Palazzo Marino In Musica 2020
Live Streaming entire performance:
• in DIRETTA dal Palazzo Marino di Milano
• in DIRETTA dal Palazzo Marino di Milano Τετάρτη, Αυγούστου 12, 2026
Τα κρίσιμα ερωτήματα για την Οδύσσεια του Ομήρου μέσω της Οδύσσειας του Νόλαν
Ο Matt Damon ως Οδυσσέας
Universal Pictures/Tanweer
Melinda Sue Gordon
Ο Oδυσσέας, ο χρόνος-δυνάστης και ο χώρος
Νίκος Παρασκευόπουλος
Η χώρα μας συνεχίζει να θαυμάζει στις αίθουσες τον Οδυσσέα. Με το δίκιο μας, είναι μια ταινία συναρπαστική και τα σχόλια που ακόμη γράφονται ρέουν σαν ποτάμια. Η μορφή του ήρωα, γενναίου και πανέξυπνου, κατοικοεδρεύει παιδιόθεν στις ενδοσκοπήσεις μας, ενώ οι πτυχές της ταινίας που προκαλούν συζητήσεις είναι αμέτρητες.
Αλήθεια, πόσοι άνθρωποι, πόσες κοινότητες με τα συλλογικά τους αφηγήματα διαμόρφωσαν την Οδύσσεια, και πότε την κατέγραψε ο Όμηρος *; Ένας ήταν; Γιατί o Chr. Nolan αποσιώπησε το κόλπο του Οδυσσέα με το όνομα «Κανένας»; Γιατί η Αθηνά να εμφανίζεται μελαψή και η Ελένη μαύρη; Είχε -ή είχαν- διαβάσει την δίτομη Μαύρη Αθηνά του Μ. Bernal (1987,1991), βιβλίο που δεν μεταφράστηκε στα ελληνικά ενώ μεταφράστηκαν διάφορες απαντήσεις και σχόλια σ’ αυτό **; Θέλησε ο σκηνοθέτης να κατακτήσει το Woke ακροατήριο; Να απευθυνθεί στις ενοχές Αμερικανών για τις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις (αυτό, παρά την επιτυχία της προηγούμενης ταινίας του ίδιου «Oppenheimer» δεν φαίνεται πάντως κίνητρο για εισιτήρια). Ενδιαφέρθηκε καθόλου να αναπαραστήσει ιστορικά στοιχεία και εικόνες, ή θέλησε μόνο να εργαλειοποιήσει το μύθο για να «κάνει τέχνη» ο ίδιος, ή χειρότερα, για να πλουτίσει;
Γνώμη μου: Έχω την εντύπωση ότι ο ίδιος και οι σύμβουλοί του ήταν προσεκτικοί, και επομένως όπου ακολουθούν ή αντίθετα αλλοιώνουν ή κουτσουρεύουν τον Ομηρικό μύθο το κάνουν συνειδητά: Ναι, κάποιες περιπέτειες ανάλογες με εκείνες του ήρωά μας μπορούν να εντοπιστούν και στην ινδική, την ιρανική την κέλτικη και την σκανδιναβική μυθολογία ή να παραλληλίζονται με ιστορούμενα στην Παλαιά Διαθήκη ***. Η απρόσμενη αναφορά του σεναρίου στους “Λαούς της θάλασσας” **** και στην πιθανότητα ανάμεσά τους να βρίσκονται Αχαιοί επίσης δείχνει ψαγμένη, ίσως έχει ρίζα στα βάθη της ιστορίας. Ολοφάνερα, η συνειδητή απομάκρυνση από το ομηρικό κείμενο δεν ελαφραίνει, βαραίνει την ευθύνη του σύγχρονου δημιουργού. Ωστόσο δεν παύει να έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το θεατή και το σπουδαστή. Υπερόπτες της εύκολης καταγγελίας, συγκρατηθείτε!
Πέρα όμως από την παραπάνω επισκόπηση, πιστεύω πως είναι χρήσιμη και η έμφαση σε μια ιδιαίτερη παράμετρο, σημαντική για το μύθο και παρούσα στην ταινία. Δεν γράφω παρακάτω κάτι πρωτότυπο, αλλά κάτι που συχνά ξεφεύγει από την ευρύτερη προσοχή.
Αναφέρομαι στο γεγονός ότι η Οδύσσεια είναι μύθος επιστροφής σε ένα τόπο, με αισθήματα νοσταλγίας. Το θέμα συγκινεί όχι όλους, αλλά πολλούς: Πληθυσμούς μεταναστών, που βρέθηκαν χωρίς να θέλουν μακριά από τον τόπο τους (πχ. Έλληνες, Ιρλανδούς, Σκωτσέζους που διαπέρασαν τον Ατλαντικό) αλλά δεν έπαυσαν να ονειρεύονται την επιστροφή. Η συγκίνηση αυτή σε ποτίζει καθώς ακούς τη Μπρατσέρα, το Θαλασσάκι, το Τζιβαέρι, το «όσο μακριά κι αν θά ‘σαι δε σε λησμονώ» και τόσα άλλα, αλλά και τις ιρλανδέζικες μπαλάντες της ξενιτειάς που σκόρπισαν ποίηση και μελωδίες (υλικό για διασκευές) σε όλη τη γη. Αφορά ακόμη και τις συλλογικές τραυματικές αναμνήσεις των Αμερικανών που έλαβαν μέρος, δράστες αλλά και θύματα, σε μακρινές και άγριες στρατιωτικές επιχειρήσεις. Η πορεία επιστροφής με τις Συμπληγάδες και τους λωτούς (τη μέθη) της πρόσκαιρης λησμονιάς προσήλκυσε εισιτήρια. Το καταλαβαίνουμε μια χαρά!
Η ίδια ακριβώς παράμετρος δείχνει μια δομική διαφορά του μύθου της Ιλιάδας από το μύθο της Οδύσσειας. Στην Ιλιάδα κυριαρχεί το κλέος, η δόξα που έρχεται από το παρελθόν και διαρκεί στο χρόνο. Στην Οδύσσεια κυριαρχεί όχι ο χρόνος, αλλά ο χώρος, ο νόστος. Η Ιλιάδα ακολουθεί τον κανόνα πολλών μυθολογιών, το αφήγημα – μήτρα να στηρίζεται στη διάσταση του χρόνου: Στη σταδιακή δημιουργία του κόσμου, σε προπάτορες του παρελθόντος, σε γενεαλογίες ηρώων με αξέχαστα ανδραγαθήματα και πάθη. Ο κανόνας του χρόνου – δυνάστη, αποτυπωμένος σε πάμπολλους μύθους, φαίνεται να εξυπηρετεί τα έπη πατριαρχικών ολιγαρχιών*****, καθώς τα γένη συμβολοποιούν έτσι την ταυτότητα και τις εξουσίες τους.
Ό,τι είναι ο χρόνος για την πατριαρχία, είναι ο χώρος για τη δημοκρατία. Αυτή δεν υπάρχει χωρίς τόπο αναφοράς, χωρίς αντιπροσωπεύσεις συνδεόμενων με κοινές συνθήκες και ανάγκες λογοδοσίας ανθρώπων. Και η Οδύσσεια δονείται ακριβώς από την επιθυμία ενός τόπου, της Ιθάκης. Βέβαια και του Λαέρτη, της Πηνελόπης, του Τηλέμαχου, του Εύμαιου, ακόμη και του Άργου, αλλά βασικός όρος της συνάντησης, ακόμη και της βασιλείας, είναι η επιστροφή στο νησί.
Ίσως σκεφθεί κανείς ότι όλα αυτά παραείναι μακρινά. Όμως τα εκατομμύρια θεατών σε όλη τη γη διαψεύδουν: Δείχνουν σύγχρονο πάνδημο ενδιαφέρον. Στην εποχή μας εξάλλου η αναζήτηση νοημάτων είναι όρος επιβίωσης.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ [η βιβλιογραφία είναι τεράστια, τα παρακάτω αναφέρονται δειγματοληπτικά και κατ’ ανάγκην επιλεκτικά].
*Κατά μια εκδοχή προηγήθηκαν προφορικά αφηγήματα και ακολούθησε η καταγραφή, κατ’ άλλη εξαρχής υπήρχαν γραπτά κείμενα. Βλ. Χρ. Τσαγγάλη, Ομηρικές μελέτες. Προφορικότητα – διακειμενικότητα – νεοανάλυση, έκδ. Ινστιτούτου Νεοελ. Σπουδών ΑΠΘ (Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη, 2016), σελ. 17- 54. Σε «προμορφώματα» αναφέρεται ο Μ. Τρικούκης, Τα παράδοξα στην ομηρική Οδύσσεια, Καστανιώτης (1999), σελ. 32 κ.ε.
** M. Bernal, Black Athena, FAB (London, τόμοι I 1987, II 1991). Στα ελληνικά μεταφράστηκε η απάντηση της Μ. Λέφκοβιτς, Μαύρη Αθηνά. Μύθοι και πραγματικότητα, Κάκτος (1997), καθώς και συλλογή άρθρων.
