Βαγγέλης ΓεωργίουΕίναι ευτύχημα που οι ΗΠΑ διατηρούν τόσο στενή σχέση με το Ισραήλ, καθώς όπως εξελίσσονται τα πράγματα, ίσως τελικά αυτό να είναι ο μοναδικός σύμμαχος που θα τους έχει απομείνει. Δεν πρόκειται για εκτίμηση κάποιας κινεζικής ή ρωσικής έκθεσης, αλλά για αποτίμηση της αμερικανικής Washington Post.
Με ένα έντονα επικριτικό άρθρο προς την αμερικανική κυβέρνηση του, η εφημερίδα υπογραμμίζει τη ζημιά που προκαλεί η «διπλωματία της κατεδάφισης» όπως την αναφέρει χαρακτηριστικά.
«Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται αποφασισμένος να κάνει στις αμερικανικές συμμαχίες ό,τι έχει ήδη κάνει και στην Ανατολική Πτέρυγα του Λευκού Οίκου» τονίζει, υπονοώντας την κατεδάφιση του ιστορικού τμήματος της προεδρικής κατοικίας.
Παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ στήριξαν τη μεταπολεμική ισχύ τους σε ένα δίκτυο συμμαχιών -σήμερα 51 χώρες δεσμεύονται μαζί τους με συνθήκες- κινδυνεύουν να τα τινάξουν όλα στον αέρα, από την Ευρώπη, μέχρι τη Μέση Ανατολή και την Ασία.
Όσον αφορά την Ευρώπη, το άρθρο της Washington Post εκτιμά ότι ο Τραμπ προκάλεσε πιθανώς ανεπανόρθωτη ζημιά στη διατλαντική συμμαχία όταν απείλησε να προσαρτήσει τη Γροιλανδία.
Ενέτεινε τις επιθέσεις του κατά του ΝΑΤΟ επειδή, κατά τη γνώμη του, δεν έκανε αρκετά για να στηρίξει τον απερίσκεπτο πόλεμο που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Εστιάζει σε χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία, που έχουν μπλοκάρει την πρόσβαση στις βάσεις τους, αγνοώντας όμως χώρες του ΝΑΤΟ όπως η Βρετανία και η Γερμανία, οι οποίες παραμένουν βασικοί κόμβοι της αμερικανικής πολεμικής προσπάθειας. Έχει μάλιστα απαιτήσει από τις χώρες του ΝΑΤΟ να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ, μια αποστολή που το ίδιο το αμερικανικό ναυτικό δεν έχει τολμήσει να αναλάβει.
Έκτοτε, η κυβέρνησή του ανακοίνωσε σχέδια για την αποχώρηση 5.000 στρατιωτών από τη Γερμανία και ακύρωσε την ανάπτυξη μιας ταξιαρχίας στην Πολωνία, αν και αργότερα ο Τραμπ δήλωσε ότι θα στείλει περισσότερα στρατεύματα στην Πολωνία, ίσως από τη Γερμανία.
Υπάρχουν επίσης αναφορές ότι η κυβέρνηση επιθυμεί να μειώσει σημαντικά τον αριθμό αμερικανικών πολεμικών αεροσκαφών και πλοίων που προορίζονται για την Ευρώπη σε περίπτωση κρίσης. Ο Τραμπ έχει μπλοκάρει νέα αμερικανική βοήθεια προς την Ουκρανία.
Πώς μπορεί λοιπόν κάποιος να έχει εμπιστοσύνη ότι, αν η Ρωσία ξεκινούσε πόλεμο με το ΝΑΤΟ, οι ΗΠΑ θα έσπευδαν να το υπερασπιστούν;
Ταυτόχρονα με τις λεκτικές επιθέσεις σε Ευρωπαίους, υπονομεύει υπονομεύει την ασφάλεια των Ασιατών εταίρων του. «Όλοι οι φίλοι της Αμερικής στην περιοχή αισθάνονται απειλή από την Κίνα, οπότε φανταστείτε πώς νιώθουν όταν ακούνε τον Τραμπ να λέει στον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ, κατά την πρόσφατη σύνοδό τους, ότι είναι «μεγάλος ηγέτης» και ότι “είναι τιμή μου να είμαι φίλος σου”».
Ο Τραμπ επέκρινε την Ταϊβάν επειδή κυριαρχεί στην παραγωγή προηγμένων μικροτσίπ και άφησε αμφιβολίες για το αν θα υπερασπιζόταν το νησιωτικό δημοκρατικό κράτος. «Το τελευταίο πράγμα που χρειαζόμαστε τώρα είναι ένας πόλεμος σε απόσταση 9.500 μιλίων», είπε, υπερβάλλοντας κατά περίπου δύο χιλιάδες μίλια την πραγματική απόσταση, ενώ ταυτόχρονα διεξήγαγε πόλεμο εναντίον του Ιράν, που βρίσκεται 6.300 μίλια μακριά.
Τα σχόλια του Τραμπ για την Ταϊβάν, προειδοποιεί το δημοσίευμαν, αυξάνουν περαιτέρω τον κίνδυνο πολέμου και αφήνουν συμμάχους όπως η Ιαπωνία, η Αυστραλία και η Νότια Κορέα να αναρωτιούνται αν θα τους εγκαταλείψει κι αυτούς. Οι χώρες αυτές αντιμετωπίζουν επίσης σοβαρές μειώσεις στις προμήθειες πετρελαίου τους μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν.
Τέλος, η αμερικανική εφημερίδα υπογραμμίζει ότι ο πόλεμός του Τραμπ με το Ιράν θέτει σε κίνδυνο και τις αμερικανικές σχέσεις με τις χώρες του Κόλπου. «Η σύγκρουση έχει προκαλέσει σοβαρές ζημιές στις οικονομίες τους λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ και των ιρανικών επιθέσεων σε πετρελαϊκές υποδομές, ενώ τώρα ο Τραμπ αφήνει να εννοηθεί ότι θα συνάψει συμφωνία με την Τεχεράνη, επιτρέποντάς της να παραμείνει απειλή για τους γείτονές της».
Ταυτόχρονα απείλησε να ανατινάξει το Ομάν αν συνεργαστεί με το Ιράν στην επιβολή διοδίων στα Στενά του Ορμούζ, θα το «ανατίναζε». Στη συνέχεια, προσθέτει η Washington Post, ο Τραμπ αιφνιδίασε τους συμμάχους των ΗΠΑ απαιτώντας υποχρεωτικά από το Πακιστάν, την Τουρκία, την Αίγυπτο, την Ιορδανία, τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ να ενταχθούν στις Συμφωνίες του Αβραάμ με το Ισραήλ. «Νομίζω ότι μας το οφείλουν, για να είμαι ειλικρινής», είπε ο Τραμπ.
