό παρελθόν αρνείται να μείνει παρελθόν», έγραψε ο Wenger (2017) και ο πολιτικο-κοινωνικός διάλογος γύρω από την Οδύσσεια του Νόλαν αποδεικνύει και πάλι την χρήση του μέσα στους αιώνες για την διαμόρφωση ηγεμονικών ταυτοτήτων και αφηγημάτων που απηχούν τις ανάγκες ιστορικών πλαισίων πολύ διαφορετικών και με προθέσεις πολύ πέρα των κλασσικών.

Όχι μόνο ο νεοκλασσικισμός αποτελεί μια εκδοχή της αρχαίας Ελλάδας που εφευρέθηκε και παγιώθηκε στα ‘μέτρα’ των ανεγειρόμενων τότε αστικών τάξεων της Ευρώπης από τον Διαφωτισμό και έπειτα ώστε να νομιμοποιήσει πχ την δυτική αποικιοκρατία, αλλά και ο Μεγαλέξανδρος, διαφορετικά προσελημμένος από τους λαούς της Ανατολής, χρησιμοποιείται από τον Κάιζερ για να 

Ως αντιδάνειο, η ίδια ιδεολογία που χτύπησε και τους γηγενείς ως μη επαρκώς ξανθούς, με γνωστότερο παράδειγμα αυτό του Φαλμεράγιερ, θα γινόταν μέρος του νέο-ελληνικού φαντασιακού, εσωτερικεύοντας και παγιώνοντας μέσα μας αυτό που ο Kiossev, (2004) επεσήμανε ως αυτό-αποικιοκρατούμενες κουλτούρες, ως επικράτηση δλδ μιας αντίληψης του εαυτού και του κόσμου που στηρίζεται όχι σε αυτό που είμαστε αλλά σε αυτό που δεν είμαστε (όχι αρκετά Δυτικοί, όχι αρκετά ξανθοί, όχι αρκετά Ευρωπαίοι) σημαδεύοντας σε όλα τα επίπεδα τις σχέσεις μας με τον αναζητούμενο με συγκεκριμένους όρους νεοελληνικό εαυτό μας.

Διαβάστε: Καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Λιλ / Όχι, η «Οδύσσεια» του Νόλαν δεν προδίδει τον Όμηρο

Είτε αφορούσε την απόλυτη άρνηση αφού αμάσητα το θεωρούσαμε περίκλειστο λόγω προγονοπληξίας, είτε το ‘απόλυτα ιδανικό’ αποθεώνοντας αυτό που μας είχε ‘φορεθεί’ ως αντιδάνειο.

Ο θαυμασμός για την κυρίαρχη δυτική εκδοχή του κλασικού κόσμου και η απόρριψη των Ελλήνων, προϊόν αποστείρωσης και ιδεολογικής επιλογής, φαίνεται όχι μόνο στα κείμενα μερίδας περιηγητών του 18ου-19ου αιώνα αλλά και στην στάση του Ράιχ όπως και της τωρινής αλτ ράιτ.

Ο Richard Spencer πχ, ηγέτης του κινήματος Alt Right, οπτικοποιεί αρχαιοελληνικά επιτεύγματα στα δημοφιλή βίντεο του για να νομιμοποιήσει την ‘λευκή υπεροχή’ και να δημιουργήσει αισθήματα ταύτισης με σκοπό την χειραγώγηση του κοινωνικοπολιτικού σώματος ως «μέρος της ιστορίας, του πνεύματος και του πολιτισμού του λαού της Ευρώπης».

