ΟΛΟΙ ΞΕΡΟΥΜΕ ότι σε δημοφιλείς αρχαιολογικούς χώρους με εκατομμύρια επισκέπτες (π.χ. Ακρόπολη, Κνωσός), ο τζίρος των πωλητηρίων είναι τεράστιος.
Η υπόθεση με την ανάθεση των 27 σημαντικότερων πωλητηρίων αρχαιολογικών χώρων και μουσείων (ανάμεσά τους της Ακρόπολης, της Κνωσού, των Δελφών και της Αρχαίας Ολυμπίας) στην κοινοπραξία της Space Hellas / SingularLogic, καθώς και η μετέπειτα ακύρωσή της, συνιστά ένα καραμπινάτο σκάνδαλο διαχείρισης δημόσιας περιουσίας.
Θυμίζουμε ότι ο Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ) προκήρυξε διαγωνισμό για την παραχώρηση 27 πωλητηρίων έναντι εξευτελιστικού τμήματος . Για την ακρίβεια, η σύμβαση προέβλεπε συνολικό μηνιαίο μίσθωμα 50.600 ευρώ για όλα τα 27 πωλητήρια μαζί (π.χ. 7.650 €/μήνα για την Κνωσό) συν ένα ποσοστό 2% επί των πωλήσεων υπέρ του Δημοσίου.
Στον διαγωνισμό αναδείχθηκε προσωρινός ανάδοχος η ένωση εταιρειών στην οποία συμμετείχε η SingularLogic (μέσω του ομίλου Space Hellas).
Φυσικό ήταν το χαμηλό οικονομικό αντάλλαγμα για πωλητήρια σε χώρους με εκατομμύρια επισκέπτες (όπως η Ακρόπολη) να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ), τα σωματεία του Υπουργείου Πολιτισμού και κόμματα της αντιπολίτευσης αλλά και να ακυρωθεί η τόσο προκλητική ανάθεση στην εταιρεία αυτή έναντι πινακίου φακής.
Όμως η ακύρωση της διαδικασίας δεν προήλθε από οικειοθελή υπαναχώρηση του Υπουργείου Πολιτισμού, αλλά από αποφάσεις της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ), κατόπιν προσφυγών άλλων ενδιαφερόμενων εταιρειών (όπως η ΟΡΜΗΝΙΑ ΙΚΕ και η 3C+P Τεχνική ΙΚΕ).
Οι βασικοί νομικοί και τεχνικοί λόγοι της ακύρωσης συμπυκνώθηκαν στα εξής σημεία :
1. Παράκαμψη Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας:Ο ΟΔΑΠ δημοπράτησε το έργο ως απλή «εκμίσθωση ακινήτων» (βάσει ενός παλαιού Προεδρικού Διατάγματος του 1979) , αλλά η ΕΑΔΗΣΥ έκρινε ότι στην πραγματικότητα επρόκειτο για σύμβαση παραχώρησης υπηρεσιών (που διέπεται από τον Ν. 4413/2016 και τη σχετική Ευρωπαϊκή Οδηγία).
2 . Παραβίαση των Κανόνων Δημοσιότητας & Ανταγωνισμού, επειδή ο διαγωνισμός αντιμετωπίστηκε ως απλή μίσθωση ακινήτου, δεν δημοσιεύθηκε στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ) ούτε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αποτέλεσμα ήταν να μην ενημερωθεί εγκαίρως η ευρύτερη αγορά, να περιοριστεί δραστικά ο ανταγωνισμός και τελικά να καταθέσει προσφορά μόνο η συγκεκριμένη κοινοπραξία.
3. Έλλειψη αναγραφής εκτιμώμενης αξίας αφού η διακήρυξη παρέλειψε να αναγράψει τη συνολική εκτιμώμενη αξία της σύμβασης, υποχρέωση που επιβάλλει ο νόμος για τις συμβάσεις παραχώρησης δημοσίων υπηρεσιών.
Μετά τις αποφάσεις της ΕΑΔΗΣΥ που έκριναν άκυρη τη διακήρυξη και την κατακύρωση, φτάσαμε στο σημείο ο διαγωνισμός να καταπέσει.
Η εξέλιξη αυτή δικαίωσε τις νομικές προσφυγές των υποψηφίων αναδόχων αλλά και τις αιτιάσεις των αρχαιολόγων, που υποστηρίζουν ότι το μίσθωμα ήταν γελοίο και ότι το ποσοστό καταβολής του 2% από τα κέρδη στο Δημόσιο είναι εξαιρετικά χαμηλό, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του περιθωρίου κέρδους παραμένει στον ιδιώτη επενδυτή, ενώ το Δημόσιο προσφέρει την υποδομή και το "brand" των μνημείων.
Οι Αρχαιολόγοι και όλοι οι διακεκριμένοι επιστήμονες που εναντιώνονται γενικότερα στην εκχώρηση σε εμπόρους ενός τόσο πολύτιμου πολιτιστικού αγαθού , λένε με ιδιαίτερη έμφαση ότι οι επισκέπτες των μουσείων και των αρχαιολογικών χώρων δεν προσελκύονται από την εμπορική πολιτική του ιδιώτη, αλλά από την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.
Συνεπώς, η παροχή αποκλειστικής πρόσβασης σε ένα "εγγυημένο" κοινό με χαμηλό τίμημα δεν μπορεί να εκληφθεί παρά ως χαριστική πράξη από την Κυβέρνηση στο μεγάλο Κεφάλαιο. Μέχρι πρότινος τα έσοδα του ΟΔΑΠ (πρώην ΤΑΠΑ) επέστρεφαν θεσμικά στον πολιτισμό (συντήρηση μνημείων, απαλλοτριώσεις, ανασκαφές). Με την προκλητική απόφαση της Μενδώνη κατ΄επιταγήν του Μητσοτάκη η εκχώρηση του δυνητικού κέρδους σε ιδιώτη θα στερήσει πολύτιμους πόρους από το συνολικό αρχαιολογικό έργο της χώρας και θα βλάψει ειδικότερα τα μικρότερα Μουσεία (π.χ.στην Αιανή, στην Κοζάνη , στη Μεγαλόπολη κλπ) , τα οποία έπαιρναν, μέσω του ΤΑΠΑ/ΟΔΑΠ, ένα μέρος των τεράστιων εισπράξεων των μεγάλων Μουσείων , και έτσι επιβίωναν...
ΕΡΕΥΝΑ-ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ :Το χρονολόγιο μιας προαναγγελθείσας αναδοχής: Βήμα-βήμα η διαδρομή προς τα 27 πωλητήρια
Τουλάχιστον 3,5 χρόνια πλέκεται... ο ιστός για την ανάθεση σε συγκεκριμένες εταιρείες πολύτιμων σημείων πώλησης σε κορυφαία μνημεία και μουσεία

Gerontakos

Geoff Dyer/Wikipedia
Και τώρα ανθρωπάκο; (μυθιστόρημα)