«Πιστεύει ότι τα κράτη του Κόλπου του χρωστούν επειδή ξεκίνησε έναν καταστροφικό πόλεμο που δεν του ζήτησαν ποτέ να ξεκινήσει;» αναρωτιέται η εφημερίδα και απαντάει, πως «δεν υπάρχει καμία πιθανότητα η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ ή το Πακιστάν να προσχωρήσουν στις Συμφωνίες του Αβραάμ αν το Ισραήλ δεν χαράξει πορεία προς τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους — κάτι που η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου θεωρεί απολύτως απαράδεκτο».
Άμωμοι εν οδώ, αλληλούια.
Βγήκε και η Άννα Διαμαντοπούλου – για να ραπίσει με δήλωσή της στο Χ, τον Χάρη Δούκα. Τον Δήμαρχο Αθηναίων, που τόλμησε να μιλήσει για τα περιθώρια συνεργασιών τα οποία ενδεχομένως, μπορεί να υπάρξουν μετεκλογικά στην περίπτωση που το άθροισμα των ποσοστών ΕΛ.Α.Σ.-ΠΑ.ΣΟ.Κ ή ΠΑ.ΣΟ.Κ-ΕΛ.Α.Σ. (σ.σ. διαλέξτε σειρά) μετά τις κάλπες, είναι μεγαλύτερο του ποσοστού που θα έχει συγκεντρώσει η ΝΔ του Μητσοτάκη.
Τι έκανε ο Χάρης Δούκας; Προφανώς και δεν ανακάλυψε καμία Αμερική. Την υπόθεση εργασίας που κάνει κάθε πολίτης χώρας έκανε. Κάθε πολίτης ο οποίος συζητά και σχολιάζει με σοβαρότητα κι ανησυχία τις πολιτικές εξελίξεις και τα πολιτικά μελλούμενα, ενώ ταυτόχρονα βλέπει πως – στην περίπτωση του Δήμου Αθήνας – όταν χρειάστηκε και τα κουκιά της αυτοτέλειας δεν έβγαιναν, το μέτωπο ανατροπής σχηματίστηκε.
Τι έκανε η Άννα Διαμαντοπούλου; Έλυσε – ξανά – τις όποιες απορίες είχαν απομείνει σε εκείνους που δεν αντιλαμβάνονται ή που παριστάνουν πως δεν αντιλαμβάνονται, ότι η συνεδριακή απόφαση του ΠΑ.ΣΟ.Κ του Ανδρουλάκη περί μη μετεκλογικής συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία, αν μη τι άλλο τα… κενά της τα ΄χει. Γιατί εάν δεν τα είχε, η κεντροδεξιά πτέρυγα του ανδρουλακικού Κινήματος δεν θα ανησυχούσε με τα λεγόμενα Δούκα, αλλά με τον ίδιο τον Ανδρουλάκη που δεν τα αφήνει.
«Το ΠΑΣΟΚ δεν παρακαλεί κανέναν για συνεργασίες (πόσο μάλλον όσους μας προσβάλλουν, μας απορρίπτουν και δεν έχουν καν πολιτικό σύνορο μαζί μας)», τόνισε μεταξύ άλλων η Διαμαντοπούλου. Περιγράφοντας μεν τη συνοριογραμμή στ’ αριστερά του κόμματός της, αλλά δίχως να ορίζει τα σύνορα προς τα δεξιά. Τι σημαίνει όμως όταν διαπιστώνεις πως συγκεκριμένες δηλώσεις (σαν του Δούκα), αποτελούν σχεδόν… παραβίαση των κομματικών κυριαρχικών σου δικαιωμάτων από τ’ αριστερά, αλλά την ίδια ώρα στα δεξιά σου οριοθετείσαι πολιτικά πίσω από αοριστολογίες και γενικόλογες αναφορές τύπου «ο αντίπαλός μας είναι η Νέα Δημοκρατία. Πολιτικά, προγραμματικά, θεσμικά και πλέον ηθικά. Σε αυτό συμφωνούμε όλοι»;
Φίλοι της άποψής της, εκτιμούν πως «εντάξει, η Άννα δεν είπε και κάτι φοβερό, την αυτοτέλεια του ΠΑΣΟΚ υπερασπίστηκε». Και καλά έκανε. Δικό της το κόμμα, δική της και η άποψη. Αλλά δικά μας, τα σοβαρά ερωτηματικά. Διότι προκύπτουν και παραπροκύπτουν – και από τη στάση που τηρεί το κόμμα και κυρίως από τις επιλογές που έκανε το ΠΑ.ΣΟ.Κ τα χρόνια της κρίσης, πριν το 2015, συνεργαζόμενο τότε ως «δύναμη ευθύνης και σταθερότητας» με την ΝΔ. Με το πολιτικό του «άλλο μισό» δηλαδή – όχι στον έρωτα για την πολιτική, αλλά στην οικονομική (αλλά και πολιτική) χρεοκοπία της χώρας.
Στον δρόμο προς τις εκλογές, τα πράγματα ξεκαθαρίζουν. Και μαζί τους ξεκαθαρίζουν και τα σύνορα των όμορων χώρων. Με όρους ιδεολογικούς (παρά τις όποιες διαφορές), αλλά και πολιτικούς. Για να καταλαβαίνει και ο τελευταίος πολίτης ποιος πρεσβεύει και τί, αλλά κι αν παραστεί η ανάγκη ποιος μπορεί να καθίσει στο τραπέζι με ποιον για να γυρίσει επιτέλους, πολιτική σελίδα η χώρα.
Έσπευσαν πολλοί, από όλο το πολιτικό φάσμα και από διάφορες κοινωνικές ομάδες, να υπερασπιστούν τον Νίκο Μαραντζίδη, που δημοσίευμα κυριακάτικης εφημερίδας εμφανίζει ότι συνεργαζόταν στο παρελθόν με το Φόρεϊν Οφις. Επί χρήμασι. Περίπου πράκτορας δηλαδή των Αγγλων, που ο ρόλος του, όπως και πολλών άλλων, δημοσιογράφων και πανεπιστημιακών, ήταν να διαβάλλει τη Ρωσία. Τα στοιχεία; Ένα Παρατηρητήριο των ΜΜΕ, που το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας συμφώνησε με βρετανική ΜΚΟ να ιδρύσει, για να διεξάγει έρευνες της κοινής γνώμης. Με επιστημονικό συντονιστή τον καθηγητή Μαραντζίδη. Οι Anonymous αποκάλυψαν το 2018 ότι η βρετανική ΜΚΟ είχε σχέσεις με το Φόρεϊν Οφις, άρα όπερ έδει δείξαι, τόσο για τον ρόλο του ΠΑΜΑΚ όσο και του Μαραντζίδη.