*** Συγκριτική επισκόπηση με βάση τις πηγές και τη γλώσσα από M. L. West, Ινδοευρωπαϊκή ποίηση και μυθολογία, μτφρ. Μ. Γεωργοπούλου, έκδ. Ινστ. Νεοελλ. Σπουδών ΑΠΘ (2007) σελ. 36-45, βλ. ειδικά και C. Gordon, Όμηρος και Βίβλος, μτφρ. Δ. Ιακώβ/ Θ. Πολύχρου, Καρδαμίτσας (1990) σελ. 93-110.
**** E. Cline, 1177 π. Χ. Όταν κατέρρευσε ο πολιτισμός, μτφρ. Χ. Μαγουλά, Κάκτος (2014), σελ. 63-65.
***** Γ. Βλάχου, Πολιτικές κοινωνίες στον Όμηρο, μτφρ. Μ. Παϊζη- Αποστολοπούλου /Δ. Αποστολοπούλου, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης (1981), σελ. 207 -210.
Υγκ Παγκάν:καθηγητής φιλοσοφίας στη μέση εκπαίδευση , δημοσιογράφος, φωτορεπόρτερ, τραπεζικός υπάλληλος, επιθεωρητής της αστυνομίας , σεναριογράφος, συγγραφέας καλών νουάρ μυθιστορημάτων!
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Υγκ Παγκάν: "Το νουάρ μυθιστόρημα, μια σύγχρονη σιωπηλή τραγωδία"
Συνέντευξη του Υγκ Παγκάν στην Βίκυ Χασάνδρα
Ο Υγκ Παγκάν, πολυβραβευμένος
συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων και σεναριογράφος πολλών
τηλεοπτικών και κινηματογραφικών επιτυχιών, αλγερινής καταγωγής
(γεννήθηκε στην πόλη Ορλεανβίλ, τη σημερινή Σλεφ) είναι εγκατεστημένος
στη Γαλλία από το 1962. Σπούδασε φιλοσοφία και εργάστηκε για ένα
διάστημα ως καθηγητής φιλοσοφίας στη μέση εκπαίδευση και στη συνέχεια,
αφού εργάστηκε ως δημοσιογράφος, φωτορεπόρτερ, τραπεζικός υπάλληλος
έγινε δεκτός το 1973 έπειτα από διαγωνισμό στη γαλλική αστυνομία ως
επιθεωρητής από όπου παραιτήθηκε είκοσι πέντε χρόνια αργότερα για να
εργαστεί ως σεναριογράφος. Στο έργο του η ιστορία, το παρελθόν, η μνήμη
και το πεπρωμένο σε συνδυασμό με την έντονη λογοτεχνικότητα και τον
λυρισμό της γραφής δίνουν μία νέα διάσταση στον υπαρξιακό και κοινωνικό
χαρακτήρα του νουάρ, καθιστώντας τον Υγκ Παγκάν μία ξεχωριστή φωνή στη
σύγχρονη αστυνομική λογοτεχνία. Στα ελληνικά κυκλοφορούν τα δύο
τελευταία μυθιστορήματά του,
Το Χαμένο Προφίλ (2017) και Οι Ανώνυμοι (2022) από τις εκδόσεις Πόλις.
Συνάντησα τον Υγκ Παγκάν για πρώτη φορά με αφορμή το 7ο φεστιβάλ αστυνομικής λογοτεχνίας Agatha όπου είχα τη χαρά να συνομιλήσω στο πάνελ της πρώτης του παρουσίασης στην Ελλάδα με έναν συγγραφέα που το έργο του με είχε ήδη γοητεύσει με εκείνο το αίσθημα του οικείου που γεννούν η γραφή του και οι ιστορίες των χαρακτήρων του. Όπως άλλωστε γοητευμένοι υπήρξαν και πολλοί άλλοι αναγνώστες που βρέθηκαν στην κατάμεστη αίθουσα του Πολεμικού Μουσείου για να τον ακούσουν. Για τις ανάγκες αυτής της συνέντευξης η συζήτησή μας συνεχίστηκε ηλεκτρονικά πλέον μετά την επιστροφή του συγγραφέα στη Γαλλία.
Τα βιβλία σας ως νουάρ μοιάζουν να δικαιώνουν την ιστορία ενός τόσο ξεχωριστού είδους φέρνοντας ταυτόχρονα στο προσκήνιο την ιστορία του σύγχρονου ανθρώπου, είτε αυτή συνδέεται με την πολιτική και κοινωνική συνθήκη είτε με την ατομική. Μιλήστε μας για την επιλογή σας να βυθιστείτε ως συγγραφέας στον λαβύρινθο του νουάρ.
Κατ’ αρχάς ξεκινάτε με μία δύσκολη και κατά κάποιον τρόπο διπλή ερώτηση. Ο ορισμός σας για το νουάρ μυθιστόρημα ως ένα είδος όπου η ιστορία του σύγχρονου ανθρώπου, συνδεδεμένη με την πολιτική και κοινωνική συνθήκη και η ιστορία της ατομικής του συνθήκης μοιάζουν να συγκλίνουν μεταξύ τους είναι ιδιαίτερα εύστοχος. Το νουάρ μυθιστόρημα ακολουθεί αυτούς τους αλλόκοτους στροβιλισμούς του ανθρώπου (άτομο) που τον αρπάζουν τα μανιασμένα κύματα της (κοινωνικής) ιστορίας, και τον παρασύρουν μέσα στην αβεβαιότητα, μόνο του ανάμεσα στους άλλους, εκεί όπου οι χαώδεις και αχαρτογράφητες ελπίδες τσακίζονται στους υφάλους των ανελέητων, και ως επί το πλείστον παράλογων πολέμων.
Το νουάρ μυθιστόρημα είναι μία συλλογή από παλαιότερες και σύγχρονες σιωπηρές τραγωδίες, από προσωπικές τραγωδίες που υπό αυτήν την έννοια παραμένουν αθεράπευτες καθώς αγγίζουν την ουσία την ύπαρξης. Το νουάρ μυθιστόρημα είναι ο ψίθυρος της ελπίδας, που μόνο βαθιά πληγωμένοι άνθρωποι μπορούν ακόμη να υψώσουν απέναντι στην ωμή βία όσων έχουν στα χέρια τους την τρομερή δύναμη να καταστρέφουν.
Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος της ερώτησης, δεν θα φλυαρίσω τόσο. Δεν είμαι σίγουρος ότι ήταν επιλογή μου. Ο λαβύρινθος του νουάρ με κάλεσε αρχικώς, και στη συνέχεια με τράβηξε μέσα. Με το νουάρ συστήθηκα ένα βράδυ του Νοεμβρίου στην πύλη του σχολείου όπου η μητέρα μου ήταν Διευθύντρια. Μερικές φορές στην Αλγερία κάνει πολύ κρύο. Έρχονταν και ζητιάνευαν για να φάνε με τον παππού της που το ένα του μάτι ήταν λευκό. Μια μικρή στην ηλικία μου γύρω στα επτά ή οκτώ, που έτρεμε ξυπόλητη και με μια λεπτή ποδιά που της έλειπαν κουμπιά. Εγώ φορούσα παπούτσια, εκείνη δε φορούσε. Κρύωνε, άρχισα κι εγώ να κρυώνω. Αυτό το κρύο το νιώθω ακόμη. Ξέρω τώρα ότι θα το πάρω μαζί μου – όπως και εκείνη. Όσο ζούσε, η κυρία μητέρα μου μού έλεγε : «Δεν θα είστε ποτέ ευτυχισμένος : δεν αγαπάτε τους πλούσιους ».
Στους «Ανώνυμους», όταν ο αρχιεπιθεωρητής Κλωντ Σνεντέρ κατεβαίνει μια Νύχτα από το τρένο στην ανώνυμη Πόλη όπου έχει ζητήσει μετάθεση είναι βέβαιος πως επιστρέφει σε ένα παρελθόν από όπου δεν θα φύγει ποτέ. Μιλήστε μας για τη θέση που έχει το παρελθόν στο έργο σας, ως προσωπική ιστορία, ως ιστορική μνήμη, ως παρόν. Κατά πόσο συνδέεται με τη Μοίρα και το Πεπρωμένο;
Το παρελθόν είναι ένα πικρό παρόν που δεν το αξίζει πάντοτε κανείς.
Ο πόλεμος της Αλγερίας μοιάζει να ταυτίζεται με το παρελθόν του αρχιεπιθεωρητή Σνεντέρ σαν ένα τραύμα που δεν τον εγκαταλείπει ποτέ. Κατά την άποψή σας, για τη Γαλλία η Αλγερία παραμένει ένα παρελθόν εξίσου ζωντανό με το παρόν; Για σας, τι είναι η Αλγερία;
Ο Σνεντέρ είναι ένας άνθρωπος που ζει μέσα στην ενοχή επειδή πολέμησε στη λάθος πλευρά στον χειρότερο πόλεμο που θα μπορούσε : έναν αποικιοκρατικό πόλεμο. Κάθε αποικιοκρατικός πόλεμος φέρει τη σφραγίδα μιας γενοκτονίας, όπου οι αυτόχθονες πληρώνουν πάντα ένα ισχυρό τίμημα προς αποκλειστικό όφελος των αποικιοκρατών. Αν κρίνουμε από τη δυναμική επάνοδο του φασισμού, νομίζω πως η Γαλλία δεν έχει συνέλθει εντελώς από το παρελθόν της. Όσο για μένα, η Αλγερία είναι ό,τι πιο κοντά στην Εδέμ, ο δικός μου χαμένος παράδεισος, που κατά βάθος δεν έχω εγκαταλείψει ποτέ.