Βέβαια αυτή η δυτική ανάγνωση δεν αναιρεί τα θετικά επιτεύγματα της Δύσης, όπως την κριτική σκέψη που οδηγεί στην ικανότητα ‘αυτοθέασης’ και ατομικής/συλλογικής δράσης, η οποία δεν είναι, όπως τίποτε, συνεκτικός μονόλιθος. Αντίθετα προσπαθεί να τα ακυρώσει αμαυρώνοντάς τα, ως συνομωσία ‘εναντίον της’, χρησιμοποιώντας εντελώς επιλεκτικά ιστορικά γεγονότα και γραφές ώστε να απεικάσει σύμφωνα με τις ανάγκες των ελίτ τις προσλήψεις του κόσμου.

Αυτή η επιλεκτική ανάγνωση αγνοεί εμφατικά τους ίδιους τους αρχαίους Έλληνες, τους τρόπους ανάγνωσης του χρώματος και τα κριτήρια κατάτμησης των ανθρώπων. Ας δούμε μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα:

Όχι μόνο η ρατσιστική κατάτμηση με βάση το χρώμα δεν υπήρχε στην αρχαία Ελλάδα -δέστε πως περιγράφει τους Σκύθες ο Ηρόδοτος- αλλά στα ίδια τα Ομηρικά έπη, οι Αιθίοπες, ‘οι άνθρωποι με το πιο σκούρο δέρμα όλων λόγω εγγύτητας στον ήλιο’ αναφέρονται ως «αμύμονες» (άψογοι, θεοφιλείς). Ενώ οι ακροδεξιοί θεωρούν ως προσβολή του πολιτισμού ‘μας’ (λες κι έχουμε κοινό πολιτισμό) και του δυτικού κόσμου (…) το μαύρο δέρμα, ο ίδιος ο Όμηρος, (που δεν περιγράφει ποτέ την Ωραία Ελένη ώστε όλοι να την πλάθουν ως πλάσμα της φαντασίας τους οι αναγνώστες αυτενεργώντας μπροστά στην πρόσληψη της ομορφιάς, κι ενώ ο Μασκ στην ταινία που ετοιμάζει το πιθανότερο θα την αναπαραστήσει ως Σκανδιναβή) τους σέβεται τόσο, ώστε αναφέρει (Ομήρου Ιλ. 1.420-425) ότι οι Ολύμπιοι θεοί τους επισκέπτονται συχνά αν ‘και στην άλλη άκρη του κόσμου’ για να τιμήσουν και να τιμηθούν στα τραπέζια τους (και είναι ενδιαφέρον ότι εκεί πάλι διασώθηκε η ψυχή του χριστιανισμού, η Αιθιοπική Βίβλος).

Ας δούμε τώρα μερικά ακόμη παραδείγματα: Στα έργα αρχαίων συγγραφέων όπως ο Ηρόδοτος, ο Θουκυδίδης, ο Διόδωρος, ο Έφορος, ο Στράβωνας, ο Αρριανός, κ.ά. οι άνθρωποι κρίνονται με βάση τα έθιμα και τον χαρακτήρα και όχι με βάση την ‘λευκότητα του δέρματος’. Το ίδιο βάρβαροι (κι αξίζει να θυμίσουμε πως η ετυμολογία της λέξης βγαίνει από το αρχαίο ‘μπλα μπλα’, δλδ το ‘βαρ βαρ βαρ’, κι αφορά όσους μιλούν ή κατ’ επέκταση πράττουν ακατάληπτα για τους Έλληνες) θεωρούνταν οι λευκοί Σκύθες και οι σκούροι Ινδοί. Η ανάγνωση των σχετικών περιγραφών, και χρησιμοποιώ την διεθνώς κατοχυρωμένη λατινική αρίθμηση) από το βιβλίο Ιστορίαι του Ηρόδοτου(πχ Ι.132 για τους Πέρσες, IV.168 και V.160 για τους Λίβυους, II.12, και ΙΙ.37 για τους Αιγύπτιους, III.99 για τους Ινδούς, I.216, iv.23 και IV.59 για τους Σκύθες V.6 για τους Θράκες (οι οποίοι έχουν ομόθρησκο με τους Έλληνες και δεν είναι ΄μακρινό φύλο’, μην ξεχνάμε πως και ο ίδιος υπήρξε κατά το ήμισυ Θραξ).