Είναι ανυπόστατο και άθλιο το δημοσίευμα, λένε ο καθηγητής και οι αλληλέγγυοι. Οι τελευταίοι μάλιστα, ιδιαίτερα όσοι τον γνώρισαν από πιο κοντά, βάζουν το χέρι τους στη φωτιά για το ήθος του. Πολλοί επίσης λένε το εύλογο, ότι η «αποκάλυψη» είχε εμφανιστεί το 2018 και τώρα ξαναζεσταίνεται, λίγες μέρες μετά την ίδρυση της ΕΛΑΣ, για να «κάψει τον Μαραντζίδη», και μέσω του Μαραντζίδη τον Τσίπρα και τη Συμπαράταξη. Αμφισβητούν δηλαδή τις προθέσεις της εφημερίδας και του δημοσιογράφου που υπογράφει το σχετικό ρεπορτάζ. Λένε για δεύτερες σκέψεις και τρίτες στοχεύσεις, που έχουν να κάνουν με την πολιτική συγκυρία. Λένε… αλλά δεν ξέρουν ότι έχουμε κι εμείς μια πρακτορική πείρα. Εμείς, όσοι θητεύσαμε στην κομμουνιστική Αριστερά δηλαδή, ανάμεσα στους οποίους και ο αυτουργός του πρακτορικού δημοσιεύματος.
Συγγνώμη για τον προσωπικό χαρακτήρα, αλλά ο πράκτορας τον πράκτορα τον καταλαβαίνει με την πρώτη ματιά. Πώς να μας κρυφτεί ο Μαραντζίδης, όταν υπήρξαμε πράκτορες επί σειρά ετών, όπως και οι πολιτικοί μας πρόγονοι; Ο Γλέζος καταδικάστηκε ως κατάσκοπος. Ο Φλωράκης επίσης. Ο Μπελογιάννης εκτελέστηκε ως πράκτορας. Με τέτοιους δασκάλους και πρακτορεύοντας για λογαριασμό ξένης χώρας, το μάθαμε όσο και να ’ναι το σινάφι. Τα απόκρυφα σημάδια της πρακτορικής πρακτικής είναι δύσκολο να μας διαφύγουν. Υποστηρίζεις, Μαραντζίδη, τη Συμφωνία των Πρεσπών, για παράδειγμα; Που είναι κατά των ρωσικών συμφερόντων; Αν νομίζεις ότι θα μας διαφύγουν οι υπόγειοι σκοποί σου, κάνεις μεγάλο λάθος. Εμείς τη Μακεδονία παραλίγο να χαρίσουμε, σε σένα θα χαριστούμε;
Τη μάθαμε επίσης την τεχνική και από τους διώκτες μας. Μην κοιτάτε τώρα, που στη δημοκρατία μας όλα αυτά ξεχάστηκαν. Δεν ήταν ηλίθιοι εκείνοι, εγχώριοι και ξένοι, που ασχολούνταν επαγγελματικά με τον πρακτορικό ρόλο μας, διέκριναν τα σημάδια, ξήλωναν δίκτυα που μπροστά τους η βρετανική ΜΚΟ και το ΠΑΜΑΚ είναι εθνικά παρθεναγωγεία. Αντεθνική προπαγάνδα τότε – μετρήσεις της κοινής γνώμης τώρα. Ασύρματοι τότε – πληκτρολόγια και διαδίκτυο τώρα. Κινήσεις ειρήνης τότε – ΜΚΟ και ινστιτούτα τώρα. Ιντέλιτζενς Σέρβις τότε, Φόρεϊν Οφις τώρα. Οι καιροί αλλάζουν, οι μέθοδοι εξελίσσονται, τα αφεντικά εναλλάσσονται, αλλά ο πράκτορας τον πράκτορα εν πόνοις και κινδύνοις ου λείπει. Καλωσορίζουμε λοιπόν τον Μαραντζίδη στον κόσμο των πρακτόρων. My name is Bond. James Bond…
Η χώρα χρειάζεται μια βαθιά αλλαγή πολιτικής. Αυτό έχει να κάνει με το γεγονός ότι η μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας είναι σήμερα βαθιά δυσαρεστημένη, ανασφαλής και χωρίς αισιοδοξία για το μέλλον. Αλλά και με το ότι μια σειρά από αντικειμενικούς δείκτες εξηγούν γιατί οι πολίτες αισθάνονται έτσι: κρίση κόστους ζωής, εκτίναξη του πληθωρισμού, αύξηση της απασχόλησης κυρίως στις πιο κακοπληρωμένες θέσεις, ελλείψεις προσωπικού στη δημόσια υγεία, εμπορευματοποίηση και επισήμως της ανώτατης εκπαίδευσης και ένας ορατός κίνδυνος ύφεσης ή έστω σημαντικής οικονομικής επιβράδυνσης στο άμεσο μέλλον, όταν τελειώσουν οι χρηματοδοτήσεις του Ταμείου Ανάκαμψης. Προσθέστε σε όλα αυτά την κρίση θεσμών που έφεραν στο προσκήνιο οι υποκλοπές και το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, το ισχυρό αίτημα να αποδοθούν πραγματικά ευθύνες για την τραγωδία των Τεμπών, αλλά και τη συστηματική επένδυση της κυβέρνησης σε μια όλο και πιο αυταρχική αντίληψη της εξουσίας.
Όλα αυτά εξηγούν γιατί η κοινωνία αναζητά μια πολιτική που να περιλαμβάνει την αναδιανομή εισοδήματος, την επένδυση στην εργασία και την αξιοπρέπειά της, τη δημιουργία καλοπληρωμένων θέσεων εργασίας, την αναπτυξιακή δυναμική σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας, την Πράσινη Μετάβαση με όρους που δεν θα επιβαρύνουν την κοινωνία και την αποκατάσταση της δημοκρατικής λειτουργίας των θεσμών. Άρα, η κοινωνία αυτή τη στιγμή αναζητά μια προοδευτική και δημοκρατική πολιτική.
Αναζητά, όμως, μια πολιτική που να γίνει πράξη, που να μπορέσει όντως να φέρει βελτίωση στη ζωή των ανθρώπων, και όχι μια «ιδεολογική τοποθέτηση». Και το λέω αυτό γιατί θεωρώ ότι ορισμένοι κάνουν μια σύγχυση ανάμεσα στην αριστερή πολιτική και το «αριστερόμετρο», δηλαδή μια εγκεφαλική σύλληψη της πολιτικής που δεν εξετάζει τι μπορεί να γίνει, αλλά απλώς εάν αυτό που γράφεται σε μια διακήρυξη είναι αρκούντως «ριζοσπαστικό».
