Σάββατο, Σεπτεμβρίου 19, 2026

ΕΟΥΤΖΕΝΙΟ ΜΟΝΤΑΛΕ : «ΣΥΝΟΜΙΛΩΝΤΑΣ» ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΒΑΦΗ

 


«ΣΥΝΟΜΙΛΩΝΤΑΣ» ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΒΑΦΗ

Μια μικρή απόδραση από την όζουσα καθημερινότητα.
Μια συνομιλία ανάμεσα στο σήμερα και το χτες.
Μια άκρως ενδιαφέρουσα έκδοση από
το λαμβάνον καθημερινώς ευφήμους μνείας
ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,
πνευματικό παιδί του αλησμόνητου Δημήτρη Μαρωνίτη ,
των λαμπρών πανεπιστημιακών Τάκη Καγιαλή , 
του Νάσου Βαγενά, του Νίκου Καζάζη
και πολλών άλλων αξίων της Επιστήμης και της Τέχνης.
Για να 'μαστε ακριβοδίκαιοι, ο λαμπρός αυτός θεσμός
είναι από τα λίγα καλά κατάλοιπα  του  Σημίτη.
Απ' όσα γνωρίζω δεν επιχορηγήθηκε από καμία πολυεθνική
εταιρεία...

Κ. Π. Καβάφης
Εικόνα Καβάφης, Κωνσταντίνος Π., 1863-1933


Τα Βήματα

Σ’ εβένινο κρεββάτι στολισμένο
με κοραλλένιους αετούς, βαθυά κοιμάται
ο Νέρων — ασυνείδητος, ήσυχος, κ’ ευτυχής·
ακμαίος μες στην ευρωστία της σαρκός,
και στης νεότητος τ’ ωραίο σφρίγος.

Aλλά στην αίθουσα την αλαβάστρινη που κλείνει
των Aηνοβάρβων το αρχαίο λαράριο
τι ανήσυχοι που είν’ οι Λάρητές* του.
Τρέμουν οι σπιτικοί μικροί θεοί,
και προσπαθούν τ’ ασήμαντά των σώματα να κρύψουν.
Γιατί άκουσαν μια απαίσια βοή,
θανάσιμη βοή την σκάλα ν’ ανεβαίνει,
βήματα σιδερένια που τραντάζουν τα σκαλιά.
Και λιγοθυμισμένοι τώρα οι άθλιοι Λάρητες,
μέσα στο βάθος του λαράριου χώνονται,
ο ένας τον άλλονα σκουντά και σκουντουφλά,
ο ένας μικρός θεός πάνω στον άλλον πέφτει
γιατί κατάλαβαν τι είδος βοή είναι τούτη,
τάνοιωσαν πια τα βήματα των Εριννύων.

(Από τα Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984)

Lares - Wikipedia* Λάρητες: Θεότητες των Ρωμαίων, προστάτες τηςυπαίθρου, των δρόμων, του σπιτιού και της οικογένειας 

Λάρητες/Βικιπαίδεια

Μωσαϊκό λαράριο στο σπίτι του Σκελετού στις αρχαίες ερειπωμένες πόλεις του  Ερκολάνο (Ερκουλάνουμ) Στοκ Εικόνα - εικόνα από arroyos, ancientness:  187176249 Σπιτικό Λαράριο από μωσαϊκό στο "Σπίτι του σκελετού", στο Ερκολάνο( Ηράκλειο Καμπανίας)
 
***
Εικόνα Εουτζένιο Μοντάλε

Εουτζένιο Μοντάλε(1896-1981)


Βραβείο Νομπέλ Λογοτεχνίας (1975)
Ο Eugenio Montale δημοσίευσε το 1977 την τελευταία του ποιητική συλλογή Quaderno di quattro anni (Τετράδιο τεσσάρων ετών), στην οποία περιλαμβάνει ποιήματά του από το 1973 ως το 1977.QUADERNO DI QUATTRO ANNI MONTALE EUGENIO MONDADORI 1978 LO SPECCHIO | eBay Στην συλλογή αυτή υπάρχει το ποίημα "Leggendo Cavafis", "Διαβάζοντας Καβάφη", εμπνευσμένο από το καβαφικό "Τα βήματα".
*****************
Εουτζένιο Μοντάλε

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΚΑΒΑΦΗ

Ενώ ο Νέρων κοιμάται ήσυχος και ακμαίος
μέσα στο εξαίσιο σφρίγος της ομορφιάς του
οι μικροί του Λάρητες που έχουν ακούσει
τη βοή των Ερινύων εγκαταλείπουν τρομαγμένοι
το λαράριο. Πώς και πότε θα ξυπνήσει;
Έτσι μίλησε ο Ποιητής.
Εγώ μονάρχης του τίποτα, ούτε του ίδιου μου
εαυτού, χωρίς τη θαλπωρή του εβένου
με την ψυχρή θωπεία μιας λάμπας πετρελαίου
ακούω κι εγώ ήχους από πέδιλα
ή βήματα, όμως μικροσκοπικά.
Δεν αφυπνίζομαι. Έχω ξυπνήσει
από ώρα και δεν περιμένω άλλη φρίκη
πέρα από την καθημερινή.
Ούτε έχω να διατάξω κάποιον δούλο
να μου κόψει τις φλέβες. Τίποτε δεν με ταράζει. Ακούω
το τρέξιμο ενός ποντικού. Παγίδες
δεν είχα στην κατοχή μου ποτέ.

 
Mτφρ.: Νάσος ΒαγενάςΕικόνα Νάσος Βαγενάς: «Ένας ποιητής πρέπει να ξέρει πότε να σταματά» | LiFO
ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ
Είκοσι ξένα ποιήματα
ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ. ΕΙΚΟΣΙ ΞΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ | Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΗ 1999. 
 
____________________
  ΕΟΥΤΖΕΝΙΟ ΜΟΝΤΑΛΕ : ΣΥΝΟΜΙΛΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΒΑΦΗ 

Τα δύο ποιήματα — «Τα Βήματα» του Κ. Π. Καβάφη και το ποίημα του Εουτζένιο Μοντάλε — βρίσκονται σε έναν σαφή διακειμενικό διάλογο. Ο Μοντάλε δεν μιμείται όμως τον Καβάφη, αλλά επαναδιαπραγματεύεται το καβαφικό υλικό, μετατοπίζοντάς το από το επίπεδο της ιστορικής/μυθικής αλληγορίας στο επίπεδο της υπαρξιακής εξομολόγησης.


Στον Καβάφη, το ποίημα λειτουργεί συμβολικά και υπαινικτικά:

  • Ο Νέρων παριστάνεται σε κατάσταση ύπνου, ευδαιμονίας και σωματικής ακμής — μια εικόνα αποστασιοποιημένης εξουσίας που αγνοεί τον επερχόμενο όλεθρο.