Διαβάστε: «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν / Ο Οδυσσέας ως ένας αρχαίος Οπενχάιμερ

Ενώ ο Διόδωρος (Βιβλίο III, 2,3) ισχυρίζεται ότι οι Αιθίοπες (που εννοούνταν ως οι λαοί κάτω από τον Νείλο) ήταν ‘σαν θεοί και δίχως κανένα ελάττωμα’ συμφωνώντας με τον Όμηρο, (και γιατί αυτό να μην περιελάμβανε και τις γυναίκες τους;)και πως στην περιοχή αυτή υπήρξε ο 2ος Όλυμπος στον οποίον οι Θεοί και οι Θεές ζούσαν επι 12ημερο.

Γενικότερα, για να μην μεγαλώσει πολύ το κείμενο, δεν υπάρχει ούτε ένα χωρίο (ας μας το δείξουν! Τους προκαλώ δημόσια) στην αρχαιοελληνική που να περιγράφει τους Έλληνες ως ‘λευκούς’, κι αυτό παρόλο που είχαν έρθει σε επαφή με ανθρώπους μαύρου δέρματος, και είχαν αναπτύξει την περίφημη περιβαλλοντική θεωρία με βάση, όπως είδαμε, την εγγύτητα στον ήλιο. Αυτό δεν σημαίνει πως δεν αναγνώριζαν τους χρωματικούς ‘επιτονισμούς’, οι οποίοι καταγράφονται άλλωστε σε γραπτά και αναπαρίστανται σε αντικείμενα τέχνης, ούτε πως δεν είχαν την δική τους, ελληνοκεντρική, θεωρία διάκρισης. Δεν τους αποδίδουν όμως φυλετική βάση και δεν ιεραρχούν με βάση αυτήν όπως έγινε πολύ αργότερα. Δεν υπάρχει επίσης ούτε ένα χωρίο στο οποίο οι ‘μαύροι’ είναι κατώτεροι από τους λευκούς και η μίξη μαζί τους ‘προσβολή’.

Η έννοια του μαύρου δέρματος ως κριτήριο κατωτερότητας που προσβάλλει τον ‘λευκό μας κόσμο’ μάλιστα (μα αυτοπροσδορίζονταν οι αρχαίοι ως λευκοί;) εφευρέθηκε από την αποικιοκρατία και διένειμε προς νομιμοποίηση μια συγκεκριμένη, ανιστορική εκδοχή, της αρχαίας αντίληψης. Την οποία σήμερα χρησιμοποιεί μαζικά στα δίκτυα η Alt Right, βλέπε πχ τον Mask ή τον Spencer, στα πλαίσια αρχικά του διαφορικού ρατσισμού και τώρα του επελαύνοντα νεοσεπαρατισμού.

Αντίθετα, υπάρχει πληθώρα αποσπασμάτων που δείχνουν ότι σε αντίθεση με την βιολογία που χρησιμοποιήθηκε ώστε να απανθρωποιήσει τους γηγενείς κατοίκους των αποικιών, οι Έλληνες έδιναν βάση στην εθνικότητα έναντι της Βιολογίας. «Η καθοριστική διαίρεση στον αρχαίο ελληνικό κόσμο ήταν μεταξύ Ελλήνων και βαρβάρων (μη Ελλήνων ή εκείνων που δεν μιλούσαν την ελληνική γλώσσα)» (Aziz, 1992).