Ακόμη χειρότερα: στη χώρα μας διάφοροι κατά καιρούς ξεθάβουν το αριστερόμετρο, όχι επειδή όντως θεωρούν ότι είναι εφικτή μια πιο αριστερή πολιτική, αλλά γιατί βολεύει αυτό για να πλασαριστούν ως τάση ή ως ρεύμα. Αυτό, άλλωστε, ήταν και ένα από τα προβλήματα που αντιμετώπισε και ο ΣΥΡΙΖΑ, που, όσο πλησίαζε στην εξουσία αλλά και αργότερα, είδε να εμφανίζονται τάσεις στο εσωτερικό που «ανακάλυπταν» ότι ήταν πιο αριστερά από την ηγεσία, όχι γιατί όντως ήταν, αλλά γιατί αυτό βόλευε έτσι ώστε να κατοχυρωθούν ως «τάση», να διεκδικήσουν θέσεις ως «τάση», να πάρουν υπουργεία ως «τάση», και ας εφάρμοσαν τελικά και αυτοί την ίδια πολιτική που τώρα καταγγέλλουν. Με αποκορύφωμα ότι σήμερα βλέπουμε πρώην υπουργούς να καταγράφουν τις… μετρήσεις του δικού τους αριστερόμετρου, ή να κάνουν αφ’ υψηλού «αριστερή κριτική» παραβλέποντας ότι είναι γνωστή η διαδρομή τους, γνωστό και το έργο τους (ενίοτε και το μη έργο τους). Και επειδή τα ΜΜΕ πάντα σπεκουλάρουν στην ατάκα και στην πολεμική, μέχρι και τον Καρανίκα, άνθρωπο που εμφανώς συμπαρατάσσεται με την κυβέρνηση και ο οποίος ουδέποτε ήταν σύμβουλος ή στέλεχος (απλώς μισθοδοτήθηκε κατά βάση με κοινωνικά κριτήρια), αξιοποιούν ως «αριστερή κριτική». Άλλωστε, είναι εμφανές ότι σήμερα τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ με μεγάλη χαρά δίνουν βήμα σε οποιονδήποτε κάνει κριτική στον Τσίπρα ή στην ΕΛΑΣ.
Ας σημειώσουμε εδώ πώς στη Νέα Δημοκρατία, παρότι συχνά ο ανταγωνισμός για την εξουσία μπορεί να είναι πιο αδίστακτος, εντούτοις επειδή είναι κόμμα διακυβέρνησης, «κόμμα του κράτους», φροντίζουν δημόσια να μην εμφανίζονται ως σκορποχώρι από τάσεις. Κάποιοι πάλι φαίνεται ότι νοσταλγούν την εποχή που η Αριστερά αποτελείτο από «λίγους και εκλεκτούς» και εμφανίζονται ως αυτόκλητοι «πορτιέρηδες» στο ποιος χωράει ή δεν χωράει σε έναν πλατύ ενωτικό σχηματισμό που θέλει να καταστήσει εφικτή την αριστερή διακυβέρνηση.
Όμως, καλό θα ήταν όλοι αυτοί, επειδή τα χρόνια έχουν περάσει και διάφοροι μετρήθηκαν, όχι με βάση το «αριστερόμετρο», αλλά με βάση την πραγματική απήχηση που έχουν στην κοινωνία, να είναι πιο μετρημένοι στην εκτιμήσεις ή στις εύκολες κριτικές για το πώς εκπροσωπούνται τα λαϊκά στρώματα.
Γιατί σε τελική ανάλυση τα λαϊκά στρώματα, οι επισφαλώς εργαζόμενοι, οι νέοι, οι μισθωτοί αυτό που θέλουν είναι να υπάρξει μια διακυβέρνηση που να μπορεί να επιλύσει κάποια από τα προβλήματά τους και όχι να υπάρξει μια καλύτερη «γεωμετρία» στην αριστερά.[........................]ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ
Είναι ωραίες οι λίστες με τα «καλύτερα», μου αρέσουν κι εμένα πολύ, και ακόμα περισσότερο μου αρέσει η συζήτηση που προκαλούν. Προ ημερών, ο Guardian δημοσίευσε τη δικιά του με τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών, τη «σπουδαιότερη λογοτεχνία που κυκλοφόρησε ποτέ στα αγγλικά». Στη λίστα συμπεριλαμβάνονται δηλαδή και μεταφρασμένα στην αγγλική, αν και, εξαιρώντας τα «υποχρεωτικά» (Προυστ, Τολστόι, Φλομπέρ κ.ά.), η τελική κατάταξη είναι αφοπλιστικά αγγλοκεντρική: πρώτο κατετάγη το Μίντλμαρτς της Τζορτζ Έλιοτ, η Όστιν και η Σαρλότ Μπροντέ μπήκαν στη δεκάδα, ενώ υπάρχουν συνολικά πέντε (!) βιβλία της Βιρτζίνια Γουλφ, περισσότερα δηλαδή από όλους τους Λατινοαμερικανούς μαζί.
Τέλος πάντων, οι 172 άνθρωποι των γραμμάτων που ψήφισαν είναι ως επί το πλείστον αγγλόφωνοι, επίσης πρόκειται για μια αγγλική εφημερίδα, είναι όλα κατανοητά. Αυτό που δεν καταλαβαίνω είναι πώς μια λίστα με τόσο βαρύγδουπο τίτλο, μια λίστα που θα αποκτήσει λήμμα στη Wikipedia, θα διαφημίζεται στα «αυτιά» και τα οπισθόφυλλα των εκδόσεων, συμπεριλαμβάνει βιβλία με τρεις ψήφους. Από ένα σώμα μερικών χιλιάδων «υποψήφιων» μυθιστορημάτων είναι κάπως κωμικό να επιλέγεται κάποιο με τρεις ψήφους· πάει περίπατο η αξιοπιστία. (Σε μικρότερο βαθμό το ίδιο ισχύει και για τη λίστα που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο Bookpress.gr, με τα 50 καλύτερα ελληνικά βιβλία της περιόδου 1975-2025. Πολύ ενδιαφέρουσα λίστα, κατά τα άλλα, ωραίος οδηγός ανάγνωσης για την υποτιμημένη ενίοτε ελληνική λογοτεχνία.) Όλα αυτά όμως είναι κάπως τεχνικά, συμπτώματα φαντάζομαι του εξής: δεν μπορεί να υπάρξει καμία λίστα με τα «καλύτερα» όλων των εποχών.