Μιλάτε στους «Ανώνυμους» για τη «σκληρότητα των πραγμάτων« την οποία συνδέετε με τη «μοχθηρία των ανθρώπων». Θα θέλατε να μας πείτε πώς συνδέετε αυτή τη σκληρότητα με το θέμα της νεανικής βίας και παραβατικότητας το οποίο εσείς από τη μεριά σας το προσεγγίζετε με ιδιαίτερη ενσυναίσθηση;
Οι νόμοι για πολύ καιρό φτιάχνονταν από αυτούς που ανήκαν στην εξουσία. Τώρα, υπάρχουν μόνο κάστες, που επιβάλλουν τη θέλησή τους πλήττοντας τους αδύνατους και τους φτωχούς με τη σκληρότητα και την αναλγησία που χαρακτηρίζει τους πλούσιους. Έχοντας έρθει σε επαφή για πολύ καιρό με την παραβατικότητα (και την εγκληματικότητα) έχω συναντήσει συχνά εκεί περισσότερη θλίψη και ανθρωπιά, απόγνωση και ευθύτητα από ό,τι σε εκείνους που έχουν αναλάβει την εξάλειψή τους.
Ο Θάνατος παρουσιάζεται στο έργο σας σαν «τέλος», σαν το «μεγάλο παράθυρο», λέτε στο Χαμένο Προφίλ, σαν λύτρωση ίσως από τη μοναξιά της ύπαρξης, από τις ματαιωμένες επιθυμίες και τους φόβους. Πείτε μας για το μερίδιο που διεκδικεί η φιλοσοφία στο έργο σας.
Η ζωή είναι απλώς ένα αίνιγμα, εφόσον η επιστήμη θα μπορεί κάλλιστα μια μέρα να το λύσει. Ο θάνατος, από την άλλη, είναι ένα μυστήριο, και ως μυστήριο παραμένει ανεξιχνίαστο.
Και ο έρωτας; Είναι εξίσου απόλυτος με τον θάνατο; Είναι επίσης το «τέλος» ή η «αρχή» ;
Θεωρώ πως δεν έχω γράψει ποτέ τίποτε άλλο από ερωτικές ιστορίες, από την αρχή έως το τέλος : ο έρωτας. Ο μοναδικός λόγος στα μάτια μου για τον οποίο αξίζει να ζήσει κανείς ή να πεθάνει.
Η γραφή σας μοιάζει να εξερευνά εκτός από την πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα και μια άλλη πραγματικότητα, πιο σκοτεινή, εκείνη των ματαιωμένων επιθυμιών και ονείρων μέσα από έναν λυρισμό που χαρίζει στον αναγνώστη πραγματική λογοτεχνική απόλαυση. Το ύφος είναι για σας ένας λόγος για να γράφετε;
Η συγγραφή είναι σαν ένα μακροβούτι στο μυστήριο των όντων και των μη όντων, το οποίο είχε εκτοπιστεί για πάρα πολύ καιρό στον μυστικό τόπο των Θεών. Η μοίρα των περισσότερων σύγχρονων συγγραφέων είναι να διαβάζονται (το πολύ) με προχειρότητα, όπως διαβάζεται ένα ιστορικό εγχειρίδιο ή το φυλλάδιο οδηγιών χρήσης ενός φαρμάκου. Το ύφος, η μορφή αναδύονται από την ουσία. Και πάλι, θα πρέπει να υπάρχει ένα ύφος.
Κ. Παγκάν, σας ευχαριστώ!
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
2.Το μπλουζ και η τζαζ στο νουάρ του Υγκ Παγκάν(epohi.gr)
Σαγιονάρα : πόσο υγιεινή είναι για τα πόδια μας;
Η σαγιονάρα φοριέται πολύ το καλοκαίρι, όμως πόσο ασφαλής είναι; Συμβουλές ειδικών για… “happy feet”
💡 AI Summary by Libre
✨Οι σαγιονάρες είναι δημοφιλείς για τη ζέστη, αλλά συχνά κατηγορούνται για έλλειψη υποστήριξης και προβλήματα στα πόδια με παρατεταμένη χρήση.
✨Η ποδίατρος Δρ. Έλεν Μπράνθγουεϊτ εξηγεί ότι οι τραυματισμοί προκύπτουν κυρίως αν αλλάξετε ξαφνικά από δομημένα παπούτσια σε σαγιονάρες χωρίς προσαρμογή.
✨Για πιο άνετη και υποστηρικτική επιλογή προτείνονται σαγιονάρες με ανάγλυφα πέλματα, Birkenstocks, Crocs, πλατφόρμες ή σανδάλια τύπου ψαρά που προσφέρουν καλύτερη στήριξη.
✨Η σωστή φροντίδα ποδιών περιλαμβάνει τακτικό έλεγχο, ενυδάτωση, προσοχή σε σόλες και υλικά, καθώς και αποφυγή υπερβολικής καταπόνησης με ακατάλληλα υποδήματα.
Οι σαγιονάρες ήταν ανέκαθεν μια δημοφιλής λύση για τα ιδρωμένα, άβολα πόδια σε καυτό καιρό. Ο πιο κομψός τρόπος να τα φορέσετε αυτό το καλοκαίρι είναι με ένα kitten heel, σύμφωνα με την ειδικό στη μόδα και προβλέπουσα τάσεων Angela Baidoo.
«Δεν είναι ψηλοτάκουνο και είναι πολύ εύκολο απλώς να το φορέσεις και να το βγάλεις», λέει.
Ωστόσο, είτε με τακούνι είτε όχι, η σαγιονάρα έχει κερδίσει την κακή φήμη για την έλλειψη στήριξης και την πρόκληση ζημιάς στα πόδια μας. Είναι δίκαιο αυτό;
Γιατί τα καλοκαιρινά παπούτσια μπορεί να είναι κακά για εσάς
Ένα γραφικό που δείχνει ένα πόδι με μπλε σαγιονάρες
συνοδευόμενο από μια λίστα προβλημάτων που μπορεί να προκαλέσουν
προβλήματα με την παρατεταμένη χρήση:
- Λιγότερη στήριξη για την άρθρωση του αστραγάλου
- η φτέρνα δεν προστατεύεται και απορροφά περισσότερους κραδασμούς
- τα πόδια μπορεί να ανοίγουν και να αλλάζουν σχήμα με την πάροδο του χρόνου
- τα δάχτυλα των ποδιών τείνουν να πιάνουν υπερβολικά, μπορεί να σχηματιστούν φουσκάλες· το δέρμα μπορεί να γίνει ξηρό και παχύ.
«Όσον αφορά την υποστήριξη της καμάρας και των αρθρώσεων, δεν είναι το καλύτερο στυλ, αλλά ο κόσμος επενδύει λίγο περισσότερο, εξατομικεύοντας τις σαγιονάρες του, επειδή είναι κάτι που φοριέται τόσο εύκολα», λέει η Baidoo.
Η ποδίατρος Δρ. Έλεν Μπράνθγουεϊτ, η οποία είναι επίσης επικεφαλής κλινική σύμβουλος στο Βασιλικό Κολλέγιο Ποδιατρικής, λέει ότι «δεν είναι ακριβές» να λέμε ότι οι σαγιονάρες είναι κακές.
Το πρόβλημα προκύπτει αν πάτε κατευθείαν από το να φοράτε ένα πολύ δομημένο παπούτσι στο να φοράτε συχνά σαγιονάρες, εξηγεί. Αυτό σημαίνει ότι το πόδι σας καταπονείται περισσότερο από το κανονικό, γεγονός που σας κάνει πιο επιρρεπείς σε τραυματισμούς.
Η σαγιονάρα φοριέται πολύ το καλοκαίρι, όμως πόσο ασφαλής είναι; Συμβουλές ειδικών για… “happy feet”
Το ιδεολογικό στίγμα της κατά Νόλαν Οδύσσειας
New York Times: Γιατί δεν μπορούμε να σταματήσουμε να μιλάμε για την Οδύσσεια;
Λουκάς Καρνής
Η νέα Οδύσσεια του Κρίστοφερ Νόλαν είναι πολλά. Σίγουρα όχι απλώς το μεγαλύτερο μπλοκμπάστερ της χρονιάς, η κινηματογραφική μεταφορά του ομηρικού έπους κατάφερε να κατακλύσει τα social media, να προσελκύσει θεατές, να αποπλανήσει κριτικούς και να διχάσει την παγκόσμια επικαιρότητα σημειώνουν οι The New York Times.
Στο άρθρο του ο Ross Douthat αναλύει πώς ο Βρετανός σκηνοθέτης πήρε ένα από τα θεμελιώδη κείμενα του δυτικού πολιτισμού —έναν μύθο που όλοι θέλουν να ιδιοποιηθούν— και τον σέρβιρε με τρόπο που επιτρέπει σε κάθε ιδεολογική πλευρά να δει τους δικούς της φόβους, τις δικές της εμμονές και τη δική της ατζέντα.