Οι Έλληνες, όμως, όριζαν την εθνικότητα με βάση πολιτιστικά χαρακτηριστικά (ομόγλωσσο, ομόθρησκο), χαρακτηριστικά ‘επίκτητα, ‘μετακινούμενα’, που άφηναν ανοιχτή την πόρτα, σε αντίθεση με τον βιολογικό όλοκληρωτισμό’, ώστε να γίνει κάποιος ‘μέλος της ελληνικής παιδείας, του ‘ελληνικού κόσμου) ενώ το περίφημο ομόαιμον δεν συγκροτούνταν με όρους ‘φυλής’, όπως χρησιμοποιήθηκε αργότερα η λέξη, αλλά με βάση βασιλικές γενεαλογίες συνδεδεμένες με πόλεις κράτη. Γι’ αυτό άλλωστε και αποθεώθηκε και δεν διώχθηκε για… αντεθνική ύβρη ο Ευριπίδης όταν έδωσε φωνή στο εθνικά κι έμφυλα άλλο στην τραγωδία Τρώες.

Παρόλο που θεωρητικοί από την αποικιοκρατία κι έπειτα, (βλ. Μπουφόν, Μάινερς, Λονγκ κ.ά.) έδωσαν μια βάση στο χρώμα ανύπαρκτη για τον αρχαίο κόσμο συνολικά, το χρώμα του δέρματος ήταν σε μεγάλο βαθμό ένα επιφανειακό ή εξωτικό χαρακτηριστικό και δεν κατασκεύαζε μια ιεραρχία ανθρώπινης αξίας βασισμένη σε επιδερμικά χαρακτηριστικά. Είναι χαρακτηριστική η αναφορά ακόμη και του Μ. Αλέξανδρου (και δεν αναφέρομαι στον πλαστό όρκο στην Όπη από όπου όμως εμπνεύστηκε) -που ενώ δεν τον λες υπόδειγμα δημοκρατικότητας είχε μεγαλώσει σε αυτό το ‘κλίμα’- όπως αναφέρεται από τον Στράβωνα (στα «Γεωγραφικά 1.4.9):

«Στο τέλος της (γεωγραφικής)αναφοράς του (ο Ερατοσθένης) μη ασπασθείς τη γνώμη εκείνων που διαιρούν την ανθρωπότητα σε Έλληνες και βαρβάρους, και εκείνων που συμβούλευαν τον Αλέξανδρο να συμπεριφέρεται προς μεν τους Έλληνες ως εις φίλους προς δε τους βαρβάρους ως εις εχθρούς, διατυπώνει την άποψη ότι είναι καλύτερα να διακρίνουμε τους ανθρώπους σε καλούς και κακούς. Διότι πολλοί από τους Έλληνες είναι κακοί ενώ πολλοί από τους βαρβάρους είναι πολιτισμένοι, όπως συμβαίνει με τους Ινδούς και τους Αριανούς και επίσης με τους Ρωμαίους και Καρχηδονίους που τόσο θαυμάσια πολιτεύονται.

Για τον λόγο αυτόν βέβαια ο Αλέξανδρος, μη δίνοντας βαρύτητα σε τέτοιες προτροπές, προτιμούσε να αποδέχεται και να ευεργετεί τους ευδοκίμους άνδρες όποιοι και αν ήσαν αυτοί. Όπως και σε κάθε άλλη περίπτωση, οι διαχωριζόμενοι με αυτόν τον τρόπο, ετίθεντο άλλοι μεν σε ευμένεια άλλοι δε σε δυσμένεια. Διότι σε άλλους επικρατούσε η νομιμότητα και η παιδεία και η λογική και σε άλλους τα αντίθετα».

Με άλλα λόγια: Παρόλο που στα πλαίσια του ελληνοκεντρισμού τα κριτήρια διαχωρισμού από τους άλλους ήταν υπαρκτά, οι ξένοι που υιοθετούσαν την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό, δηλαδή την φιλοσοφία και τη δημοκρατία (και τα δυο ξένα για την αλτ ραιτ σήμερα), μπορούσαν, να αποτελέσουν κάτι που προσδίδει στην ανθρωπινότητα το εύρος της κίνησης: κομμάτι του ελληνικού κόσμου.