Η λογοτεχνία έχει αλλάξει τόσο πολύ, που η συνύπαρξη του Δον Κιχώτη με τη Χορτοφάγο της Χαν Γκανγκ (αμφότερα στη λίστα) προκαλεί μόνο αμηχανία. Θα ήταν προτιμότερη μια λίστα που, αντί για τα «καλύτερα», θα φιλοξενούσε τα πιο επιδραστικά – έτσι θα δικαιολογούνταν, π.χ., η παρουσία του Φρανκενστάιν. Μια λίστα που θα δημιουργούνταν μέσα από συζήτηση, από μια «επιτροπή σοφών», με γνώση της ιστορίας της λογοτεχνίας, χωρίς προσωπικό γούστο, που θα ήξεραν να ζυγίσουν τη σημασία. Μπορεί να βολευτεί η επιστημονική μέθοδος στον ποπ χαρακτήρα μιας λίστας; Φυσικά και μπορεί. Για την ώρα, μπορούμε να διασκεδάσουμε σχολιάζοντας πώς είναι δυνατόν να λείπουν ο Κορτάσαρ, ο Μπολάνιο, ο Πίντσον, ο Μπαλζάκ ή ό,τι αρέσει στον καθέναν.
Για πρώτη (κι ελπίζω τελευταία) φορά τείνω να συμφωνήσω με τον τίτλο του άρθρου του Ν. Μπίστη «Ρέκβιεμ για τη Νέα Αριστερά». Με μια μικρή τροποποίηση: εγώ θα έλεγα ότι ζούμε το τέλος της Ανανεωτικής Αριστεράς σε όλες τις εκφάνσεις της.
Να λοιπόν που η ομάδα Χαρίτση αποφάσισε τελικά να διαβεί τον Ρουβίκωνα διαλύοντας την κοινοβουλευτική ομάδα της Νέας Αριστεράς. Αλλά, ας μη διαφύγει, ότι αυτό το έκανε χρησιμοποιώντας ένα «τέχνασμα».
Μαζί με τις παραιτήσεις τον βουλευτών, δημοσιοποίησε επίσης τις παραιτήσεις 143 στελεχών του κόμματος, μερικοί από τους οποίους είναι πολύ αξιόλογοι και υπεράνω πάσης υποψίας σε ό,τι αφορά τα κίνητρα και τις επιδιώξεις τους.
Μαζί με την παραίτηση της Έφης Αχτσιόγλου από το βουλευτικό αξίωμα, αυτός ο χειρισμός θολώνει τα πράγματα και προσπαθεί να προλάβει την κριτική ότι όλα έχουν να κάνουν με την καρέκλα και τη βουλευτική αποζημίωση. Σημεία των καιρών, θα πείτε …
Από μόνο του, το γεγονός των αποχωρήσεων από τη Νέα Αριστερά δεν αναμένεται να έχει σημαντικό αντίκτυπο στους πολιτικούς συσχετισμούς. Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, η επιρροή αυτού του κόμματος στο εκλογικό σώμα είναι πολύ μικρή. Άρα, η έξοδος μιας ομάδας στελεχών δεν πρόκειται να αλλάξει τον πολιτικό χάρτη.
Από την άλλη πλευρά, η ενσωμάτωση μιας ομάδας στελεχών στην ΕΛ.Α.Σ. δεν θα προσθέσει κάτι ουσιαστικό στην εικόνα του νέου κόμματος, γιατί είναι πασίδηλο ότι ο «κράχτης» εκεί δεν είναι τα στελέχη, αλλά ο αρχηγός του.
Παρ’ όλα αυτά, η παραίτηση της ομάδας Χαρίτση, καθώς και η επικείμενη προσχώρηση ενός αριθμού στελεχών από τη Νέα Αριστερά (και συντόμως από τον ΣΥΡΙΖΑ) στην ΕΛ.Α.Σ., θα βαθύνουν κατά πολύ την κρίση εμπιστοσύνης που παρατηρείται ανάμεσα στα πολιτικά κόμματα και την κοινωνία -ιδιαίτερα τους νέους. Γιατί, ό,τι και να ισχυρισθούν όσοι θα επιλέξουν αυτόν τον δρόμο, θα είναι πολύ δύσκολο να πείσουν ότι τα κίνητρά τους είναι αγνά και ανιδιοτελή.
Σήμερα, και ο πιο αδαής καταλαβαίνει ότι πολλοί από τους αποχωρούντες ενδιαφέρονται να εξασφαλίσουν προνομιακές θέσεις στο bandwagon της ΕΛΑ.Σ ή να διατηρήσουν τον θώκο τους μετά τις επόμενες εκλογές.
Εάν δεν συνέβαινε κάτι τέτοιο, όλοι αυτοί που τώρα αποχωρούν καθ’ ομάδας, θα είχαν επαναπροσδιορίσει τη θέση τους μεμονωμένα και σε βάθος χρόνου, εξηγώντας μας παράλληλα γιατί από επικριτές των αρχηγικών κομμάτων επέλεξαν τελικά να ενταχθούν σε ένα κατ’ εξοχήν αρχηγικό κόμμα, όπως η ΕΛ.Α.Σ.
Ο απροκάλυπτος καιροσκοπισμός και τα τεχνάσματα της ομάδας Χαρίτση μπορεί να τραυματίζουν τον ψυχισμό των αριστερών, αλλά δεν είναι (αντικειμενικά) το χειρότερο στην όλη υπόθεση.
Η δυστοπία που δημιουργείται στο πολιτικό σκηνικό έχει και συνέχεια. Όλα αυτά εξυπηρετούν με τον καλύτερο τρόπο το πολιτικό σχέδιο των συστημικών κύκλων, που περιλαμβάνει την πλήρη ρευστοποίηση των δυνάμεων της ριζοσπαστικής Αριστεράς και την υποκατάστασή τους από έναν πολιτικό φορέα, που και επίσημα πλέον διεκδικεί τις «δάφνες» του Δημοκρατικού Κόμματος της Ιταλίας.
Ας το σκεφτούμε λίγο αυτό όλοι και όλες. Εάν είχε καρποφορήσει η ιδέα ενός «Λαϊκού Μετώπου», αφ’ ενός θα είχαν διασωθεί ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά και αφετέρου θα μπορούσε πραγματικά να αμφισβητηθεί η παντοκρατορία της Νέας Δημοκρατίας -και τώρα και στο μέλλον.
Βέβαια, υπό τέτοιες συνθήκες, ο ρόλος του Τσίπρα θα ήταν πολύ διαφορετικός, γιατί τότε θα συζητούσαμε για μια ομοσπονδία πολιτικών σχηματισμών α λα Γαλλία, και όχι για ένα είδος περονισμού α λα Γκρέκα.
Είναι ηλίου φαεινότερον ότι η ΕΛ.Α.Σ. δεν πρόκειται να κερδίσει τις επόμενες εκλογές, πολύ δε περισσότερο να κατακτήσει την αυτοδυναμία και «να φύγει ο Μητσοτάκης». Το πιο πιθανό είναι ότι, με την υποστήριξη των συστημικών δυνάμεων και το επικοινωνιακό Blitzkrieg του Τσίπρα, θα αναρριχηθεί η ΕΛ.Α.Σ. στη δεύτερη θέση και θα αλλάξει ηγεσία το ΠΑΣΟΚ, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο της σύμπραξής του με τη Νέα Δημοκρατία.