Οι ερμηνείες για τη νέα ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν κατακλύζουν το διαδίκτυο σαν τα συγκεντρωμένα πλοία του Αγαμέμνονα στην Αυλίδα, καθώς η Οδύσσεια αποδεικνύεται το απόλυτο πεδίο μάχης για τους σύγχρονους «πολιτισμικούς πολέμους».
Αντίθετα με άλλα κλασικά έργα που θεωρούνται υπερβολικά επικεντρωμένα σε ανδρικούς χαρακτήρες (Ιλιάδα), ή σε γυναικείους (οποιοδήποτε της Τζέιν Όστιν), καταθλιπτικά (όπως αρχαίες τραγωδίες) ή θρησκευτικά (βλ. Καινή Διαθήκη), ο ομηρικός μύθος διαθέτει μια οικουμενικότητα που ελκύει τους πάντες.
Από δικαιωμαστές και συντηρητικούς μέχρι φεμινίστριες, σινεφίλ και ακαδημαϊκούς, όλοι διεκδικούν την κυριότητα της ιστορίας του Οδυσσέα και όλοι έχουν κάτι να πουν.
Όλοι έχουν μια ερμηνεία για την Οδύσσεια του Νόλαν, και ίσως αυτό είναι και το μυστικό της εμπορικής επιτυχίας της καθώς ακόμη και οι ορδές των haters, οι επικριτές της ταινίας τροφοδοτούν τη δημοφιλία της
Παίρνοντας το πιο ώριμο υλικό της κλασικής γραμματείας, ο Νόλαν επέλεξε να το παρουσιάσει στην πιο απλοποιημένη και «ήπια» εκδοχή του σημειώνει ο Douthat.
Αφαίρεσε τον ερωτισμό, τους θεϊκούς καβγάδες και το υπερμεγέθες εγώ του ήρωα, αντικαθιστώντας τα με μοτίβα από αμερικανικά γουέστερν, διαλόγους που παραπέμπουν σε νεανική λογοτεχνία και ένα γενικευμένο διδακτικό μήνυμα.
Το «ο πολιτισμός καταρρέει όταν παραβιάζεις τον νόμο του Δία» μεταφράζεται στην ταινία απλώς ως ο «χρυσός κανόνας» συμπεριφοράς.
Ωστόσο, αυτή η έλλειψη αιχμηρότητας είναι που επιτρέπει στο μπλοκμπάστερ να διατηρεί τα θεαματικά του στοιχεία —τον Δούρειο Ίππο, τον Κύκλωπα, τη ματωμένη επιστροφή— προσφέροντας μια απολαυστική εμπειρία στο ευρύ κοινό.
Μια Οδύσσεια, χίλιες ιδεολογικές αναγνώσεις
Η απλότητα του σεναρίου λειτουργεί ως λευκός καμβάς για κάθε πολιτικό αφήγημα.
Ένας φιλελεύθερος μπορεί να δει την κατάρρευση της Εποχής του Χαλκού ως αλληγορία για την κρίση της διεθνούς τάξης πραγμάτων.
Ένας συντηρητικός μπορεί να διακρίνει τις χριστιανικές ενοχές του Οδυσσέα για την καταστροφή της Τροίας.
Παράλληλα, μια λαϊκίστικη ανάγνωση παρουσιάζει τον γυρισμό του ήρωα από έναν αλαζονικό πόλεμο στη Μέση Ανατολή σε μια πατρίδα όπου οι «μνηστήρες» κάνουν κατάχρηση της φιλοξενίας, ως αλληγορία για το μεταναστευτικό ζήτημα στην Ευρώπη.
Ένας φιλελεύθερος μπορεί να δει την κατάρρευση της Εποχής του Χαλκού ως αλληγορία για την παγκόσμια κρίση, ενώ κάποιος λαϊκιστής μπορεί να ερμηνεύσει τον γυρισμό του ήρωα από έναν αλαζονικό πόλεμο στη Μέση Ανατολή σε μια πατρίδα όπου οι «μνηστήρες» κάνουν κατάχρηση της φιλοξενίας, ως αλληγορία για το μεταναστευτικό στην Ευρώπη
Όλοι έχουν μια ερμηνεία για την Οδύσσεια του Νόλαν, και ίσως αυτό είναι και το μυστικό της εμπορικής επιτυχίας της καθώς ακόμη και οι ορδές των haters, οι επικριτές της ταινίας τροφοδοτούν τη δημοφιλία της.
Η κριτική ξεκίνησε από συντηρητικές αιτιάσεις για το συμπεριληπτικό κάστινγκ, πέρασε σε αριστερόστροφες ακαδημαϊκές αποδομήσεις —όπως το εκτενές δοκίμιο της μεταφράστριας Έμιλι Γουίλσον στο London Review of Books— και κατέληξε σε επιθέσεις από δεξιούς ιντερνετικούς κύκλους.
«’Αθλιο σενάριο»
Η Γουίλσον εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στην κινηματογραφική διασκευή του Κρίστοφερ Νόλαν, αποδομώντας το σενάριο ως «άθλιο» και τους χαρακτήρες ως επιφανειακούς και αδικαιολόγητους, στερημένους από ψυχολογικό, πολιτικό και ηθικό βάθος.
Παρότι ο Νόλαν επικαλέστηκε τη δική της διάσημη μετάφραση, η Γουίλσον υποστηρίζει ότι ο Οδυσσέας του Ματ Ντέιμον μετατρέπεται σε έναν συμβατικό, μονοδιάστατο ήρωα δράσης, χάνοντας την ομηρική αμφισημία και την οικουμενική του ευφυΐα.
Η Γουίλσον, η κορυφαία μεταφράστρια της Οδύσσειας που έχει αναφερθεί από τον Νόλαν ως η κύρια πηγή και έμπνευση για τη δική του μεταφορά στον κινηματογράφο, έσταξε δηλητήριο για το έπος του την κριτική της. «Δεν έχει τίποτα πειστικό να πει» έγραψε
Παράλληλα, κατακρίνει τον περιορισμό των γυναικείων χαρακτήρων στο περιθώριο, την επιφανειακή συμπερίληψη στο κάστινγκ, αλλά και το σοβαρό ηθικό ατόπημα της παραγωγής να πραγματοποιήσει γυρίσματα στα κατεχόμενα εδάφη της Δυτικής Σαχάρας.
«Η ‘Οδύσσεια’ του Νόλαν στερείται πολλών από τα στοιχεία που κάνουν σπουδαίο το ποίημα» σημειώνει στο επικριτικό δοκίμιό της με τίτλο Ένας Καθόλου Πολυμήχανος ‘Ανδρας (An Uncomplicated Man).
«Δεν έχει τίποτα πειστικό να πει για τον χρόνο, τη μνήμη, την Ιστορία, τον πόλεμο ή για τη σχέση ανάμεσα στην ένδοξη επιστροφή ενός πολεμιστή και στις ζωές της οικογένειάς του, των αντιπάλων, των συμπολεμιστών, των φίλων και των γειτόνων του. Της λείπει το ψυχολογικό, συναισθηματικό, πολιτικό και ηθικό βάθος. Η αφηγηματική δομή της βασίζεται σε τεχνάσματα. Η γραφή είναι άθλια. Κανένας από τους χαρακτήρες δεν έχει πειστικά κίνητρα για τις πράξεις ή τα λόγια του. Δεν υπάρχουν ερωτικές σκηνές και όλο το φαγητό δείχνει απαίσιο».
«Το πιο ανησυχητικό ηθικό ζήτημα στην ‘Οδύσσεια’ του Νόλαν αφορά την απόφαση να γυριστεί μέρος της ταινίας στα κατεχόμενα εδάφη της Δυτικής Σαχάρας, κανονικοποιώντας έτσι τη συνεχιζόμενη βία εις βάρος των αυτοχθόνων Σαχράουι»
Επιπλέον η αναγνωρισμένη καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια επιτέθηκε στον Νόλαν και για την ηθική των επιλογών του στην παραγωγή της ταινίας.
«Το πιο ανησυχητικό ηθικό ζήτημα στην ‘Οδύσσεια’ του Νόλαν αφορά την απόφαση να γυριστεί μέρος της ταινίας στα κατεχόμενα εδάφη της Δυτικής Σαχάρας, κανονικοποιώντας έτσι τη συνεχιζόμενη βία εις βάρος των αυτοχθόνων Σαχράουι» υπογραμμίζει.
«Είναι ιδιαίτερα εξοργιστικό το γεγονός ότι ο Νόλαν χρησιμοποίησε αυτή τη γη απλώς ως ένα εντυπωσιακό οπτικό φόντο για μια ταινία που τοποθετεί στο επίκεντρο, εξυψώνει και τελικά εξιλεώνει τον ήρωα ενός πολέμου για εδαφικό επεκτατισμό, χάρη στην καθυστερημένη και αποσπασματική αναγνώριση της δικής του ενοχής».
