Το αρχείο Καββαδία στα Γενικά Αρχεία του Κράτους

 

Το αρχείο Καββαδία στα Γενικά Αρχεία του Κράτους – Από το χειρόγραφο της «Φάτα Μοργκάνα» στα κιάλια και το ναυτικό του 

Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους απέκτησαν το αρχείο του Νίκου Καββαδία, αναλαμβάνοντας την επιστημονική καταλογογράφηση, την τεκμηρίωση, τη συντήρηση, τη φύλαξη, την ανάδειξη και την ψηφιοποίηση του αρχείου, ώστε το υλικό να καταστεί προσβάσιμο στο κοινό και την ερευνητική κοινότητα.

Επιμέλεια: Book Press  

bookpress.gr

Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους απέκτησαν το αρχείο του Νίκου Καββαδία (1910–1975), κατόπιν δωρεάς του μοναδικού κληρονόμου του, Φίλιππου Χατζόπουλου.

Η Κεντρική Υπηρεσία των Γενικών Αρχείων του Κράτους αναλαμβάνει την επιστημονική καταλογογράφηση, την τεκμηρίωση, τη συντήρηση, τη φύλαξη, την ανάδειξη και την ψηφιοποίηση του αρχείου. Στόχος είναι, μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων εργασιών, το υλικό να καταστεί προσβάσιμο στο κοινό και την ερευνητική κοινότητα. Όπως προβλέπεται από τους όρους της σύμβασης δωρεάς, το αρχείο θα διατηρηθεί ως ενιαίο σύνολο, με δυνατότητα εμπλουτισμού του με νέες προσκτήσεις.

Ο Νίκος Καββαδίας στις αρχές της δεκαετίας του '50 στην καμπίνα του Ασύρματου © ΓΑΚ-Αρχείο Καββαδία

Η διάσωση του αρχείου οφείλεται στη φροντίδα με την οποία διαφυλάχθηκε από την αδελφή του ποιητή, Τζένια Καββαδία, και στη συνέχεια από την ανιψιά του, Έλγκα Καββαδία, και τον γιο της, Φίλιππο Χατζόπουλο. Η μακρόχρονη αυτή προσπάθεια διατήρησε ένα πλούσιο και πολυεπίπεδο υλικό, με τεράστια λογοτεχνική, ιστορική και πολιτιστική αξία. Πενήντα και πλέον χρόνια μετά τον θάνατο «του ιδανικού και άξιου εραστή των μακρυσμένων θαλασσών και των γαλάζιων πόντων», το αρχειακό υλικό περνά σε έναν δημόσιο φορέα με αποστολή τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης και την εξασφάλιση της μελέτης και αξιοποίησής του.

Σύμβουλος του Αρχείου Καββαδία ορίζεται ο Μιχάλης Γελασάκης, μελετητής και βιογράφος του ποιητή, ο οποίος θα συνδράμει το έργο της τεκμηρίωσης και της ανάδειξης του αρχειακού υλικού.

Η πρώτη σελίδα από τη σχολική εφημερίδα που έγραφε και εξέδιδε ο Νίκος Καββαδίας © ΓΑΚ-Αρχείο Καββαδία

Τέλος, καθοριστική για την ολοκλήρωση της διαδικασίας υπήρξε η συμβολή της ΚΑΡΤΕΡΙΑΣ ΑΜΚΕ, η οποία, μέσω χορηγίας, συνέβαλε στην υποστήριξη των εργασιών που συνδέονται με την ιστορική, φιλολογική και βιογραφική ανάδειξη του Αρχείου. Ειδικότερα, η χορηγία κάλυψε τις σχετικές συμβουλευτικές υπηρεσίες, καθώς και το κόστος εγκιβωτισμού και μεταφοράς του Αρχείου.

Τι είναι η Καρτερία ΑΜΚΕ | Voúla

Τι περιλαμβάνεται στο Αρχείο

Το Αρχείο Καββαδία περιλαμβάνει χιλιάδες ντοκουμέντα που καλύπτουν χρονολογικά μια μεγάλη περίοδο από τα μέσα του 19ου αιώνα, με οικογενειακά κειμήλια, μέχρι τον θάνατό του στις 10 Φεβρουαρίου 1975. Περιλαμβάνει, ακόμη, υλικό που αφορά την πρόσληψη του έργου του και δημιουργίες που εμπνεύστηκαν από τη ζωή και την ποίησή του.

Σε 45 αρχειακά κουτιά περιέχονται τεκμήρια μεγάλης λογοτεχνικής, ιστορικής και εμπορικής αξίας, που αφορούν τη ζωή και το έργο τόσο του ποιητή όσο και άλλων ποιητών, λογοτεχνών, ζωγράφων, ηθοποιών κλπ.

Χειρόγραφο του ποιήματος «Φάτα Μοργκάνα» όπου φαίνεται σβησμένος ο αρχικός τίτλος «Πολύγυρος» © ΓΑΚ-Αρχείο Καββαδία

Στο Αρχείο Καββαδία διασώζονται εκατοντάδες χειρόγραφα με γνωστά και άγνωστα δικά του ποιήματα και πεζά. Επίσης, χειρόγραφα άλλων ποιητών όπως: Κ.Π. Καβάφης, Τέλλος Άγρας, Μήτσος Παπανικολάου, Μυρτιώτισσα, Ναπολέων Λαπαθιώτης, Γαλάζης κ.ά. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της καλλιτεχνικής ταυτότητας του Γιάννη Τσαρούχη. Περιλαμβάνεται επίσης αλληλογραφία με την οικογένειά του και επιπλέον 180 αποστολείς μεταξύ των οποίων: Γιώργος Σεφέρης, Στρατής Τσίρκας, Μ. Καραγάτσης, Νίκος Καζαντζάκης, Ελένη Καζαντζάκη, Δημήτρης Χορν, Γιώργος Θεοτοκάς, Αιμίλιος Βεάκης, Μυρτιώτισσα, Μάρκος Αυγέρης, Μήτσος Παπανικολάου, Καίσαρ Εμμανουήλ, Άγγελος Σικελιανός, Μέλπω Αξιώτη, Γιώργος Κοτζιούλας, Κ. Καρθαίος, Παύλος Νιρβάνας, Ανδρέας Καραντώνης, Μίμης Τραϊφόρος, Γιάννης Τσαρούχης, Κίμων Φράιερ, Ντίνος Χριστιανόπουλος, Τάκης Παπατσώνης, Τίμος Μαλάνος, Αλέξανδρος Μπάρας, Ναπολέων Λαπαθιώτης, Γλαύκος Αλιθέρσης, Περικλής Τριανταφύλλου, Ηλίας Πετρόπουλος, Αιμιλία Ήβου κ.ά.

Ναυτικό φυλλάδιο του Νίκου Καββαδία © ΓΑΚ-Αρχείο Καββαδία

Ξεχωριστή θέση κατέχει η εκτεταμένη συλλογή εκατοντάδων φωτογραφιών -πολλές εκ των οποίων ανέκδοτες- που καλύπτουν τη διαδρομή του από τα παιδικά χρόνια καθώς και έργα τέχνης από επιφανείς ζωγράφους, χαράκτες και γλύπτες.

Τμήμα του αρχείου ακόμα αποτελούν τα ναυτικά του βιβλία, τα επαγγελματικά του έγγραφα, σημειωματάρια, ατζέντες, αποκόμματα, περιοδικά, εφημερίδες, βινύλια, πλάκες γραμμοφώνου και κασέτες με ηχογραφήσεις του ίδιου.

Η εικόνα το αρχείου ενισχύεται με αρκετά προσωπικά αντικείμενα, όπως εξαρτήματα ασυρμάτου, κιάλια, ξυριστική μηχανή, ναυτικό καπέλο, βαλίτσες, μεταλλικό φοριαμό, λυχνίες, αναμνηστικά κ.ά. και διάφορα έπιπλα συμπεριλαμβανομένου του γραφείου του. Τα συγκεκριμένα αντικείμενα θα εκτεθούν σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο της Κεντρικής Υπηρεσίας των ΓΑΚ.

Το βραβείο Γκονκούρ 2026 στον ερευνητή-συγγραφέα υποθέσεων αστυνομικού ενδιαφέροντος Φιλίπ Ζεναντά

 

Στον Φιλίπ Ζεναντά το Prix Goncourt 2026

diastixo.gr

Ένα λογοτεχνικό έργο που επιχειρεί να διαλευκάνει μια ανεξιχνίαστη υπόθεση 77 ετών, αποκαθιστώντας τη φήμη του θύματός της, απέσπασε το σημαντικότερο λογοτεχνικό βραβείο της Γαλλίας.