Το συμμαχικό αυτό σχήμα θα έχει μέλλον, όπως άλλωστε είχε και η συνεργασία Χριστιανοδημοκρατών και Ελεύθερων Δημοκρατών στη Γερμανία πριν μερικές δεκαετίες. Συζητάμε λοιπόν, όχι για την ανάσχεση, αλλά για την περαιτέρω εμπέδωση του νεοφιλελευθερισμού στην Ελλάδα.
Αφήνω ένα περιθώριο να μην έχουν αντιληφθεί ο Χαρίτσης και οι συνοδοιπόροι του τι πραγματικά παίζεται, συμπεριφερόμενοι ως οι «χρήσιμοι ηλίθιοι» της ιστορίας. Υπενθυμίζω όμως σε όσους και όσες το παίρνουν ελαφρά, τι συνεπάγεται μια παράταση της σημερινής κατάστασης, με την ανανέωση του σχήματος Νέα Δημοκρατία-ΠΑΣΟΚ -ενδεχομένως και χωρίς τον Μητσοτάκη.
Πέρα από τη διαιώνιση των μνημονιακών μέτρων, που ολοφάνερα οδηγούν στην εξαθλίωση χιλιάδες οικογένειες, έρχεται οσονούπω και η συνταγματική αναθεώρηση, που θα ανατρέψει μια σειρά δημοκρατικών θεσμών και θα αναστρέψει πλήρως το δημοκρατικό πλαίσιο που κατακτήθηκε μετά τη μεταπολίτευση.
Και ένα τελευταίο αφιερωμένο εξαιρετικά σε όσους ομνύουν ακόμα στο όνομα μιας Αριστεράς «σαν έργο τέχνης». Προσοχή σε αυτό το σημείο: εκ των πραγμάτων και εκ των συμφραζομένων προκύπτει ότι η κοινοβουλευτική αριστερά θα εκπροσωπείται στο εξής από το ΚΚΕ.
Ειλικρινά δεν ξέρω αν αυτό είναι πολύ καλό ή πολύ κακό. Αυτό που ξέρω είναι ότι τα διάφορα επίθετα και οι χαρακτηρισμοί που χρησιμοποίησε στο παρελθόν το ΚΚΕ για να αντιπαρατεθεί με τα κόμματα της Ανανεωτικής Αριστεράς φαίνονται τώρα δικαιολογημένα. Εύγε λοιπόν και εις ανώτερα.
Α, και κάτι άλλο, για μην υπάρχουν οι αυταπάτες και οι ευσεβείς πόθοι που περιγράφονται στο άρθρο του Ν. Μπίστη: όχι, με όσους και όσες πρωτοστάτησαν σε αυτό το εγχείρημα της διάλυσης της Αριστεράς δεν πρόκειται ποτέ να ξανασυναντηθούμε. Τελεία και παύλα.
Νίκος ΜπίστηςΣε λίγες ώρες η Νέα Αριστερά έτσι όπως την γνωρίσαμε δεν θα υφίσταται. Η πλειοψηφία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας θα αποχωρήσει, κάποιοι θα συνεχίσουν με πείσμα αλλά τίποτε δεν θα είναι όπως πριν.
Σε αυτές τις υπαρξιακές στιγμές κρίσεων και διασπάσεων στην Αριστερά συνήθως περισσεύει η ένταση και ξεφεύγουν χαρακτηρισμοί που πληγώνουν. Παλιότερα το πάθος οδηγούσε σε συγκρούσεις, ενίοτε σώμα με σώμα (Τασκένδη).
Σύντροφοι κάνουν χρόνια να μιλήσουν (Φλωράκης, Κύρκος) μέχρι ένα ωραίο πρωί που ξανασμίγουν στον Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου. Κρατείστε αυτό το ΣΥΝ. Μπορεί να μας χρησιμεύσει στο άμεσο μέλλον.
Ευτυχώς οι πιο αρνητικές παραδόσεις της Αριστεράς δεν φαίνεται να βρίσκουν εφαρμογή στην περίπτωση της Νέας Αριστεράς. Άλλες εποχές, αλλά μεγέθη, λιγότερο ιστορικό βάρος. Μπορεί να μην είναι εντελώς βελούδινο και συναινετικό το διαζύγιο όμως όλοι και όλες ήξεραν ότι η συνύπαρξη είχε τελειώσει προ πολλού, οι διαφορές ήταν αγεφύρωτες και ο γάμος νεκρός.
Η τελευταία μάλιστα παράταση, μετά το Συνέδριο, ήταν απολύτως αχρείαστη και αντιπαραγωγική, με μια τεχνητή συμφωνία των δυο πλευρών η οποία δεν τηρήθηκε μια ημέρα. Ευτυχώς οι τόνοι παραμένουν χαμηλοί και ελπίζω αυτό να συνεχιστεί.
Φαίνεται ότι και οι δυο πλευρές διάβασαν την ανάρτηση του σοφού συμφοιτητή μου Νίκου Γκιώνη (εκδόσεις Πόλις), ο οποίος τους είπε σε ελεύθερη μετάφραση: μην τσακωθείτε πολύ γιατί οι περισσότεροι θα ξαναβρεθείτε.
Υπάρχουν ερωτήματα που δεν είναι εύκολο να απαντηθούν στην προσπάθεια να διερευνηθούν οι λόγοι της αποτυχίας της Νέας Αριστεράς. Θα κάνω μια απόπειρα, όχι ως τρίτος αλλά ως συμμέτοχος σε αυτήν την προσπάθεια.
Άρα αναλαμβάνω το μέρος της ευθύνης που μου αναλογεί και ελπίζω πως κάθε καλόπιστος παρατηρητής αντιλαμβάνεται ότι έγκαιρα ζητούσα καθαρές λύσεις και σαφή προσανατολισμό αντί μιας παραλυτικής ισορροπίας.
Πάμε από την αρχή.
Δεν είναι εύκολη η απάντηση ακόμα και με την εκ των υστέρων γνώση. Φοβάμαι ότι αν μέναμε η στήριξη στον Κασελλάκη θα ήταν μεγαλύτερη. . Δύσκολα μπορώ να φανταστώ πχ τον Πολάκη να αλλάζει στρατόπεδο, να ξεμπερδεύει με μια συγνώμη και να ψηφίζει μαζί με την Αχτσιόγλου. Μάλλον θα είχε παράταση ζωής η επώδυνη περιπέτεια Κασελλάκη. Κάποιοι έπρεπε να δώσουν το εναρκτήριο λάκτισμα ώστε να επέλθει το τελικό. Έστω χωρίς εμάς.