Παρά τη σκληρή της κριτική για το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα, η διακεκριμένη ακαδημαϊκός αναγνωρίζει στον Νόλαν την ικανότητα να δημιουργεί ένα εντυπωσιακό κινηματογραφικό θέαμα που επανενεργοποιεί την ποπ κουλτούρα.
Βέβαια, σε μια απρόσμενη κατακλείδα, η Γουίλσον ευχαριστεί θερμά τον Νόλαν, καθώς η τεράστια επιτυχία της ταινίας έφερε ξανά εκατομμύρια θεατές στις αίθουσες, εκτόξευσε τις πωλήσεις των μεταφράσεων του Ομήρου στα βιβλιοπωλεία και έδωσε μια ανέλπιστη ώθηση στις ανθρωπιστικές και κλασικές σπουδές παγκοσμίως.
Διάλεξε τον εχθρό σου
Όποιο και αν είναι το αποτύπωμα της Οδύσσειας, ο Νόλαν κατάφερε να συλλάβει την απαίτηση της εποχής. Να διασκευάσει ένα θεμελιώδες κείμενο γύρω από τον φόβο ότι ο δυτικός πολιτισμός οδεύει προς το τέλος του, επιτρέποντας σε όλους να κατηγορήσουν όποιον εχθρό επιθυμούν.
Το αποτέλεσμα αυτής της στρατηγικής θα είναι εισπράξεις που θα ξεπεράσουν το ένα δισεκατομμύριο δολάρια, μια λευκή επιταγή για το επόμενο project του και η απόλυτη εξουσία να ορίσει το θέμα για το οποίο θα τσακωνόμαστε όλοι το καλοκαίρι του 2029.
ΛΕΙΨΑΝΕΜΠΟΡΙΟ: Δεν αφορά μόνο τους θρησκόληπτους αλλά και τη Δημόσια Υγεία
Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ / Σοβαροί κίνδυνοι υγείας από το εμπόριο μουμιοποιημένων ανθρώπινων λειψάνων
Μια μακάβρια αγορά που αναπτύσσεται διεθνώς, συχνά μακριά από κάθε ουσιαστικό έλεγχο, προκαλεί πλέον σοβαρή ανησυχία στους επιστήμονες.
Πρόκειται για το εμπόριο μουμιοποιημένων ανθρώπινων λειψάνων – από χέρια και πόδια έως ολόκληρες κεφαλές – τα οποία αγοράζονται και πωλούνται μέσω social media, ιστοσελίδων, ηλεκτρονικών καταστημάτων και οίκων δημοπρασιών.
Νέα ακαδημαϊκή μελέτη προειδοποιεί ότι η πρακτική αυτή μπορεί να κρύβει μια απολύτως πραγματική «κατάρα της μούμιας» – όχι κάποια μεταφυσική απειλή, αλλά έκθεση σε τοξικά υλικά, μύκητες, σπόρια και άλλους μικροοργανισμούς που μπορούν να παραμένουν αδρανείς επί αιώνες και να ενεργοποιηθούν όταν τα λείψανα μετακινούνται ή διαταράσσονται.
Η μελέτη, με τίτλο The Real Mummy’s Curse: Health Risks Associated With the Sale and Trade of Mummified Remains, δημοσιεύθηκε στο International Journal of Cultural Property και διαδικτυακά από το Cambridge University Press.
The real mummy's curse: Health risks associated with the sale and trade of mummified remains
Οι συγγραφείς της περιγράφουν την κατάσταση με ιδιαίτερα δυσοίωνους όρους, κάνοντας λόγο για μια αγορά «ημιπαράνομη και συχνά παράνομη», η οποία έχει ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
128 αγγελίες με ανθρώπινα λείψανα
Οι ερευνητές εξέτασαν 128 διαδικτυακές αναρτήσεις και καταχωρίσεις σε πλατφόρμες της Meta, ιστοσελίδες ηλεκτρονικού εμπορίου, web stores και οίκους δημοπρασιών.
Σε πολλές περιπτώσεις, τα μουμιοποιημένα λείψανα που προσφέρονταν προς πώληση εμφάνιζαν ξεκάθαρα σημάδια βιολογικής φθοράς. Παρ’ όλα αυτά, οι πωλητές δεν παρείχαν καμία ουσιαστική οδηγία ασφαλείας στους αγοραστές.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι πολλά από αυτά τα ανθρώπινα μέλη αποστέλλονταν μέσω του κοινού ταχυδρομικού δικτύου ή εταιρειών courier, χωρίς ιδιαίτερες προφυλάξεις.
Οι συγγραφείς της μελέτης αναφέρουν ότι τα συχνότερα αντικείμενα προς πώληση ήταν απομονωμένα μέλη, όπως χέρια και πόδια, ενώ ακολουθούσαν ολόκληρες μουμιοποιημένες κεφαλές.
Περισσότερο από το μισό δείγμα, συγκεκριμένα 51,6%, αποτελούνταν από κεφαλές σε διαφορετικό βαθμό διατήρησης – ολόκληρες ή τμηματικές μουμιοποιημένες κεφαλές, κρανία με υπολείμματα μαλακών ιστών ή μαλλιών, αλλά και tsantsas, τις αποκαλούμενες «συρρικνωμένες κεφαλές» που συνδέονται με τον λαό Shuar του βόρειου Περού και του ανατολικού Ισημερινού.
Αρσενικό, υδράργυρος και μόλυβδος
Η μουμιοποίηση, είτε φυσική είτε τεχνητή, βασίζεται σε περίπλοκες φυσικές και χημικές διεργασίες με στόχο την επιβράδυνση της αποσύνθεσης.
Στην πορεία των αιώνων χρησιμοποιήθηκαν για τη συντήρηση ανθρώπινων ιστών διάφορες ουσίες, πολλές από τις οποίες είναι εξαιρετικά τοξικές.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται βαρέα μέταλλα όπως αρσενικό, υδράργυρος και μόλυβδος.
Αυτό σημαίνει ότι ένα παλιό μουμιοποιημένο μέλος μπορεί να αποτελεί πηγή χημικής έκθεσης ακόμη και σήμερα, ιδιαίτερα όταν φυλάσσεται ή μεταφέρεται χωρίς κατάλληλο προστατευτικό περίβλημα.
Οι μικροοργανισμοί μπορούν να παραμένουν «κοιμισμένοι» επί αιώνες
Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται στις τοξικές ουσίες.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι μουμιοποιημένα λείψανα μπορούν να φιλοξενούν πλήθος αδρανών μικροοργανισμών παρά το γεγονός ότι έχουν παραμείνει αποξηραμένα για εκατοντάδες χρόνια.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι σπόροι μυκήτων, οι οποίοι μπορούν να απελευθερωθούν στον αέρα όταν ένα λείψανο μετακινείται, ανοίγεται, καθαρίζεται ή γενικότερα διαταράσσεται.
Η εισπνοή αυτών των σπορίων μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας.
Το παράδειγμα του βασιλιά Καζίμιρ Δ΄
Η μελέτη παραπέμπει σε ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό ιστορικό περιστατικό.
Τη δεκαετία του 1970, ομάδα επιστημόνων συντήρησης άνοιξε τον τάφο του βασιλιά Καζίμιρ Δ΄ στην Κρακοβία, στη σημερινή Πολωνία.
Από τους 12 επιστήμονες που συμμετείχαν, οι 10 πέθαναν αργότερα, με την εισπνοή σπορίων του μύκητα Aspergillus να θεωρείται πιθανή αιτία για τους θανάτους τους.[................................]
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟ ΙΔΙΟ ΘΕΜΑ
Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ / Σοβαροί κίνδυνοι υγείας από το εμπόριο μουμιοποιημένων ανθρώπινων λειψάνων
********************
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Τρίτη, Αυγούστου 11, 2026
Paul Krugman, « Oligarchy and the Media-Can the takeover be stopped?»-Ολιγαρχία και Μέσα Ενημέρωσης. Μπορεί να σταματήσει η κατάληψη;
ΠΟΛ ΚΡΟΥΓΚΜΑΝ
ΕΝΑ ΑΡΘΡΟ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΑΠΟ ΟΛΙΓΑΡΧΕΣ [.............................](Ιούλιος 2026)
«Γεια σας, είμαι ο Paul Krugman. Κάνω ένα βίντεο σήμερα, επειδή δεν είχα όρεξη να κάνω μια συνηθισμένη ανάρτηση με πολλά γραφήματα και αναλυτικά στοιχεία, αλλά κυρίως για ένα θέμα για το οποίο γράφω και θα συνεχίσω να γράφω, το οποίο είναι η άνοδος της ολιγαρχίας στην Αμερική.
Τώρα, ξέρω ότι μερικοί άνθρωποι διστάζουν σε αυτό. Αλλά δεν μιλάμε για κάποιο είδος κρυφής συνωμοσίας. Δεν μιλάμε για τα Πρωτόκολλα των Σοφών του PayPal. Μιλάμε μάλλον για πράγματα που είναι σε μεγάλο βαθμό δημόσια, αν και όχι πλήρως κατανοητά, δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο μια απίστευτα πλούσια μικρή ομάδα ανδρών, κυρίως άνδρες, είναι σε θέση να ελέγχει μεγάλο μέρος της πολιτικής ζωής μιας χώρας που εξακολουθεί να είναι κατ' όνομα δημοκρατία. Και αυτή είναι μια θεμελιώδης ιστορία για την εποχή μας, ίσως η θεμελιώδης ιστορία.