Συγκεκριμένα, ο συγγραφέας Φιλίπ Ζεναντά (Philippe Jaenada) ανακηρύχθηκε νικητής του φετινού Prix Goncourt για το βιβλίο του με τίτλο L'Inconnue du quai de Javel, το οποίο αποτελεί μια αναψηλάφηση της δολοφονίας μιας 29χρονης γυναίκας από τη Βρετάνη, της Λουίζ Κανσό (Louise Cansot). Το θύμα, γνωστό ως «η γυναίκα με τα εκατό πορτρέτα» λόγω της τεράστιας ζήτησής του ως μοντέλου για καλλιτέχνες στο Μονπαρνάς, βρέθηκε νεκρό στις 7 Σεπτεμβρίου 1949, αλλά οι αρχές δεν κατάφεραν ποτέ να ταυτοποιήσουν τον δολοφόνο.

Παρότι η αρχική αστυνομική έκθεση χαρακτήριζε το θύμα «γυναίκα κακής φήμης» και τα τότε δημοσιεύματα υπονοούσαν εξαρτήσεις ή πορνεία, το εκτενές βιβλίο (530 σελίδων) του Ζεναντά προσπαθεί να ρίξει φως στις σκιές, παρουσιάζοντας έναν πιθανό ένοχο και προσφέροντας μια συμπονετική σκιαγράφηση της ηρωίδας του, συνδυάζοντας χιούμορ και τρυφερότητα.

Για τον Φιλίπ Ζεναντά, η διάκριση αυτή έρχεται ­–έπειτα από τέσσερις προηγούμενες παρουσίες του στη βραχεία λίστα του Prix Goncourt– για το 13ο μυθιστόρημα της καριέρας του, μεγάλο μέρος της οποίας έχει αφιερώσει σε έρευνες γύρω από παλαιά συμβάντα αστυνομικού και δημοσιογραφικού ενδιαφέροντος.

L'Inconnue du quai de Javel

****************

ΜΟΛΙΣ ΑΠΟΝΕΜΗΘΗΚΕ ΤΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΚΟΝΚΟΥΡ  ΕΣΚΑΣΕ Η ΒΟΜΒΑ

Γκονκούρ - Τεχνητή Νοημοσύνη 0-1: Ο συγγραφέας που τιμήθηκε με το βραβείο δηλώνει ότι χρησιμοποίησε ΤΝ τρεις φορές στο βιβλίο του!

Η επόμενη μέρα της απονομής του Γκονκούρ βρίσκει τους λογοτεχνικούς -και όχι μόνο- κύκλους στη Γαλλία να συζητούν αυτό που προσπάθησαν να αποφύγουν με την απομάκρυνση του «ύποπτου» Τελισόν Ορελιέν: τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης. Ο Φιλίπ Ζεναντά που τιμήθηκε με το βραβείο αποκάλυψε σε τι βαθμό χρησιμοποίησε ο ίδιος ΤΝ...

BEETHOVEN Complete Piano Concertos, με τον Minsoo Sohn , ένα « γνήσιο καλλιτέχνη, με μια στοχαστικά σχεδιασμένη και ποιητική ερμηνεία»

 

Tongyeong Concert Hall/Νότια Κορέα: Η αίθουσα μουσικής με την τέλεια ακουστική)

Minsoo Sohn | Biography and Concerts

00:00 Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 1, έργο 15 - 1ο μέρος
14:08 Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 1, έργο 15 - 2ο μέρος
25:47 Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 1, έργο 15 - 3ο μέρος
34:18 Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 2, έργο 19 - 1ο μέρος
48:21 Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 2, έργο 19 - 2ο μέρος
57:53 Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 2, έργο 19 - 3ο μέρος
1:03:48 Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 3, έργο 37 - 1ο μέρος
1:20:36 Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 3, έργο 37 - 2ο μέρος
1:31:11 Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 3, έργο 37 - 3ο μέρος
1:40:06 Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 4, έργο 58 - 1ο μέρος
2:00:02 Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 4, έργο 58 - 2ο μέρος
2:05:45 Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 4, έργο 58 - 3ο μέρος
2:15:30 Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 5, έργο 73 'Αυτοκράτορας' - 1ο μέρος
2:36:20 Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 5, έργο 73 'Αυτοκράτορας' - 2ο μέρος
2:45:01 Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 5, έργο 73 'Αυτοκράτορας' - 3ο μέρος

Πιάνο | Μινσου Σον
Μαέστρος | Wilson Ng
Ορχήστρα | Ορχήστρα Φεστιβάλ Tongyeong
Εκτελέστηκε στις
Διεθνής Αίθουσα Συναυλιών Tongyeong
17.06.2023(No.1,2,3), 18(No.4,5)

Υπάρχει πιθανότητα πολιτισμένου διαλόγου με ένα φασίστα; Ούτε μία στο εκατομμύριο!

 

Οπτική Γωνία

Πώς συζητάς με έναν φασίστα; Απλώς δεν συζητάς

Όση υπομονή, καλή θέληση και πολιτικό κουράγιο και αν έχει κανείς, δεν είναι δείγμα ανεκτικότητας και πλουραλισμού το να συζητά αν υπήρξε όντως το Ολοκαύτωμα.

Νικόλας Σεβαστάκης*

LiFO

lifo.gr

Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, ο Όσβαλντ Μόσλεϊ, ιδρυτής της Βρετανικής Ένωσης Φασιστών, ζήτησε από τον φιλόσοφο και νομπελίστα Μπέρτραντ Ράσελ να αναμετρηθούν σε μια πολιτική συζήτηση. Ο Ράσελ αρνήθηκε κατηγορηματικά: «Οι κόσμοι μας είναι τόσο βαθιά αντίθετοι, ώστε τίποτε γόνιμο ή ειλικρινές δεν θα μπορούσε να προκύψει από τη μεταξύ μας συναναστροφή». Για τον αταλάντευτα αντιφασίστα φιλόσοφο, ο διάλογος με τον φασισμό ήταν μάταιος... Εικονογράφηση βασισμένη σε meme που κυκλοφορεί στο ίντερνετ: Ατελιέ LIFO

ΕΧΕΙ ΝΟΗΜΑ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ με ανθρώπους που επιμένουν ότι το σύνθημα «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών» και ο Γεώργιος Παπαδόπουλος είναι «μια χαρά» ή ότι θα τελειώσει η βασιλεία του κατεστημένου της αριστεράς;

Η απάντηση είναι ένα κοφτό «όχι». Αυτός ο «διάλογος» δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί και μάλιστα στα social media με τον τρόπο (τον γνωρίζουμε) της πλατφόρμας. Ακόμα κι αν ο όψιμος φιλοχουντικός είναι ένας νεότερος άνθρωπος, κάποιος που αναζητεί αυτόν τον καιρό στον πρώην κρατούμενο της Χρυσής Αυγής την «ένδοξη» συνέχεια της δάδας (για να χρησιμοποιήσω λέξη που αρέσει στον χώρο). Η λογική και πολιτική αντίκρουση τέτοιων απόψεων είναι βαθιά υπονομευμένη.

Όση υπομονή, καλή θέληση και πολιτικό κουράγιο και αν έχει κανείς, δεν είναι δείγμα ανεκτικότητας και πλουραλισμού να υποδέχεται τη γνώμη υπέρ της δικτατορίας ως κάτι προς συζήτηση. Όπως δεν μπορείς να συζητήσεις στοιχειωδώς σοβαρά την άποψη πως το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα του Χίτλερ ήταν αριστερό (γιατί είχε σοσιαλισμό και λίγο κόκκινο) ή ότι η δράση των δωσιλογικών σωμάτων στην Κατοχή ήταν εθνική αντίσταση κατά των κομμουνιστών. Όπως αδύνατο είναι να γίνει διάλογος με κάποιον/-α που θα γελούσε με την είδηση για πνιγμό μεταναστών ή θα αποκαλούσε τους εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στη Γάζα «χαμασίτες» και «πλαστελίνες». Και φυσικά, διάλογος με όρους επιχειρημάτων σε υποθετικά πολιτισμένο πλαίσιο δεν μπορεί να υπάρξει με κάποιον που αποκαλεί πιθήκους, υπανθρώπους ή σκουπίδια τους πρόσφυγες, τους μετανάστες, τους Ρομά.

Δεν μπορείς να συζητήσεις στοιχειωδώς σοβαρά την άποψη πως το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα του Χίτλερ ήταν αριστερό (γιατί είχε σοσιαλισμό και λίγο κόκκινο) ή ότι η δράση των δωσιλογικών σωμάτων στην Κατοχή ήταν εθνική αντίσταση κατά των κομμουνιστών.