Μαζί και αυτοί που εκ των υστέρων ανακάλυψαν ότι «σε κάθε περίπτωση θα έφευγαν γιατί από τότε διαφωνούσαν με τον Τσίπρα επειδή εγκατέλειπε την ριζοσπαστική Αριστερά». Αν πράγματι ήταν έτσι, θα το είχαν κάνει. Κάποιοι λίγοι πράγματι έτσι σκέφτονταν. Αλλά ούτε αυτοί το δρομολογούσαν.
Το ατύχημα είναι ότι η παρουσία τους λειτούργησε εξ αρχής απωθητικά για συντρόφους και ψηφοφόρους που συμφωνούσαν μεν με το πολιτικό πλαίσιο της Νέας Αριστεράς αλλά τους τρόμαζε η πλαισίωση του σχήματος. Και το ατύχημα έγινε δυστύχημα όταν η εκλογική και οργανωτική απίσχναση της Νέας Αριστεράς οδήγησε στη νέα πλειοψηφία με σαφή πλέον αντίθεση με τον Τσίπρα και την πολιτική του, σημερινή αλλά και αλλοτινή.[................................]
Γεννημένη το 1999, η Χορς άρχισε να παίζει φλάουτο σε ηλικία πέντε ετών και έλαβε την πρώτη της εθνική αναγνώριση σε ηλικία εννέα ετών, όταν η εμφάνισή της στο Kinderprinsengrachtconcert μεταδόθηκε στην εθνική τηλεόραση. Σπούδασε φλάουτο με τον Βάλτερ φαν Χάουβε και πιάνο με τους Μάργιες Μπενόιστ και Γιαν Βάιν στο Ωδείο του Άμστερνταμ .
Το 2014, η Horsch εκπροσώπησε την Ολλανδία στον διαγωνισμό νέων μουσικών της Eurovision και το 2016 έλαβε το βραβείο "Young Talent" από το Concertgebouw. Ξεκίνησε μια διεθνή σόλο καριέρα και έχει επαινεθεί ως μία από τις πιο ταλαντούχες της γενιάς της στο φλάουτο.[............]
Ν. Εγγονόπουλος
ΡΟΥΦΙΝΟΣ*
(2ος-3ος αι. π.Χ.)
Τρία Επιγράμματα για την Προδίκη
Ε, 12
Ο ΕΡΩΤΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΗΝ ΩΡΑ ΤΟΥ
λουσάμενοι, Προδίκη, πυκασώμεθα, καὶ τὸν ἄκρατον
ἕλκωμεν, κύλικας μείζονας αἰρόμενοι.
βαιὸς ὁ χαιρόντων ἐστὶν βίος: εἶτα τὰ λοιπὰ
γῆρας κωλύσει, καὶ τὸ τέλος θάνατος..
Ας λουστούμε , Προδίκη, κι ας στεφανώσουμε
τα κεφάλια μας
με άνθη .
Ύστερα ας πιούμε σε μεγάλες κούπες
ανέρωτο κρασί.
Σύντομος είναι ο βίος της χαράς.
Εμπόδιο για τα όμορφα είναι τα άθλια γηρατειά.
Ο θάνατος βάζει τελεία και παύλα σε όλα.
Απόσπασμα χορευτικού δρώμενου με τον τίτλο «Εταίρες» των χορογράφων Lisiane Pandini και João Pirahy (Βραζιλία)
**********
Ε, 103 ΠΡΟΣΕΧΕ, ΤΑ ΓΗΡΑΤΕΙΑ ΠΛΗΣΙΑΖΟΥΝ
μέχρι τίνος, Προδίκη, παρακλαύσομαι; ἄχρι τίνος σε
γουνάσομαι, στερεή, μηδὲν ἀκουόμενος;
ἤδη καὶ λευκαί σοι ἐπισκιρτῶσιν ἔθειραι,
καὶ τάχα μοι δώσεις ὡς Ἑκάβη Πριάμῳ.
***********************
Ως πότε θα κλαίω για σένα, Προδίκη;
Ως πότε, σκληρή, θα αγκαλιάζω σαν τον ικέτη
δίχως ανταπόκριση, τα πόδια σου ;
Όμως στην κεφαλή σου φάνηκαν πια
οι πρώτες λευκές τρίχες.
Ίσως να μου δοθείς ,
όπως η Εκάβη στον Πρίαμο.
*****************
Ε21 Ο ΧΡΟΝΟΣ ΕΣΒΗΣΕ ΤΟΝ ΕΡΩΤΑ ΜΟΥ
οὐκ ἔλεγον, Προδίκη, Γηράσκομεν ; οὐ προεφώνουν
ἥξουσιν ταχέως αἱ διαλυσίφιλοι ;
νῦν ῥυτίδες καὶ θρὶξ πολιὴ καὶ σῶμα ῥακῶδες,
καὶ στόμα τὰς προτέρας οὐκέτ᾽ ἔχον χάριτας.
μή τις σοι, μετέωρε, προσέρχεται, ἢ κολακεύων
λίσσεται; ὡς δὲ τάφον νῦν σε παρερχόμεθα.
Δε σ΄το ΄λεγα, Προδίκη, «Θα γεράσουμε»;
Δε σ΄το ΄λεγα «Θα έρθουν οι μέρες
που ο έρωτας θα έχει γίνει σκόνη»;
Να τώρα οι ρυτίδες, τα λευκά μαλλιά ,
το σώμα ένα ράκος,
το στόμα δίχως την πρότερή του χάρη…
Ποιος τώρα σου χτυπάει την πόρτα, ποιος
σε παρακαλεί γεμίζοντάς σε κολακείες;
Όπως έναν τάφο , έτσι σε προσπερνούμε όλοι.
Μετάφραση: Gerontakos
ΑΝΕΚΠΛΗΡΩΤΟΣ ΕΡΩΤΑΣ
Τα τρία επιγράμματα για την εταίρα Προδίκη αποτελούν χαρακτηριστικά δείγματα της ποιητικής φυσιογνωμίας του Ρουφίνου. Μέσα από αυτά αναδεικνύονται οι βασικές όψεις της κοσμοθεωρίας του: ο ηδονισμός, η επίγνωση της φθοράς του χρόνου, η λατρεία της ομορφιάς και η λεπτή, συχνά πικρή, ειρωνεία.
Στο πρώτο επίγραμμα ο ποιητής καλεί την Προδίκη να λουστούν, να στεφανωθούν με λουλούδια και να πιουν κρασί. Η εικόνα θυμίζει συμπόσιο και εκφράζει την επικούρεια αντίληψη της ζωής: αφού η ζωή είναι σύντομη και ο θάνατος αμετάκλητος, ο άνθρωπος οφείλει να απολαμβάνει τις χαρές του παρόντος.