Πώς λειτουργεί αυτή η εξαγορά; Λοιπόν, υπάρχει αυτό που θεωρώ ως το μεσαίο επίπεδο, το οποίο είναι το μέρος όπου ποσοτικοποιείται πιο εύκολα, που τείνει να τραβάει το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής, το οποίο είναι η χρηματοδότηση των προεκλογικών εκστρατειών. Οι αμερικανικές εκστρατείες είναι πολύ απαιτητικές σε χρήματα και έχουν γίνει πιο απαιτητικές σε χρήματα επειδή ανοίξαμε τις πύλες του λουτρού με το Citizens United. Και πολλά από αυτά τα χρήματα προέρχονται από έναν πολύ μικρό αριθμό απίστευτα πλούσιων ανθρώπων. Σύμφωνα με την ανάλυση των New York Times, περίπου το 20% όλων των συνεισφορών στις εκστρατείες το 2024 προήλθε από 300 δισεκατομμυριούχους και τις οικογένειές τους.
Αυτός είναι ένας αρκετά μεγάλος αντίκτυπος. Μια χώρα με περισσότερους από 300 εκατομμύρια κατοίκους, και 300 δισεκατομμυριούχοι αποτελούν το ένα πέμπτο της χρηματοδότησης των προεκλογικών εκστρατειών, και σίγουρα πιο στρατηγικό, πιο στοχευμένο από τον μέσο δωρητή. Επομένως, αυτός είναι πραγματικά ένας πολύ, πολύ μεγάλος ρόλος μόνο και μόνο με την άμεση έννοια του ποιος πληρώνει για τις εκστρατείες.
Αλλά αυτό δεν είναι το μόνο επίπεδο. Υπάρχει ένα χαμηλότερο επίπεδο, χαμηλότερο με την έννοια του ηθικά κατώτερου, υποθέτω, το οποίο είναι απλώς η αγορά πολιτικών, η πληρωμή των πολιτικών που θέλετε με μετρητά ή κρυπτονομίσματα στο βαρέλι.
Πάντα υπήρχε κάτι τέτοιο στο σύστημά μας, αλλά συνήθως ήταν διακριτικό, έμμεσο, αμφισβητήσιμο, η περιστρεφόμενη πόρτα. Ήταν αλήθεια ότι πριν από περισσότερα από 20 χρόνια, όταν η κυβέρνηση Μπους προώθησε ένα νομοσχέδιο για το Medicare που ήταν πολύ ευνοϊκό για τα φαρμακευτικά συμφέροντα, ο τότε πρόεδρος της Επιτροπής Τρόπων και Μέσων της Βουλής των Αντιπροσώπων, ο οποίος ουσιαστικά σχεδίασε και οδήγησε το νομοσχέδιο στο Κογκρέσο, συνταξιοδοτήθηκε αμέσως και έγινε ο επικεφαλής εκπρόσωπος του φαρμακευτικού λόμπι. Αυτό το είδος πράγματος συμβαίνει εδώ και πολύ καιρό.
Αλλά τώρα είναι απλώς κραυγαλέο, ανοιχτά, και τα ποσά είναι τεράστια. Κυριολεκτικά, έχουμε δισεκατομμύρια δολάρια που εκτοξεύονται στον πρόεδρο και την οικογένειά του. Χωρίς αμφιβολία, μεγάλα ποσά σε άλλους κυβερνητικούς αξιωματούχους, μεγάλα ποσά σε τουλάχιστον ορισμένα μέλη του Κογκρέσου. Οπότε, απλώς αγοράζετε τις πολιτικές που θέλετε - και δεν είναι μόνο ότι ένα μεγάλο μερίδιο του πλούτου κατέχεται από έναν μικρό αριθμό ανθρώπων, αλλά ότι αυτοί είναι οι άνθρωποι που βρίσκονται στην καλύτερη θέση για να χρησιμοποιήσουν πραγματικά τον πλούτο τους για να διαφθείρουν το σύστημα.
Υπάρχει επίσης κάτι, υποθέτω ότι θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε υψηλότερο επίπεδο, αυτό που οι στρατιωτικοί στρατηγιστές αποκαλούν διαμόρφωση του χώρου πληροφοριών, το οποίο συμβαίνει σε δύο επίπεδα. Ένα από αυτά είναι η προώθηση ιδεών και ιδεολογίας που εξυπηρετούν τα συμφέροντα των πολύ πλουσίων.
Το βλέπετε αυτό σε πολλά ζητήματα. Σίγουρα το βλέπετε έντονα στην οικονομική πολιτική. Αν ρωτήσετε, γιατί οι άνθρωποι εξακολουθούν να λένε ότι οι φορολογικές περικοπές αποδίδουν από μόνες τους και ότι οι φορολογικές περικοπές για τους πλούσιους είναι ένα εξαιρετικά ισχυρό εργαλείο για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης; Αυτό έχει δοκιμαστεί μέχρι καταστροφής, και απλά δεν είναι έτσι. Αλλά είναι μια ιδέα-ζόμπι. Συνεχίζει να σέρνεται, τρώγοντας τα μυαλά των ανθρώπων, παρόλο που θα έπρεπε να είναι νεκρή. Και ο λόγος είναι, λοιπόν, ότι υπάρχουν πολλά χρήματα σε αυτό.
Αν ψάξετε στο Google κάτι που έχω γράψει, τις περισσότερες φορές, όταν το κάνω αυτό, η κορυφαία χορηγούμενη ανάρτηση στην κορυφή της σελίδας αναζήτησης είναι μια επίθεση εναντίον μου, χορηγούμενη από κάποια δεξιά οργάνωση. Και αν ρωτήσετε ποιος υποστηρίζει αυτές τις δεξιές οργανώσεις, μαντέψτε ποιος.
Και αυτό ισχύει εξίσου ή και χειρότερα στην επιστήμη του κλίματος. Τα επιστημονικά περιοδικά ήταν αρκετά καλά στο να μην δημοσιεύουν παραπληροφόρηση για το κλίμα. Αλλά όταν δημοσιεύουν πράγματα που είναι κάπως σκεπτικά ή συνήθως όχι εντελώς άρνηση, αλλά προσπαθούν να σπείρουν διχόνοια σχετικά με την κλιματική αλλαγή, ποιο ποσοστό αυτών των μελετών έχει λάβει οικονομική υποστήριξη από συμφέροντα ορυκτών καυσίμων; Η απάντηση είναι 100. Όλα έχουν να κάνουν με τα χρήματα. Αυτό, λοιπόν, δεν είναι καινούργιο. Upton Sinclair: «Είναι δύσκολο να καταλάβεις έναν άνθρωπο κάτι όταν ο μισθός του εξαρτάται από το ότι δεν το καταλαβαίνει». Αυτό ίσχυε πάντα.
Αλλά τώρα έχουμε κάτι που είναι πραγματικά, πραγματικά σημαντικό και αποτελεί ένα άλλο επίπεδο αυτού, που είναι η εξαγορά των μέσων ενημέρωσης. Λοιπόν, εντάξει. Ο Έλισον, ή η οικογένεια Έλισον -επειδή κατ' όνομα αυτός είναι ο γιος του Έλισον που είναι υπεύθυνος για την Paramount- έχει ήδη εξαγοράσει το CBS και έχει προσλάβει τον Μπάρι Βάις για να διαφθείρει και να καταστρέψει ουσιαστικά αυτό το δίκτυο. Εάν η συμφωνία για την εξαγορά της Warner προχωρήσει, τότε το CNN θα έχει την ίδια μεταχείριση. Θεωρώ το CNN μια πολύ καλή πηγή ειδήσεων, απλώς πιο γενναία στο να αντιμετωπίζει ό,τι πραγματικά συμβαίνει από τον παλιό μου εργοδότη, τους New York Times, οι οποίοι είναι ένας σπουδαίος ειδησεογραφικός οργανισμός και μπορεί να είναι πιο απαραίτητος από ποτέ, αλλά τείνει να είναι προσεκτικοί - και το CNN είναι λίγο λιγότερο προσεκτικό.
Αλλά ούτως ή άλλως, αν τη γλιτώσει, τότε το CNN, όπως το ξέρουμε, σχεδόν θα εξαφανιστεί. Σχεδόν θα μετατραπεί σε Fox News. Τώρα, αυτό δεν θα είναι μια κερδοφόρα επιχείρηση. Υπάρχει ήδη ένα Fox News, και έτσι η δημιουργία ενός άλλου δεν πρόκειται να αποφέρει στην πραγματικότητα πολλά κέρδη, αν όχι καθόλου, αλλά αυτός δεν είναι ο στόχος. Πρόκειται για αγορά επιρροής.