Ελένη Καρασαββίδου

Τεχνητή Νοημοσύνη: η Κίνα αμφισβητεί πλέον ανοιχτά την πρώτη θέση από τις ΗΠΑ

 

Τεχνητή Νοημοσύνη / Η Κίνα διεκδικεί την πρωτιά από τις ΗΠΑ

ΜΟΝΙΚΑ ΑΡΤΗΝΟΥ

tvxs.gr

4–5 λεπτά

---

Πίσω από τα εντυπωσιακά επιτεύγματα εξελίσσεται μια αθέατη μάχη για ισχύ, χρήμα και γεωπολιτική επιρροή. ΗΠΑ και Κίνα διεκδικούν την πρωτοκαθεδρία, κυβερνήσεις και κολοσσοί της τεχνολογίας συγκρούονται για τον έλεγχο των νέων εργαλείων της τεχνητής νοημοσύνης και το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: ποιος θα καθορίσει τους κανόνες του παιχνιδιού; Επιμέλεια αφιερώματος: Βέτα Μεγάλου, Μαριάνθη Πελεβάνη

Η κούρσα για την κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη (AI) μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας εισήλθε σε νέα, κρίσιμη φάση, με την κινεζική νεοφυή επιχείρηση Moonshot AI να ανακοινώνει το Kimi K3, ένα μοντέλο ανοιχτού κώδικα που αμφισβητεί την υπεροχή των αμερικανικών κολοσσών, όπως η OpenAI και η Anthropic.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια στιγμή όπου ο Κινέζος ηγέτης, Σι Τζινπίνγκ, προωθεί το όραμα της Κίνας ως πρωταθλητή της «διεθνούς συνεργασίας» στην τεχνολογία, τονίζοντας ότι η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης δεν πρέπει να αποτελεί «σόλο παράσταση» μίας μόνο χώρας.

Οι ΗΠΑ, θεωρώντας την τεχνητή νοημοσύνη θεμελιώδη τεχνολογία για την εθνική και οικονομική ασφάλεια, έχουν επιβάλει αυστηρούς περιορισμούς στις εξαγωγές προηγμένων τσιπ προς την Κίνα.

Ωστόσο, η στρατηγική αυτή αντιμετωπίζει προβλήματα. Σύμφωνα με τον Γκράχαμ Γουέμπστερ, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ που μίλησε στους New York Times, η διαφορά μεταξύ των κορυφαίων αμερικανικών και κινεζικών μοντέλων έχει περιοριστεί δραματικά, με τις εκτιμήσεις να συγκλίνουν σε ένα χρονικό χάσμα μόλις έξι μηνών, το οποίο χαρακτηρίζει ως «όχι ιδιαίτερα σημαντικό προβάδισμα».

Η περίπτωση του Kimi K3, καθώς και του GLM-5.2 από την κινεζική Z.ai, αποδεικνύει ότι οι κινεζικές εταιρείες έχουν μάθει να καινοτομούν κάτω από ασφυκτικούς περιορισμούς υπολογιστικής ισχύος.

Ο Γουέμπστερ υπογραμμίζει ότι οι επιτυχίες αυτές δεν οφείλονται μόνο στην τεχνική της απόσταξης δεδομένων από ξένα μοντέλα και της αναπαραγωγής τους, αλλά σε «πραγματική καινοτομία».

Η ικανότητα των κινεζικών μοντέλων να προσφέρουν ισχυρές επιδόσεις με μικρότερο κόστος έχει καταστήσει τα συστήματά τους ελκυστική επιλογή για προγραμματιστές παγκοσμίως, θέτοντας παράλληλα ερωτήματα για τη βιωσιμότητα των τεράστιων επενδύσεων της Silicon Valley σε υποδομές δεδομένων.