  • Οι Λάρητες, οι μικροί σπιτικοί θεοί, είναι εκείνοι που αισθάνονται τον κίνδυνο: τρέμουν, κρύβονται, συνωστίζονται. Η αντίδρασή τους είναι σωματική, ενστικτώδης, σχεδόν κωμική στην αδεξιότητά της.

  • Τα βήματα δεν ονομάζονται εξαρχής· ο αναγνώστης τα ακούει μαζί με τους Λάρητες, χωρίς να γνωρίζει τι τα προκαλεί. Μόνο στο τέλος αποκαλύπτεται: «τάνοιωσαν πια τα βήματα των Εριννύων».

  • Η ειρωνεία είναι κεντρική: ο πανίσχυρος αυτοκράτορας κοιμάται, ενώ οι ασήμαντοι θεοί ξενυχτούν από τρόμο για την τύχη του. Η τιμωρία (οι Ερινύες) έρχεται από μέσα, από το ίδιο το σπίτι.

Ο Καβάφης δεν εξηγεί· δείχνει, αφήνει τον αναγνώστη να συμπληρώσει. Η ιστορική αναφορά λειτουργεί ως παραβολή για κάθε μορφή εξουσίας που αγνοεί τη φθορά της.


Ο Μοντάλε συμπυκνώνει το καβαφικό σκηνικό σε πέντε στίχους και μετά μετατοπίζει το κέντρο βάρους του ποιήματος:

  • Οι πέντε πρώτοι στίχοι είναι σχεδόν παράφραση του Καβάφη:Ο  Νέρων κοιμάται ακμαίος, οι Λάρητες φοβούνται, οι Ερινύες πλησιάζουν. Ο Μοντάλε όμως ονομάζει αμέσως τις Ερινύες, ενώ ο Καβάφης τις κρατά για το τέλος. Εδώ φαίνεται η δηλωτική ποιητική  στρατηγική: δεν υπάρχει μυστήριο, υπάρχει διαπίστωση.

  • Η φράση «Έτσι μίλησε ο Ποιητής» λειτουργεί ως ρητή σήμανση της μετάβασης: από τον μύθο στο εγώ.

  • Το «εγώ» του Μοντάλε είναι το ακριβώς αντίθετο του Νέρωνα:

    «μονάρχης του τίποτα» — όχι εξουσία, αλλά κενό.

    «χωρίς τη θαλπωρή του εβένου» — όχι πολυτέλεια, αλλά ψύχος.

    «ψυχρή θωπεία μιας λάμπας πετρελαίου» — όχι αλαβάστρινη αίθουσα, αλλά φτωχικό φως.

  • Οι ήχοι  δεν είναι δυνατοί: ακούει  όχι σιδερένια βήματα, αλλά «ήχους από πέδιλα ή βήματα», που  είναι υποτονικοί, σχεδόν ασήμαντοι.

  • Η αποκορύφωση της ανατροπής: «Δεν αφυπνίζομαι. Έχω ξυπνήσει από ώρα». Ο Μοντάλε δεν περιμένει την καταστροφή· ζει μέσα στη φρίκη της καθημερινής ρουτίνας: «Έχω ξυπνήσει από ώρα και δεν περιμένω άλλη φρίκη,πέρα από την καθημερινή».

  • Το τέλος είναι αντιδραματικό: ο Νέρων μπορούσε να διατάξει να του κόψουν τις φλέβες (ιστορική αναφορά στην αυτοκτονία του). Ο Μοντάλε δεν έχει αυτή την επιλογή: «Τίποτε δεν με ταράζει». Το μόνο που ακούει είναι «το τρέξιμο ενός ποντικού», ο ήχος δεν υπονοεί παγίδες και δραματικές απειλές .Απλώς η  φριχτή καθημερινότητα συνεχίζεται....


Gerontakos
Θεσσαλονίκη,19/9/28 

Alexander Litvinovsky ,Pelléas and Mélisande, Suite for String Orchestra Published by Halidon Ediz. Mus., Performed by Metamorphose String Orchestra

 



Alexander Litvinovsky ,Pelléas and Mélisande, Suite for String Orchestra Published by Halidon Ediz. Mus., Performed by Metamorphose String Orchestra

 Conductor: Pavel Lyubomudrov

 00:00 I. Ils étaient comme des enfants (They were like children)

 04:04 II. Des pas dans le château (Steps in the castle)  

06:52 III. Galliard. Navire dans la tempête (Galliard. Ship in a storm) 

 09:31 IV. La grotte. Lac souterrain (Grotto. Underground lake)

 13:31 V. Procession du crepuscule (Twilight procession)  

16:13 VI. Ballade. Les trois sœurs aveugles (Ballad. Three blind sisters)

 19:23 VII. La chasse commence (The hunting begins)  

22:29 VIII. Menuet. Sous la fenêtre de la tour (Minuet. Under the tower window)  

25:51 IX. Mélisande au rouet (Mélisande at the spinning wheel)

 28:54 X. Les ombres dans le jardin (Shadows in the garden)  

31:59 XI. Duel. Épée de jalousie (Duel. Sword of jealousy)  

34:43 XII. Mort de Mélisande (Death of Mélisandre)Συντιθέμενη το καλοκαίρι του 2021, η Σουίτα μελοποιεί την ιστορία του απαγορευμένου, καταδικασμένου έρωτα των ομότιτλων χαρακτήρων, όπως αυτή αφηγείται το συμβολιστικό έργο του Βέλγου θεατρικού συγγραφέα και συγγραφέα Μορίς Ματερλινκ. Το φανταστικό βασίλειο του Αλεμόν – που δεν περιορίζεται από την πραγματικότητα ή τον χρόνο – ζωντανεύει εδώ μέσα από ένα ευρηματικό μείγμα αρχαίων χορών, εναλλαγής τέμπο και ρυθμού, και μεταβαλλόμενων αποχρώσεων ηχοχρωμάτων, ηχοχρωμάτων και τονικών τόνων, ζωγραφίζοντας ένα λαμπερό, σαγηνευτικό μουσικό τοπίο. 