Ο Έλον Μασκ, φυσικά, ανέλαβε την εφαρμογή που ήταν παλαιότερα γνωστή ως Twitter. Η οποία ήδη γινόταν όλο και πιο δύσκολη ακόμη και πριν από την εξαγορά της. Είχα, υποθέτω, νομίζω ότι είχα 4 εκατομμύρια ακόλουθους εκεί. Αλλά ήταν αδύνατο. Έπρεπε να κλείσω τα σχόλια λόγω του βόθρου που είχε γίνει το Twitter. Αλλά τώρα είναι πραγματικά σχεδιασμένο. Έχει μεγάλη κλίση. Αυτό μπορεί να ποσοτικοποιηθεί. Ο αλγόριθμος το γέρνει πραγματικά προς τα δεξιά , προωθεί πραγματικά μανιώδεις ρατσιστικές απόψεις.
Και δυστυχώς, οι επιπτώσεις του δικτύου, η κεντρική θέση που είχε κάποτε το Twitter, εξακολουθεί να κρατά πολλούς ανθρώπους στο X, όπου επηρεάζονται: οι απόψεις των ανθρώπων αλλάζουν.
Και επίσης κάτι που δεν ξέρω πώς να ποσοτικοποιήσω, αλλά είναι πολύ προφανές αν παρακολουθήσεις και δώσεις προσοχή στις θέσεις των ανθρώπων, είναι ότι οι άνθρωποι που περνούν πολύ χρόνο στο Twitter, οι ελίτ που περνούν πολύ χρόνο στο Twitter, αρχίζουν να πιστεύουν ότι οι απόψεις που ακούν εκεί είναι αντιπροσωπευτικές του πού βρίσκεται η χώρα — κάτι που δεν ισχύει. Αλλά στην πραγματικότητα, αυτό κλίνει την πολιτική, κλίνει την κατανόηση προς τα δεξιά.
Ο τρίτος πλουσιότερος άνθρωπος στην Αμερική είναι ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ, ο οποίος έβγαλε τα δισεκατομμύρια του από το Facebook. Το Facebook είναι παλιομοδίτικο: Δεν γνωρίζω κανέναν που να χρησιμοποιεί το Facebook. Αλλά ξέρω ότι πολλοί άνθρωποι το χρησιμοποιούν. Και εξακολουθεί να είναι μια πολύ σημαντική πηγή πληροφοριών και, για άλλη μια φορά, έχει παρεκκλίνει.
Στα περισσότερα από αυτά τα πράγματα στα μέσα ενημέρωσης, δεν είναι τόσο κραυγαλέα όσο αυτό που κάνει ο Μασκ στο X. Αλλά εξακολουθεί να έχει μεγάλη επιρροή στην αλλαγή του τόνου της συζήτησης και στην προκατάληψη της συζήτησης προς θέσεις που ευνοούν τα συμφέροντα των δισεκατομμυριούχων, καθώς και προς τις προκαταλήψεις τους, αν τυχαίνει να είναι, όπως ο Μασκ, αυταρχικοί λευκοί υπερασπιστές.
Εντάξει. Και ο τέταρτος πλουσιότερος άνθρωπος στην Αμερική είναι ο Τζεφ Μπέζος, ο οποίος αγόρασε την Washington Post. Νομίζω ότι αγόρασε την Post αρχικά από την πεποίθηση ότι θα ενίσχυε το κύρος του. Σίγουρα στην αρχική του θητεία φαινόταν ότι επρόκειτο περισσότερο για μια αγορά ματαιοδοξίας παρά για μια πολιτική αγορά. Αλλά ένας δισεκατομμυριούχος γίνεται δισεκατομμυριούχος. Και έτσι τελικά άλλαξε την συντακτική πολιτική της Washington Post εντελώς προς τα δεξιά, εκμηδένισε το τμήμα ειδήσεων. Υπάρχουν ακόμα μερικοί γενναίοι, θαρραλέοι δημοσιογράφοι που κάνουν καλή ρεπορτάζ εκεί, αλλά είναι μια σκιά αυτού που ήταν παλιά. Και φυσικά, δεν είναι καθόλου ο θεσμός της Κάθριν Γκράχαμ και του Μπεν Μπράντλι, όχι πια. Αυτή είναι λοιπόν μια άλλη πρόκληση.
Τι κάνετε γι' αυτό; Προφανώς, κάποιος κάνει ό,τι μπορεί για να προσπαθήσει να περιορίσει αυτήν την κατάληψη του πληροφοριακού περιβάλλοντος. Έτσι, έχουμε την αγωγή κατά της απόπειρας εξαγοράς της Warner, άρα του CNN, από την Paramount, άρα του Ellison. Και αυτό μπορεί να πετύχει. Μπορεί να σκεφτείτε, λοιπόν, αν καθυστερήσει, τότε ποιες είναι οι πιθανότητες να αποκλειστεί; Εκτός από το ότι προφανώς υπάρχει ένα οικονομικό ρολόι που χτυπάει για τον Ellison, ο οποίος πραγματικά έχει επεκταθεί αρκετά. Οπότε αυτό πιθανότατα θα το μπλοκάρει, και αυτό είναι καλό. Θα ήταν υπέροχο αν κάποιος είχε βρει έναν τρόπο να εμποδίσει τον Musk από το να καταστρέψει το Twitter. Έτσι, μπορείτε να αναζητήσετε λύσεις για τις άμεσες απειλές.
Αλλά δεν πρόκειται να πετύχετε όλα αυτά. Έτσι, η συνεχής πίεση για την κατάληψη των μέσων ενημέρωσης, η συνεχής πίεση για την κατάληψη του γενικού πληροφοριακού περιβάλλοντος από μια χούφτα δισεκατομμυριούχων, δεν πρόκειται να εξαφανιστεί. Η συνεχής απειλή ή η πραγματικότητα της διαφθοράς της κυβέρνησης από δισεκατομμυριούχους δεν πρόκειται να εξαφανιστεί. Ίσως μόλις φύγει ο Τραμπ, αυτό να γίνει λιγότερο κραυγαλέο, αλλά δεν θα εξαφανιστεί μόνο και μόνο επειδή κάποιος πιο διακριτικός αναλάβει τα καθήκοντά του.
Ακόμα κι αν έχουμε έναν έντιμο πρόεδρο, κάτι που στο τρέχον περιβάλλον, λυπάμαι, σημαίνει Δημοκρατικό, αλλά ακόμα κι αν έχουμε έναν έντιμο πρόεδρο, η διαφθορά του συστήματος θα εξακολουθεί να αποτελεί συνεχή απειλή λόγω όλου του χρήματος που κυκλοφορεί τριγύρω.
Έτσι, τελικά, η μόνη διέξοδος από αυτό, η μόνη εύλογα βιώσιμη λύση είναι να μην έχουμε τόσο πολύ πλούτο στην κορυφή. Αν δεν σας αρέσει αυτό που συμβαίνει στους θεσμούς μας, αν δεν σας αρέσει αυτό που συμβαίνει στα μέσα ενημέρωσης, αν δεν σας αρέσει η διαφθορά της κυβέρνησης, αν δεν σας αρέσει η συντριπτική πληθώρα εκστρατειών από μεγάλα χρήματα με κακόβουλους σκοπούς, η μόνη διαρκής λύση είναι να μειωθεί η ποσότητα του πλούτου στην κορυφή.[...............................]».
Απόδοση στα ελληνικά: Gerontakos
Επιδιώκοντας μια καλύτερη ζωή με οδηγό τα προτάγματα των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων
Από τον Σωκράτη και τον Πλάτωνα μέχρι τους Στωικούς, τους Κυνικούς και τον Επίκουρο, η αρχαία ελληνική φιλοσοφία μπορεί να διδάξει πολλά για το πώς να ζεις καλά σε έναν κόσμο που σου μαθαίνει να ζητάς πολλά και να συγκρίνεσαι.
Ένα από τα προβλήματα με τις ψηφιακές μας ζωές είναι πως, αθόρυβα και σταδιακά, πέφτουμε στη λούπα της συνεχούς σύγκρισης και κατανάλωσης. Τα social media μάς βομβαρδίζουν με εικόνες επιτυχίας, πολυτέλειας και τελειότητας, ενώ καταλείπουν αισθήματα μειονεξίας και ανικανοποίητου τόσο έντονα για ορισμένους, που τα υλικά αγαθά και οι εμπειρίες τους δεν θα είναι ποτέ αρκετά.
Το 2024, δημοσιεύτηκε έρευνα με συμμετέχοντες πάνω από 1.200 χρήστες κοινωνικών δικτύων, η οποία έδειξε ότι η εντατική χρήση των social media συνδέεται με αυξημένο υλισμό, εντονότερη κοινωνική σύγκριση, υψηλότερα επίπεδα άγχους και μειωμένη ικανοποίηση από τη ζωή, ιδιαίτερα σε άτομα που δίνουν μεγάλη σημασία στην εικόνα, τον καταναλωτισμό και την κοινωνική αναγνώριση.
Θα μπορούσαμε να κατηγορήσουμε τον Ζούκερμπεργκ για ό,τι μας συμβαίνει μα, στην πραγματικότητα, η τάση του ανθρώπου να επιθυμεί όλο και περισσότερα αγαθά, κύρος ή γνώση χαρτογραφείται ήδη από την αρχαιότητα, απ' όπου μας έφτασαν φράσεις και παραφράσεις όπως τα «μηδέν ἄγαν», «οὐκ ἐν τῷ πολλῷ τὸ εὖ, ἀλλ᾿ ἐν τῷ εὖ τὸ πολύ» και «μέτρον ἄριστον».