Τα οικονομικά μεγέθη αποκαλύπτουν το χάσμα στις διαθέσιμες πηγές: ενώ η Moonshot άντλησε 2 δισεκατομμύρια δολάρια τον Μάιο, η Anthropic συγκέντρωσε το εντυπωσιακό ποσό των 65 δισεκατομμυρίων δολαρίων την ίδια περίοδο.

Παρά τη διαφορά στη χρηματοδότηση, η Γιανγκ Ζιλίν, συνιδρύτρια της Moonshot AI, και η πρόεδρος της εταιρείας, Γιουτόνγκ Ζανγκ, έχουν επενδύσει στη μέγιστη αποδοτικότητα, δηλώνοντας ότι «δεν είχαν την πολυτέλεια», των δυτικών ανταγωνιστικών εταιρειών.

Η Σαμ Σακς, ερευνήτρια στη Σχολή Προηγμένων Διεθνών Σπουδών Τζονς Χόπκινς, προειδοποιεί ότι η επικείμενη διάθεση μοντέλων κινεζικής προέλευσης εφάμιλλων των κορυφαίων δυτικών συστημάτων, θα δημιουργήσει σύνθετες προκλήσεις για τους Αμερικανούς ρυθμιστές.

Γιατί προσπαθούν να ελέγξουν μια τεχνολογία που, μόλις απελευθερωθεί σε ανοιχτό κώδικα, καθίσταται εξαιρετικά δύσκολο να περιοριστεί.

ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΚΑΡΙΤΗ ΘΑ ΣΑΣ ΠΩ...

 ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ ΔΕΔΙΚΑΙΩΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ;

Στις τιμές που επιδαψιλεύουν στο αποβιώσαντα ΄ευπατρίδη΄ της Δεξιάς Ιωάννη Βαρβιτσιώτη, ξέχασαν να του απονείμουν και τον τίτλο του λογοκριτή και του πρωτοστάτη της απόσυρσης το 2002 του νεοεκδοθέντος εγχειριδίου Ιστορίας της Γ΄ Λυκείου,,  'Νεότερος και Σύγχρονος Κόσμος, που μόλις είχε διανεμηθεί στα σχολεία. 
 

 Ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης απαίτησε στη Βουλή την ΄πολτοποίησή΄ του, ως μη ΄έθνικώς ορθόν΄, επειδή ΄δεν μνημόνευε το Μανιάκι΄, ΄παραγνώριζε΄ τον ΕΔΕΣ, ΄απέδιδε ευθύνες΄ στην κυβέρνηση  Κ. Καραμανλή για την πολιτική  δολοφονία του Γρ. Λαμπράκη  και έκανε λόγο για ΄δολοφονίες Τούρκων΄ κατά το ξέσπασμα της επανάστασης του ΄21.
 

 Αποτελεσματικότερος αποδείχθηκε ο ξεσηκωμός Κυπρίων κι ελλαδιτών εθνικοφρόνων για την αναφορά του βιβλίου στον ΄υπερσυντηρητικό εθνικισμό΄ της ΕΟΚΑ του Γρίβα. Ο τότε υπουργός Παιδείας του ΠΑΣΟΚ Πέτρος Ευθυμίου, ανταποκρινόμενος στην απαίτηση σύμπασας της ΄δεξιάς πολυκατοικίας΄, διέταξε από το Πεκίνο, όπου βρισκόταν, την απόσυρση του βιβλίου! 

  Το 2007, επί κυβέρνησης Κ. Καραμανλή του νεότερου, οι Ι. Κολιόπουλος, Κ. Σβολόπουλος και Ε. Χατζηβασιλείου συνέγραψαν το νέο εγχειρίδιο, κομμένο και ραμμένο με τη ΄μεζούρα της εθνικοφροσύνης΄.  Η ειρωνεία της Ιστορίας είναι ότι επανεκδόθηκε επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ!

ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΟΣ ΜΗΤΑΦΙΔΗΣ

Λάκης Χαλκιάς: πέρασε στην αθανασία...