Έχει νόημα να συζητήσεις –και μερικές φορές είναι αναζωογονητικό– με εκείνον τον συντηρητικό που ανησυχεί για την τύχη ορισμένων αξιών, με έναν φιλελεύθερο που βλέπει πια να διαψεύδεται οικτρά η πίστη του στις ελεύθερες αγορές από τον σχηματισμό των εταιρειών-γιγαντόσαυρων και την αλγοριθμοποίηση της ζωής. Και να απαντάς με διάθεση τεκμηρίωσης σε εκείνον που εξακολουθεί να θεωρεί πως οι συμβατικές σταθερές μιας φιλελεύθερης καπιταλιστικής δημοκρατίας θα αντέξουν όλα τα σοκ που φέρνει η εποχή των αρπακτικών.

Τι διάλογος όμως θα μπορούσε να σταθεί με αυτόν που το 2026 υπερασπίζεται ακόμα και την κληρονομιά του Μάλλιου και του Μπάμπαλη, της Μακρονήσου και των διώξεων του μετεμφυλιακού κράτους; Ή με εκείνους που θεωρούν πως θα έπρεπε να μιμηθούμε τη δράση του ισραηλινού στρατού απέναντι σε «εσωτερικούς» και εξωτερικούς εχθρούς, στους αριστερούς, στους Τούρκους, στα «πρεζόνια» της Ομόνοιας ή σε όποιον άλλον; Αυτά τα πράγματα λέγονται και γράφονται. Με άνεση πρωτοφανή, τα στόματα που τα διαδίδουν έχουν και τη βεβαιότητα πως πρόκειται για αντικαθεστωτικές, ανατρεπτικές αλήθειες. Δικτάτορες, βασανιστές, επικεφαλής «εθνικιστικών» φαλάγγων παρουσιάζονται ως ιστορικές αλήθειες που πονούν το σύστημα! Σε αυτή την καταστροφή του Λόγου δεν έχει κανένα νόημα να προστρέχουμε για χάρη της σχετικότητας όλων των απόψεων – αυτή η παλιά ανοησία έχει κάνει τον κύκλο της φτάνοντας να ενθρονίσει κάμποσους «Τραμπ» στους θώκους της εξουσίας.[..........................................]

Πώς συζητάς με έναν φασίστα; Απλώς δεν συζητάς

*ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ: Βιβλία & Βιογραφία

Μεγάλη εκδήλωση για το έργο του Εδουάρδο Γκαλεάνο στον Πολυχώρο Μεταίχμιο

 

Η Λατινική Αμερική, το ποδόσφαιρο, οι γυναίκες: Μεγάλη εκδήλωση για το έργο του Εδουάρδο Γκαλεάνο στον Πολυχώρο Μεταίχμιο

bookpress.gr

5–6 λεπτά

---

Την Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2026, στις 7 μ.μ., οι εκδόσεις Μεταίχμιο και η διαδικτυακή πύλη για το βιβλίο Book Press διοργανώνουν εκδήλωση αφιερωμένη στον σπουδαίο συγγραφέα Εδουάρδο Γκαλεάνο στον Πολυχώρο Μεταίχμιο. © Mariela De Marchi Moyano / Flickr

Επιμέλεια: Book Press

Την Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2026, στις 7 μ.μ., οι εκδόσεις Μεταίχμιο και η διαδικτυακή πύλη για το βιβλίο Book Press διοργανώνουν εκδήλωση αφιερωμένη στον σπουδαίο συγγραφέα Εδουάρδο Γκαλεάνο στον Πολυχώρο Μεταίχμιο (Ιπποκράτους 118, Αθήνα).

Οι εκδόσεις Μεταίχμιο επαναφέρουν στο προσκήνιο τον Ουρουγουανό συγγραφέα, υπερασπιστή της μνήμης, της Ιστορίας και των ανθρώπων του περιθωρίου, επανεκδίδοντας σταδιακά 13 σπουδαία έργα του. 

Για τον Εδουάρδο Γκαλεάνο θα μιλήσουν ο μεταφραστής Κώστας Αθανασίου και η Τιτίκα Δημητρούλια, Καθηγήτρια στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, μεταφράστρια, κριτικός λογοτεχνίας.

Συντονίζει ο Κώστας Β. Κατσουλάρης, συγγραφέας και διευθυντής της Book Press.

Από τις εκδόσεις Μεταίχμιο θα επανακυκλοφορήσουν συνολικά 13 σπουδαία έργα του Εδουάρδο Γκαλεάνο. Προς το παρόν, κυκλοφορούν τα βιβλία Καθρέφτες. Μια σχεδόν παγκόσμια ιστορία, Το ποδόσφαιρο στη σκιά και στο φως και Γυναίκες, ενώ είναι υπό έκδοση η τριλογία Μνήμη της φωτιάς, όλα σε μετάφραση της Ισμήνης Κανσή.

---

• Διαβάστε επίσης: «Γυναίκες» του Εδουάρδο Γκαλεάνο (κριτική) – Ένας ύμνος στο γυναικείο θαύμα

---

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Eduardo Galeano (Εδουάρδο Γκαλεάνο), ένας από τους γνωστότερους συγγραφείς της Λατινικής Αμερικής του 20ού αιώνα, γεννήθηκε το 1940 στο Μοντεβιδέο της Ουρουγουάης. Εκεί κάνει τα πρώτα του βήματα στον χώρο των έντυπων μέσων, δημοσιεύοντας γελοιογραφίες και χρονογραφήματα στο περιοδικό El Sol.

Το 1961 γίνεται διευθυντής της καθημερινής εφημερίδας Epoca και αρχισυντάκτης της εβδομαδιαίας επιθεώρησης Marcha. Το 1973 εξορίζεται εξαιτίας των ιδεών του και καταφεύγει στην Αργεντινή, όπου ιδρύει το λογοτεχνικό περιοδικό Crisis. Μετά το πραξικόπημα του 1976 αναγκάζεται να εγκαταλείψει τη χώρα και εγκαθίσταται στην Ισπανία. Το 1985, ύστερα από την πτώση της δικτατορίας, επιστρέφει στο Μοντεβιδέο.

---

• Διαβάστε επίσης: «Το ποδόσφαιρο στη σκιά και στο φως» του Εδουάρδο Γκαλεάνο – Ένα βιβλίο γεμάτο αγάπη για το ποδόσφαιρο συστήνεται ξανά

---

Στο έργο του συγκλίνουν η λογοτεχνική αφήγηση και το δοκίμιο, η ποίηση και το χρονικό. Το 1975 και το 1978 τιμήθηκε με το μεγαλύτερο βραβείο της Λατινικής Αμερικής, το Casa de las Americas, το 1989 με το American Book Award για τη Μνήμη της φωτιάς και το 1999 με το Cultural Freedom Award, που του απονεμήθηκε από το Lannan Foundation. Έφυγε από τη ζωή το 2015 σε ηλικία 74 ετών.

Λίγα λόγια για τη Μνήμη της φωτιάς

Ο Εδουάρδο Γκαλεάνο παρουσιάζει μέσα από τη δική του μοναδική ματιά, από τη σκοπιά της Λατινικής Αμερικής, την ιστορία του Νέου Κόσμου που διαμορφωνόταν. Πρόκειται για μια περίπλοκη, κατακλυσμιαία ιστορία του ημισφαιρίου από τον 18ο αιώνα έως τις αρχές του 20ού, την οποία αφηγείται μέσα από τα σημαντικά πρόσωπα που τους καθόρισαν.

Η αρχή

Ο πρώτος τόμος της τριλογίας μιλά για όλα όσα ο δυτικός κόσμος αγνοούσε και αγνοεί. Μέσα από ένα «αληθινό παραμύθι», ο συγγραφέας παραδίδει μαθήματα πολιτικής ιστορίας, κοινωνιολογίας και λαογραφίας, χρησιμοποιώντας την ποίηση, τη λογοτεχνική αφήγηση και τη δημοσιογραφία. Ο τόμος αυτός καταγράφει την ιστορία της Λατινικής Αμερικής από την προκολομβιανή εποχή ως τις αρχές του 18ου αιώνα.

Τα πρόσωπα και οι μάσκες

Μέσα από τετρακόσιες και πλέον αφηγήσεις που αναπτύσσονται χρονολογικά, το πρόσωπα και οι μάσκες επισκοπούν τον 18ο και τον 19ο αιώνα, εποχή επώδυνη μα και γόνιμη, κατά την οποία οι λαοί της αμερικανικής ηπείρου αναζητούν την πραγματική τους ταυτότητα, πίσω από τις μάσκες που τους επέβαλαν οι αποικιοκράτες. Μέσα από αλλεπάλληλους πολέμους και επαναστάσεις, οι αποικίες αποκτούν την ανεξαρτησία τους. Επαναστάτες, μεταρρυθμιστές, δικτάτορες, ποιητές και ζωγράφοι, δούλοι και αφέντες, γκάουτσος, μιγάδες, αυτόχθονες και Ευρωπαίοι. Είναι η εποχή που οι Ευρωπαίοι απομυζούν τον ορυκτό πλούτο της Λατινικής Αμερικής, και που οι Ηνωμένες Πολιτείες, ανεξάρτητες πλέον, εκκαθαρίζουν τους αυτόχθονες στα εδάφη τους.

Ο αιώνας του ανέμου

Στο παλίμψηστο της μνήμης του αιώνα εμφανίζονται μορφές όπως ο Εμιλιάνο Σαπάτα, ο Πάντσο Βίγια, ο Μπάστερ Κίτον, ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, ο Όσκαρ Νιμάγερ, η Φρίντα Κάλο, ο Τρότσκι, ο Πελέ, ο Κένεντι, ο Φιντέλ Κάστρο και ο Τσε Γκεβάρα, ο Ρόναλντ Ρέιγκαν, ο Χούλιο Κορτάσαρ, ο Σαλβαδόρ Αλιέντε, ο Πινοτσέτ και οι Μητέρες της Πλατείας Μαΐου. Μέσα από σύμβολα του αμερικανικού 20ού αιώνα όπως ο καφές, η τζαζ, το ποδόσφαιρο, η κόκα κόλα, το ταγκό, παρουσιάζεται ο αγώνας των λαών της Λατινικής Αμερικής ενάντια στην υποτέλεια, αγώνας για την επιβίωση και την ελευθερία τους, και η θλιβερή χορεία των δικτατόρων που απομύζησαν τον πλούτο των λαών τους. Το παλίμψηστο έχει εκατοντάδες όψεις-ψηφίδες, που συναποτελούν όλες μαζί την ανακτημένη μνήμη.

Μελόνι, πες λεμόνι!

 

Ήττα Τραμπ: «Αναυδη» έμεινε η Μελόνι

Θεόδωρος Ανδρεάδης - Συγγελλάκης

efsyn.gr

 3–4 λεπτά

---

Η όλη δημόσια συζήτηση στην Ιταλία αφορά τώρα τις συνέπειες που μπορεί να έχει η αμερικανική ψήφος στην ευρωπαϊκή πολιτική πραγματικότητα

Η Τζόρτζια Μελόνι φαίνεται να έχει χάσει τη μιλιά της (AP Photo/Andrew Medichini)

Είναι η μόνη πρωθυπουργός μεγάλης ευρωπαϊκής χώρας η οποία έως τώρα δεν θέλησε να σχολιάσει την ήττα των Ρεπουμπλικανών του Ντόναλντ Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές της περασμένης Τρίτης.

Η Τζόρτζια Μελόνι –η οποία συνήθως σπεύδει να πάρει θέση και να ανεβάσει αναρτήσεις και βίντεο στο διαδίκτυο– φαίνεται να έχει χάσει τη μιλιά της. O δε υπουργός Εξωτερικών και αρχηγός της Φόρτσα Ιτάλια, Αντόνιο Ταγιάνι, σε μια δύσκολη προσπάθειά του να λάβει «αποστάσεις ασφαλείας» από τον πλανητάρχη, έφτασε να δηλώσει ότι «ο ίδιος και η Μελόνι είναι συντηρητικοί» και πως «η Ιταλίδα πρωθυπουργός δεν ήταν ποτέ με τους MAGA».

Κρίμα που ως αρχηγός της διπλωματίας της χώρας είχε πάρει μέρος, με ρόλο παρατηρητή, στην πρώτη συνεδρίαση του Board of Peace για τη Γάζα (κρατώντας στο χέρι και το κόκκινο καπελάκι που του δώρισε ο πλανητάρχης), ενώ η πρόεδρος των Αδελφών της Ιταλίας μέχρι και τον περασμένο Ιανουάριο επαναλάμβανε πως «ελπίζει να μπορέσει να απονεμηθεί στον Τραμπ το Νόμπελ Ειρήνης».

Μετά την τελευταία αυτή πανωλεθρία, ακόμη και ο στενότερος σύμμαχος, η Λέγκα του Ματέο Σαλβίνι, αναγκάστηκε να αναγνωρίσει ότι «πρόκειται για μεγάλη ήττα». Στελέχη του κόμματος, βέβαια, θεωρούν ότι ο ένοικος του Λευκού Οίκου έχασε διότι δεν εφάρμοσε δυναμικά τη στρατηγική των MAGA.

Είναι κάτι περισσότερο από σαφές ότι το κλίμα άλλαξε και ότι οι πρώην επιστήθιοι φίλοι του ζάπλουτου Αμερικανού προέδρου άρχισαν να τον εγκαταλείπουν. Τόσο που ο Ιταλός γνωστός αναλυτής Λούτσιο Καράτσιολο έφτασε να δηλώσει ότι «αν ήταν στη θέση του Τραμπ, από εδώ και στο εξής θα ενίσχυε ακόμη περισσότερο την ένοπλη φύλαξή του».

Η όλη δημόσια συζήτηση στην Ιταλία αφορά τώρα τις συνέπειες που μπορεί να έχει η αμερικανική ψήφος στην ευρωπαϊκή πολιτική πραγματικότητα. Η άποψη των περισσότερων προοδευτικών σχολιαστών είναι ότι –σε έναν βαθμό στη Γαλλία και πολύ περισσότερο στην Ιταλία– η εντυπωσιακή επικράτηση των Δημοκρατικών θα μπορούσε να βοηθήσει στη συσπείρωση του προοδευτικού χώρου. Ενόψει της αναμέτρησης με τη Λεπέν τον Απρίλιο στη Γαλλία, αλλά και των ιταλικών βουλευτικών εκλογών, οι οποίες είναι όλο και πιθανότερο να διεξαχθούν επίσης την άνοιξη του 2027.

Το μήνυμα που φτάνει από την αντίπερα όχθη του Ατλαντικού είναι, ουσιαστικά, ότι παρά τις όποιες δυσκολίες και διαφορές, όταν μιλάς στους ψηφοφόρους για τα πραγματικά τους προβλήματα, μπορείς να κερδίσεις. Μετά από μεγάλο χάσιμο χρόνου και μέσα στον νέο αυτό γενικότερο ενθουσιασμό, οι δυνάμεις που ανήκουν στο «ευρύ πεδίο» της ιταλικής αντιπολίτευσης ετοιμάζονται να προχωρήσουν στη συγγραφή ενός κοινού προγράμματος μέχρι τον Δεκέμβριο και στην επιλογή ενός κοινού υποψηφίου για την πρωθυπουργία μέσα στον επόμενο Φεβρουάριο. Αυτό που μένει να διευκρινιστεί είναι αν στη διαμόρφωση της νέας αυτής πολιτικής πρότασης θα βαρύνουν περισσότερο οι διάφορες μετριοπαθείς δυνάμεις ή οι «φωνές» που προτείνουν πιο ριζοσπαστικές λύσεις και θεωρούν ότι -όπως απέδειξε και η Αμερική- κάτι τέτοιο δεν αποτελεί ουτοπία.

Γιατί υπερψήφισε ο Γιώργος Μαυρωτάς του Ποταμιού τους Κώδικες , το 2019 «Δεν είναι νομοσχέδιο ΣΥΡΙΖΑ» αλλά είναι το αποτέλεσμα της εργασίας μιας επιστημονικής, νομοπαρασκευαστικής επιτροπής που αποτελείται από διακεκριμένους καθηγητές, μαχόμενους δικηγόρους, δικαστές και εισαγγελείς, και έπρεπε να επικαιροποιηθούν καθώς οι ισχύοντες κώδικες δημιουργήθηκαν τη δεκαετία του ‘50.

 Αν ο Αλέξης Τσίπρας πρέπει να πάρει τηλέφωνο το Κοντονή, τότε ο Μητσοτάκης πρέπει να πάρει τηλέφωνο τον Γιώργο Μαυρωτά. 

 Στις 6 Ιουνίου 2019, ο Μαυρωτάς, ειδικός αγορητής του Ποταμιού, εξηγούσε από το βήμα της Βουλής γιατί το κόμμα του θα υπερψήφιζε τους νέους ποινικούς κώδικες.

 Από τις 21 Αυγούστου του ίδιου έτους ο Μαυρωτάς παραμένει γενικός γραμματέας Αθλητισμού της κυβέρνησης Μητσοτάκη.Με εξαγορά φυσικά, έκτοτε τη διαρκή σιωπή του.

Γιατί μη μου πείτε ότι μέσα στον κακό χαμό που πρακάλεσαν ο«αυτοφωράκιας» επιστολοδόχος του Χριστού και πωλητής κηραλοιφών κατά του κορωνοϊού Βελόπουλος μαζί με τον «Α και Ου και ΔΑΠ ΝΔΦΚ!» Σπυροάδωνη , περί ....χρηματισμού του Τσίπρα, βγήκε να παραδεχτεί ότι το τότε κόμμα του ομόφωνα χειροκρότησε και υπερψηφισε το νομοσχέδιο.

ΙΔΟΥ ΤΙ ΑΝΦΕΡΕΙ ΤΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΕΚΕΙΝΗΣ  ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ , ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΨΗΦΙΣΗΣ ΤΩΝ ΚΩΔΙΚΩΝ :

« Ευθύνες τόσο στην κυβέρνηση όσο και στην αντιπολίτευση για τον τρόπο συζήτησης στη Βουλή του νέου Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας επέρριψε ο Αντιπρόεδρος του Ποταμιού και βουλευτής Αττικής, Γιώργος Μαυρωτάς. Στάθηκε στην αποχώρηση των τεσσάρων εκ των έξι κοινοβουλευτικών κομμάτων, σχολιάζοντας ότι το Ποτάμι συμμετέχει στη διαδικασία γιατί θεωρεί πολύ σοβαρή υπόθεση τον θεσμικό κοινοβουλευτικό του ρόλο και εξαρχής η στάση του δεν ετεροκαθορίζεται από το τι κάνουν οι άλλοι. Συμπλήρωσε μάλιστα λέγοντας ότι το Ποτάμι δεν μπήκε στη Βουλή για να λείπει στα κρίσιμα όπως ίσως θα ήταν βολικό, και ούτε σκέφθηκε ποτέ το πολιτικό κόστος.

Αναφερόμενος στους προς ψήφιση κώδικες σημείωσε ότι «δεν είναι νομοσχέδιο ΣΥΡΙΖΑ» αλλά είναι το αποτέλεσμα της εργασίας μιας επιστημονικής, νομοπαρασκευαστικής επιτροπής που αποτελείται από διακεκριμένους καθηγητές, μαχόμενους δικηγόρους, δικαστές και εισαγγελείς, και έπρεπε να επικαιροποιηθούν καθώς οι ισχύοντες κώδικες δημιουργήθηκαν τη δεκαετία του ‘50. Μάλιστα τόνισε ότι η συνήθης αναβολή λήψης αποφάσεων και δρομολόγησης των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων, αποτελεί το βασικότερο εμπόδιο προόδου, και πως οι πολιτικοί πρέπει να αντιστέκονται στις Σειρήνες του λαϊκισμού.

Εστίασε στο θετικό πρόσημο των προτεινόμενων αλλαγών στον νέο Ποινικό Κώδικα όπως οι διατάξεις για τους θεσμούς της ποινικής διαπραγμάτευσης, της ποινικής συνδιαλλαγής, της αποχής από την ποινική δίωξη κ.ά. που στοχεύουν στην αποφυγή των ατελείωτων δικών και των ατέρμονων δικαστικών ποινικών εκκρεμοτήτων, καθώς και στην αποκατάσταση της ζημιάς και την επανόρθωση της όποιας βλάβης έχει προκληθεί στον παθόντα.

Ο κ. Μαυρωτάς επεσήμανε ως θετική την πρόβλεψη του νέου ποινικού κώδικα για τη δυνατότητα επιβολής ως κύριας ποινής από τα δικαστήρια, της κοινωφελούς εργασίας ωστόσο έθιξε και το ζήτημα των ελλιπών υποδομών σε δήμους και σε κρατικούς φορείς, καθώς και την έλλειψη της ανάλογης κουλτούρας ως προς την απορρόφηση καταδίκων σε κοινωφελείς εργασίες.

Στη συνέχεια αναφέρθηκε στις διατάξεις για τον βιασμό όπου θεώρησε ότι χρειάζονται κάποιες τροποποιήσεις για να εμπεδωθεί ο συμβολισμός για μηδενική ανοχή απέναντι στο βιασμό, αν και όπως σχολίασε έχει υπάρξει αρκετή παραπληροφόρηση και fake news για το θέμα αυτό. Και αν αλλάξει τελικά κάτι προς τη σωστή κατεύθυνση αυτό θα οφείλεται και στη συμβολή του Ποταμιού που ήταν παρόν και τα επεσήμανε και δεν απουσίαζε όπως άλλοι.

Ως προς τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, ο βουλευτής του Ποταμιού έκρινε πως οι διατάξεις του νέου Κώδικα αναβαθμίζουν τον ρόλο των εισαγγελέων και ουσιαστικά καθιστούν τους εισαγγελείς πρωταγωνιστές στην ποινική διαδικασία, ενώ εισάγονται και νέοι θεσμοί, όπως η ποινική συνδιαλλαγή, η ποινική διαπραγμάτευση, η αποχή από την ποινική δίωξη προκειμένου σε οικονομικά και περιουσιακής φύσεως εγκλήματα να βρίσκεται συμβιβαστική λύση και να αποφεύγονται οι μακροχρόνιες δικαστικές εκκρεμότητες.

Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο κ. Μαυρωτάς υποστήριξε ότι με τον εκσυγχρονισμό και την αναμόρφωση των δύο αυτών Κωδίκων εκπληρώνεται σε μεγάλο βαθμό η πρόληψη και η περιστολή της εγκληματικότητας ενώ μπορεί να επιτυγχάνεται η επιτάχυνση των διαδικασιών απονομής της Δικαιοσύνης και η αποσυμφόρηση των φυλακών, χωρίς όμως να δίνεται η εικόνα ατιμωρησίας των εγκληματιών.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ»

Οι αλλαγές στη σημασία των ελληνικών λέξεων για ιστορικούς λόγους

 

Λέξεις, λέξεις V (μια συνεργασία του Λαέρτη Τανακίδη)

ΝΙΚΟΣ ΣΑΡΑΝΤΑΚΟΣ, Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία  sarantakos.wordpress.com  στις 4 Νοεμβρίου, 2026 Ο φίλος του ιστολογίου Λαέρτης Τανακίδης μού έστειλε το άρθρο που θα διαβάσουμε σήμερα, το οποίο αποτελεί... το πέμπτο μέρος μιας τετραλογίας άρθρων που είχε δημοσιεύσει πέρυσι στο ιστολόγιο.  Πέμπτο μέρος τετραλογίας; Κάποιοι θα θυμηθούν τον Νίκο Βαμβακούλα με την τριμελή επιτροπή με πεντέξι άτομα, άλλοι, σε πιο σοφιστικέ αναφορές, την τριλογία του Ντάγκλας Άνταμς "Γυρίστε τον Γαλαξία με οτοστόπ", που απέκτησε τέταρτο και πέμπτο βιβλίο ("πέμπτο βιβλίο της ολοένα και πιο ανακριβώς αποκαλούμενης τριλογίας του..."). Εδώ η ανακολουθία εξηγείται από το ότι ο Λ.Τ. είχε χωρίσει σε δύο το τέταρτο άρθρο του, αφήνοντας έξω τις αλλαγές σημασίας για ιστορικούς λόγους. Εδώ θα δούμε ακριβώς αυτό το, κατά τη γνώμη μου πολύ ενδιαφέρον, θέμα.  Ο Λ.Τανακίδης είναι φιλόλογος. Έχουμε  κι άλλες φορές δημοσιεύσει δικές του συνεργασίες στο ιστολόγιο, για φιλολογικά πάντοτε θέματα: Φέτος τον Μάρτιο είχαμε άρθρο του περί ετυμολογίας, πέρυσι τον Νοέμβριο είχαμε δημοσιεύσει άρθρο του «Η ΑΙ ή το ΑΙ;«, και τους προηγούμενους μήνες την τετραλογία άρθρων του Λέξεις, λέξεις (εδώ το τελευταίο άρθρο, που έχει λινκ προς τα προηγούμενα). Παλαιότερα έχουμε επίσης  δημοσιεύσει ένα άρθρο για τους πληθυντικούς όπως δράσεις και πολιτικές, ένα άρθρο για το «ως» και το ομοιόπτωτο,  και ακόμα πιο πριν για το λεξιλόγιο των ΜΜΕ και για τη διδασκαλία των αρχαίων  ελληνικών, ενώ επίσης  ταχτικά στέλνει υλικό που μπαίνει στα σαββατιάτικα μεζεδάκια. Το σημερινό άρθρο εξετάζει λέξεις που πήραν το όνομά τους από κύρια ονόματα, από τοπωνύμια, από εθνωνύμια, από ήρωες της μυθολογίας ή της λογοτεχνίας, αλλά και άλλες περιπτώσεις όπου μια λέξη άλλαξε σημασία εξαιτίας ιστορικών γεγονότων. Το υλικό της ενότητας αυτής μπορεί να ταξινομηθεί διαφορετικά -ας πούμε, έχουμε δημοσιεύσει άρθρα για λέξεις που προέρχονται από κύρια ονόματα, και στο καινούργιο μου βιβλίο έχω σχετικά κεφάλαια- αλλά και τούτη η παρουσίαση έχει ενδιαφέρον. Εξάλλου, πολλά λήμματα του άρθρου μπορούν να αναπτυχθούν ή και έχουν αναπτυχθεί σε άρθρα του ιστολογίου. Παρουσιάζω λοιπόν το άρθρο του φίλου μας Λαέρτη Τανακίδη -με κάποια δικά μου σχόλια σε αγκύλες [ ] •  Αλλαγή για ιστορικούς λόγους Ιδιαίτερη κατηγορία. Η αλλαγή στις λέξεις αυτής της κατηγορίας σχετίζεται με κάποιο γεγονός, μεγάλης ή μικρής ιστορικής σπουδαιότητας, όπως βέβαια συμβαίνει με όλες τις αλλαγές στη σημασία των λέξεων.         Όμως δεν παρουσιάζεται σε αυτές στένωση ή εύρυνση ή καλυτέρευση ή χειροτέρευση ή μετακίνηση.       Συνδέονται με γεγονότα, όπως:       Κάποιος λαός δείχνει σε ορισμένη περίοδο, μικρή ή μεγάλη, κάποια συμπεριφορά.       Μια συγκεκριμένη ενέργεια ή συμπεριφορά ενός ατόμου.     Ένας τόπος στον οποίο γίνεται κάτι για πρώτη  φορά.     Η εμφάνιση ενός νέου προϊόντος    Η μελέτη ενός φαινομένου και η ανακάλυψη νέων στοιχείων για αυτό.     Η εφεύρεση από έναν επιστήμονα μιας συσκευής,  ενός μηχανήματος.     Ο ιδιαίτερος χαρακτήρας ενός λογοτεχνικού ήρωα, όπως εκδηλώνεται με τις κινήσεις του.      Και άλλα.    Π.χ. οι πρώτες δώδεκα λέξεις είναι εθνωνυμικά, αλλά απέκτησαν και άλλη σημασία εξαιτίας των χαρακτηριστικών και της συμπεριφοράς αυτών των ομάδων. —- Σαρακηνός : υψηλόσωμος, άγριος στην όψη. Από το όνομα νομαδικού και ληστρικού αραβικού λαού. —- Βάνδαλος: Γενικά καταστροφέας και ειδικότερα καταστροφέας πολύτιμων πραγμάτων. Από τον ομώνυμο γερμανικό λαό που εισέβαλε στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες. —- Τούρκος : Ο άγριος, ο έξαλλος, π.χ. έγινα Τούρκος. —- Σκύθης : Ο απολίτιστος. —- Βλάχος: Από την απασχόληση των λατινόφωνων κατοίκων της Πίνδου με την κτηνοτροφία πήρε τη σημασία του τσομπάνη και ύστερα του απολίτιστου, του χοντροκομμένου, που δεν έχει καλούς τρόπους. —- Εβραίος: Σκληρός έμπορος, τσιγκούνης. Γνωστή η έκφραση «εβραίικα παζάρια». Στην Αγ. Γραφή ο Αβραάμ διαπραγματεύεται πρόσωπο με πρόσωπο με τον ίδιο το θεό τον αριθμό των αμαρτωλών (Γένεση, κεφ.18, 28-32). —- Λογγοβάρδος : Λαίμαργος. Από τον ομώνυμο γερμανικό λαό που μετανάστευσε στη Βόρειο Ιταλία (6ος – 7ος αιώνας). —- Αλαμάνος : Ασεβής, άπιστος. Από τον ομώνυμο γερμανικό λαό, που συγκρούστηκε με τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία κατά τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες. —- Κατελάνος : Άρπαγας. Όπως έγραψε και ο νοικοκύρης « Οι Κατελάνοι είναι οι Καταλανοί από την Ισπανία, οι οποίοι ήταν μισθοφόροι και επί Φραγκοκρατίας έκαναν πολλές αγριότητες στον ελλαδικό χώρο». —- Σκλάβος : Από το Σλάβος. Κατά τη διάρκεια το Μεσαίωνα πολλοί Σλάβοι υποδουλώνονταν στους Γερμανούς και τους Βυζαντινούς. Στα αγγλικά slave. —- Ατζέμης : Αρχικά ο Πέρσης. ‘Υστερα ο υφασματέμπορος λόγω της σχετικής απασχόλησης. —- Βοιωτός : Εκτός από την εθνωνυμική πήρε και τη σημασία του αγροίκου, του απαίδευτου. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι τη δεύτερη σημασία τη χρησιμοποιούσαν κάποιοι «φιλικοί» γείτονες. [Ενδιαφέρον έχει ότι η χλευαστική άποψη των αρχαίων Αθηναίων για τους Βοιωτούς («βοιωτία ύς») ενώ δεν πέρασε στα νέα ελληνικά, μεταφέρθηκε στα γαλλικά, όπου béotien είναι ο ακαλλιέργητος ] —- Θερσίτης : Από το γνωστό πρόσωπο στην Ιλιάδα  η λέξη πήρε τη σημασία του θρασύδειλου. —- Εφιάλτης : Από το ρόλο του φερώνυμου προσώπου στις Θερμοπύλες η λέξη απέκτησε τη σημασία του προδότη. —- Αρχείο : Στην αρχαία Σπάρτη ήταν το οίκημα όπου έμεναν οι έφοροι, οι αρχές. Ύστερα το δημόσιο κατάστημα, όπου φυλάγονταν τα μητρώα και τα δημόσια έγγραφα. —- Μητρώο (ιερό) : Στην αρχαία Αθήνα ήταν ο ναός της μητέρας των θεών Ρέας ή Κυβέλης. Εκεί φυλάσσονταν τα δημόσια έγγραφα και τα ληξιαρχικά βιβλία. Έτσι το μητρώο πήρε τη σημασία του δημοτολογίου. —- Χαλκέας : Ο κατεργαστής του χαλκού, του αρχαιότερου μετάλλου. Αργότερα ο κατεργαστής όλων των μετάλλων. Πρόκειται για εύρυνση σημασίας , που συνδέεται με το ιστορικό γεγονός της κατεργασίας και άλλων μετάλλων.  —-  Γαβριάς : Παιδικός ήρωας των  Αθλίων του Ουγκό. ΄Υστερα σημαίνει έξυπνος και ζωηρός αλητάκος. —- Γύφτος: Σιδεράς. Το παλιό τραγούδι έλεγε «Γύφτοι τα φτιάξαν τα καρφιά». Έπειτα τσιγκούνης. —- Ταρτούφος :  Ήρωας της ομώνυμης κωμωδίας του Μολιέρου. Τύπος υποκριτή, ηθικολόγου και  μοχθηρού. Έκτοτε έτσι ονομάζεται όποιος έχει αυτά τα χαρακτηριστικά και το σχετικό φαινόμενο ταρτουφισμός. —- Ιαβέρης : Σκληρός αστυνομικός επιθεωρητής, ήρωας των Αθλίων του Ουγκό. Ύστερα χρησιμοποιείται για όποιον έχει αυτά τα χαρακτηριστικά. —- Αλγόριθμος : Σειρά διαδοχικών λογικών βημάτων που οδηγεί στην επίλυση κάποιου προβλήματος. Από το όνομα του μεγάλου Άραβα μαθηματικού al-Khowarizmi (9oς αι. μ.Χ.).  —-  Σάιλοκ : Αδίστακτος Εβραίος τοκογλύφος, ήρωας του έργου του Σέξπιρ «Έμπορος της Βενετίας». Έκτοτε το όνομα Σάιλοκ αποδίδεται σε τοκογλύφους. —- Μονέδα : Νόμισμα, χρήμα.  Μονέτα ( Moneta) ήταν ο ναός της Ήρας Μνημοσύνης (Juno Moneta), όπου λειτούργησε το πρώτο ναμισματικοπείο της Ρώμης. —- Δον Κιχώτης : Ο ονειροπόλος, ο φαντασιόπληκτος, αυτός που επιδιώκει εντελώς ανέφικτους στόχους. Από τον ήρωα του ομώνυμου έργου του Θερβάντες (16ος αι. μ.Χ.). —- Μαικήνας : Πλούσιος χορηγός. Από το όνομα του Μαικήνα, πλούσιου Ρωμαίου φιλότεχνου (1ος αι.π.Χ.). —- Λιάπης : Άρπαγας, κλέφτης ή λαίμαργος, άπληστος. Από το Λιάπης = εξισλαμισμένος Αλβανός. —- Αβδηρίτης : Αυτός που χαρακτηρίζεται από ματαιοδοξία και ακρισία. Από τη θρακική πόλη Άβδηρα, οι κάτοικοι των οποίων θεωρούνταν ματαιόδοξοι και ανόητοι. —- Θράσσα : Η τροφός των παιδιών, η παραμάνα από τη Θράκη. Η Φιλιππινέζα της εποχής. —- Έλληνας : Για πολλούς αιώνες οι χριστιανοί έλεγαν Έλληνες τους ειδωλολάτρες. [...........................................]

Συνεχίστε την ανάγνωση

Μίσιγκαν : μια ιστορική απόφαση για το σπάσιμο των στενών σχέσων εργολάβων , πολιτικών και δημόσιων υπαλλήλων

ΞΕΡΑΤΕ ΟΤΙ...Η Πολιτεία του  Μίσιγκαν πήρε την εντολή από τους ψηφοφόρους να περιορίσει τις πολιτικές συνεισφορές από τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας της πολιτείας και τους μεγάλους κυβερνητικούς εργολάβους ;

Αυτό οφείλεται στο ότι η Πρόταση 2 , στις πρόσφατες Ενδιάμεσες Εκλογές , έχει εγκριθεί με συντριπτική πλειοψηφία από τους ψηφοφόρους  σύμφωνα με ανεπίσημα αποτελέσματα που αναφέρθηκαν από το Associated Press;

Η ψήφιση του μέτρου στο δημοψήφισμα σημαίνει ότι οι κρατικοί εργολάβοι που εκτελούν εργασίες άνω των 250.000 δολαρίων ετησίως για την κυβέρνηση δεν θα μπορούν να κάνουν δωρεές στην προεκλογική εκστρατεία. Ούτε οι ρυθμιζόμενες επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας της πολιτείας, όπως οι εταιρείες φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας.

2026 Mich. 2 - Restrict utility and contractor contributions and expand campaign finance disclosure rules General

Ballot Measure

Εstimates
96% of votes counted

Yes wins.

AP race call at 4:38 a.m. on Nov. 4, 2026.

choice	votes	pct
Yes	3.514.530	81.3%
No	808.050	18.7%

Updated Nov 6, 2026 at 2:39 AM

 

ΣΧΟΛΙΑ  

Η έγκριση της Πρότασης 2 του Μίσιγκαν αντιπροσωπεύει μια σημαντική νίκη για τους υποστηρικτές της μεταρρύθμισης της χρηματοδότησης των εκστρατειών σε πολιτειακό επίπεδο, με στόχο να σπάσει ο στενός δεσμός μεταξύ επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας, μεγάλων κυβερνητικών εργολάβων και πολιτικών. Ωστόσο, η απόφαση αντιμετωπίζει άμεσες νομικές προκλήσεις με βάση την Πρώτη Τροποποίηση και η τελική της ισχύς παραμένει αβέβαιη.

Οι βασικοί περιορισμοί που επιβάλλει η Πρόταση 2 περιλαμβάνουν:

• Απαγόρευση πολιτικών συνεισφορών: Απαγορεύεται στις ρυθμιζόμενες επιχειρήσεις ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου (όπως οι DTE Energy και Consumers Energy), καθώς και στις επιχειρήσεις που συνάπτουν κρατικές συμβάσεις άνω των 250.000 δολαρίων ετησίως, να πραγματοποιούν άμεσες ή έμμεσες πολιτικές συνεισφορές σε υποψηφίους ή αξιωματούχους σε πολιτειακό και τοπικό επίπεδο . Ο περιορισμός αυτός επεκτείνεται επίσης σε άτομα που συνδέονται στενά με αυτές τις επιχειρήσεις, όπως διευθυντικά στελέχη, λομπίστες και τα άμεσα μέλη των οικογενειών τους .

• Ενίσχυση της διαφάνειας των πολιτικών διαφημίσεων: Διευρύνει τις απαιτήσεις γνωστοποίησης για τις πολιτικές διαφημίσεις, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων διαδικτυακών επικοινωνιών, απαιτώντας τη γνωστοποίηση των πραγματικών χρηματοδοτών ακόμη και όταν η διαφήμιση δεν υποστηρίζει ρητά ή αντιτίθεται σε συγκεκριμένο υποψήφιο .

Αμέσως μετά την έγκριση της πρότασης, αυτή τέθηκε υπό νομική αμφισβήτηση:

• Το συντηρητικό think tank Mackinac Center for Public Policy κατέθεσε αγωγή στο ομοσπονδιακό δικαστήριο την ημέρα της ψηφοφορίας, υποστηρίζοντας ότι οι διατάξεις της πρότασης παραβιάζουν την ελευθερία του λόγου που προστατεύεται από την Πρώτη Τροποποίηση του πολιτειακού συντάγματος και αποθαρρύνουν τον δημόσιο διάλογο . Στη συνέχεια, οι DTE Energy και Consumers Energy κατέθεσαν επίσης αγωγή για να την εμποδίσουν .

•  Αναλυτές επισημαίνουν ότι το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ θεωρεί σταθερά τις πολιτικές δαπάνες ως μορφή προστατευόμενου λόγου βάσει της Πρώτης Τροποποίησης, επομένως οι περιορισμοί της πρότασης ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αυστηρό συνταγματικό έλεγχο . Ωστόσο, η πρόταση περιλαμβάνει ρήτρα διαχωρισμού, πράγμα που σημαίνει ότι ακόμη και αν ορισμένες διατάξεις κριθούν αντισυνταγματικές, τα υπόλοιπα μέρη μπορούν να συνεχίσουν να ισχύουν .

Αναζητώντας άλλες πολιτείες που να ψήφισαν για πανομοιότυπη πολιτειακή νομοθεσία το 2026, δε καταφέραμε να εντοπίσουμε καμία . Ωστόσο, υπάρχει ένα σχετικό ομοσπονδιακό προηγούμενο: η ομοσπονδιακή νομοθεσία των ΗΠΑ απαγορεύει ήδη στους ομοσπονδιακούς εργολάβους να συνεισφέρουν σε ομοσπονδιακούς υποψηφίους, αλλά το Μίσιγκαν προηγουμένως δεν είχε παρόμοιους περιορισμούς για τους πολιτειακούς εργολάβους . Η καινοτομία της Πρότασης 2 έγκειται στην επέκταση αυτής της ομοσπονδιακής αρχής στο πολιτειακό επίπεδο και στην κάλυψη των ρυθμιζόμενων επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας.

Συνοπτικά, η απόφαση του Μίσιγκαν δημιούργησε ένα προηγούμενο για την αντιμετώπιση της πολιτικής επιρροής των επιχειρήσεων σε πολιτειακό επίπεδο, αλλά η νομική της τύχη θα εξαρτηθεί από την ερμηνεία των ομοσπονδιακών δικαστηρίων, σχετικά με τα όρια μεταξύ της ελευθερίας του πολιτικού λόγου και της πρόληψης της διαφθοράς.

10 ΣΠΟΥΔΑΙΟΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΣΤΗΡΙΞΕΙΣ ΤΗΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ SOLOMON

 Η «Ερευνητική Ομάδα Solomon» (Solomon) είναι κυρίως ένα ανεξάρτητο, μη κερδοσκοπικό μέσο ερευνητικής δημοσιογραφίας με έδρα την Αθήνα της Ελλάδας, και δεν αποτελεί επιστημονική ερευνητική ομάδα πανεπιστημίου με την παραδοσιακή έννοια.

Στη διοίκηση και τη συντακτική ομάδα συμμετέχουν η Ηλιάνα Παπαγγελή (Managing Director), ο Σταύρος Μαλιχούδης (Chief Editor), καθώς και οι δημοσιογράφοι Κορίνα Πετρίδη, Αριστέα Πρωτονοταρίου, Δανάη Μαραγκουδάκη, Λυδία Εμμανουηλίδου κ.ά.
Η οργάνωση αυτή επικεντρώνεται στη δημοσιογραφία δημόσιου συμφέροντος, με στόχο τον έλεγχο της εξουσίας και την αποκάλυψη υπο-αναφερθέντων ζητημάτων. Οι έρευνές της καλύπτουν κυρίως τέσσερις τομείς: λογοδοσία της εξουσίας, πρόσφυγες και μετανάστευση, περιβάλλον, και συστήματα τροφίμων.

Μεταξύ των πρόσφατων και πιο γνωστών ερευνών της ομάδας ξεχωρίζουν:

«Who owns the media» (Ποιοι ελέγχουν τα Μίντια  και την Ενημέρωση στην Ελλάδα): Μια εκτενής, πολύμηνη έρευνα που χαρτογραφεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ΜΜΕ και της ενημέρωσης στην Ελλάδα.
Ανάπτυξη των Data Centers στην Ελλάδα: Ανάλυση για την κατανάλωση ρεύματος και νερού, καθώς και τα κενά στις υποδομές επάρκειας.
Solomon Unreported: Σειρά ντοκιμαντέρ και podcast που αναδεικνύουν προβλήματα εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων (π.χ. Δυτική Μακεδονία, Ήπειρος). 

Επιπλέον, η ομάδα έχει επίσης διερευνήσει την κρίση στέγασης στην Αθήνα λόγω παλαιών κτιρίων, καθώς και τη συλλογή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Επιβολής του Νόμου (Europol) και τους κινδύνους που συνεπάγεται.
Επιρροή και Αναγνώριση

Η οργάνωση Solomon έχει λάβει τρεις  φορές βραβεία ερευνητικής δημοσιογραφίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και θεωρείται μία από τις πιο επιδραστικές ανεξάρτητες δημοσιογραφικές δυνάμεις στην Ελλάδα.

 • Ευρωπαϊκό Βραβείο Δημοσιογραφίας (European Press Prize)
• Βραβείο Daphne Caruana Galizia για τη δημοσιογραφία
• IJ4EU Impact Award

Παράλληλα, διαθέτει ένα εργαστήριο μέσων (media lab) που παρέχει εκπαίδευση και εργαλεία σε δημοσιογράφους.

Χρειαζόμαστε 361 από εσάς

Η κυβέρνηση χρειάστηκε 361 ημέρες για να μάς πει όχι. Τώρα ψάχνουμε 361 ανθρώπους να μας πουν ναι. Πόσο νερό και πόσο ρεύμα καταναλώνουν τα data centers στην Ελλάδα; Στις 20 Οκτωβρίου 2025, ζητήσαμε τα στοιχεία από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η απάντηση ήρθε στις 16 Οκτωβρίου 2026. Έπειτα από 361 ημέρες αναμονής, το υπουργείο αρνήθηκε να μας τα δώσει, επικαλούμενο το εμπορικό απόρρητο. Και πάλι καλά που απάντησε. Αιτήματά μας για πρόσβαση σε δημόσια έγγραφα σε υπουργεία και δημόσιες αρχές μένουν συχνά στο «διαβάστηκε», παρότι η απάντηση αποτελεί νομική υποχρέωση. Αυτές τις 361 ημέρες δεν πατούσαμε απλώς refresh στο inbox. Μαζί με συνεργάτες μας από διεθνή μέσα, υποβάλαμε αιτήματα πρόσβασης σε δημόσια έγγραφα και στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, καθώς και στην ίδια την Κομισιόν. Επανήλθαμε, επιμείναμε, αμφισβητήσαμε αρνήσεις. Δημοσιεύσαμε (και συνεχίζουμε να δημοσιεύουμε) σειρά ερευνών και ρεπορτάζ για τα data centers. Δημιουργήσαμε την πρώτη χαρτογράφησή τους στην Ελλάδα. Ταξιδέψαμε στις περιοχές όπου σχεδιάζονται νέες εγκαταστάσεις και ακούσαμε από κοντά τους ανθρώπους που ζουν εκεί. Αποκαλύψαμε κενά στα επίσημα στοιχεία και τον τρόπο με τον οποίο οι απαιτήσεις της βιομηχανίας επηρέασαν τους κανόνες διαφάνειας. Προσφύγαμε στις ευρωπαϊκές αρχές μαζί με τους συνεργάτες μας αμφισβητώντας τη μυστικότητα γύρω από την κατανάλωση των data centers στην ΕΕ. Όπως καταλαβαίνεις, έχουμε μια μικρή επιμονή (και εμμονή) με τις αναπάντητες ερωτήσεις. Και για να συνεχίσουμε να ψάχνουμε και να κάνουμε γνωστά όσα ανακαλύπτουμε σε ακόμη περισσότερους ανθρώπους, χρειαζόμαστε τη δική σου στήριξη. Ο στόχος μας: 361 άνθρωποι να στηρίξουν οικονομικά το Solomon μέσα σε μία εβδομάδα. Μία εβδομάδα είναι περίπου όσο χρόνο δίνουμε συνήθως σε κάποιον για να απαντήσει στα ερωτήματά μας, στο πλαίσιο της δημοσιογραφικής δεοντολογίας. Ποντάρουμε ότι η κοινότητα των αναγνωστών και των αναγνωστριών μας μπορεί να τα καταφέρει καλύτερα από την ελληνική κυβέρνηση. :) Θα είσαι ένας από τους 361; Και μπορείς να βοηθήσεις με έναν ακόμη τρόπο: μοιράσου αυτό το newsletter και το κάλεσμά μας με φίλους, συνεργάτες, συγγενείς και ανθρώπους που πιστεύεις ότι θα ήθελαν να στηρίξουν την ανεξάρτητη δημοσιογραφία.

Μπορώ καλύτερα από την ελληνική κυβέρνηση 😎

Ευχαριστούμε που είσαι εδώ! Η ομάδα του Solomon, Αριστέα, Γαλάτεια, Δανάη, Ηλιάνα, Κορίνα, Λυδία, Σταύρος 9+1 λόγοι να στηρίξεις την ανεξάρτητη δημοσιογραφία του Solomon. 1. Ουσιαστική ανεξαρτησία. Στο Solomon, η δημοσιογραφική μας ανεξαρτησία είναι αδιαπραγμάτευτη. Δεν δεχόμαστε διαφημίσεις, και δεν επηρεαζόμαστε από επιχειρηματικά, κομματικά, ή άλλα συμφέροντα. 2. Όχι τι συνέβη αλλά γιατί. Δεν μεταδίδουμε απλώς ειδήσεις. Αφιερώνουμε χρόνο και πόρους στην έρευνα, και καλλιεργούμε σχέσεις εμπιστοσύνης με τις κοινότητες που καλύπτουμε, προκειμένου να φέρουμε στην επιφάνεια ζητήματα που συνήθως δεν καλύπτονται επαρκώς. 3. Δεν έχουμε paywall. Τα ρεπορτάζ και οι έρευνές μας αφορούν το δημόσιο συμφέρον και πιστεύουμε πως θα πρέπει να είναι ελεύθερα προσβάσιμα σε όλους. 4. Λογοδοτούμε στο κοινό μας. Επιδιώκουμε να γεφυρωθεί το χάσμα ανάμεσα στους δημοσιογράφους και την κοινωνία, και να ανακτηθεί η χαμένη εμπιστοσύνη του κοινού. Για να επιτευχθεί αυτό, πιστεύουμε στην πλήρη διαφάνεια: είτε πρόκειται για τις πηγές χρηματοδότησής μας, είτε για το πώς δημοσιογραφούμε.  5. Μικρή ομάδα, μεγάλος αντίκτυπος. Το Solomon είναι ένα βραβευμένο Μέσο με αυξανόμενη επιρροή. Δημοσιεύουμε τις έρευνές μας σε ελληνικά και αγγλικά, δημιουργώντας γέφυρες με το ευρωπαϊκό κοινό. Τα ευρήματά μας γίνονται αφορμή για συζητήσεις στη δημόσια σφαίρα, και αναφέρονται συχνά στο ελληνικό και ευρωπαϊκό κοινοβούλιο. 6. Όχι μόνοι, μαζί. Το Solomon προωθεί τις συμπράξεις, αφενός στις έρευνές του, στις οποίες επαγγελματίες διαφορετικών ειδικοτήτων συνεργάζονται συχνά επί μήνες, κι αφετέρου με άλλα Μέσα κι οργανισμούς στην Ελλάδα και το εξωτερικό. 7. Στηρίζουμε τη δημοσιογραφική κοινότητα. Από την ίδρυση του Solomon, το 2017, διοργανώνουμε σεμινάρια, και δημιουργούμε τις δικές μας εκδόσεις για την προαγωγή της ποιοτικής δημοσιογραφίας. 8. Εξωστρέφεια. Το Solomon είναι μέλος του International Press Institute, του Global Investigative Journalism Network, και του CASE Coalition. Η ομάδα μας συμμετέχει σε διασυνοριακές έρευνες και μιλάει τακτικά για τη δουλειά της σε πανεπιστήμια, πάνελ και συνέδρια στην Ελλάδα και το εξωτερικό. 9. Στηρίζεις την έρευνά μας – και μόνο. Το Solomon έχει νομική μορφή Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας (ΑΜΚΕ). Αυτό σημαίνει πως τα χρήματα από τις δωρεές των μελών μας δεν καταλήγουν στον λογαριασμό κάποιου επιχειρηματία· κάθε ευρώ επενδύεται στην έρευνα και στην αμοιβή συνεργατών. 10. Η ΕΥΠ συνιστά Solomon. Τον Νοέμβριο του 2021, αποκαλύφθηκε πως η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών ενδιαφέρεται για τη δουλειά μας. Εσύ όχι;  wearesolomon.com/mag Λογοδοσία Μετανάστευση Περιβάλλον Διατροφική Δικαιοσύνη Στήριξέ μας