Υπόθεση του έργου «Πελλέας και Μελισσάνθη»


Ο πρίγκιπας Γκολώ συναντά μία μυστηριώδη νέα, τη Μελισσάνθη, χαμένη στο δάσος. Την παντρεύεται και τη φέρνει στο κάστρο του παππού του. Εκεί, η Μελισσάνθη ερωτεύεται τον νεότερο ετεροθαλή αδελφό του Γκολώ, Πελλέα, προκαλώντας τη ζήλια του συζύγου της. Ο τελευταίος φτάνει στα άκρα για να μάθει την αλήθεια σχετικά με τη σχέση του ζευγαριού, αναγκάζοντας ακόμα και το παιδί του να τους κατασκοπεύσει. Ο Πελλέας αποφασίζει να εγκαταλείψει το κάστρο, όμως κανονίζει να συναντήσει μία τελευταία φορά τη Μελισσάνθη. Ο Γκολώ ακούει τους δύο να εξομολογούνται τον έρωτά τους ο ένας στον άλλο και σκοτώνει τον αδελφό του. Η Μελισσάνθη πεθαίνει λίγο αργότερα, τραυματισμένη και αυτή από το ξίφος του Γκολώ.


https://www.alexanderlitvinovsky.com/media/bg.webpΟ Αλεξάντερ Λιτβινόφσκι είναι Λευκορώσος συνθέτης που ειδικεύεται στα έγχορδα. Οι νεορομαντικές του συνθέσεις συνδυάζουν κλασικές φόρμες και πλούσια ορχηστρικά χρώματα με μοντέρνα στοιχεία, δημιουργώντας μια διαχρονική κομψότητα. Από την κυκλοφορία του Le Grand Cahier σε πλατφόρμες streaming το 2017, έχει κατακτήσει τον κλασικό κόσμο και έχει συγκεντρώσει εκατομμύρια streams στο YouTube και το Spotify. Με τη φήμη ενός από τους πιο ταλαντούχους και ευρηματικούς σύγχρονους συνθέτες κλασικής μουσικής, τα έργα του Αλεξάντερ έχουν ερμηνευτεί ευρέως σε όλη την Ευρώπη και το εξωτερικό, και έχουν παρουσιαστεί, μεταξύ άλλων, στο BBC Radio (UK) και στο ABC Radio Australia. 
Γεννημένος στο Μινσκ το 1962, ο Αλεξάντερ αποφοίτησε από τη Μουσικολογία από το τοπικό Κρατικό Μουσικό Κολλέγιο το 1982 και συνέχισε τις σπουδές του στη Σύνθεση στην Κρατική Ακαδημία Μουσικής της Λευκορωσίας με καθηγητή τον Ντμίτρι Σμόλσκι. Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια και εργαστήρια με συνθέτες όπως οι Τζόναθαν Χάρβεϊ και Μάικλ Νάιμαν (Μεγάλη Βρετανία), Λουίς Άντριεσεν (Ολλανδία), Μάρτιν Μπρέσνικ (ΗΠΑ), Σιλβάνο Μπουσότι (Ιταλία), Τριστάν Μουρέιλ και Φρανσουά-Μπερνάρ Μασέ (Γαλλία).

Alexander Litvinovsky



Αλέν Γκοριελί : ο καθηγητής της Οξφόρδης αμφισβητεί την κλασική θεωρία των οπτικών ψευδαισθήσεων στον Παρθενώνα

 Φωτογραφία

Παρθενώνας: «Η ψευδαίσθηση των ψευδαισθήσεων» — Κορρές: «Έχει να κάνει με τον τρόπο που βλέπει ο καθένας μας»

Είναι οι «υπέρλεπτες καμπύλες» του Παρθενώνα, που σχεδιάστηκαν για να διορθώνουν οπτικές ψευδαισθήσεις οι οποίες διαφορετικά θα κατέστρεφαν ...


Πηγές: Τα Νέα 1, Μ. Αδαμοπούλου, Τα Νέα 2, Καθημερινή

Είναι οι «υπέρλεπτες καμπύλες» του Παρθενώνα, που σχεδιάστηκαν για να διορθώνουν οπτικές ψευδαισθήσεις οι οποίες διαφορετικά θα κατέστρεφαν την αίσθηση των καθαρών, ευθύγραμμων γραμμών του Παρθενώνα, ένας μύθος;

«Πιστεύω πραγματικά ότι μπορεί να είναι ο αρχαιότερος μύθος που έχουμε, με εξαίρεση τη θρησκεία», υποστηρίζει ο καθηγητής Αλέν  Γκοριελί 

Alain Goriely

του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης σε μελέτη του που δημοσιεύτηκε στο διαδικτυακό επιστημονικό περιοδικό «Royal Society Open Science» και στην οποία υποστηρίζει ότι λεγόμενες διορθώσεις υπάρχουν πράγματι ως κατασκευαστικά στοιχεία, αλλά οι οπτικές απάτες είτε δεν υπάρχουν είτε είναι πρακτικά αδιόρατες.

Στην έρευνά του υπό τον τίτλο «Η ψευδαίσθηση των ψευδαισθήσεων: δεν υπάρχουν οπτικές διορθώσεις στον Παρθενώνα» ο Γκοριελί αναζητά την προέλευση του «μύθου» στον Ρωμαίο αρχιτέκτονα και μηχανικό Βιτρούβιο, ο οποίος έγραψε για τον Παρθενώνα τον 1ο αιώνα π.Χ., περίπου 400 χρόνια μετά την κατασκευή του.


Ο μύθος του Παρθενώνα ακολουθεί μια τυπική λογική: αν δεν υπήρχαν οι λεπτομέρειες αυτές, ο Παρθενώνας θα φαινόταν να «κρεμάει». Ομως, οι αρχαίοι Έλληνες, με τη μεγάλη τους σοφία, έχτισαν τον Παρθενώνα με καμπυλότητα προς τα πάνω (δεξιά), ώστε να φαίνεται ίσιος (αριστερά). Και οι τρεις ισχυρισμοί είναι λανθασμένοι, σύμφωνα με τον Γκόρελι. [Credit: royalsocietypublishing.org]
Ο μύθος του Παρθενώνα ακολουθεί μια τυπική λογική: αν δεν υπήρχαν οι λεπτομέρειες αυτές, ο Παρθενώνας θα φαινόταν να «κρεμάει». Ομως, οι αρχαίοι Έλληνες, με τη μεγάλη τους σοφία, έχτισαν τον Παρθενώνα με καμπυλότητα προς τα πάνω (δεξιά), ώστε να φαίνεται ίσιος (αριστερά). Και οι τρεις ισχυρισμοί είναι λανθασμένοι, σύμφωνα με τον Γκοριελί. [Credit: royalsocietypublishing.org]

Ένας από τους πιο διαδεδομένους ισχυρισμούς που αμφισβητεί ο μαθηματικός αφορά τη βάση του Παρθενώνα, τον στυλοβάτη. Οι μετρήσεις δείχνουν ότι οι πλευρές του δεν είναι οριζόντιες, αλλά σχηματίζουν ένα ελαφρύ τόξο, με το κέντρο να βρίσκεται περίπου 6 εκατοστά ψηλότερα. Σύμφωνα με τον Βιτρούβιο, αυτό διορθώνει μια οπτική απάτη που θα έκανε τη βάση να φαίνεται ότι βυθίζεται προς το κέντρο.