Λάκης Χαλκιάς: Αντίο στον πρωτομάστορα της ρωμιοσύνης – Η ζωή, η ιστορική διαδρομή και η σπουδαία παρακαταθήκη του

Ο Λάκης Χαλκιάς, υπερήφανος θεματοφύλακας του δημοτικού, λαϊκού και πολιτικού τραγουδιού και της συλλογικής μας μνήμης πέρασε στην αθανασία 

Λουκάς Καρνής

in.gr

12–15 λεπτά

---

«Δεν τραγούδησα απλώς την Ιστορία· κουβάλησα το βάρος της σαν οικογενειακό χρέος» είχε πει ο Λάκης Χαλκιάς, τεκμηριωμένα και καθολικά μία από τις πιο επιβλητικές, δωρικές και αδιαπραγμάτευτες μορφές του ελληνικού τραγουδιού.

Σε ένα μουσικό βιομηχανοποιημένο τοπίο που κατασκευάζεται στους θαλάμους ηχογράφησης και λειαίνεται στις γυαλιστερές επιφάνειες των μιντιακών μηχανισμών, ο Λάκης Χαλκιάς εκπροσώπησε (ως όφειλε) μια φωνητική και ηθική πάστα που δεν χρειάστηκε ποτέ το πρόσκαιρο χάδι των δημοσίων σχέσεων για να επιβιώσει.

Δέσμιος της γενεαλογίας του, το μέταλλο της φωνής του Χαλκιά σφυρηλατήθηκε πολύ πριν από την εφεύρεση των σύγχρονων μικροφώνων, φέροντας επάνω του ίζημα αιώνων αλλά και τον τόπο του. Την υγρασία του ηπειρώτικου τοπίου, το πέταγμα του κλαρίνου πάνω από τις χαράδρες του Βίκου και τον πικρό, αδιάκοπο βηματισμό της ελληνικής διασποράς.

Λάκης Χαλκιάς, Γιάννης Ρίτσος, Στέλιος Καζαντζίδης

Ο Λάκης Χαλκιάς, που περνά πλέον στην απέναντι όχθη της εγχώριας μουσικής μυθολογίας, ήταν ένας ερμηνευτής με σπάνια φωνητική έκταση αλλά και ζωντανή γέφυρα ανάμεσα στην προφορική μνήμη του γένους, το βυζαντινό μέλος, το δημοτικό αποτύπωμα και το μοντέρνο, πολιτικοποιημένο έντεχνο τραγούδι της Μεταπολίτευσης.

Ο Λάκης Χαλκιάς ήξερε την αποστολή του. Έδωσε φωνή στην ιστορία μας καθώς την έζησε και την κουβάλησε στους ώμους του σαν οικογενειακό κληρονόμημα. Ένα βαρύ, αδιαπραγμάτευτο χρέος που κουβάλησε μέχρι τέλους.

Η δυναστεία των Χαλκιάδων και τα Γιάννενα μέσα του

Για να κατανοήσει κανείς το φαινόμενο Λάκης Χαλκιάς, πρέπει να επιστρέψει στις ρίζες, στα Γιάννενα, εκεί όπου η οικογένεια των Χαλκιάδων διαμόρφωσε την ηχητική ταυτότητα της δημοτικής μας παράδοσης.

Γιος του θρυλικού κλαρινίστα Τάσου Χαλκιά, ο Λάκης μεγάλωσε μέσα στο βίωμα, όχι τη θεωρία. Ανήκοντας στην τέταρτη γενιά της μεγαλύτερης μουσικής δυναστείας της χώρας, ο ίδιος δεν διάλεξε τη μουσική· η μουσική ήταν το φυσικό του περιβάλλον, ο αέρας που ανέπνεε από τα επτά του χρόνια.