Η φράση «Σύντομος είναι ο βίος της χαράς» συνοψίζει τη φιλοσοφία του ποιητή. Τα γηρατειά παρουσιάζονται ως εχθρός της ομορφιάς και της ηδονής, ενώ ο θάνατος «βάζει τελεία και παύλα σε όλα». Εδώ ο έρωτας δεν εξιδανικεύεται· αντιμετωπίζεται ως φυσική και πολύτιμη εμπειρία που πρέπει να βιωθεί πριν τη φθορά του χρόνου.
Στο δεύτερο επίγραμμα ο ποιητής εμφανίζεται ως απορριφθείς εραστής. Η Προδίκη τον περιφρονεί και εκείνος θρηνεί για την αδιαφορία της. Ωστόσο, η εμφάνιση των πρώτων λευκών τριχών στα μαλλιά της αλλάζει τον τόνο του ποιήματος.
Ο Ρουφίνος ειρωνεύεται την εταίρα: τώρα που αρχίζει να γερνά, ίσως αναγκαστεί να τον δεχτεί. Η αναφορά στην Εκάβη και στον Πρίαμο λειτουργεί χιουμοριστικά και σαρκαστικά, καθώς υπονοεί μια σχέση ηλικιωμένων ανθρώπων, πολύ διαφορετική από τη νεανική ερωτική ακμή.
Όταν οι εταίρες τον απορρίπτουν, ο ποιητής έχει σαν αρχή να μη θυμώνει , να μη μειώνει τη γυναίκα , να μην καταφεύγει στη βία , αλλά να «επιστρατεύει το αναπόφευκτο γήρας ως μορφή εκδίκησης», όπως έγραψε για τον Ρουφίνο ο δεινός μεταφραστής του Τάσος Ρούσσος στο βιβλίο του «Τα επιγράμματα του Ρουφίνου»
.
Στο τρίτο επίγραμμα η ειρωνεία γίνεται ακόμη πιο σκληρή. Ο ποιητής υπενθυμίζει στην Προδίκη ότι την είχε προειδοποιήσει για τη φθορά του χρόνου. Οι ρυτίδες, τα άσπρα μαλλιά και η απώλεια της ομορφιάς περιγράφονται με ωμό ρεαλισμό.
Η κορύφωση έρχεται στον τελευταίο στίχο: η άλλοτε περιζήτητη εταίρα προσπερνιέται πλέον «όπως έναν τάφο». Η μεταφορά είναι ιδιαίτερα σκληρή, γιατί συνδέει τη σωματική παρακμή με έναν συμβολικό θάνατο. Η αξία της Προδίκης ως αντικειμένου ερωτικού πόθου έχει χαθεί, και μαζί της χάθηκε και η κοινωνική της δύναμη.
Τα τρία επιγράμματα σχηματίζουν μια μικρή δραματική πορεία:
Ο Ρουφίνος αντιμετωπίζει τον έρωτα όχι ως πνευματικό ιδανικό αλλά ως φυσική δύναμη, στενά δεμένη με τη νεότητα, την ομορφιά και τη σωματική απόλαυση. Η σκέψη του παραμένει βαθιά επικούρεια: η ζωή είναι σύντομη, ο χρόνος αμείλικτος και ο θάνατος βέβαιος. Γι’ αυτό πρέπει να απολαμβάνουμε το παρόν.
Ο Ρουφίνος λοιπόν δεν είναι ο κλασικός ρομαντικός εραστής. Είναι ένας ρεαλιστής της απόλαυσης που, όταν απορρίπτεται, δεν κλαίει για πολύ – αλλά ούτε και συγχωρεί. Τα επιγράμματα για την Προδίκη είναι ένα μικρό χρονικό: πρόσκληση σε χαρά → παράκληση → προειδοποίηση→ τελική περιφρόνηση. Η ειρωνεία βρίσκεται στο ότι στο τέλος ο ίδιος ο χρόνος γίνεται σύμμαχός του εναντίον εκείνης που τον απέρριπτε.
Gerontakos, Ιούνιος 2026
![Η κορυφή της Αγίας Κυριακής με το ιερό, όπως φαίνεται από τα νότια, με τη σύγχρονη πόλη της Σπάρτης στο βάθος, πάνω δεξιά. [Credit: Ερευνητικό Πρόγραμμα Αμυκλαίων]](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiIiCJI-8Y7ggQ3PFIgQPaf7Cswl8ChVjeRL19PGMJLw1C_2H-8akwMSVyHY05H4uUosfRYZVqOFNgljJU-MCargFpWDuiV6uFNwGtAR46v82j52N598JGG53kbFzR1eC4hbpwl76Mx0_uc4MXTVgxd7sXxiejZfzleFVxYHLFNNZjDORVINZJ2nU29ULw/s1280/Amykles_Lakedaimona.webp)
![Η τοποθεσία των Αμυκλών νότια της Σπάρτης. [Credit: Rage against / Wikimedia Commons]](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh7OTjK_gCDVAOR7kF9z8dCVgjH9DsUD0avzc_MezAlF4EW9g9m4qiAql4oUUpYL8q0ADnG1DaG3twXhxO3tmJku1IIQEWIGpzggQYVCwuYC9oi0FRE0Xr_aINO1RqeKZkhyphenhyphenz4TwMM0mltol4TY_2CNn-0kI7xQPd-0C2UC7ZIF6lVqRWkwyn3pIMFqlIU/s1280/Amykles_Lakedaimona2.webp "Η τοποθεσία των Αμυκλών νότια της Σπάρτης. [Credit: Rage against / Wikimedia Commons]")
![Αεροφωτογραφία της κορυφής του λόφου του Αγίου Βασιλείου από τα δυτικά. [Credit: Β. Γεωργιάδης / Corien Wiersma, Πρόγραμμα Ερευνών Αγίου Βασιλείου]](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi39TLu-HB7kzsUp2m303nD4kuSv-QIIzrK8SQWJz4FRIspqc0YJ6mS8sZIudn8iBJvqsvDKhRiGCqw0Zv1yaS8gxqlkAc8jUl2M45KfjY7XC7YgqQfYkJZYPpk_yanwbbXR3NB-ATE8gxKXHEYKdzPK2KCSMMcx3MqnXPI2Sl6B90PRi6hYlSla3MU0Mk/s1200/Amykles_Lakedaimona3.webp "Αεροφωτογραφία της κορυφής του λόφου του Αγίου Βασιλείου από τα δυτικά. [Credit: Β. Γεωργιάδης / Corien Wiersma, Πρόγραμμα Ερευνών Αγίου Βασιλείου]")
Νέα Αριστερά – ΣΥΡΙΖΑ: Τελεία και παύλα. (Και μία απάντηση στον Ν. Μπίστη)