Όταν παρατηρείται από τη βορειοδυτική γωνία, ο στυλοβάτης εμφανίζεται σαφώς καμπυλώδης (φωτογραφία του 1910 από τον Frédéric Boissonnas).  [Credit: royalsocietypublishing.org]
Όταν παρατηρείται από τη βορειοδυτική γωνία, ο στυλοβάτης εμφανίζεται σαφώς καμπυλώδης (φωτογραφία του 1910 από τον Frédéric Boissonnas).  
[Credit: royalsocietypublishing.org]

Η εντύπωση ότι η βάση «κρεμάει» στη μέση έχει αποδοθεί σε δύο διαφορετικούς μηχανισμούς οπτικής απάτης. Ο πρώτος υποστηρίζει ότι οι μακριές οριζόντιες γραμμές φαίνονται απλώς να καμπυλώνουν προς τα κάτω στο μέσον. Ο Γκοριελί, όμως, δεν βρήκε στοιχεία που να επιβεβαιώνουν κάτι τέτοιο.

Η δεύτερη θεωρία αφορά τους κίονες του Παρθενώνα. Η άποψη αυτή βασίζεται στην ψευδαίσθηση Χέρινγκ, κατά την οποία παράλληλες γραμμές σε μια δισδιάστατη επιφάνεια μπορεί να φαίνονται καμπύλες όταν τέμνονται από άλλες γραμμές. Ωστόσο, η ψευδαίσθηση Χέρινγκ είναι εντονότερη όταν οι γραμμές που τέμνουν τις παράλληλες σχηματίζουν οξείες γωνίες. Οι κίονες του Παρθενώνα είναι υπερβολικά κατακόρυφοι για να προκαλέσουν αυτό το φαινόμενο, ενώ, σύμφωνα με τον Γκοριελί, δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι η συγκεκριμένη ψευδαίσθηση λειτουργεί στον τρισδιάστατο χώρο.


Ο μύθος της εντάσης εξηγεί το ελαφρύ φούσκωμα των κιόνων με στόχο τη διόρθωση της οπτικής ψευδαίσθησης. [Credit: royalsocietypublishing.org]
Ο μύθος της εντάσης εξηγεί το ελαφρύ φούσκωμα των κιόνων με στόχο τη διόρθωση της οπτικής ψευδαίσθησης. [Credit: royalsocietypublishing.org]

Ενας ακόμη ισχυρισμός αφορά την ένταση των κιόνων, τις ελαφρές διογκώσεις. Σύμφωνα με τη θεωρία, αυτή διορθώνει μια οπτική ψευδαίσθηση που θα έκανε τους κίονες να φαίνονται στενότεροι στο μέσον τους. Και σε αυτή την περίπτωση, όμως, ο καθηγητής δεν βρήκε στοιχεία που να αποδεικνύουν την ύπαρξη της συγκεκριμένης ψευδαίσθησης. Επιπλέον, οι κίονες του Παρθενώνα διογκώνονται μόλις κατά 18 χιλιοστά, μια διαφορά που είναι σχεδόν ανεπαίσθητη από τις συνήθεις αποστάσεις θέασης.

Αποδίδει δε όλες αυτές τις «ψευδαισθήσεις» είτε σε πρακτικούς λόγους – όπως η απορροή των ομβρίων στην περίπτωση του στυλοβάτη – είτε στην ανάγκη των αρχαίων Ελλήνων να δίνουν στους κίονες μια περισσότερο οργανική και οπτικά ευχάριστη αίσθηση.

Ασυνήθιστα για μια ακαδημαϊκή μελέτη, ο Γκοριελί την ολοκληρώνει καλώντας τους αναγνώστες να την αφήσουν στην άκρη και να κάνουν μια βόλτα στην πόλη. «Εμπιστευτείτε τα μάτια σας, αμφισβητήστε αυτό που βλέπετε και αποφασίστε μόνοι σας αν η θεωρία των οπτικών διορθώσεων αντέχει στην πράξη», γράφει.


«Έχει να κάνει με τον τρόπο που βλέπει ο καθένας μας»


«Εχει να κάνει με τον τρόπο που βλέπει ο καθένας μας»

«Οι λέξεις μύθος και πλάνη που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας θα έλεγα ότι είναι υπερβολικές, αν όχι προκλητικές», λέει στα «ΝΕΑ» ο αρχιτέκτων, ακαδημαϊκός, πρόεδρος της Επιτροπής Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως και ο πλέον αναγνωρισμένος μελετητής των μνημείων της Ακρόπολης και δη του Παρθενώνα, Μανόλης Κορρές. Και επισημαίνει ότι το θέμα των εκλεπτύνσεων του Παρθενώνα συνδέεται κυρίως με τον τρόπο που βλέπει ο καθένας μας. «Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν την οπτική ικανότητα να βλέπουν αυτό ακριβώς που έχουν απέναντί τους. Υπάρχουν κι εκείνοι που βλέπουν εγκεφαλικά, την ιδέα αυτού που έχουν απέναντί τους. Δεν βλέπουμε όλοι τα ίδια», εξηγεί, ενώ προσθέτει – με μια δόση χιούμορ – ότι οι μαθηματικοί δεν είναι οι πλέον κατάλληλοι για να συζητούν τέτοια θέματα καθώς είναι προτιμότερο να μη βλέπουν καλά για να μην αποσπάται η προσοχή τους, καθώς δουλεύουν με ένα αφηρημένο αντικείμενο.

«Ο τίτλος της μελέτης “Η ψευδαίσθηση των ψευδαισθήσεων: δεν υπάρχουν οπτικές διορθώσεις στον Παρθενώνα” δεν δημιουργεί μεγάλη αντιπαράθεση, δεδομένου ότι είναι σωστή αυτή η θέση: δεν υπάρχουν πλην των αετωμάτων. Δεν λέει όμως ότι δεν υπάρχουν εκλεπτύνσεις.

Θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι για να φτιάξει ένας καλλιτέχνης έναν τέλειο κύκλο ή μια παραβολή, δεν χρειάζεται να ξέρει μαθηματικά. Λειτουργεί με το συναίσθημα. Το αναφέρει άλλωστε και ο Ηλιόδωρος ο Λαρισαίος (σ.σ. μαθηματικός του 1ου αι. π.Χ.) ότι απόκειται στον αρχιτέκτονα να σχεδιάζει όχι ως προς το τι είναι, αλλά κατά πώς φαίνεται.

Είναι μία μελέτη καλύτερη από κάποιες άλλες που έχουμε διαβάσει, αλλά ουσιαστικά δεν κομίζει κάτι καινούριο. Ο πρώτος όμως που είδε τις εκλεπτύνσεις του Παρθενώνα είναι ο Βαυαρός αρχιτέκτονας Γιόζεφ Χόφερ το 1838, ο οποίος εξήγησε ότι οι εκλεπτύνσεις δεν γίνονται ως απάντηση σε μια απάτη, αλλά συνειδητά για να δώσει στο μνημείο τον παλμό και το σφρίγος των έμβιων όντων. Και όλοι όσοι έχουν μελετήσει τον Παρθενώνα θεωρούν ότι οι εκλεπτύνσεις έχουν καθαρά αισθητικό χαρακτήρα και δεν συνδέονται με την απορροή υδάτων.

Άλλωστε οι εκλεπτύνσεις δεν εμφανίζονται μόνο στον Παρθενώνα, αλλά ο Ικτίνος επέλεξε να τις κάνει κατά 80% πιο έντονες σχετικά με τον προπαρθενώνα, ενώ στα Προπύλαια ο Μνησικλής επέλεξε να τις κάνει ακόμη πιο έντονες, διότι ήθελαν το κάθε κτίριο να έχει μυϊκό τόνο, να γίνει είναι αγαλματικό, να προκαλεί δηλαδή αγαλλίαση», καταλήγει ο Μανόλης Κορρές.


Διαβάστε εδώ τη σχετική επιστημονική δημοσίευση.

Alain Goriely, The illusion of illusions: there are no optical corrections in the Parthenon. R. Soc. Open Sci. 1 September 2026; 13 (9): rsos260999. https://doi.org/10.1098/rsos.260999



Για το διχασμένο και διχαστικό ΠΑΣΟΚ

 

Οι δύο ψυχές του ΠΑΣΟΚ. Πάλι…

Οι δύο ψυχές του ΠΑΣΟΚ. Πάλι…

Θανάσης Καρτερός

Τοποθετήθηκε δημόσια η Αννα Διαμαντοπούλου για την αντιπαράθεση Δουδωνή-Φλωρίδη με αφορμή τη συνταγματική αναθεώρηση. Και ο τρόπος που τοποθετήθηκε δεν αφήνει απλώς υποψίες, αλλά δημιουργεί βεβαιότητα για τα εντός του ΠΑΣΟΚ.

«Οπου υπάρχουν διαφορές δεν φταίει μόνο ένας», είπε. Ξεκαθαρίζοντας δε ότι δεν θα συνεχίσει «το σώου μεταξύ ανθρώπων που βρέθηκαν στον ίδιο χώρο, αλλά έκαναν διαφορετικές επιλογές», στάθηκε με επιδεικτικά «ευγενείς» τόνους στις αιτιάσεις της Ν.Δ. για τις θέσεις του κόμματός της πάνω στο συγκεκριμένο θέμα. Με αποτέλεσμα, που φυσικά με την εμπειρία της γνώριζε και μπορούμε βάσιμα να πούμε ότι επιδίωκε, να μένει η εντύπωση ότι είναι σε εντελώς διαφορετική λογική από το ΠΑΣΟΚ. Ή εν πάση περιπτώσει από μια ομάδα της ηγεσίας του.

Το θέμα συνεπώς που ανέκυψε δεν είναι η ανοιχτή αντιπαράθεση με τον Φλωρίδη, αλλά η αντιπαράθεση στις κορυφές του ΠΑΣΟΚ, που δικαιώνει την εκτίμηση ότι αυτό έχει σήμερα δύο ψυχές. Μία που βρίσκεται απέναντι στη Ν.Δ. και αποκλείει κάθε εξέλιξη συνεργασίας μαζί της. Και μία που όχι μόνο δεν αποκλείει τέτοιου είδους εξέλιξη, αλλά την προετοιμάζει κιόλας. Οταν η υπεύθυνη στρατηγικού και πολιτικού σχεδιασμού παίρνει ίσες αποστάσεις σε μια σύγκρουση με ένα επίλεκτο εκπρόσωπο του σκληρού πυρήνα του συστήματος Μητσοτάκη, ξεπερνάει τη μεταπήδησή του από το ΠΑΣΟΚ στη Δεξιά, μιλώντας απλώς για «άλλες επιλογές», και χαρακτηρίζει τη σύγκρουση «σώου», τότε κάτι ανησυχητικό υπάρχει στο βασίλειο της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Πολύ ανησυχητικό θα λέγαμε.

Στο ΠΑΣΟΚ, στα ηγετικά του κλιμάκια τουλάχιστον, ξέρουν, ή θα έπρεπε να ξέρουν, πόσο ακριβά τους κόστισε η συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ. του Σαμαρά τα χρόνια των μνημονίων. Ξέρουν επίσης, ή θα έπρεπε να ξέρουν, πόσο τους κοστίζει η μετακόμιση μιας μεγάλης ομάδας επωνύμων του κόμματος στα ρετιρέ του Μητσοτάκη και στους αρμούς του επιτελικού του κράτους. Δεν είναι δυνατόν συνεπώς, μ’ αυτό το τραυματικό ιστορικό, να μην ξέρουν, ή να μην καταλαβαίνουν, πόση ζημιά κάνει κάθε είδους ρωγμή στην αντιδεξιά τους στρατηγική. Κάθε διαφοροποίηση που δίνει την εντύπωση ότι δεν αποκλείεται να βρεθούν πάλι σε συγκυβέρνηση με τη Δεξιά. Κάθε στάση που καλλιεργεί την υποψία να ψηφίσουν οι πολίτες κατά της Δεξιάς και να δουν την ψήφο τους μετά τις εκλογές να αθροίζεται στη στήριξη της Δεξιάς.

Αποκλείει η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ κάθε πιθανότητα προοδευτικής συμπόρευσης, αλλά από τον δικό της χώρο αναδύεται η υποψία ότι δεν αποκλείουν συμπόρευση με τη Ν.Δ. Το αναπαράγει συστηματικά η δημόσια στάση κορυφαίων στελεχών τους: όχι προς τα αριστερά, ίσως προς τα δεξιά. Το κόστος όμως, μιας και είναι της μόδας οι κοστολογήσεις, μιας τέτοιας ανησυχητικά διφορούμενης στάσης, ή ακόμα χειρότερα μιας φαλκίδευσης της προοδευτικής ψήφου, δεν αφορά μόνο, ούτε κυρίως, το ΠΑΣΟΚ. Αφορά τη χώρα και το μέλλον της. Αυτό που σίγουρα αφορά το ΠΑΣΟΚ είναι να ξεκαθαρίσει το πρόβλημα με τις δύο ψυχές του, πριν είναι αργά…

Παρασκευή, Σεπτεμβρίου 18, 2026

Πίτερ Μαξ, ο ακαταμάχητος καλλιτέχνης της ψυχεδελικής ζωγραφικής

 In a black-and-white photo, a dark-haired man with a mustache stands between two paintings of the Statue of Liberty with a paintbrush raised in his right hand.

Peter Max, Icon of Psychedelic Art, Dies at 88


Artforum

Πέθανε ο Πίτερ Μαξ, “ψυχεδελικός” εικαστικός και δημιουργός του «Yellow Submarine» σε ηλικία 88 ετών

Peter Max(1937-2026)/Wikipedia


Deco Lady - Peter Max


Ο Αμερικανός εικαστικός καλλιτέχνης Πίτερ Μαξ, δημιουργός μεταξύ άλλων το 1969 του εξώφυλλου του άλμπουμ «Yellow Submarine» των Beatles, πέθανε σε ηλικία 88 ετών, ανακοίνωσε χθες, Τετάρτη, ο γιος του στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο ABC News.Love - Peter Max

Γεννημένος το 1937 στο Βερολίνο, ο Πίτερ Μαξ υποχρεώθηκε να διαφύγει με την οικογένειά του από τη ναζιστική Γερμανία και τη δεκαετία του 1960 έγινε ένας καλλιτέχνης του οποίου οι συνθέσεις με τα ζωηρά χρώματα, εμπνευσμένες από τον ψυχεδελισμό, έγιναν γνωστές μέσω μιας ολόκληρης γκάμας προϊόντων.Nelson Mandela 1 - Peter Max

Στη συνέχεια είχε δημιουργήσει στα χρόνια του 1980 το πρώτο λογότυπο του μουσικού σταθμού MTV και ήταν ο «επίσημος καλλιτέχνης» του ποδοσφαιρικού Παγκόσμιου Κυπέλλου του 1994 που είχε διεξαχθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες.Better World - Peter Max

«Θα θυμόμαστε την εξαιρετική δημιουργικότητά του, την ανθρώπινη ζεστασιά του, την περιέργειά του και τον τρόπο του να βλέπει ομορφιά και δυνατότητες παντού», δήλωσε ο γιος του, ο Άνταμ Μαξ, στην ανακοίνωσή του στο ABC News.Illustration - Peter Max

πηγή: ΑΠΕΜΠΕ 

Peter Max - 47 artworks - paintingThe Life & Art of Peter Max: A Legendary Life in Color

Peter Max Studio - The Official Source

**********************

ΤΑΙΝΙΑ

 ΤΟ ΚΙΤΡΙΝΟ ΥΠΟΒΡΥΧΙΟ

Ένα από τα ομορφότερα και πιο πρωτοποριακά καρτούν στην ιστορία του σινεμά, το «Κίτρινο υποβρύχιο» είναι ταυτόχρονα η ταινία που αντανακλά όσο καμία άλλη καλύτερα το παλαβό, σουρεαλιστικό, πολύχρωμο πνεύμα της ψυχεδελικής ποπ των σίξτις, μέσα από την πιο γόνιμη μουσικά περίοδο των Μπιτλς (αυτή του "Revolver" και του "Sgt. pepper's Lonely Hearts Club Band").


ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΑΛΟΜΟΙΡΗΣ | ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ | ΕΡΤ | 1994

 

Μανώλης Καλομοίρης)1883-1962)/Βικιπαίδεια

Στο ντοκιμαντέρ του Ερμή Βελλόπουλου αφιερωμένο στον Έλληνα συνθέτη Μανώλη Καλομοίρη, παραγωγής 1993, Ο Αλέξης Κωστάλας σε ρόλο αφηγητή προλογίζει το έργο του Καλομοίρη «Μηνάς ο ρέμπελος κουρσάρος στο Αιγαίο» (1940), ενώ ακολουθεί αρχειακό υλικό με παράσταση της Συμφωνικής Ορχήστρας ΕΡΤ και αρχιμουσικό τον Δημήτρη Χωραφά από εκδήλωση για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του συνθέτη.

Στη συνέχεια παρακολουθούμε πλάνα από το σπίτι του Καλομοίρη στο Παλαιό Φάληρο, όπου ήταν η μόνιμη κατοικία του για την περίοδο 1926-1962. Η Χαρά Καλομοίρη, εγγονή του, μιλάει για τις αναμνήσεις που έχει με τον παππού της στο σπίτι. Αναφέρονται βιογραφικά στοιχεία του Μανώλη Καλομοίρη, σχετικά με την καταγωγή και την οικογένεια  του, περιγράφονται οι σπουδές μουσικής στη Βιέννη, η παραμονή στο Χάρκοβο της Ρωσίας και η επιστροφή στην Αθήνα.

Μέσα από τις περιγραφές και τα σχόλια σημαντικών μουσικών, μαέστρων και μουσικολόγων όπως ο Γιώργος Λεωτσάκος, ο Φίλιππος Τσαλαχούρης, ο Βύρων Φιδετζής, ο Λεωνίδας Ζώρας και ο Δημήτρης Γιάννου, παρουσιάζεται η πολυδιάστατη και συχνά αντιφατική προσωπικότητα του Καλομοίρη, εξηγείται το έργο του σε διαφορετικά μουσικά είδη, συμφωνικά, τραγούδια και όπερα , ενώ σχολιάζεται ο ιδιαίτερος και πληθωρικός του χαρακτήρας και οι επικρατούσες απόψεις για τον ίδιο και τη σημασία του έργου του.

Κατά τη διάρκεια της εκπομπής παρακολουθούμε οπτικοακουστικό και ηχητικό αρχειακό υλικό με τη φωνή του ίδιου του μουσουργού, καθώς και πλάνα και αποσπάσματα από παραστάσεις έργων του Μανώλη Καλομοίρη στη Λυρική Σκηνή και στο Ηρώδειο, όπως ο «Πρωτομάστορας» (1915), «Το Δαχτυλίδι της μάνας» 1917, «Ανατολή» 1945 και «Τα ξωτικά νερά» 1950, το «Συμφωνικό κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα» (1935), «Η συμφωνία της Λεβεντιάς» (1920), «Η συμφωνία των ανίδεων και καλών ανθρώπων» (1931).

Σενάριο: ΒΑΣΙΛΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ

Τηλεοπτική διασκευή – σκηνοθεσία: ΕΡΜΗΣ ΒΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ

Πρώτη τηλεοπτική προβολή: 25 Ιανουαρίου 1994 
 
Τα πνευματικά δικαιώματα ανήκουν εξ ολοκλήρου στους δημιουργούς. Το βίντεο ανεβαίνει στο YouTube ως υλικό αρχείου και σε καμία περίπτωση για την δημιουργία κέρδους από αυτό

 

Ζωή στο Ντουμπάι : το όνειρο του σύγχρονου αλλοτριωμένου ανθρώπου

 https://neoplanodion.gr/wp-content/uploads/2026/09/dubai.jpg

Ο Φοίνικας και η Σιλικόνη: Σχόλιο στο «Στάδιο Ντουμπάι» του καπιταλισμού [2/2]

giannis paraskevopoulos 1

του ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ*https://neoplanodion.grΝΕΟ ΠΛΑΝΟΔΙΟΝ – ΙΔΕΕΣ. ΚΡΙΤΙΚΗ. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ.

~.~

Πρώτο Μέρος εδώ

 ΙΙ.

 

 

 

 

Στις 5 Μαρτίου 2026, έναν μήνα και πέντε μέρες μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν, διαβάζω μία από τις σπάνιες πλέον δηλώσεις του Εικόνα Τζόρτζιο Αγκάμπεν: Βιοπολιτική και κατάσταση εξαίρεσης ...Τζόρτζιο Αγκάμπεν:

«Μια χώρα δέχτηκε επίθεση χωρίς κανένα πραγματικό λόγο και δολίως, τη στιγμή που υποτίθεται ότι διεξάγονταν διαπραγματεύσεις μαζί της, και ο πνευματικός της ηγέτης δολοφονήθηκε. Η Ευρωπαϊκή Ένωση –ή η παράνομη οργάνωση που φέρει αυτό το όνομα– όχι μόνο δεν καταδίκασε τούτη την κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου από δύο κράτη που καθώς φαίνεται έχουν απολέσει κάθε μέτρο αυτογνωσίας και ευθύνης, αλλά και διέταξε τον ιρανικό λαό να πάψει να αμύνεται3

Εννοείται ότι μία χώρα, όπως συμβαίνει και με πολλές άλλες αυτήν την περίοδο, δέχθηκε σοβαρή επίθεση. Όχι μόνον στην επικράτειά της αλλά και στην αξιοπρέπεια και την αυτεξουσιότητά της. Η Δύση, αρχικά, επικαλούμενη το μεταμοντέρνο παραμύθι του δικαιωματισμού που γνωρίζει ως κάκιστος πλασιέ να πουλάει τα τελευταία χρόνια στην υπόλοιπη υφήλιο, εγκατέλειψε την κασέτα που είχε βάλει να παίζει μονίμως, για να βγει στην επιφάνεια το πραγματικό ζητούμενο της επίθεσης στο Ιράν: το πετρέλαιο. Και δεν είναι μόνον το πετρέλαιο αλλά και το ποιος ελέγχει έναν γεωγραφικό τόπο και ένα φυσικό πέρασμα που από αρχαιοτάτων χρόνων ανήκει σε συγκεκριμένους λαούς. Αφού οι ΗΠΑ και οι σκοταδιστές δορυφόροι τους στην περιοχή κατάφεραν να επιβάλουν, έπειτα από δεκαπέντε συναπτά έτη συνεχούς προσπάθειας, το τερατώδες καθεστώς της Αλ-Κάιντα στην Συρία, διέλυσαν εν συνεχεία τον Λίβανο και προχωρούν προς την πλήρη γενοκτονία ενός από τους ελάχιστους λαούς που λειτουργεί ακόμη με σεβασμό στην πατρογονική του γη και του οποίου η αξιοπρέπεια καθορίζει τον τρόπο ζωής του: τους Παλαιστινίους.

Αλλά αυτά είναι ασήμαντα γεγονότα για τους κατοίκους της ευρωπαϊκής ηπείρου και πολύ περισσότερο για τους κατοίκους του Νότου της Χερσονήσου του Αίμου, που φαίνεται ότι έχουν λύσει όλα τα προβλήματα δημοκρατίας και ελευθερίας μέσω του «έξυπνου» τηλεφώνου και του τουρισμού, και πιστεύουν ότι η καταστροφή τόπων με τους οποίους είχαν άμεση σχέση επί χιλιετηρίδες, δεν τους αφορά άμεσα, ως Έλληνες, αλλά κάποιον άλλον μακρινό γαλαξία.

Κατ’ ελπίδα: ο βαμβαρδισμός του Ντουμπάϊ, ως αντίποινα των Ιρανών στην απειλή αφανισμού της πατρογονικής τους γης, έρχεται να επιβεβαιώσει μια πρόσχαρη υπόσχεση καταστροφής ενός μοντέλου που απειλεί εδώ και δεκαετίες τον πλανήτη. Αρχικά να υπενθυμίσουμε ότι από όλους τους κατοίκους του τόπου που ο Πτολεμαίος αποκαλούσε «Ευδαίμονα Αραβία» τα σημερινά Εμιράτα δεν είχαν ποτέ να επιδείξουν το παραμικρότερο είδος πολιτισμού, ούτε και κάποια ευδαιμονία (εν αντιθέσει, π.χ., με τους κατοίκους της Υεμένης και εν μέρει του προϊσλαμικού Μπαχρέιν), καθότι ο νομαδικός τρόπος ζωής τούς εμπόδιζε να στραφούν προς αυτήν την κατεύθυνση και τα ολιγάνθρωπα ψαροχώρια τους ζούσαν ακριβώς από την αλιεία και ενίοτε από την εύρεση οργανικών πολύτιμων λίθων όπως τα μαργαριτάρια τα οποία και πουλούσαν στους ξένους.

Η κατάσταση άλλαξε χάρη στην εύρεση του πετρελαίου. Από την δεκαετία του 1950, ξεκινάει ένας ασυλλόγιστος αγώνας επιβεβαίωσης των Εμιράτων χάρη στον υλικό πλούτο. Το 1971 όσοι από την ανατολική Αραβία κατάφεραν να βρουν πετρέλαιο στην ξηρή έρημό τους ενώθηκαν σε συνομοσπονδία χάριν ακριβώς του πετρελαίου. Όσοι από τους γηγενείς βεδουίνους δεν συμμετείχαν ή και δεν συμμετέχουν στην μετατροπή της Αραβίας σε Μαϊάμι, εξορίζονται στην έρημο. Για τις ιθύνουσες τάξεις δεν τίθεται ζήτημα: μπορούν πάντα να βρουν σκλάβους από την Αφρική και την Ινδική Χερσόνησο.3 Πράγμα που γίνεται συστηματικά μέχρι σήμερα: Νοτιοαφρικανοί, Κογκολέζοι, Ταζμανοί καθώς και Αιθίοπες παίρνουν τον δρόμο της εξορίας, τον δρόμο της σκλαβιάς που έχουν χαραχθεί εδώ και αιώνες. Είτε από την Σομαλία είτε από το περίφημο Port Sudan οι έμποροι μαύρης σάρκας είναι πάντα σε ετοιμότητα να εφοδιάσουν την, πλέον, Δύσθυμη Αραβία με καινούργιους σκλάβους για τις celebrities που συχνάζουν στο Ντουμπάι.

Aλλά ας εξετάσουμε για ποιον λόγο ο Μάικ Ντέηβις αποκάλεσε τo 2006 την όλη χωροταξική θεματολογία του Ντουμπάι «καινούργιο στάδιο του καπιταλισμού», χαρακτηρισμός που μου δίνει την αφορμή να γράφω τα παρόντα. Τα περίφημα Chicago Boys, αφού πρώτα ανέλαβαν τον ρόλο του κοινωνικού οδοστρωτήρα στην Λατινική Αμερική μαζί με την CIA κατά την δεκαετία του 1970, αποφάσισαν στις αρχές της νέας χιλιετίας να ρίξουν το βλέμμα τους αλλού. Αυτό το αλλού είναι δίχως αμφιβολία μια έρημος με πετρέλαιο. Το ζήτημα δεν είναι, βέβαια, ότι διαθέτει πετρέλαιο. Ο Ντέηβις αναφέρει χαρακτηριστικά:

«Το Ντουμπάι είναι η ενσάρκωση του ονείρου των Αμερικάνων αντιδραστικών –μια όαση ελεύθερης οικονομίας δίχως φόρους– δίχως συνδικάτα καθώς και δίχως κόμματα αντιπολίτευσης (και δίχως καν εκλογές).»

H πόλη του Ντουμπάι, την εποχή που τα έγραφε αυτά ο Ντέηβις, είχε γύρω στα 25 εμπορικά κέντρα (malls), με επιφανέστερο το περίφημο Dubai Mall το οποίο αποτελεί μία πόλη μέσα στην πόλη που περιέχει μεταξύ άλλων ένα ενυδρείο γεμάτο καρχαρίες και «προστατευόμενα» θαλάσσια είδη προς τέρψη των επισκεπτών του. Αυτοί οι τελευταίοι στις γιγαντοοθόνες του μπορούν να δουν το νεοφιλελεύθερο σλόγκαν που χαρακτηρίζει την εποχή μας: BUSINESS IS THE FUTURE. Δυστυχώς για εμάς και ευτυχώς για όλους αυτούς, η μπίζνα είναι ήδη παρούσα, που σημαίνει ότι η δυστοπία τους είναι και εκείνη ήδη παρούσα. Όχι μόνον εκεί, αλλά και αλλού. Η δυναστεία των Ελ-Μαχτούμ που διοικεί αυτόν τον χώρο αλλοπρόσαλλης κατανάλωσης αποτελεί μια ακόμη ενσάρκωση του ονείρου των νεοφιλελεύθερων μυαλών: την ταύτιση της πολιτικής και του μάνατζμεντ. Ο Πρίγκηπας είναι ταυτοχρόνως ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος (PDG) της εταιρείας-χώρας που ονομάζεται Ντουμπάι:

«απλούστατα διότι διευθύνει την χώρα ως μια ιδιωτική εταιρεία, για το καλό του ιδιωτικού τομέα, και όχι για εκείνο του κράτους.»

Δεύτερο χαρακτηριστικό του Ντουμπάι: η «χώρα» αυτή είναι μία από τις παγκόσμιες ζώνες ξεπλύματος μαύρου χρήματος και ταυτόχρονα αγαπημένος παρτενέρ των Η.Π.Α. Οι δύο αυτές ιδιότητες είναι δίδυμες. Το ξέπλυμα του μαύρου χρήματος συνοδεύει την άφεση αμαρτιών που του δίνει η Ουάσιγκτον ούτως ώστε να κατασκοπεύει από πολύ κοντά το Ιράν. Η παραχώρηση βάσεων στους Αμερικανούς βρίσκεται στα πλαίσια της «φιλίας» τους. Κι αυτό, όχι γιατί οι επιχειρηματίες των Η.Π.Α. δεν χρειάζονται να ξεπλύνουν τα ματωμένα τους χρήματα αλλά διότι βρίσκουν ήδη πρόσφορο έδαφος μέσα από τις συμφωνίες που συνάπτονται ανάμεσα στα δύο κράτη.

Τρίτο χαρακτηριστικό του Ντουμπάι: Η υλική φτώχεια και η πνευματική πενία χρειάστηκαν να βρουν ένα αντιστάθμισμα που χάρη στο πετρέλαιο και το ξέπλυμα χρήματος θα μπορούσε να τους βάλει στον παγκόσμιο χάρτη. Έτσι, στράφηκαν προς το πρότυπο μιας άλλη χώρας που εξαιτίας του γεγονότος ό,τι δεν είχε ούτε κι αυτή ποτέ τίποτε να επιδείξει πέρα από γενοκτονίες, αποφάσισε να εμφανίσει το απόλυτο τίποτα μέσω του γιγαντισμού.4 «Στην σύγχρονη εποχή, ο αρχιτεκτονικός γιγαντισμός αποτελεί το διεστραμμένο σύμπτωμα μιας οικονομίας που βρίσκεται σε κερδοσκοπική υπερθέρμανση», αναφέρει ο Μάικ Ντέηβις. Το ψευδονησί του Φοίνικα είναι ένα από τα χαρακτηριστικά κατασκευάσματα που αποδεικνύει τις πεποιημένες βάσεις πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε αυτή η πόλη. Χάρη σε αυτήν την απολύτως τεχνητή κατασκευή, ένα γιγαντιαίο αρχιτεκτονικό σχέδιο, το Ντουμπάϊ κατάφερε να προσελκύσει τον τουρισμό του επιδεικνύοντας στους καταναλωτές των ταξιδιών που αναζητούν το απόλυτο τίποτα του χυδαίου υλισμού, ό,τι εκεί θα μπορέσουν να το βρουν. Πρόκειται για έναν χώρο που θέλει να περιέχει μέσα του όλον τον κόσμο (όπως τον φαντάζονται βέβαια οι δημιουργοί τους), ο οποίος μέσω της «ντοπαρισμένης από στεροειδή αρχιτεκτονικής» αποτυπώνει μια σειρά ομοιωμάτων του κόσμου αυτού. Πρόκειται λοιπόν κατά τον Ντέηβις περισσότερο για μια

«φαντασμαγορική χίμαιρα παρά για απλό patchwork. Προσωποποιεί το τερατώδες ζευγάρωμα όλων των ντελιριακών ονείρων των Barnum, Gustave Eiffel, Walt Disney, Steven Spielberg, Jon Jerde, Steve Wynn –των αρχιτεκτόνων του Λας Βέγκας– καθώς και άλλων όπως οι Skidmore, Owings και Merrill. Τα Εμιράτα συγκρίνεται συχνά με το Λας Βέγκας, το Μανχάτταν, το Ορλάντο, το Μονακό και την Σιγκαπούρη, αλλά τα Εμιράτα τα ενσωματώνει όλα αυτά ταυτοχρόνως, δίνοντάς τους, όμως, μια μυθική διάσταση: πρόκειται για ένα παραισθησιογόνο κολάζ του nec plus ultra όσον αφορά τον γιγαντισμό και το κακό γούστο.»

Όπως σε όλες τις κοινωνίες νεόπλουτων ρατσιστών τα gated communities κάνουν θραύση, έ[..................................................]ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΕΔΩ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ 

Ο Φοίνικας και η Σιλικόνη: Σχόλιο στο «Στάδιο Ντουμπάι» του Καπιταλισμού[1/2]