«Ανατράφηκα, μεγάλωσα και γαλουχήθηκα με τα Ηπειρώτικα τραγούδια» είχε πει. «Το κλαρίνο του πατέρα μου Τάσου Χαλκιά αντηχεί μες τα αυτιά μου, στο μυαλό μου, στην ψυχή μου. Στο σπίτι, μωρό στη σαρμανίτσα-μια παραδοσιακή, φορητή ξύλινη κούνια-, άκουγα τις πρόβες που έκαναν ο πατέρας μου με τα αδέλφια του. Για την ακρίβεια είναι δεκαετίες δικές μου στο τραγούδι, αλλά μαζί με αυτά που κουβαλάω από την οικογένειά μου, η ιστορία μας μετράει πάνω από 176 χρόνια συνεχούς παρουσίας!»

Όπως καταγράφει ο Δημήτρης Κραουνάκης στο musicheaven.gr, ο γενάρχης – δάσκαλος στο επάγγελμα, που έπαιζε μαντολίνο και λαούτο- Αντώνης Κάμψος (1824-1887), ύστερα από μια μάχη με τους Τούρκους κατέβηκε από την Αλβανία στα Γιάννενα, όπου άλλαξε το όνομα του και το έκανε Χαλκιάς κι έτσι εμφανίζεται η πρώτη γενιά των Χαλκιάδων. Ακολούθησε η δεύτερη γενιά (Μήτρος Χαλκιάς, κλαρίνο, 1841-1909) και η τρίτη γενιά (Πολυχρόνης, λαούτο, 1867-1917 / Λάμπρος, κλαρίνο, 1869-1923). Στην τέταρτη γενιά ανήκουν ο Μάνθος (κλαρίνο, 1895-1945) ο Μήτσος (βιολί, 1900-1967), ο Νίκος (κλαρίνο, 1904-1992), ο Φώτης (λαούτο και τραγούδι, 1907-1973), ο Κυριάκος (βιολί και ραγούδι, 1910-1992) και ο κορυφαίος Τάσος Χαλκιάς (κλαρίνο, 1914-1992).

Στην πέμπτη γενιά ανήκουν ο Μάνθος, ο Λάμπρος, ο Χρόνης, ο Βαγγέλης, ο Νίκος, ο Χρήστος και ο Λάκης (Μιχάλης) Χαλκιάς, γεννημένος το 1943, αφοσιωμένος διάκονος της ποίησης μέσα από την μουσική.

Στα δεκάξι του χρόνια, ο Λάκης Χαλκιάς, με μουσικές γνώσεις σε κιθάρα, μπουζούκι, λαούτο, τζουρά και ούτι, βρισκόταν ήδη στο επαγγελματικό μεροκάματο, ενώ στα δεκαοκτώ ηχογραφούσε στην Columbia τα πρώτα του λαϊκά τραγούδια υπό την καθοδήγηση σπουδαίων δημιουργών όπως ο Θεόδωρος Δερβενιώτης και ο Κώστας Βίρβος.

Το 1977, η συμμετοχή του στο μνημειώδες έργο Ελεύθεροι Πολιορκημένοι του Διονυσίου Σολωμού, σε μουσική Γιάννη Μαρκόπουλου και δίπλα στον Νίκο Ξυλούρη και την Ειρήνη Παπά, τοποθετεί τον Λάκη Χαλκιά οριστικά στο πάνθεον της ελληνικής μουσικής δημιουργίας

Παίζοντας κιθάρα, μπουζούκι, λαούτο και τζουρά, ο Χαλκιάς έμαθε το δαιδαλώδη λαβύρινθο δίπλα στα ιερά τέρατα της εποχής, από τη Σωτηρία Μπέλλου, και τον Στέλιο Καζαντζίδη, μέχρι τον Βασίλη Τσιτσάνη, τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, τον Γιώργο Ζαμπέτα και τον Μανώλη Αγγελόπουλο.[.....................................]

Λάκης Χαλκιάς: Αντίο στον πρωτομάστορα της ρωμιοσύνης