Σκάνδαλο πολεοδομιών και αυτοδιοίκηση: Η επιτελική ενορχήστρωση της διαφθοράς -
Πρόκειται για «πολυεπίπεδη διαφθορά» που ακολουθεί τις εξελίξεις της «πολυεπίπεδης διακυβέρνησης».

Το πρόσφατο «σκάνδαλο των Πολεοδομιών» και οι παραιτήσεις των Γενικών Γραμματέων του ΥΠΕΝ και του ΥΠΠΟ έφεραν ξανά στο φως τις γνωστές παθογένειες στη λειτουργία των πολεοδομικών υπηρεσιών στη χώρα, ενώ αναζωπύρωσαν και τον δημόσιο διάλογο για τη συσχέτιση των φαινομένων διαφθοράς με τις θεσμικές και λειτουργικές προδιαγραφές του Κεντρικού Κράτους και της Αυτοδιοίκησης. Οι αθέμιτες συναλλαγές για τον χαρακτηρισμό κτηρίων ως αυθαιρέτων, το κούρεμα προστίμων ή την επίσπευση αδειοδοτήσεων με τη συμμετοχή υπηρεσιακών ή άλλων εμπλεκόμενων παραγόντων, ανέδειξαν δύο κρίσιμες πτυχές των πρακτικών διαφθοράς, που αποτελούν συγχρόνως συστατικά στοιχεία και βασικές προϋποθέσεις της εκδήλωσής τους: α) Την υποστελέχωση των «Υπηρεσιών Δόμησης» (ΥΔΟΜ), που συνδέεται με τα μειωμένα κίνητρα των μηχανικών να επιλέξουν την απασχόληση στο Δημόσιο. β) Την πολύχρονη παραμονή των ίδιων προσώπων σε κομβικές θέσεις ευθύνης χωρίς κανένα ουσιαστικό έλεγχο πεπραγμένων, ιδίως δε στα συλλογικά γνωμοδοτικά όργανα, που χορηγούν, μεταξύ άλλων, εγκρίσεις ή προεγκρίσεις σε συγκεκριμένα πεδία πολεοδόμησης.
Η έλλειψη υπαλλήλων του κλάδου ΠΕ Μηχανικών (κατά βάση Αρχιτέκτονες, Πολιτικοί Μηχανικοί, Τοπογράφοι και Μηχανολόγοι) αποτελεί τη βασική αιτία της υποστελέχωσης και της απουσίας εναλλαγής υπηρεσιακών στελεχών στα κέντρα λήψης των αποφάσεων. Σημειωτέον ότι οι ΥΔΟΜ, παρότι η έκδοση οικοδομικών αδειών έχει περιέλθει τα τελευταία χρόνια στην ευθύνη των ιδιωτών μηχανικών, διατηρούν σημαντικό ρόλο στις διαδικασίες πολεοδόμησης, στον βαθμό που συνεχίζουν να εγκρίνουν τους όρους δόμησης και να χορηγούν προεγκρίσεις οικοδομικών αδειών.
Η Ετήσια Έκθεση του ΑΣΕΠ επισημαίνει εμφατικά ότι στον κλάδο ΠΕ Μηχανικών είναι συχνό το φαινόμενο οι υποψήφιοι να μην αποδέχονται τον διορισμό τους, με αποτέλεσμα οι θέσεις να μένουν κενές, παρά τις επανειλημμένες προκηρύξεις. Ο κύριος λόγος των αρνήσεων είναι ότι πρόκειται για υποαμειβόμενες θέσεις συγκριτικά με τις αντίστοιχες απολαβές των ελεύθερων επαγγελματιών αλλά και τις σημαντικές ευθύνες που αναλαμβάνουν. Επομένως, εάν η Διοίκηση θέλει να προσελκύσει υπαλλήλους του κλάδου, είναι αναγκαίο να επινοήσει και να εφαρμόσει νέα κίνητρα προσέλκυσης είτε μισθολογικά είτε θεσμικά, όπως η διατήρηση παράλληλης επαγγελματικής ενασχόλησης, παρακάμπτοντας τις σχετικές ισχυρές αντιδράσεις, συντεχνιακές και μη.
Εξίσου σημαντικό είναι και το ζήτημα της προκλητικής συνεχούς παράτασης κατά την τελευταία εξαετία των θητειών στα κρίσιμα γνωμοδοτικά όργανα της πολεοδόμησης (Συμβούλια Αρχιτεκτονικής, ΚΕ.ΣΑ, ΣΥΠΟΘΑ), για τα οποία δεν θα υπερβάλλουμε εάν παρατηρήσουμε ότι στην πράξη λειτούργησαν σαν αυθεντικά «φυτώρια» ή «φροντιστήρια διαφθοράς». Τα αρμόδια Υπουργεία, των οποίων οι (παραιτηθέντες) Γενικοί Γραμματείς προήδρευαν σε κρίσιμα κεντρικά γνωμοδοτικά συμβούλια, γνώριζαν το πρόβλημα αυτό, αλλά τηρούν μέχρι σήμερα αιδήμονα σιωπή.[............]]


Στη Γερμανία, ο Φρήντριχ Μερτς, ο οποίος εκπλήρωσε το όνειρο της ζωής
του και ανέλαβε καγκελάριος από τον Μάιο του 2025, βρίσκεται σήμερα
αντιμέτωπος με μια τεράστια πολιτική κρίση και κατακόρυφη πτώση της
δημοτικότητάς του. Η πορεία του αυτή τη στιγμή επιβεβαιώνει απόλυτα όλα
όσα συζητήσαμε προηγουμένως για τη «νέα κανονικότητα», τον κυνισμό της
εξουσίας και το πώς οι ηγέτες εγκλωβίζονται μόλις αναλάβουν τη
διακυβέρνηση. Η κατάσταση που αντιμετωπίζει ο Μερτς στο Βερολίνο
συνοψίζεται στα εξής κρίσιμα μέτωπα:

