Το Our Vines Have Tender Grapes (γνωστό και ως Τα αμπέλια μας έχουν τα καλύτερα σταφύλια, 1945) είναι μια αμερικανική δραματική ταινία της MGM σε σκηνοθεσία Roy Rowland, με σενάριο του Dalton Trumbo — μία από τις τελευταίες δουλειές του πριν ενταχθεί στη μαύρη λίστα του «Hollywood Ten»
. Βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του George Victor Martin, η ταινία μεταφέρει τον θεατή στο αγροτικό Benson Corners του Wisconsin, μια μικρή κοινότητα Νορβηγών μεταναστών, και αφηγείται την καθημερινότητα της οικογένειας Jacobson μέσα από τα μάτια της 7χρονης Selma (Margaret O'Brien).
Η ταινία δεν ακολουθεί μια κλασική, γραμμική πλοκή με κεντρικό αντικρουόμενο. Αντίθετα, είναι μια σειρά από vignettes — στιγμιότυπα από τη ζωή μιας αγροτικής κοινότητας: ένας περιοδεύων τσίρκος, διαφωνίες για ένα ζευγάρι πατίνια, οι ανοιξιάτικες πλημμύρες, μια πυρκαγιά σε αχυρώνα
. Αυτή η ελλειπτική δομή είναι ταυτόχρονα το μεγαλύτερο ατού και το ρίσκο της ταινίας. Όπως σημειώνουν πολλοί κριτικοί, η έλλειψη συγκρούσεων για τουλάχιστον την πρώτη ώρα είναι μια τολμηρή αισθητική επιλογή που απαιτεί υπομονή από τον θεατή, αλλά ανταμείβει όποιον εγκατασταθεί στον ρυθμό της .
Ο Edward G. Robinson, σε μια πλήρη ανατροπή του σκληρού τύπου του γκάνγκστερ που τον καθιέρωσε, ενσαρκώνει τον Martinius Jacobson, έναν ταπεινό, στοργικό και σοφό Νορβηγό αγρότη. Η χημεία του με τη Margaret O'Brien είναι αυθεντική και συγκινητική — ένας πατέρας «αλάτι της γης» που διδάσκει με υπομονή και παράδειγμα .
Η 8χρονη (κατά τα γυρίσματα) Margaret O'Brien κουβαλά σχεδόν μόνη της το φορτίο της ταινίας. Είναι συγκλονιστικά φυσική μπροστά στην κάμερα, ικανή να μεταδώσει τόσο τη χαρά της παιδικής αθωότητας όσο και το βάθος των στιγμών θυσίας . Οι σκηνές της με τον ξάδελφό της Arnold (Jackie «Butch» Jenkins) αποπνέουν αυθεντικότητα — εκείνη την αγάπη-μίσος που μόνο ένα στενό συγγενικό παιδί μπορεί να εμπνεύσει.
Η Agnes Moorehead ως Bruna Jacobson προσφέρει μια σπάνια, ζεστή ερμηνεία, μακριά από τους συνήθως σκοτεινούς ρόλους που την καθιέρωσαν. Είναι η φωνή της πρακτικότητας απέναντι στα όνειρα του συζύγου της για έναν σύγχρονο αχυρώνα, αλλά πάντα με καλοσύνη.
Η ταινία είναι ένας ύμνος στην απλή, αγροτική ζωή, στην κοινοτικότητα και στις αξίες που — όπως υποστηρίζει — θεμελίωσαν την αμερικανική κοινωνία: αλληλεγγύη, τιμή, θυσία, σεβασμός στα πράγματα έναντι των υλικών αγαθών. Ταυτόχρονα, δεν είναι μια αφελής, ροζ ιστορία. Υπάρχουν σκληρές στιγμές: η κακοποίηση ενός παιδιού με μαθησιακές δυσκολίες, η αναγκαστική θανάτωση ζώων κατά τη διάρκεια πυρκαγιάς, οι φυσικές καταστροφές που απειλούν την επιβίωση της κοινότητας. Αυτές οι σκηνές «κόβουν» τη ζάχαρη και προσδίδουν βάθος.
Η κλιμάκωση οδηγεί σε μια συγκινητική θυσία της Selma στο φινάλε — μια χειρονομία τόσο γενναιόδωρη που πολλοί κριτικοί τη θεωρούν απίθανη στην πραγματικότητα, αλλά συγκλονιστική στο συναισθηματικό της αντίκτυπο
Η φωτογραφία του Robert Surtees αποδίδει με λυρισμό τις εποχιακές αλλαγές της αμερικανικής ενδοχώρας. Η μουσική του Bronislau Kaper, ενός Πολωνού συνθέτη που είχε διαφύγει από τη ναζιστική Ευρώπη, πλαισιώνει με ευαισθησία τις σκηνές
.
Κριτική Αποδοχή και Εισπράξεις
Η ταινία σημείωσε εμπορική επιτυχία: σύμφωνα με τα αρχεία της MGM, απέφερε $2.770.000 στις ΗΠΑ και $1.426.000 στο εξωτερικό, με κέρδος $1.407.000
. Ο κριτικός των New York Times, Thomas M. Pryor, την αποκάλεσε «beautifully made» και «eloquent and touchingly simple outpouring of the love in a little girl's heart».
Το Our Vines Have Tender Grapes είναι μια ταινία που διχάζει. Για ορισμένους, είναι ένα αριστούργημα αθωότητας και ζεστασιάς — «σαν τη μουσική του Ντεμπυσσύ». Για άλλους, είναι υπερβολικά saccharine (ζαχαρωτή), μια ιδεαλιστική αναπαράσταση μιας Αμερικής που «ποτέ δεν υπήρξε στην πραγματικότητα».
Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Ναι, η ταινία είναι συναισθηματικά φορτισμένη και μερικές φορές παρακινδυνευμένα ιδεαλιστική. Ωστόσο, η ερμηνεία της O'Brien, η ανατροπή του Robinson και η ατμόσφαιρα της κοινότητας που στηρίζεται στις δικές της δυνάμεις, δημιουργούν μια εμπειρία που — ειδικά στη σημερινή εποχή της κυνικότητας — λειτουργεί ως αντίδοτο. Είναι μια ταινία που απαιτεί υπομονή, αλλά αν αφεθείς στον ρυθμό της, σε «παρασύρει σιωπηλά» και σου υπενθυμίζει να εκτιμάς τις απλές χαρές της ζωής
.
Τετάρτη, Αυγούστου 05, 2026
Our Vines Have Tender Grapes /Τα αμπέλια μας έχουν τα καλύτερα σταφύλια (1945)
Δημήτρης Πουλικάκος: «Να σε έπαιρνα να πάμε μακριά»
Να σε έπαιρνα να πάμε μακριά σε κάποιαν έμορφη εξωτική γωνιά
σε κάποια μαγική ακρογιαλιά όπου ο ήλιος λαμπυρίζει στη ματιά κι όπου δεν έχεις να σκεφτείς τον Φ.Π.Α.
πουλάκια τραγουδάνε πουλάκια κελαηδάνε σε αυτή τη μακρινή ακρογιαλιά
και σαν γλυκά βραδιάζει κι η φύσης ησυχάζει όλοι αραχτοί στην αμμουδιά
άμα δεν έχεις να σκεφτείς τον Φ.Π.Α
Ο Πυθαγόρας προτίμησε να κάτσει να τον λιντσάρουν για να μη περάσει από ένα χωράφι σπαρμένο με κουκιά
αν και σοφός άνθρωπος ήτανε προληπτικός
ο Αριστοτέλης αυτοκτόνησε με δηλητήριο πιθανόν από τις τύψεις που αισθανότανε
γιατί είχε δημιουργήσει ένα αγγελόμορφο τέρας στο πρόσωπο του Μέγα Αλέξανδρου ο Ηράκλειτος πάλι
που οπωσδήποτε ήταν κι αυτός σοφός άνθρωπος πέθανε από ασφυξία μέσα σε ένα σωρό από κοπριά
κάποια συστατικά της οποίας πίστευε πως θα του θεραπέυανε ορισμένα προβλήματα υγείας που είχε η κοπριά προφανώς
του εθεράπευσε όλα τα προβλήματα μιας και διαπαντός κάνουνε και τέτοια οι αντίρροπες δυνάμεις αλλά
καθώς τα πάντα ρει ο Πλάτωνας αυτός κι αν ήτανε σοφός πέθανε από μαζική επίθεση ψειρών
φαίνεται η πολιτεία των ψειρών είναι φευ αδυσώπητη ο Διογένης ο σκυλόσοφος πέθανε
κρατώντας την αναπνοή του μέχρι που έσκασε άνθρωπο ζητούσε άνθρωπο δε βρήκε φαίνεται
ο Εμπεδοκλής στη Μεγάλη Ελλάδα στη Σικελία δηλαδή πιστεύοντας πως θα γίνει θεός
έπεσε στο εν ενεργεία κρατήρα της Αίτνας το Ηφαίστειο έφτυσε το ένα του πασουμάκι Σοβαρή ένδειξη
πως μάλλον ο αντικειμενικός του σκοπός δεν επετεύχθη κατά τα άλλα σοφός άνθρωπος κι αυτός
ο Λουκρήτιος λέγεται πως αυτοκτόνησε περιελθών σε μανία αφού είχε πιει κάποιο ερωτικό ελιξήριο
έχει κι αυτά η φύση των πραγμάτων ο Ιβ Σινά ο Αβικέννας που λέμε εμείς στη δύση
πέθανε από υπερβολική δόση οπίου πολύ σοφός άνθρωπος ο Πέρσης Ιατροφιλόσοφος
ο Ζαν Λε ρον ντ Αλαμπέρ που εδω θα τον λεγαμε ο Γιάννης ο χοντρός ο Αλαμπερτιότης έσβησε
κυριολεκτικά μετά από ερωτική απογοήτευση Σοφοί Άνθρωποι σου Λέει
ο Ζήνων ο Ελεάτης όρμησε και δάγκωσε το αυτί ενός Τυράννου
και δεν το άφησε παρόλο που τον τρυπούσανε με τα μαχαίρια τους με τα σπαθιά τους η φρουρά του Τυράννου
φαίνεται ήτανε λίγο αδιάλλακτος ο λεγόμενος και πατέρας της Διαλεκτικής
Σκέψου λοιπόν όλους αυτούς τους έχουμε για σοφούς ανθρώπους και πράγματι ήτανε αλλά να σκεφτεί κανείς
πως κανένας απ αυτούς δεν είχε να σκεφτεί τον Φ.Π.Α.
Να σε έπαιρνα να πάμε μακρια σε κάποιαν έμορφη εξωτική γωνιά
σε κάποια μακρινή ακρογιαλιά όπου ο ήλιος λαμπυρίζει στη ματιά
κι όπου δεν έχεις να σκεφτείς τον Φ.Π.Α.
Πουλάκια κελαηδάνε παιδάκια τραγουδάνε σε αυτή τη μαγική ακρογιαλιά
και σαν γλυκά βραδιάζει κι η φύσης ησυχάζει όλοι αραχτοί στην αμμουδιά
άμα δεν έχεις να σκεφτείς τον Φ.Π.Α.
Συνέντευξη του Κώστα Ζαχαριάδη στην Popaganda για ΕΛΑΣ και Δούκα
Συνέντευξη του Κώστα Ζαχαριάδη στην Popaganda
«Με την ΕΛΑΣ όλα θα γίνουν στην ώρα τους»
03.08.2026
Στην πρώτη συνέντευξή του μετά την αποχώρησή του από τον ΣΥΡΙΖΑ, ο Κώστας Ζαχαριάδης αποσαφηνίζει τη σχέση του με την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα. Επιπλέον, καταθέτει τις εκτιμήσεις του όχι μόνο για τις κινήσεις της ΕΛΑΣ, αλλά συνολικά για την Κεντροαριστερά και το πολιτικό σκηνικό.
Το σπίτι των αξιών και των οραμάτων
Στην αρχή της συζήτησής μας, ρωτήσαμε τον Κώστα Ζαχαριάδη πώς βλέπει τις εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ μετά την αποχώρησή -υπενθυμίζεται ότι είχε αποχωρήσει πριν από την εκλογή της Ρένας Δούρου ως προέδρου της ΚΟ του κόμματος. Κατά τον Ζαχαριάδη, «από το 2023 και μετά έχει ξεκινήσει η πλήρης αναδιάταξη του πολιτικού συστήματος της χώρας». Εκτιμά ότι σε λίγους μήνες τίποτα δεν θα είναι όπως το είχαμε συνηθίσει για χρόνια. «Βρισκόμαστε σε μια μεγάλη τομή όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά στα πολιτική συστήματα όλης της Ευρώπης και στις διεθνείς ισορροπίες που μεταβάλλονται απρόβλεπτα. Είμαστε στην αρχή της αρχής του νέου πολιτικού τοπίου», επισήμανε.
Χαρακτήρισε ακόμα το ΣΥΡΙΖΑ, το Συνασπισμό και τη Νεολαία ΣΥΝ το σπίτι των αξιών και των οραμάτων του. «Ότι είχα να πω το έχω πει στις δύο δημόσιες αναρτήσεις μου όταν παραιτήθηκα από εκπρόσωπος Τύπου και όταν αποχώρησα από το κόμμα, δεν έχω κάτι να προσθέσω, δεν θέλω να επανέλθω, κοιτάζω μόνο μπροστά. Θεωρώ ότι οφείλουμε στο παρελθόν μας αυτοσυγκράτηση και ψυχραιμία», κατέληξε.
Δεν βιαζόμαστε, δεν αργούμε
Ο Ζαχαριάδης δεν προτίθεται να εγγραφεί στην ΕΛΑΣ τις επόμενες μέρες. Απαντώντας σε σχετική ερώτησή μας, είπε ότι «τις επόμενες μέρες είναι «τα μπάνια του λαού», αμέσως μετά (χωρίς καθυστερήσεις) είναι απόλυτη προτεραιότητά μου η περαιτέρω αναβάθμιση στης Ανοιχτής Πόλης στο Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας και στις δράσεις της μέσα στην πόλη».
Προσέθεσε με νόημα ότι «με την ΕΛΑΣ, όλα θα γίνουν στην ώρα τους. Δεν βιαζόμαστε, δεν αργούμε. Η Συμπαράταξη είναι ένα νέο εγχείρημα δυο μηνών, χρειάζεται χρόνο για να το γνωρίσουμε και χρόνο για να γνωριστεί με την κοινωνία».
Επιπρόσθετα, δήλωσε κατηγορηματικά ότι «αν γίνονταν εκλογές την ερχόμενη Κυριακή θα ψήφιζα το κόμμα που ηγείται ο Αλέξης Τσίπρας, αποτελεί για εμένα εγγύηση, είναι έμπειρος, είναι έντιμος, είναι το καλύτερο πολιτικό στέλεχος με διεθνή εμβέλεια που έχει ο χώρος μας και η γενιά μας. Την ΕΛΑΣ την παρακολουθώ με μεγάλη προσοχή και ενδιαφέρον, ιδίως τα νεότερα πρόσωπα που δεν τα γνώριζα από το παρελθόν. Θα περιμένω να ακούσω και τις προτάσεις στη ΔΕΘ που από προγραμματικής και πολιτικής άποψης είναι το κορυφαίο γεγονός της χρονιάς».
Η Αυτοδιοίκηση
Σε ό,τι αφορά τις προγραμματικές προτάσεις της ΕΛΑΣ για την Τοπική Αυτοδιοίκηση που παρουσιάστηκαν πρόσφατα σε εκδήλωση στο Σεράφειο, ο Ζαχαριάδης θεωρεί ότι «έχει γίνει πολύ καλή δουλειά και έχουν κάνει εξαιρετικές επεξεργασίες, φαίνεται μέσα από το πλέγμα των προτάσεων που κατέθεσαν όχι μόνο πως αντιλαμβάνονται τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αλλά και τον τρόπο οργάνωσης στης χώρας. Η χώρα χρειάζεται άλλο μοντέλο και Κεντρικής Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η αποτυχία του λεγόμενου «επιτελικού κράτους» που υπήρξε υπερσυγκετρωτικό και διεφθαρμένο είναι παταγώδης και οδηγεί την Ελλάδα σε απόκλιση σε σχέση τον ευρωπαϊκό μέσο όρο».
Παρατήρησε επίσης ότι «αυτό που ακούσαμε στο Σεράφειο δεν είναι η πρόταση της Συμπαράταξης για την Αυτοδιοίκηση αλλά η βάση της συζήτησης και οι κομματικές επεξεργασίες που θα συζητηθούν με τους πολίτες και τον κόσμο της Αυτοδιοίκησης. Αν το εννοούν και το κάνουν πράξη, πιστεύω ότι έτσι είναι και έτσι θα γίνει, είναι μια μεγάλη και σοβαρή τομή για το πως ένα κόμμα διαμορφώνει και τις θέσεις του αλλά και τη σχέση του με τους πολίτες».
Τα ιδιωτικά πανεπιστήμια
Στη συνέχεια, ζητήσαμε από τον Κώστα Ζαχαριάδη να σχολιάσει τη θέση της ΕΛΑΣ για διατήρηση των ιδιωτικών πανεπιστημίων. «Πριν πάμε στη θέση της ΕΛΑΣ να δούμε λίγο τι κάνει η ΝΔ. Δημιούργησε ένα σύστημα με πιο σκληρές εξετάσεις (εισάγοντας στην Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής) και τσαλάκωσε το Άρθρο 16 του Συντάγματος δίνοντας την δυνατότητα ίδρυσης δεύτερης στάθμης ιδιωτικών με δίδακτρα ιδρυμάτων», μας απάντησε, προσθέτοντας ότι «η πολιτική της ΝΔ εντείνει και στην παιδεία τις διευρυνόμενες κοινωνικές ανισότητες».
Συνεχίζοντας, σημείωσε: «Από θέση αρχής στηρίζω τη Δημόσια Εκπαίδευση σε όλες τις βαθμίδες της και είμαι απέναντι σε κάθε προσπάθεια ιδιωτικοποίησης και υποβάθμισής της. Το σχέδιο της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς πρέπει να είναι η αμβλυνση των ανισοτήτων. Ο τρόπος που έγινε η δημόσια συζήτηση για το πρόγραμμα της ΕΛΑΣ στην παιδεία αδίκησε τον πυρήνα των προτάσεων που είναι η ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρας της παιδείας σε όλες τις βαθμίδες της. Έχουν πει ότι θα αλλάξουν τον νόμο Πιερρακάκη, από το είδος και το εύρος της «αλλαγής» θα φανεί τι πραγματικά σκέφτονται και πως το εννοούν».
Η παράδοση των εδρών
Σε ό,τι αφορά το αν εγείρει ζήτημα πολιτικής εκπροσώπησης η απαίτηση Τσίπρα να παραδώσουν τις έδρες τους οι βουλευτές που θέλουν να ενταχθούν στην ΕΛΑΣ, ο Ζαχαράδης ανέφερε: «Όντως είναι μία δύσκολη συνθήκη για όλους και πρωτόγνωρη. Δεν θέλω να μπω σε αναλύσεις και λεπτομέρειες θέλω όμως να πω ότι με αυτό τον τρόπο είναι σαφές και στην κοινωνία ότι η ΕΛΑΣ είναι ένα νέο εγχείρημα για όσους το επιθυμούν και το επιλέγουν. Οι μετατοπίσεις που έχουν συμβεί στο πολιτικό σύστημα είναι τεκτονικές και σε κάθε περίπτωση είναι πολύ πολύ δύσκολο να αντιστοιχηθούν τα σημερινά δεδομένα στην κοινωνία με τη Βουλή του 2023 από όποια οπτική και να το δει κανείς».
Η συνεργασία με τον Δούκα
Κλείνοντας τη συνέντευξη, ρωτήσαμε τον Κώστα Ζαχαριάδη αν η συνεργασία του με τον Χάρη Δούκα που θεωρείται το πιο πετυχημένο παράδειγμα συνεργασιών διαφορετικών κομμάτων του προοδευτικού χώρου, θα μπορούσε να μεταφερθεί στην κεντρική πολιτική.
Ο Ζαχαριάδης επισήμανε ότι «η εμπειρία της Αθήνας απέδειξε κάτι πολύ σημαντικό: όταν υπάρχει κοινός στόχος, προγραμματική συμφωνία και αμοιβαίος σεβασμός, οι συνεργασίες μπορούν να είναι αποτελεσματικές. Η συνεργασία μας δεν ήταν συνεργασία ισορροπιών κορυφής, ήταν και είναι συνεργασία και συνατίληψη που στηρίχθηκε σε συγκεκριμένες προτάσεις για την πόλη και στην ανάγκη αυτοδιοικητικής αλλαγής και αλλαγής περιεχομένου διοίκησης».
Και υπογράμμισε: «Αυτό το παράδειγμα έχει ευρύτερη αξία τηρουμένων των αναλογιών της Αυτοδιοίκησης και στην κεντρική πολιτική σκηνή».
Δεν κάνουμε παιδιά, αλλά τη θέση τους παίρνουν τα ...τριχωτά μωρά μας !
💡 AI Summary by Libre
✨Στη Λισαβόνα, ένα μεγάλο κατάστημα παιχνιδιών έκλεισε και στη θέση του άνοιξε ένα premium pet store με ποικιλία ειδών και υπηρεσιών για κατοικίδια.
✨Η Ευρώπη βιώνει δημογραφική κρίση με μειωμένο δείκτη γονιμότητας, ενώ τα κατοικίδια πολλαπλασιάζονται και θεωρούνται πλέον ισότιμα μέλη των νοικοκυριών.
✨Η Πορτογαλία είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα, με περισσότερα κατοικίδια από παιδιά κάτω των 15 ετών, αντανακλώντας τις κοινωνικές και οικογενειακές αλλαγές.
✨Η πανδημία του Covid-19 επιτάχυνε την «ανθρωποποίηση» των κατοικιδίων, ενισχύοντας τον συναισθηματικό δεσμό και αυξάνοντας τις υιοθεσίες σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Στη Λισαβόνα, ένα μεγάλο κατάστημα με παιχνίδια και σχολικά είδη έκλεισε τις πόρτες του. Στη θέση του άνοιξε ένα εντυπωσιακό pet store, γεμάτο με premium τροφές, καρότσια για σκύλους, ορθοπεδικά στρώματα, αδιάβροχα, παιχνίδια νοητικής ανάπτυξης, ακόμη και τούρτες γενεθλίων για κατοικίδια.
Η εικόνα δεν αποτελεί μια επιχειρηματική σύμπτωση. Αντίθετα, αποτυπώνει μια από τις πιο αθόρυβες αλλά βαθιές κοινωνικές αλλαγές που συντελούνται στην Ευρώπη. Τα κατοικίδια δεν είναι πλέον απλώς ζώα συντροφιάς. Για εκατομμύρια Ευρωπαίους έχουν αποκτήσει τον ρόλο που κάποτε είχε αποκλειστικά η παραδοσιακή οικογένεια.
Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, ένας σκύλος ή μια γάτα αντιμετωπίζονται ως ισότιμα μέλη του νοικοκυριού. Τα ταξίδια οργανώνονται με βάση τις ανάγκες τους, οι διακοπές επιλέγονται ανάλογα με το αν είναι pet friendly, ενώ σε πολλές περιπτώσεις οι ιδιοκτήτες δεν διστάζουν να ξοδέψουν χιλιάδες ευρώ για θεραπείες, ασφαλιστικά προγράμματα ή εξειδικευμένη φροντίδα.
Δεν είναι τυχαίο ότι έχει καθιερωθεί πλέον ένας νέος όρος: «fur babies» – τα «τριχωτά παιδιά».
Πρόκειται για μια έκφραση που μέχρι πριν από λίγα χρόνια χρησιμοποιούνταν κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σήμερα ακούγεται όλο και συχνότερα σε ολόκληρη την Ευρώπη, περιγράφοντας μια νέα πραγματικότητα που δεν αφορά μόνο την αγάπη για τα ζώα, αλλά αντικατοπτρίζει βαθιές δημογραφικές, οικονομικές και κοινωνικές μεταβολές.
@ugcwithjadey Because dog parents are real parents too.. 🐾 Like most parents we don’t sleep in, we brush his teeth, bath him regularly, brush his hair daily, get him healthy fruit and veg to have with his dinner, research his food & treats, get him new toys, make sure he attends his appointments and takes his monthly simparica / supplements. We make sure he goes on his daily walks and stays stimulated, and he comes with us everywhere we go. We plan day trips just for him. We make sure he gets the attention he requires, reward him when he is being good and tell him off when he is bad. He give us a purpose to life every single day and we love being his mummy and daddy even when some days are better than others! 🐾 We would be pretty lost without him, watching him grow up from a tiny little pup 🫶🏼 #dogparents #dogparent #dogsarehappiness #furbaby #dogchild ♬ All My Life - Chelsey Johnson
Μια ήπειρος που γερνά
Η έκρηξη των κατοικιδίων συμπίπτει χρονικά με τη μεγαλύτερη δημογραφική κρίση που έχει γνωρίσει η Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Τα στοιχεία της Eurostat είναι αποκαλυπτικά.
Το 2024 γεννήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση περίπου 3,55 εκατομμύρια παιδιά, ενώ ο δείκτης γονιμότητας υποχώρησε στο 1,34 παιδί ανά γυναίκα, το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ.
Για να διατηρείται σταθερός ένας πληθυσμός απαιτείται δείκτης περίπου 2,1 παιδιά ανά γυναίκα.
Καμία σχεδόν χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν πλησιάζει πλέον αυτό το επίπεδο.
Η Ευρώπη γερνά. Οι οικογένειες μικραίνουν.Τα μονοπρόσωπα νοικοκυριά αυξάνονται συνεχώς.
Οι νέοι αποκτούν παιδιά σε ολοένα μεγαλύτερη ηλικία ή επιλέγουν να μη δημιουργήσουν οικογένεια.
Την ίδια στιγμή, όμως, συμβαίνει κάτι άλλο. Τα κατοικίδια πολλαπλασιάζονται.
Οι αριθμοί που δείχνουν τη νέα πραγματικότητα
Σύμφωνα με την European Pet Food Industry Federation (FEDIAF), το 2026 στην Ευρώπη ζουν περίπου 306 εκατομμύρια κατοικίδια, αριθμός που περιλαμβάνει σκύλους, γάτες, πτηνά, ψάρια, μικρά θηλαστικά και ερπετά.
Σχεδόν 140 εκατομμύρια νοικοκυριά διαθέτουν τουλάχιστον ένα κατοικίδιο, γεγονός που σημαίνει ότι σχεδόν ένα στα δύο σπίτια στην Ευρώπη φιλοξενεί κάποιο ζώο συντροφιάς.
Από αυτά:
- 111 εκατομμύρια είναι γάτες
- 91 εκατομμύρια σκύλοι
- περίπου 44 εκατομμύρια πτηνά
- σχεδόν 28 εκατομμύρια ψάρια ενυδρείου
- πάνω από 23 εκατομμύρια μικρά θηλαστικά
- περίπου 10 εκατομμύρια ερπετά
Η γάτα έχει πλέον εξελιχθεί στο δημοφιλέστερο κατοικίδιο της Ευρώπης, ξεπερνώντας καθαρά τον σκύλο.
Η Πορτογαλία έγινε το σύμβολο μιας νέας εποχής
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αλλαγής είναι η Πορτογαλία.
Στη χώρα καταγράφονται πλέον περισσότεροι από τρία εκατομμύρια σκύλοι, όταν τα παιδιά ηλικίας έως 14 ετών δεν ξεπερνούν το 1,4 εκατομμύριο.
Η εικόνα αυτή δεν αποτελεί πλέον εξαίρεση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της FEDIAF, περισσότερες από δώδεκα χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εμφανίζουν σήμερα περισσότερους σκύλους από παιδιά κάτω των 15 ετών.
Ανάμεσά τους βρίσκονται η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Πολωνία και η Μάλτα.
Το φαινόμενο δεν σημαίνει ότι οι Ευρωπαίοι «αντικαθιστούν» τα παιδιά με κατοικίδια.
Αποτυπώνει όμως μια κοινωνία που αλλάζει.
Η νέα οικογένεια
Μέχρι πριν από μερικές δεκαετίες, το κλασικό ευρωπαϊκό σπίτι αποτελούνταν από γονείς, παιδιά και –ίσως– έναν σκύλο.
Σήμερα, η εικόνα είναι διαφορετική.
Σε πολλές μεγαλουπόλεις κυριαρχούν τα ζευγάρια χωρίς παιδιά, οι εργένηδες, οι διαζευγμένοι και οι ηλικιωμένοι που ζουν μόνοι.
Η αύξηση του κόστους ζωής, οι υψηλές τιμές των κατοικιών, η εργασιακή αβεβαιότητα και η επαγγελματική κινητικότητα καθιστούν δυσκολότερη τη δημιουργία οικογένειας σε νεαρή ηλικία.
Παράλληλα, η απομάκρυνση από τις παραδοσιακές οικογενειακές δομές έχει ενισχύσει την ανάγκη για νέους συναισθηματικούς δεσμούς.
Οι κοινωνιολόγοι περιγράφουν αυτή τη διαδικασία ως «ανθρωποποίηση των κατοικιδίων» (pet humanisation).
Πρόκειται για την τάση των ιδιοκτητών να αποδίδουν στα κατοικίδιά τους χαρακτηριστικά που μέχρι πρότινος επιφυλάσσονταν αποκλειστικά για τα ανθρώπινα μέλη της οικογένειας.
Δεν πρόκειται πλέον μόνο για τη φροντίδα ενός ζώου.
Πρόκειται για μια σχέση που βασίζεται στην αμοιβαία συντροφικότητα, στη συναισθηματική σύνδεση και στην καθημερινή συμβίωση.
Η καθηγήτρια Κτηνιατρικής του Πανεπιστημίου της Βιέννης Svenja Springer υποστηρίζει ότι οι παραδοσιακές οικογενειακές δομές έχουν αλλάξει τόσο ριζικά, ώστε πολλοί άνθρωποι αναζητούν στα κατοικίδια έναν νέο πυρήνα συντροφικότητας.
«Οι άνθρωποι ζουν πλέον μακριά από τις οικογένειές τους. Αυτό δημιουργεί την ανάγκη για έναν νέο σταθερό συναισθηματικό δεσμό», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Η πανδημία που άλλαξε τη σχέση ανθρώπου και ζώου
Αν υπήρξε ένα γεγονός που επιτάχυνε αυτή τη μετάβαση, αυτό ήταν η πανδημία του Covid-19.
Τα lockdown, η τηλεργασία και η πολύμηνη παραμονή στο σπίτι έφεραν εκατομμύρια ανθρώπους πολύ πιο κοντά στα κατοικίδιά τους.
Οι υιοθεσίες αυξήθηκαν σχεδόν σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.
Η τηλεργασία έδωσε σε πολλούς τη δυνατότητα να αποκτήσουν για πρώτη φορά σκύλο, καθώς μπορούσαν να περνούν μαζί του ολόκληρη την ημέρα.
Η απομόνωση, το άγχος και η αβεβαιότητα ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο τον συναισθηματικό δεσμό.
Έρευνα του Πανεπιστημίου Κτηνιατρικής της Βιέννης, που δημοσιεύθηκε το 2024, κατέδειξε ότι όσο ισχυρότερη είναι η συναισθηματική σχέση ενός ανθρώπου με το κατοικίδιό του, τόσο πιθανότερο είναι να αποδεχθεί ακόμη και ιδιαίτερα δαπανηρές ή μακροχρόνιες θεραπείες για την υγεία του ζώου.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι θα έδιναν προτεραιότητα στις ανάγκες του κατοικιδίου τους ακόμη και έναντι της δικής τους υγείας.
Η σχέση ανθρώπου και κατοικιδίου είχε πλέον αλλάξει οριστικά.
Η οικονομία της αγάπης: Όταν τα κατοικίδια δημιουργούν μια αγορά δισεκατομμυρίων
Η νέα σχέση των Ευρωπαίων με τα κατοικίδιά τους δεν αποτυπώνεται μόνο στις καθημερινές συνήθειες ή στις οικογενειακές ισορροπίες. Έχει ήδη αλλάξει την οικονομία.
Πίσω από κάθε σακί premium τροφής, κάθε ασφαλιστήριο συμβόλαιο για σκύλους, κάθε ξενοδοχείο κατοικιδίων ή εφαρμογή εύρεσης pet sitter κρύβεται μια αγορά που αναπτύσσεται ταχύτερα από πολλούς παραδοσιακούς κλάδους του λιανεμπορίου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της European Pet Food Industry Federation (FEDIAF), οι Ευρωπαίοι δαπανούν πλέον περισσότερα από 29,4 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως μόνο για τροφές κατοικιδίων. Η παραγωγή ξεπερνά τους 8,5 εκατομμύρια τόνους, ενώ πίσω από αυτή τη βιομηχανία δραστηριοποιούνται περισσότερες από 400 επιχειρήσεις, με πάνω από 350 εργοστάσια σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Οι αριθμοί αυτοί αφορούν αποκλειστικά την αγορά τροφών. Αν προστεθούν οι δαπάνες για κτηνιατρικές υπηρεσίες, φαρμακευτική περίθαλψη, αξεσουάρ, υπηρεσίες περιποίησης, εκπαίδευση, ασφάλειες και τουρισμό, η συνολική αξία της ευρωπαϊκής αγοράς κατοικιδίων ξεπερνά πλέον τα 50 δισεκατομμύρια ευρώ.
Από το λουρί… στο lifestyle
Αν πριν από είκοσι χρόνια οι ανάγκες ενός κατοικιδίου περιορίζονταν σε μια τροφή, ένα λουρί και έναν ετήσιο εμβολιασμό, σήμερα η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική.
Η νέα γενιά ιδιοκτητών αντιμετωπίζει τον σκύλο ή τη γάτα ως μέλος της οικογένειας με αντίστοιχες ανάγκες ευεξίας.
Έτσι, γύρω από τα κατοικίδια έχει δημιουργηθεί μια ολόκληρη οικονομία υπηρεσιών:
- ασφάλειες υγείας,
- εξειδικευμένες κλινικές και νοσοκομεία,
- φυσικοθεραπεία και αποκατάσταση,
- οδοντιατρική,
- ψυχολογία συμπεριφοράς,
- γενετικά τεστ,
- premium, βιολογικές και εξατομικευμένες τροφές,
- pet spa και grooming,
- παιδικοί σταθμοί (daycare),
- ξενοδοχεία και υπηρεσίες φιλοξενίας,
- επαγγελματίες dog walkers,
- pet sitters,
- ακόμη και οργανωμένες τελετές αποτέφρωσης ή μνήμης.
Σε πολλές ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις λειτουργούν πλέον αρτοποιεία αποκλειστικά για κατοικίδια, φωτογράφοι που ειδικεύονται σε οικογενειακές φωτογραφίσεις με ζώα, ακόμη και εταιρείες που διοργανώνουν πάρτι γενεθλίων για σκύλους.
Η οικονομία αυτή δεν απευθύνεται μόνο σε υψηλά εισοδήματα. Αντανακλά μια ευρύτερη αλλαγή προτεραιοτήτων, καθώς ολοένα περισσότεροι ιδιοκτήτες θεωρούν αυτονόητο ότι ένα κατοικίδιο αξίζει ποιοτική διατροφή, προληπτική ιατρική και υπηρεσίες που μέχρι πρόσφατα προορίζονταν αποκλειστικά για ανθρώπους.
Η «ανθρωποποίηση» των κατοικιδίων
Οι κοινωνικοί επιστήμονες χρησιμοποιούν τον όρο pet humanisation για να περιγράψουν αυτή τη μεταβολή.
Η έννοια δεν αφορά μόνο τη συναισθηματική σχέση, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι προβάλλουν στα κατοικίδιά τους ανθρώπινες ανάγκες και συμπεριφορές.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί ιδιοκτήτες μιλούν για τον εαυτό τους ως «γονείς» του κατοικιδίου τους, γιορτάζουν τα γενέθλιά του, οργανώνουν τις διακοπές με βάση τις ανάγκες του ή επιλέγουν κατοικίες και αυτοκίνητα που να το εξυπηρετούν.
Η πανδημία λειτούργησε ως επιταχυντής αυτής της διαδικασίας. Η πολύμηνη συμβίωση κατά τη διάρκεια των lockdown ενίσχυσε τους δεσμούς ανθρώπων και ζώων, μετατρέποντας το κατοικίδιο σε βασικό στοιχείο της καθημερινότητας.
Μελέτες δείχνουν ότι η παρουσία ενός ζώου συντροφιάς συμβάλλει στη μείωση του άγχους, της μοναξιάς και της κοινωνικής απομόνωσης, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις συνδέεται με καλύτερη ψυχική υγεία και αυξημένη φυσική δραστηριότητα, ιδιαίτερα στους ιδιοκτήτες σκύλων.
Όταν αλλάζει ο νόμος
Η κοινωνική μεταβολή δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστη τη νομοθεσία.
Η Ισπανία αποτέλεσε μία από τις πρώτες ευρωπαϊκές χώρες που αναγνώρισαν ότι τα κατοικίδια δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται ως απλά περιουσιακά στοιχεία.
Με τη μεταρρύθμιση του οικογενειακού δικαίου, τα ζώα συντροφιάς απέκτησαν ιδιαίτερο νομικό καθεστώς ως «έμβια όντα με ευαισθησία».
Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση διαζυγίου, τα δικαστήρια μπορούν να αποφασίσουν ακόμη και συνεπιμέλεια ενός κατοικιδίου, εξετάζοντας ποια λύση εξυπηρετεί καλύτερα την ευημερία του ζώου και όχι απλώς ποιος είναι ο ιδιοκτήτης του.
Παρόμοιες αλλαγές έχουν προωθηθεί και στη Γαλλία και την Πορτογαλία, αντανακλώντας μια νέα αντίληψη για τη σχέση ανθρώπου και ζώου.
Από το σπίτι… στο γραφείο
Η αυξανόμενη σημασία των κατοικιδίων αρχίζει να επηρεάζει ακόμη και την αγορά εργασίας.
Σε αρκετές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εφαρμόζονται ήδη πολιτικές pet friendly, επιτρέποντας στους εργαζομένους να φέρνουν τον σκύλο τους στον χώρο εργασίας.
Οι εργοδότες υποστηρίζουν ότι η παρουσία κατοικιδίων μειώνει το άγχος και βελτιώνει το εργασιακό κλίμα, ενώ αρκετές μελέτες συνδέουν τέτοιες πρακτικές με αυξημένη ικανοποίηση των εργαζομένων.
Χαρακτηριστική ήταν η πρόσφατη απόφαση δικαστηρίου της Βαρκελώνης, το οποίο δικαίωσε εργαζόμενη που εγκατέλειψε τη δουλειά της όταν ενημερώθηκε ότι ο σκύλος της επρόκειτο να υποβληθεί σε ευθανασία. Το δικαστήριο έκρινε ότι θα ήταν αντίθετο στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια να απαιτηθεί από την εργαζόμενη να παραμείνει στη θέση της, παρατείνοντας την αγωνία του ζώου.
Πρόκειται για μια απόφαση που λίγα χρόνια πριν θα φάνταζε αδιανόητη.
Η ελληνική εικόνα
Η Ελλάδα ακολουθεί με πιο αργούς ρυθμούς τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, παρουσιάζοντας όμως ορισμένες ιδιαιτερότητες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της FEDIAF, περίπου το 14% των ελληνικών νοικοκυριών διαθέτει τουλάχιστον έναν σκύλο, ενώ περίπου το 13% έχει γάτα μέσα στο σπίτι.
Οι αριθμοί αυτοί δεν αποτυπώνουν το σύνολο της πραγματικότητας. Η χώρα διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους πληθυσμούς αδέσποτων σκύλων και, κυρίως, αδέσποτων ή ημι-δεσποζόμενων γατών στην Ευρώπη, οι οποίοι δεν περιλαμβάνονται στις επίσημες καταγραφές των δεσποζόμενων κατοικιδίων.
Παράλληλα, η ελληνική αγορά pet care αναπτύσσεται δυναμικά. Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται συνεχώς τα εξειδικευμένα pet shops, οι κτηνιατρικές κλινικές, οι υπηρεσίες grooming, οι χώροι φιλοξενίας και τα pet-friendly ξενοδοχεία, ιδιαίτερα σε τουριστικούς προορισμούς.
Η τάση αυτή ακολουθεί μια ευρύτερη ευρωπαϊκή πορεία, όπου η φροντίδα των κατοικιδίων παύει να θεωρείται πολυτέλεια και αντιμετωπίζεται ως αναπόσπαστο μέρος της οικογενειακής ζωής.
*Με πληροφορίες από European Correspondent, FEDIAF, Eurostat
Οδύσσεια / Όταν τα αρχαία κείμενα απαντούν στις ακροδεξιές ενστάσεις (μέρος 2ο)
Μεγάλες αντιδράσεις έχει σηκώσει η ταινία Οδύσσεια από υπέρμαχους της αλτ ράιτ σε όλον τον κόσμο. Και παρόλο που προφανώς δεν ανήκουν όλες οι αντιδράσεις στον δικό της χώρο, η παρούσα μελέτη ερευνά πώς τα αρχαία κείμενα απαντούν στην ‘επιχειρηματολογία’ που θεωρεί προσβολή το ‘μαύρο χρώμα δέρματος’ για τον ελληνικό πολιτισμό και τον δυτικό κόσμο.
Είδαμε στο 1ο μέρος πως η πρόσληψη της αρχαίας Ελλάδας αφορά την εκδοχή που καθιερώθηκε από τις δυτικές ελιτ από τον Διαφωτισμό και μετά, και φτάνοντας σε μας ως αντιδάνειο στιγμάτισε την πρόσληψη του εαυτού και του κόσμου σε βαθμό ώστε μια Σκανδιναβή ωραία Ελένη να μην προξενεί αντιδράσεις.
Όμως η κατάτμηση των ανθρώπων με βάση το χρώμα του δέρματος απουσιάζει εντελώς όπως είδαμε στην αρχαία ελληνική γραμματεία, όχι γιατί δεν υπήρχε η αντιθετική ταυτότητα ως σημείο διαχωρισμού από τους άλλους, αλλά γιατί η διάκριση αφορούσε μεταβλητά, πολιτιστικά χαρακτηριστικά και όχι βιολογικά.
Αντίθετα με ό,τι συνέβη όταν η αποικιοκρατία, για προφανείς λόγους, δημιούργησε και διένειμε στην κοινωνική συνείδηση το αφήγημα για είδη ανθρώπων που δεν ήταν επαρκώς άνθρωποι αφού διέφεραν από την ‘λευκή κανονικότητα’, στην αρχαία Ελλάδα καταδικάζονταν πρακτικές και λαοί τα έθιμα των οποίων θεωρούνταν ξενικά, όπως η ανθρωποθυσία, ή το προσκύνημα στον απόλυτο ηγεμόνα ή τον απόλυτο θεό, κι η καταδίκη αφορούσε εξίσου πιο σκούρους και πιο ανοιχτούς από τους ίδιους, την ίδια ώρα που άφηναν ανοιχτό τον πολιτιστικό σχετικισμό: πχ ο Στράβωνας (Στράβ. 7.3.9) αναφέρει την ρήση που Έφορου, που προειδοποιούσε ότι οι αναφορές για μακρινούς ανθρώπους ήταν δημοφιλείς επειδή «τα τρομερά και τα θαυμαστά είναι εκπληκτικά», αλλά ότι πρέπει να λάβουμε υπόψη και τα αντίθετα γεγονότα, ενώ η φράση και οι ίδιοι θεωρούν καλύτερα τα έθιμά τα δικά τους’ υπάρχει κάπου στις ‘Ιστορίες’.
Η βιβλιογραφική έρευνα έχει επισημάνει (Mitter 2011, σ.68) ότι ήταν εκείνη η εποχή, εποχή και του Φαλμεράγιερ, που η σχετική έννοια της ομορφιάς συνδέεται με κάτι απόλυτο, νοοτροπία μέσα στα σπλάχνα της Β. Ευρώπης που θα έφτανε σε ολοκαυτώματα, δλδ με την δήθεν επιστημονική αντικειμενικότητα. Όχι μόνο ο Μπουφόν συνέκρινε τα κρανία ‘νέγρων και πιθήκων’ αλλά κι η βιολογία της εποχής τόνιζε την μη ανθρωπινότητά τους (Camper, 1794) και τόνιζε πως οι εγκέφαλοι τους δεν έπρεπε να γεμίσουν γνώσεις αφού ως δύσκαμπτοι θα εκρήγνυνται.
Η ίδια ‘επιστημονική προσέγγιση’ χρησιμοποιήθηκε, όχι τυχαία, για την απόσυρση των γυναικών από την γη των κοινών (Federici, 1995).«Οι θεωρητικοί του Διαφωτισμού ενσωμάτωσαν αμετάκλητα βιολογικά χαρακτηριστικά όπως τις έννοιες του Μαύρου και του Λευκού στον λόγο της φυλής και χρησιμοποίησαν τους Έλληνες για να το κάνουν».(Aziz, 1992).
Ουσιαστικά, και ενώ οι ίδιοι οι Έλληνες θεωρούνταν σκούροι κι απολίτιστοι από μερίδα περιηγητών αφού δεν πληρούσαν το πρότυπο του Λευκού ανθρώπου, η εκδοχή τους για την αρχαία Ελλάδα, αποστειρωμένη και ιδεατή κατά τα συμφέροντα και τα πρότυπα που διαμόρφωναν, χρησιμοποιούνταν ως «οι Γυναίκες της Δύσης»: ως δικαιολογία για επεμβάσεις και αποικίες αλλού, ενώ, όποτε συνέφερε (και συνέφερε συχνά) ξεχνιόταν η ουσιαστική αποικιοκρατία που οι ίδιοι βίωναν.
Όμως, για τους Έλληνες, η λευκότητα ως ανθρώπινη ‘κανονικότητα’ όπως επικράτησε από την αποικιοκρατία κι έπειτα ήταν ανύπαρκτη. Δεν υπάρχει ούτε ένα χωρίο σε αρχαία κείμενα και η βαρβαρική κατασκευή αφορούσε εξίσου πιο βόρειους και πιο νότιους, σύμφωνα με την περιβαλλοντική τους θεωρία. Και η ίδια η έννοια της ομορφιάς σχετίζεται απόλυτα με το μέτρο και όχι με τα ανοιχτά χρώματα.
Μέτρο όμως δεν ήταν το ‘μετρημένο’ όπως πρόστυχα μεταλλάχθηκε και αυτή η έννοια, δεν ήταν η ιδιώτευση που θεωρούνταν ηλιθιότητα και αχρηστία κατά τον Επιτάφιο, ήταν η αποφυγή της ύβρεως ακόμη κι αν απαιτούσε δυναμική στάση απέναντι στην ‘αρχή’, στην εξουσία. Έτσι γινόταν αυτό που ονόμαζαν ‘χαρακτήρα’ μια έννοια όχι ηθικολογική αλλά ηθική, δλδ μέταλλο προσωπικότητας. Η Αντιγόνη είναι όμορφη γιατί αντιδρά στον άρχοντα, σε αυτόν που άρχει, όχι γιατί έχει ‘μετρημένη’ συμπεριφορά.
Είναι απολύτως κατανοητό γιατί σε αυτό το ποτάμι ιδεών με τις αντιφάσεις μα και τους κοινούς τόπους ‘γεννήθηκαν’ οι Ίωνες φιλόσοφοι που έθεσαν τις βάσεις για την ισότητα των ανθρώπων ,εισάγοντας την έννοια της «ισονομίας» στη φύση, κρίνοντας το ‘υπερβατικό’ και υποστηρίζοντας ότι το σύμπαν διέπεται από κοινούς, δίκαιους νόμους που ισχύουν εξίσου για όλα τα στοιχεία, όχι μόνο για τους ανθρώπους. Αυτήν η έννοια της κοσμολογικής ισονομίας επηρέασε τους αγώνες για δημοκρατία κι όμως πάει πολύ βαθύτερα.
Ας δούμε κάποιες χαρακτηριστικές και εξαιρετικά πυκνές φράσεις Ιώνων και Προσωκρατικών Φιλοσόφων που αποτελούν διακήρυξη της βιολογικής και οντολογικής ισότητας όλων των φυλών και αντιμετωπίζουν την υπαρκτή και τότε ανισότητα ως κοινωνικό εφεύρεμα και όχι φυσικό νόμο: Ηράκλειτος «Ξυνὸν ἔστι πᾶσι τὸ φρονέειν.»(Η ικανότητα της σκέψης είναι κοινή σε όλους τους ανθρώπους).
Αντιφών «Φύσει πάντα πάντες ὁμοίως πεφύκαμεν καὶ βάρβαροι καὶ Ἕλληνες εἶναι… ἀναπνέομέν τε γὰρ εἰς τὸν ἀέρα ἅπαντες κατὰ τὸ στόμα καὶ τὰς ῥῖνας καὶ ἐσθίομεν χερσὶν ἅπαντες.» (Από τη φύση μας είμαστε όλοι πλασμένοι όμοιοι από κάθε άποψη, και οι βάρβαροι και οι Έλληνες… γιατί όλοι αναπνέουμε τον αέρα με το στόμα και τη μύτη, και όλοι τρώμε με τα χέρια). Αλκιδάμας «Ἐλευθέρους ἀφῆκε πάντας θεός· οὐδένα δοῦλον ἡ φύσις πεποίηκεν.»
(Ο θεός άφησε όλους τους ανθρώπους ελεύθερους· η φύση δεν έκανε κανέναν δούλο). Αναξίμανδρος «Ἐξ ὧν δὲ ἡ γένεσίς ἐστι τοῖς οὖσι, καὶ τὴν φθορὰν εἰς ταῦτα γίνεσθαι κατὰ τὸ χρεών· διδόναι γὰρ αὐτὰ δίκην καὶ τίσιν ἀλλήλοις τῆς ἀδικίας κατὰ τὴν τοῦ χρόνου τάξιν.» δλδ στον άχρονο χρόνο εάν δεν τηρείται η ισονομια μεταξύ των όντων στο τέλος υπάρχει ‘αποζημίωση’ για την αδικία Ξενοφάνης «Ἀλλ’ οἱ βροτοὶ δοκέουσι θεοὺς γεγενῆσθαι, τὴν σφετέρην δ’ ἐσθῆτα ἔχειν φωνήν τε δέμας τε… ἀλλ’ εἴτοι χεῖράς γ’ εἶχον βόες ἠὲ λέοντες… γράψαν κ’ εἴδεια θεῶν.»
(Οι θνητοί νομίζουν ότι οι θεοί γεννήθηκαν και ότι έχουν τη δική τους ενδυμασία, φωνή και σώμα… αν όμως τα βόδια ή τα λιοντάρια είχαν χέρια, θα ζωγράφιζαν κι αυτά θεούς καθ’ ομοίωσή τους).Αποδομεί έτσι τις εθνικές και φυλετικές διακρίσεις, δείχνοντας ότι οι διαφορές μεταξύ των ανθρώπων είναι πολιτισμικές κατασκευές και όχι φυσικές ανισότητες και θέτει το ζήτημα της ενσυναίσθησης των άλλων ειδών. Δημόκριτος ο Αβδηρίτης«Ἄνθρωπος ἄνθρωπον μάλιστα ἀξιοῖ.»με άλλα λόγια Η αξία του ανθρώπου είναι καθολική και ανεξάρτητη από κοινωνική τάξη ή καταγωγή.
Σε πλήρη αντίθεση, η ιντερνετική και όχι μόνο ακροδεξιά έχει αναλάβει εργολαβικά να μιλά εξ ονόματος μιας φιλοσοφίας που δεν κατανοεί ξεκόβοντας επιλεκτικά πλευρές και φράσεις ώστε να χρησιμοποιεί μια αδιάκοπη επίκληση της Ελλάδας για να δικαιολογήσει τη λευκή, δυτική ανωτερότητα την δική τους. μπερδεύει την τεχνολογική ευφυία με τις ανθρωπιστικές σπουδές (φιλοσοφία, κοινωνιολογία, αρχαιολογία) στις οποίες είναι βαθιά αγράμματη και τις οποίες μισεί.
Όπως το θέτει ο Wenger (2017) Η επίκληση της Ελλάδας για τη νομιμοποίηση της λευκής υπεροχής δεν είναι ένα νέο φαινόμενο, ούτε περιορίζεται στο παρελθόν. Οι δυτικές ελιτ χαϊδεύοντας και τα αυτιά των υπηκόων τους «συνεχίζουν σήμερα την πρακτική, που ξεκίνησε τον Διαφωτισμό, της εισαγωγής ζητημάτων χρώματος στην αρχαιότητα» (Aziz, 1992).
Έτσι η μαύρη Ελένη, ένα επιφανειακό χαρακτηριστικό, κάλυψε πολύ σημαντικότερα ζητήματα. όπως σωστά έχει γραφτεί και δυστυχώς δεν θυμάμαι την πηγή ‘η Ελένη δεν υπήρξε ποτέ ένα σώμα προς επαλήθευση. Από την αρχαιότητα ήδη, η μορφή της λειτουργεί ως μια καθαρή επιφάνεια κοινωνικών και πολιτικών προβολών.
Ο Στησίχορος έγραψε στην Παλινωδία του ότι δεν πάτησε ποτέ στην Τροία, ο Ευριπίδης έστειλε εκεί ένα «νεφέλης έγχριστον είδωλό» της, ενώ η αληθινή περίμενε στην Αίγυπτο, ο δε Γοργίας συνέταξε ολόκληρο εγκώμιο για να την αθωώσει ορθολογικά. (σς το ίδιο και στην Ελένη του Ρακίνα και τόσων άλλων στους αιώνες που ακολούθησαν, όπως και η Οδύσσεια του Τζόις ή του Φράι ή η φεμινιστική Οδύσσεια της Ολίβα κ.ά. η δημιουργία, η τέχνη, αγγίζει κείμενα τα ανατρέπει, δεν τα αντιμετωπίζει ως ‘αγία γραφή’ κι ας είναι αυτή το κείμενο στο οποίο ‘μπήκε κατεξοχήν χέρι’).
Η Ελένη είναι το οριακό σύμβολο μέσα από το οποίο κάθε εποχή νομιμοποιεί ή απονομιμοποιεί τον ίδιο τον «πόλεμο», άξιζε ή δεν άξιζε μια σφαγή για χάρη της; Ήταν ή δεν ήταν ένα πουκάμισο αδειανό; Όσοι μαλώνουν σήμερα για το σώμα, υπέρ ή κατά, δεν κάνουν τίποτα καινούριο παρά μόνο πιάνουν το νήμα και παίζουν το αρχαιότερο νούμερο αυτής της παράδοσης’».
Παρόλα αυτά, προσθέτω, το ότι και η (οκ δίδυμη μα σύμβαση) Κλυταιμνήστρα προβάλλεται ως Αφρικανή, σε δυο ρόλους που δεν βαθαίνουν, δημιουργεί την εντύπωση πως τα σώματα των έγχρωμων γυναικών χρησιμοποιούνται για εντυπωσιασμό σε ένα παιχνίδι λευκής υπεροχής που ακκίζεται ως ανεκτική στο χρώμα και το προβάλλει ως ‘δώρο’, όμοια με τηλεπάνελ της ‘μιας γυναίκας’.
Όμως τα συμβολικά συστήματα ενός τόπου (γλώσσα, θρησκεία, φιλοσοφία, λαϊκή ή κυρίαρχη κουλτούρα, παιδεία κλπ) συγκροτούν το «τυπικό σύστημα» που ορίζει τις σημασίες μιας κουλτούρας και το εύρος επιλογών ή απορρίψεων της ατομικής εμπειρίας (αυτό που ο Φουκώ αποκάλεσε «ορθή γωνία» του κοινωνικοπολιτισμικού με το ατομικό).
Στην σκηνή της ταινίας που ακούγονται ελληνικά αλλά μεταφράζονται στον Οδυσσέα όπως διάβασα πάλι κάπου και το βρήκα ευφυέστατο αν και δεν έχω δει την ταινία, αυτό που στη θεωρία της αφήγησης ονομάζεται «ομογενοποιητική σύμβαση», δηλαδή η linga franca να αντικαθιστά την γλώσσα των όποιων ιθαγενών, ‘η σιωπηρή κινηματογραφική σύμβαση ότι όλοι οι ήρωες μιλούν ελληνικά, τα οποία όμως ο θεατής «ακούει» ως αγγλικά, ακυρώνεται και επιστρέφει πάλι ως γλωσσική αποικιοκρατία.
Κι εδώ αντιγράφω την κριτική, ζητώντας συγγνώμη που δεν θυμάμαι την πηγή: «Γιατί, αν τελικά μιλήσουμε για πολιτισμικές συγκρούσεις, η συγκεκριμένη σκηνή κάθεται σαν τον πελαργό πάνω στο όριο αυτού που ο Richard Rogers ορίζει ως «πολιτισμική εκμετάλλευση»: παίρνει, δηλαδή, μια κυρίαρχη πολιτισμική βιομηχανία την κληρονομιά ενός λαού, χωρίς να του αναγνωρίζει ουσιαστική θέση μέσα σε αυτήν, ενσώματη, υλική ή άυλη (να αναγνωρίσω βέβαια εδώ τη δουλειά με τα αρχαία ελληνικά όργανα για τη μουσική και άλλα επιμέρους στοιχεία)/../βρίσκοντάς μας εγκλωβισμένους στο πεδίο της «κρυπτοαποικιοκρατίας» (crypto-colonialism, βλ. Michael Herzfeld): δηλαδή, στην πολιτισμική και πολιτική συνθήκη κατά την οποία χώρες όπως η Ελλάδα έχουν διαμορφωθεί μέσα από εξωτερικές απαιτήσεις και μοντέλα ισχύος, είναι ταυτόχρονα το υποτιθέμενο λίκνο του ευρωπαϊκού πολιτισμού, αλλά και μια κοινωνία που αξιολογείται διαρκώς με βάση ένα εξωτερικά κατασκευασμένο ιδεώδες της αρχαιότητας.
Πρόκειται, λοιπόν, για τη διαδικασία κατά την οποία η Δύση διεκδικεί την κλασική αρχαιότητα ως δική της αποκλειστική πνευματική καταγωγή, ως «οικουμενική κληρονομιά» φιλτραρισμένη μέσα από τον ευρωπαϊκό νεοκλασικισμό του 19ου αιώνα, ενώ ταυτόχρονα εκτοπίζει από αυτήν τους ζωντανούς Έλληνες. (προσωπικό disclaimer: προφανώς δεν μιλάμε εδώ για μια γραμμική αντίληψη περί «εθνικής συνέχειας» κ.λπ.).
Αυτή η συνθήκη, στην ποπ κουλτούρα, ακούγεται καθαρά μέσα από την απουσία συνεννόησης σε μια κοινή γλώσσα: είναι η στιγμή που η ταινία παράγει, έστω και ακούσια, μια εικόνα όπου η ερμηνεία του Ομήρου περνά μέσα από την αγγλόφωνη βιομηχανία, ενώ η ίδια η γλώσσα του κειμένου (σε επίπεδο διαδοχής, τουλάχιστον, και Νέων Ελληνικών) υποβιβάζεται σε μια «διάλεκτο ιθαγενών» που χρειάζεται μετάφραση για να την καταλάβουν οι ίδιοι οι «Έλληνες». Εκτός, προσθέτω, εάν έχει απωλέσει την δυνατότητα να κατανοεί την γλώσσα του γιατί ως εγκληματίας πολέμου έχει εκβαρβαριστεί, ως έμμεση αναφορά του Νόλαν (που έχει ελληνικές σπουδές) στον Καβάφη.
Έτσι, προσθέτω, το κινούμενο χαρακτηριστικό του ομόγλωσσου ακινητοποιείται επιβεβαιώνοντας την πολιτιστική ηγεμονία της Δύσης ως κάτι ακίνητο.
Βέβαια, επειδή όπως διαβάζω η ταινία είναι πολυεπίπεδη, την ίδια ώρα η δυτική αυτοαναφορικότητά της υποσκάπτεται με την παραβολή των ανθρώπων της θάλασσας, των εισβολέων, πεινασμένων ομάδων του Αιγαίου που ξεχέρσωσαν πολιτισμούς της εποχής του Χαλκού (ενδιαφέρον πόσο ο χαλκός χρησιμοποιήθηκε για την υπερτεχνολογία και στην εποχή μας ε; ), ως τους ίδιους τους ταξιδιώτες, ως υπόμνηση πως οι ‘λαοί της θάλασσας’ είναι οι ίδιοι οι δυτικοί κι όλη η κατάρρευσή οφείλεται στους ‘από μέσα’.
Οι βετεράνοι που κατέστρεψαν έναν άλλον πολιτισμό μετατράπηκαν σε ορδές εναντίον του δικού τους. Και κατ’ επέκταση πως οι λαοί της θάλασσας είμαστε όλοι κι όλες εμείς. Το κλασικό παρελθόν λοιπόν αρνείται να μείνει παρελθόν. Αντίθετα, μιλά για το παρόν, μιλά και για το μέλλον. Οι όροι όμως μέσα από τους οποίους επαναπροσεγγίζεται και προσλαμβάνεται μιλούν πάντα τους ετεροκαθορισμούς και τις δυνατότητες μας. Μιλούν πάντοτε για μας.
Πολιτική Προστασία άριστη (κατά τον πρωθυπουργό) έχουμε, όμως γιατί κάθε χρόνο είμαστε απροστάτευτοι;
Οι άχρηστοι
Υπερηφανεύεστε ότι έχετε στήσει ένα επιτελικό κράτος. Μήπως πρόκειται για επιτελικό χάος;
Kυριάκος Μητσοτάκης: «Τα τελευταία χρόνια έχουμε επενδύσει όσο ποτέ άλλοτε στην ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας, αποκτώντας περισσότερα εναέρια και επίγεια μέσα, αξιοποιώντας νέες τεχνολογίες, προσλαμβάνοντας προσωπικό και οργανώνοντας καλύτερα τον κρατικό μηχανισμό».
– Μάλιστα. Τα τελευταία χρόνια, δηλαδή από το 2019 που αναλάβατε να σώσετε τη χώρα από τον λαϊκισμό, κάνετε τα πάντα για να προστατεύσετε τα δάση. Οι επιδόσεις σας όπως λέτε σε όλα τα πεδία είναι πολύ καλές. Δεν υπάρχει προηγούμενο. Τότε γιατί κάθε χρόνο καιγόμαστε; Γιατί κάθε χρόνο τέτοια εποχή βλέπουμε τα ίδια και τα ίδια; Και ο απολογισμός των τελευταίων ετών είναι βαρύς. Αντιγράφω από το tvxs.gr «Το 2021 και το 2023 κάηκαν περισσότερα από 1,3 εκατομμύρια στρέμματα κάθε χρονιά. Το 2023 η Ελλάδα κατέγραψε στον Εβρο τη μεγαλύτερη πυρκαγιά που έχει σημειωθεί ποτέ στην Ευρωπαϊκή Ενωση, με σχεδόν ένα εκατομμύριο στρέμματα καμένης γης. Το φετινό καλοκαίρι προσθέτει ήδη περισσότερα από 120.000 στρέμματα στη μακρά λίστα της καταστροφής». Υπερηφανεύεστε ότι έχετε στήσει ένα επιτελικό κράτος. Μήπως πρόκειται για επιτελικό χάος; Κάνατε κάπου λάθος; Η αυτοκριτική υπάρχει ως λέξη στο λεξιλόγιό σας; Δεν φταίτε για τίποτα; Με βάζετε στον πειρασμό να αναρωτηθώ αν ζείτε σ’ αυτή τη χώρα. Μήπως νοιάζεστε μόνο για την επιβίωση του καθεστώτος σας; Τα δάση καίγονται, περιουσίες χάνονται και εσείς μας λέτε ότι τα έχετε κάνει όλα τέλεια. Αν δεν ευθύνεστε εσείς, τότε ποιος φταίει; Εχετε απάντηση;
– Κυριάκος Μητσοτάκης: «Ομως υπάρχουν στιγμές που η φύση και η ένταση των καιρικών φαινομένων ξεπερνούν κάθε ανθρώπινο σχεδιασμό και κάθε επιχειρησιακή δυνατότητα».
– Τα ίδια Παντελάκη μου, τα ίδια Παντελή μου. Σχοινί-κορδόνι το έχετε πάρει. Τα ίδια λόγια, οι ίδιες πράξεις όταν δεν έχετε σοβαρά επιχειρήματα. Το κάνετε συνεχώς. Για τα σκάνδαλα πάσης φύσεως φταίνε οι χρόνιες παθογένειες του ελληνικού κράτους. Για τις υποκλοπές φταίνε κάποιοι νοσηροί εγκέφαλοι της ΚΥΠ που αυτονομήθηκαν. Για τις πυρκαγιές φταίνε τα έκτακτα καιρικά φαινόμενα που έχουν βάλει στο μάτι την πατρίδα μας. Τίποτα όμως δεν είναι έκτακτο. Ούτε η διασπάθιση δημόσιου και κοινοτικού χρήματος: έχετε ως παράταξη πλούσιο παρελθόν. Ούτε τα νοσηρά παρακρατικά δίκτυα: χρυσό μετάλλιο στο άθλημα αυτό σε πολλές διοργανώσεις. Ούτε ο κακός μας ο καιρός που εμφανίζεται τακτικότατα: κάθε χρόνο, τέτοιες μέρες με τα ίδια καταστροφικά αποτελέσματα. Εσείς δεν κατηγορούσατε τους προηγούμενους ότι είναι ανίκανοι και άχρηστοι όταν μιλούσαν κι αυτοί για έκτακτα καιρικά φαινόμενα; Εσείς δεν θυμάστε το Μάτι κάθε φορά που στριμώχνεστε; Εσείς δεν είπατε εκείνη τη φοβερή φράση απευθυνόμενος στους πολιτικούς αντιπάλους σας «εμείς μετράμε καμένα στρέμματα, εσείς μετράγατε φέρετρα»; Ανθρωποι του κόμματός σας δεν έλεγαν ότι θα έσβηναν τη φωτιά στο Μάτι σε 20 λεπτά; Κοντολογίς: Δεν είστε άριστοι. Είστε άχρηστοι.
Τρίτη, Αυγούστου 04, 2026
ΤΑ ΧΑΪΚΟΥ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ
1.
Εν αρχή έστι
η διάπυρος ύλη
αρχή της ζωής
2.
Μῆνιν ἄειδε
Αχαιών που με Ίππο
κάψαν την Τροία
3.
Για κάθε πιστό
η καιόμενη βάτος
θεμέλιο πίστης
4.
Πυρ εξ ουρανού
Διός τιμωρού και του
βιβλικού Θεού 
5.
Προμηθέας δεσμώτης,
κλέφτης της φωτιάς ,
δώρο στους ανθρώπους
6.
Η Δαντική Κόλαση
ως αιώνιο πυρ τιμωρίας /εξαγνισμού
7.
Ο ήλιος ο ηλιάτορας
ο πετροπαιχνιδιάτορας (Οδυσσέας Ελύτης)
8.
Πυρά βιβλίων
Fahrenheit 451
NAZΙ ή MAGA
9.
Edvard Munch ,« Η ζήλια», 1895.
της μισαλλοδοξίας,
φωτιά της ζήλιας
10.
Φωτιές άσβηστες
της Ελευθερίας και
του Ανθρωπισμού
11.
Η Χιροσίμα:
αιώνιο άγος της
ανθρωπότητας
12.
"The Terror of War" or "Napalm girl"/ Photo : Nick Ut,1972.
Δώρα σε Ναπάλμ
«Αποκάλυψη τώρα»
"Love! Uncle Sam"
13.
«Παιχνίδια πυρός
του στρατηγού ανέμου»
για τους αφελείς
14.
Επανάσταση:
στα στήθη υπόδουλων
λευτεριάς φλόγα
15.
Τα αυθαίρετα
φως, νερό, τηλέφωνο
με χάσταγκ # φωτιά
16.
Η Σμύρνη καίγεται (14 Σεπτεμβρίου 1922)
Μόσχα , Λονδίνο
Σμύρνη, Δρέσδη στις φλόγες
τυφλών μανιακών
17.
18.
Kim Basinger in Fool for Love (1985)
ΔΙΑΠΥΡΑ ΣΧΟΛΙΑ
Υπαινικτικός διαλογισμός πάνω σε ένα φυσικό στοιχείο ως σύμβολο πολυδιάστατης σημασίας .
Όλα τα ποιήματα περιστρέφονται γύρω από τη φωτιά — είτε ως πραγματικό φαινόμενο είτε ως μεταφορά.
Η
φωτιά ως πρωταρχικό στοιχείο (αρχή της ζωής) δίνει το έναυσμα της
δημιουργίας.Στον Τρωικό όμως Πόλεμο είναι η εκδίκηση και η καταστροφή
της πόλης από τους κατακτητές.
Η καιόμενη βάτος της Εξόδου
συμβολίζει την άφθαρτη θεϊκή παρουσία αλλά και την πνευματική αφύπνιση,
ενώ η Θεία Δίκη χρησιμοποιεί τη φωτιά ως εργαλείο τιμωρίας ασεβών,
αμαρτωλών και βεβήλων. Μετά θάνατον η Δαντική Κόλαση συμβολίζει την
τιμωρία για τους αμαρτωλούς αλλά και των "εξαγνισμό" των ψυχών τους.
Ο
Προμηθέας προσφέρει τη φωτιά ως γνώση, τεχνολογία και πολιτισμό στους
ανθρώπους, πληρώνοντας το τίμημα της παντοτινής τιμωρίας.
Ο ποιητικός Ήλιος του Ελύτη μετατρέπει τη φωτιά του ηλίου σε ζείδωρο φως που λούζει ευεργετικά την Ελλάδα.Στον αντίποδα , ο σκοταδιστικός ρόλος της πυράς συνδέεται με τις ιστορικές πυρές απαγορευμένων βιβλίων από τους Ναζί , όπως επίσης και με τις αυταρχικές/ακροδεξιές επιδρομές των οπαδών του Τραμπικού MAGA εναντίον "ανίερων" βιβλίων σε δημόσιες βιβλιοθήκες. Η φωτιά επομένως γίνεται απειλή ολοκληρωτικής εξαφάνισης της ελευθερίας του λόγου, ετοιμάζοντας ένα εντελώς δυστοπικό μέλλον για τις κοινωνίες μέσω της καταστροφής του έντυπου λόγου (Fahrenheit 451 του Ρέι Μπράντμπερι).
Η φωτιά ως συναίσθημα ασίγαστου πάθους ξεκινά
από τη θετική φλόγα του έρωτα/πάθους και φτάνει στο καταστροφικό πύρινο
μένος του μίσους και της ζήλιας. Σε μια άλλη διάσταση, συμβολίζει τα
Υψηλά Ιδανικά , με κυρίαρχο στοιχείο την άσβηστη φλόγα της Ελευθερίας
και της Ανθρωπιάς. σύμβολο αντίστασης και ανθρωπιστικής ελπίδας όχι μόνο
για τα άτομα αλλά και για τους λαούς .Η φλόγα αυτή οδήγησε τους
υπόδουλους λαούς σε μεγάλες κοινωνικές και πολιτικές επαναστάσεις και
σε εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες.
Διάπυρος
ο έρωτας του ερωτευμένου ανθρώπου που , παρόλο που υποφέρει,
συμβιβάζεται με την ιδέα της συνέχισης του μαρτυρίου του,αφού ο πόνος
αυτός ταυτίζεται με την ελπίδα της κατάκτησης του ερώμενου προσώπου.
Η
σύνδεσή της φωτιάς με την εξουσία και την αντίσταση (από τον Δία και
τον Προμηθέα ως τον «oncle Sam» και τους «καταπατητές της », κάνει τη
φωτιά εργαλείο υποταγής, εκμετάλλευσης αλλά και όπλο αφύπνισης.Κάποτε "αιρετικοί" και αλλόθρησκοι καίγονταν "παραδειγματικά" στις δημόσιες πυρές των φανατικών , όμως και σήμερα η φωτιά που σκορπούν τα σύγχρονα όπλα ολέθρου απειλεί με γενοκτονία λαούς που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα
Η
φωτιά που κατέκαψε την πόλη της Χιροσίμα (1945) δεν είναι η φυσική
φωτιά που διατρέχει την ιστορία της ανθρωπότητας έως τότε, αλλά η
επινοημένη από επιστήμονες για πολιτικούς λόγους. Αδυνατείς νασκεφτελύς πώς ανθρώπινο μυαλό επινόησε ένα τέτοιο εργαλείο ασύλληπτου σε
μαζικότητα και έκταση ολέθρου, που βρίσκεται στα χέρια επικίνδυνων
ηγετών , πράγμα που είναι η ανεξίτηλη κηλίδα ντροπής για το πολιτσμό μας (άγος).Αλλά και στον πόλεμο του Βιετνάμ (Apocalypse
Now) οι αμέτρητες βόμβες ναπάλμ των ΗΠΑ (Uncle Sam) , που κατέκαψαν δάση
και ανθρώπους αυτής της χώρας αποτελούν στίγμα για τη χώρα που
διακηρύττει ότι προασπίζεται την ελευθερία του "ελεύθερου" κόσμου.
Η Σύγχρονη
Ελληνική Παθογένεια τροφοδοτεί, εδώ και πολλά χρόνια, τη χώρα με
πυρκαγιές .Ο ωμός και αδηφάγος καπιταλισμός , σε συνδυασμό με την
ανυπαρξία πολιτικής βούλησης που δε θέλει , για ψηφοθηρικούς λόγους, να
ασχοληθεί σοβαρά με το θέμα , ευνοούν το φαινόμενο της αυθαίρετης
δόμησης. Το αυθαίρετο οίκημα σε δημόσιο καταπατημένο χώρο , που
ρευματοδοτείται/υδροδοτείται εκτάκτως και τελικά νομιμοποιείται ,
προορίζεται με μαθηματική ακρίβεια να καεί στις καλοκαιρινές πυρκαγιές
κάποια μέρα, όταν θα κάνει κουμάντο ο ανίκητος "στρατηγός άνεμος" στην περιοχή του.
GerontakosΧΟΡΟΣ - Carolyn Carlson - ARTE Concert :"Midnight Souls/"Ψυχές του Μεσονυχτίου-Μαγεία!
Στο πλαίσιο της έκθεσης COSMOS ή τα Φαντάσματα της Αγάπης, η Carolyn Carlson παρουσιάζει την παγκόσμια πρεμιέρα του μπαλέτου Midnight Souls, το οποίο βασίζεται σε μνημειώδη έργα που σχεδίασε ο καλλιτέχνης Jean-Michel Othoniel. Σκαλισμένα από ημιδιαφανές, ιριδίζον γυαλί, τα 1.000 τούβλα που συνθέτουν αυτά τα μοναδικά έργα λούζουν τη σκηνή με ένα αιθέριο φως στην καρδιά της Αυλής της Τιμής του Παπικού Μεγάρου στην Αβινιόν.
Ένα ζευγάρι χορευτών που σχηματίζεται από τον Ούγκο Μαρσάν, σταρ της Όπερας του Παρισιού, και την Καρολάιν Όσμοντ, χορεύουν το μυστήριο μιας ρομαντικής συνάντησης, ενώ η Σάρα Ορσέλι και ο Γιούχα Μαρσάλο της ομάδας Carolyn Carlson διασχίζουν τη σκηνή σαν τα φαντάσματα ενός αδύνατου έρωτα.
Αυτή η εξαιρετική συνεργασία μεταξύ χορού και εικαστικών τεχνών δημιουργεί μια δυνατή και μελαγχολική εμπειρία, πέρα από κάθε λέξη, που μεταφέρει τους θεατές σε ένα εξυψωμένο και υπέροχο σύμπαν.
Γυρίστηκε στις 1 και 2 Αυγούστου 2025 στο Παπικό Μέγαρο της Αβινιόν.
Ανάλυση της ομάδας Λαγουβάρδου για τα ισχυρότερα μετέμια των τελευταίων 15 ετών
Φωτιές: Γιατί καταγράφηκαν τα ισχυρότερα μελτέμια 15ετίας με ριπές 150 χλμ-Ανάλυση της ομάδας Λαγουβάρδου
💡 AI Summary by Libre
✨Η Ελλάδα αντιμετωπίζει τα ισχυρότερα μελτέμια των τελευταίων 15 ετών, με ριπές ανέμου που ξεπερνούν τα 150 χλμ./ώρα σε περιοχές Αττικής και Κρήτης.
✨Η κλιματική αλλαγή ενισχύει τη βαροβαθμίδα στην Ανατολική Μεσόγειο, προκαλώντας συχνότερους, παρατεταμένους και θερμότερους βόρειους και βορειοανατολικούς ανέμους.
✨Οι ισχυροί άνεμοι και οι αυξημένες θερμοκρασίες ξηραίνουν την εδαφική υγρασία, καθιστώντας τη βλάστηση πιο εύφλεκτη και δυσκολεύοντας την καταπολέμηση των πυρκαγιών.
✨Ο συνδυασμός ανέμων, θερμοκρασιών και ξηρασίας δημιουργεί δυσμενείς συνθήκες που αυξάνουν την ταχύτητα διάδοσης των δασικών πυρκαγιών και την πρόκληση ζημιών.
Η ένταση των ανέμων, σε συνδυασμό με τις ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες εξηγούν εν μέρει τη δυσκολία αντιμετώπισης των μεγάλων δασικών πυρκαγιών των τελευταίων ημερών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ομάδας του Κώστα Λαγουβάρδου από τη μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, πρόκειται για τα ισχυρότερα μελτέμια της τελευταίας 15ετίας.
Τα στοιχεία προέρχονται από μετεωρολογικούς σταθμούς με πολυετή λειτουργία στην Αττική και τη Νότια Κρήτη, όπου εξετάστηκαν οι καταγραφές των τριών θερινών μηνών, περίοδος κατά την οποία εμφανίζονται συχνότερα τα μελτέμια.
Ρεκόρ και ιστορικές καταγραφές σε Αττική και Κρήτη
Οι μετρήσεις καταγράφουν ιδιαίτερα υψηλές ριπές ανέμου, αρκετές από τις οποίες αποτελούν τις μεγαλύτερες που έχουν σημειωθεί από την έναρξη λειτουργίας των σταθμών.
Στον Φουρφουρά Αμαρίου Ρεθύμνου, όπου ο σταθμός λειτουργεί από το 2010, καταγράφηκε στις 29 Ιουλίου 2026 μέγιστη ριπή 111 χλμ./ώρα, η υψηλότερη θερινή τιμή που έχει σημειωθεί ποτέ.
Αντίστοιχα, στον Πλακιά Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου, με λειτουργία από το 2012, σημειώθηκε στις 30 Ιουλίου ριπή 114 χλμ./ώρα, επίσης η μεγαλύτερη καλοκαιρινή καταγραφή του σταθμού.
Στην Πεντέλη, στις εγκαταστάσεις του Εθνικού Αστεροσκοπείου, η μέγιστη ριπή έφθασε τα 108 χλμ./ώρα στις 31 Ιουλίου, αποτελώντας τη δεύτερη υψηλότερη θερινή τιμή από το 2013, όταν ξεκίνησε η λειτουργία του σταθμού. Υψηλότερη είχε καταγραφεί μόνο στις 20 Ιουλίου 2022, με 113 χλμ./ώρα.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και σε δεύτερο σταθμό στην κορυφή της Πεντέλης, όπου στις 31 Ιουλίου καταγράφηκε ριπή 150 χλμ./ώρα. Ωστόσο, επειδή ο συγκεκριμένος σταθμός λειτουργεί μόλις έναν χρόνο, δεν υπάρχουν επαρκή ιστορικά στοιχεία για σύγκριση.
Στην Πάρνηθα, όπου οι μετρήσεις ξεκινούν από το 2010, σημειώθηκε μέγιστη ριπή 109 χλμ./ώρα, η δεύτερη μεγαλύτερη θερινή τιμή του σταθμού, μετά τα 111 χλμ./ώρα που είχαν καταγραφεί τον Αύγουστο του 2025 και τον Ιούλιο του 2024.
Εξαιρετικά εντυπωσιακή ήταν και η καταγραφή στον σταθμό της Παξιμάδας Καρύστου, όπου η μέγιστη ριπή έφθασε τα 150 χλμ./ώρα, αποτελώντας τη μεγαλύτερη θερινή τιμή από την έναρξη λειτουργίας του σταθμού το 2013.
Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, η ομάδα του Κώστα Λαγουβάρδου καταλήγει στο συμπέρασμα ότι πρόκειται το πρόσφατο επεισόδιο ήταν ένα από τα ισχυρότερα μελτέμια των τελευταίων 15 ετών.
Πώς η κλιματική κρίση αλλάζει τα χαρακτηριστικά των μελτεμιών
Σύμφωνα με την επιστημονική ανάλυση της ομάδας του ΜΕΤΕΟ, η κλιματική αλλαγή φαίνεται να επηρεάζει σταδιακά την ατμοσφαιρική κυκλοφορία στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και, κατ’ επέκταση, τα χαρακτηριστικά των μελτεμιών.
Όπως επισημαίνεται, παρατηρείται τάση ενίσχυσης της βαροβαθμίδας μεταξύ των βόρειων και βορειοδυτικών Βαλκανίων και του νοτιοανατολικού Αιγαίου – Δωδεκανήσων, γεγονός που ευνοεί συχνότερη εμφάνιση ισχυρών βόρειων και βορειοανατολικών ανέμων.
Η ζώνη που επηρεάζεται εκτείνεται από την Αλεξανδρούπολη, διασχίζει την κεντρική και νότια Εύβοια, την Αττικοβοιωτία και φθάνει έως τη νότια και νοτιοδυτική Πελοπόννησο.
Οι άνεμοι αυτοί παρουσιάζουν χαρακτηριστικά που δυσχεραίνουν σημαντικά την εξέλιξη των πυρκαγιών, καθώς έχουν μεγάλη διάρκεια, δεν εξασθενούν αισθητά κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενώ είναι συνήθως θερμότεροι από το κλασικό μελτέμι. Παράλληλα, στις υπήνεμες περιοχές ενισχύονται ακόμη περισσότερο λόγω του ανάγλυφου, αποκτώντας ιδιαίτερα ριπαίο χαρακτήρα, γεγονός που μπορεί να επιταχύνει την εξάπλωση των πύρινων μετώπων.
Η άνοδος της θερμοκρασίας αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιάς
Στην ανάλυση επισημαίνεται ακόμη ότι η αύξηση της θερμοκρασίας επιταχύνει την εξάτμιση της εδαφικής υγρασίας, με αποτέλεσμα η καύσιμη ύλη να γίνεται ταχύτερα ξηρή και ιδιαίτερα εύφλεκτη.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι στην Ελλάδα η μέση θερμοκρασία της ξηράς αυξήθηκε κατά περίπου 1,5 βαθμό Κελσίου την περίοδο 1991-2020, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο η θερμοκρασία της ξηράς είναι σήμερα περίπου 1,8 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη σε σύγκριση με το 1965.
Σύμφωνα με την επιστημονική προσέγγιση ο συνδυασμός ισχυρών και παρατεταμένων ανέμων, υψηλών θερμοκρασιών και ξηρότερων εδαφικών συνθηκών δημιουργεί ολοένα δυσμενέστερο περιβάλλον για την αντιμετώπιση των μεγάλων δασικών πυρκαγιών, αυξάνοντας την ταχύτητα εξάπλωσής τους και δυσχεραίνοντας το έργο των πυροσβεστικών δυνάμεων.
Συγχαρητήρια , κύριε Καρυπίδη! Φέρατε στην ομάδα του Άρη Θεσσαλονίκης ένα καταδικασμένα πρωτόδικα ...βιαστή!
Τι κι αν o Ράφα Μιρ βίασε γυναίκα; Ο Άρης λέει «έλα μωρέ» και του κάνει συμβόλαιο
Λίγο κόντεξτ πριν πάμε παρακάτω: Στις 15 Ιουνίου 2026, διαβάζαμε για τον Ισπανό ποδοσφαιριστή Ράφα Μιρ, ο οποίος καταδικάστηκε πρωτόδικα σε 8,5 χρόνια φυλάκισης για υπόθεση σεξουαλικής κακοποίησης. Ούτε δύο μήνες μετά, διαβάζουμε πως ο Άρης (η ομάδα της Θεσσαλονίκης ντε) του δίνει λεφτά για να τον αποκτήσει για μία διετία. Και τα ελληνικά αθλητικά μίντια ΠΡΟΦΑΝΩΣ επικεντρώνοντια στον κλοιό που σφίγγει για τον Μορόν, αφήνοντας τη μικρούλα αλλά σημαντικούλα πληροφορία πως έχουμε να κάνουμε με καταδικασμένο βιαστή, να περάσει στα ψιλά.
Σε περίπτωση που ο Μιρ κριθεί ένοχος και σε δεύτερο βαθμό, ο Άρης λέει πως θα λύσει το συμβόλαιο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τον Σεπτέμβρη του 2024, ο ποδοσφαιριστής συνελήφθη, καθώς γυναίκα τον είχε μηνύσει για βιασμό. Εκείνη ισχυριζόταν ότι είχε συναντηθεί με εκείνον, μία φίλη της κι έναν συμπαίκτη του σε ένα κλαμπ, κι αργότερα συνέχισαν στο σπίτι του ποδοσφαιριστή. Εκεί, κατά τα λεγόμενά της, την κακοποίησε σεξουαλικά στην πισίνα και σε μία από τις τουαλέτες. Τότε, ο δικηγόρος του δήλωνε πως η σεξουαλική συνεύρεση ήταν συναινετική. Και ο ίδιος κρίθηκε ένοχος σε πρώτο βαθμό.
Πέφτει κανείς από τα σύννεφα που ελάχιστοι γνωρίζουν τι έχει κάνει ο Μιρ; Που, για μία ακόμα φορά, αν είσαι άντρας και καλός στη δουλειά σου, ο κόσμος επικεντρώνεται σε αυτό και ξεπλένει την εγκληματική σου συμπεριφορά;
Όχι, είναι η απάντηση. Ο αθλητισμός έχει αποδείξει πολλές φορές ότι διαθέτει μια σχεδόν ανεξάντλητη ικανότητα να συγχωρεί τους άντρες -για τις αθλήτριες που καταγγέλλουν άντρες, βέβαια, η φάση αλλάζει. Θυμόμαστε όλ@ όταν ξέσπασε το ελληνικό #MeToo και καταξιωμένοι αθλητές έβγαιναν δημόσια και αμφισβητούσαν τις καταγγελίες εξίσου καταξιωμένων αθλητριών -έτσι δεν είναι;
Προχωράμε. Ο Μιρ δεν είναι ο πρώτος και, δυστυχώς, δεν θα είναι ο τελευταίος. Τα λέγαμε για τον Κόνορ ΜακΓκρέγκορ για προάλλες. Συνέχισε να αντιμετωπίζεται σαν ένας από τους μεγαλύτερους σταρ των μαχητικών αθλημάτων, ακόμα κι αφού κρίθηκε αστικά υπεύθυνος για τον βιασμό της Νικίτα Χαντ. Ο Τζίμι Φάλον τον υποδέχτηκε στην εκπομπή του σαν να μην είχε συμβεί τίποτα, χαμογέλασε, αστειεύτηκε μαζί του και του έδωσε το βήμα που δίνεται στους αγαπημένους της ποπ κουλτούρας -όχι σε έναν άνθρωπο που έχει κριθεί υπεύθυνος για μια τόσο σοβαρή μορφή έμφυλης βίας.
Να πούμε για τον Ντάνι Άλβες; Παραμένει ένας από τους πιο δοξασμένους ποδοσφαιριστές της γενιάς του -άσχετο που καταδικάστηκε πρωτόδικα βιασμό, πέρασε χρόνο στη φυλακή και αποφυλακίστηκε με εγγύηση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πίσω στον Μιρ. Αντί να συζητάμε ότι μια ελληνική ομάδα επενδύει σε έναν άνθρωπο που καταδικάστηκε πρωτόδικα για σεξουαλική κακοποίηση, η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το αν θα δημιουργηθεί πρόβλημα με τον Μορόν, αν θα δέσει με το σύστημα και αν ο Άρης έκανε καλή μεταγραφική κίνηση. Η καταδίκη, στην καλύτερη είναι μία παραγραφούλα στα άρθρα.
Τι είναι αυτό; Ξέπλυμα. Έτσι ακριβώς λειτουργεί: Η πληροφορία υπάρχει μπροστά μας και επιλέγουμε συλλογικά να τη μικρύνουμε. Να την κρύψουμε μέσα στην τελευταία παράγραφο. Να τη διατυπώσουμε τόσο ουδέτερα, ώστε να μην ενοχλεί κανέναν.
Πλυντήριο γίνεσαι από επιλογή, ε. Ως ομάδα, όταν αποφασίζεις ποιον θέλεις να φορά τη φανέλα σου. Ως μέσο ενημέρωσης, όταν αποφασίζεις τις πληροφορίες που θα κρύψεις. Ως φίλαθλος, όταν επαναλαμβάνεις ότι «εμένα με νοιάζει μόνο τι κάνει μέσα στο γήπεδο», λες και ένας άνθρωπος μπορεί να χωριστεί στα δύο: στον ποδοσφαιριστή που αξίζει χειροκρότημα και στον άντρα που καταδικάστηκε για σεξουαλική κακοποίηση.
Αυτό εννοούμε όταν μιλάμε για male privilege. Ότι για πολλές γυναίκες μία καταγγελία ή μια δίκη αρκεί για να στιγματιστούν για πάντα. Για πολλούς άντρες, όμως, ούτε η καταδίκη είναι αρκετή για να σταματήσει η καριέρα τους, αν είναι αρκετά καλοί στη δουλειά τους.
Και η έμφυλη βία κανονικοποιείται, και οι κακοποιητές συνεχίζουν κανονικά τις δουλίτσες τους, και τα θύματά τους μαθαίνουν πως το «να μιλάτε» δεν έχει κανένα απολύτως νόημα.