Ο Petros Tourikis, ιστορικός με αντικείμενο τη φιλοσοφία και τον πολιτισμό της Αρχαίας Ελλάδας, έγραψε ένα ενδιαφέρον άρθρο για το πώς η σκέψη των αρχαίων ημών προγόνων μπορεί να μας βοηθήσει να ζήσουμε καλύτερα, επιθυμώντας λιγότερα.
Το πρόβλημα του να θες συνέχεια περισσότερα
Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν παρατηρήσει την τάση του ανθρώπου να προσπαθεί να υπερβεί το μέτρο, να αναζητά διαρκώς το κάτι παραπάνω και να μη νιώθει ποτέ πλήρης. Για τον λόγο αυτό, λέει ο Tourikis, η ελληνική φιλοσοφία ασχολήθηκε συστηματικά με το τι χρειάζεται για μια καλή ζωή και πώς η επιθυμία μπορεί να παραμένει συμβατή με την εσωτερική ισορροπία.
Κεντρική θέση στην αρχαία ελληνική γραμματεία κατείχε η έννοια της πλεονεξίας, που συνδύαζε την απληστία με τη διεκδίκηση περισσότερων απ' όσα αναλογούσαν σε κάποιον, ακόμα και με υφαρπαγή ξένων αγαθών. Για τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, η πλεονεξία μπορούσε να διαταράξει σχέσεις, πολιτικές κοινότητες και τελικά να αλλοιώσει τον ίδιο τον χαρακτήρα του ανθρώπου. Ο Αριστοτέλης τη συνέδεε άμεσα με την αδικία, ακριβώς επειδή στηριζόταν στην επιθυμία απόκτησης εκείνου που ανήκει σε άλλον.
Εικονογράφηση: Χριστίνα Αβδίκου
Απέναντι σε αυτή την τάση, οι Έλληνες πρόβαλλαν τη σωφροσύνη, την ικανότητα αυτοκυριαρχίας και μέτρου. Η σωφροσύνη δεν απαιτούσε άρνηση των απολαύσεων ούτε ασκητισμό, μα περισσότερο την ικανότητα του ανθρώπου να ρυθμίζει τις επιθυμίες του σύμφωνα με τις πραγματικές του ανάγκες και τις περιστάσεις της ζωής του. Έτσι, ένας εύπορος μπορούσε να θεωρείται σώφρων εφόσον δεν εξαρτούσε την αξία του από τα υπάρχοντά του, ενώ κάποιος με ελάχιστα αγαθά μπορούσε να παραμένει δέσμιος της επιθυμίας για περισσότερα.
Μη συνδέεις την ευτυχία με τα υλικά αγαθά
Οι Στωικοί δεν θεωρούσαν τον πλούτο ή την άνεση εγγενώς κακά, πίστευαν, ωστόσο, ότι γίνονται επικίνδυνα όταν ο άνθρωπος βασίζει εκεί την ψυχική του ισορροπία. Ο Ζήνων ο Κιτιεύς και οι μεταγενέστεροι Στωικοί υποστήριζαν ότι τα εξωτερικά αγαθά είναι «αδιάφορα», επειδή δεν καθορίζουν την ηθική ποιότητα της ζωής. Η αρετή και όχι η ιδιοκτησία είναι που εξασφαλίζει την ελευθερία του ανθρώπου.
Ο ΣΤΩΙΚΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΣΗΜΑΙΝΕ ΝΑ ΠΟΡΕΥΕΣΑΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΣΚΛΑΒΟΣ ΤΗΣ ΤΥΧΗΣ, ΑΤΑΡΑΧΟΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΚΕΡΔΟΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΩΛΕΙΑ.
Γι’ αυτό οι Στωικοί καλλιεργούσαν μια μορφή εσωτερικής απόστασης από τα υλικά αγαθά. Ο άνθρωπος όφειλε να χρησιμοποιεί όσα διαθέτει χωρίς να εξαρτάται από αυτά. Ο Σενέκας, για παράδειγμα, υποστήριζε ότι έπρεπε κανείς να είναι πνευματικά προετοιμασμένος για μια απώλεια, ώστε να μη συνδέει την ευτυχία του με πράγματα που μπορούν να χαθούν εύκολα.
«Ο στωικός τρόπος ζωής σήμαινε να πορεύεσαι στον κόσμο χωρίς να είσαι σκλάβος της τύχης, ατάραχος απέναντι στο κέρδος και την απώλεια, και να καθοδηγείσαι από τη λογική και την αρετή αντί για την ευτυχία που υπόσχονται ο πλούτος και τα υλικά αγαθά», γράφει ο Tourikis.
Μην αναλώνεσαι σε μάταιες επιθυμίες
Ενώ οι Στωικοί επιδίωκαν την αποδέσμευση από τα εξωτερικά αγαθά, ο Επίκουρος επιχείρησε να περιορίσει τις ίδιες τις επιθυμίες. Δεν απέρριπτε την ηδονή, ούτε υποστήριζε έναν αυστηρά λιτό βίο με τη σημερινή έννοια, αλλά υποστήριζε πως ο άνθρωπος πρέπει να επιδιώκει την ευδαιμονία, το ύψιστο αγαθό που προκύπτει από την απονία του σώματος και την αταραξία της ψυχής.
Ο Επίκουρος διέκρινε τις επιθυμίες σε:
- φυσικές και αναγκαίες, όπως η τροφή, η στέγη και η φιλία,
- φυσικές αλλά μη αναγκαίες, όπως οι πολυτελείς απολαύσεις,
- μάταιες (επιθυμίες που γεννιούνται από τη ματαιοδοξία και τη σύγκριση με τους άλλους).
Οι τελευταίες ήταν και οι πιο επικίνδυνες, επειδή δεν έχουν τέλος και εξαρτώνται από παράγοντες που ο άνθρωπος δεν μπορεί να ελέγξει.
Όπως λέει ο Tourikis, «αντί να προσπαθεί αδιάκοπα να προσθέσει περισσότερα στη ζωή, η επικούρεια φιλοσοφία επιδιώκει να απομακρύνει την πίεση που ασκεί πάνω της η ατέρμονη επιθυμία».
Να επιλέγεις την απλότητα
Οι Κυνικοί αμφισβήτησαν ανοιχτά τις κοινωνικές συμβάσεις γύρω από τον πλούτο, το κύρος και την ιδιοκτησία. Ο θεμελιωτής του κυνισμού, ο Διογένης, έζησε στην αστεγία και περιφρόνησε τους νόμους, επιχειρώντας να δείξει πόσα από αυτά που θεωρούνται αναγκαία είναι στην πραγματικότητα προϊόν συνήθειας και κοινωνικής πίεσης.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΥΝΙΚΟΥΣ, ΟΣΟ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΚΑΝΕΙΣ ΓΙΑ ΝΑ ΑΙΣΘΑΝΕΤΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΣ, ΤΟΣΟ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΕΚΤΙΘΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΦΟΒΟ ΤΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑΣ.
Για τους Κυνικούς, η υπερβολική εξάρτηση από υλικά αγαθά και κοινωνική αναγνώριση καθιστούσε τον άνθρωπο περισσότερο ευάλωτο. Όσο περισσότερα χρειάζεται κανείς για να αισθάνεται ολοκληρωμένος, τόσο περισσότερο εκτίθεται στον φόβο της απώλειας. Η απλότητα των Κυνικών, σχολιάζει ο ιστορικός, ήταν τρόπος απελευθέρωσης από περιττές εξαρτήσεις.
Δεν είναι ανάγκη να γνωρίζεις τα πάντα
Η φράση «ἓν οἶδα ὅτι οὐδὲν οἶδα» (ένα ξέρω, ότι δεν ξέρω τίποτα), που αποδόθηκε στον Σωκράτη ή συνδέθηκε με το όνομά του, συμπυκνώνει τη σκέψη του Αθηναίου φιλοσόφου για τη σοφία, την οποία όριζε ως επίγνωση των ορίων της ανθρώπινης γνώσης, κάτι σαν πνευματική ταπεινότητα.
Σε αντίθεση με τους σοφιστές, λέει ο Tourikis, που παρουσίαζαν τη γνώση ως μέσο κύρους και κοινωνικής επιτυχίας, «η σωκρατική εγκράτεια βασιζόταν στον περιορισμό όσων ισχυριζόταν κανείς ότι γνωρίζει. Η σοφία δεν συνίστατο στη συσσώρευση απαντήσεων, αλλά στη διατήρηση μιας προσεκτικής σχέσης με την αβεβαιότητα. Αυτή η στάση άφηνε χώρο για στοχασμό και ηθική επίγνωση, υποδηλώνοντας ότι η πνευματική υπερβολή, όπως και η υλική, μπορεί να επιβαρύνει τη ζωή αντί να τη βελτιώνει».
ΤΟ ΝΑ ΕΠΙΘΥΜΕΙΣ ΛΙΓΟΤΕΡΑ, ΟΠΩΣ ΜΑΣ ΘΥΜΙΖΟΥΝ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΜΠΟΔΙΟ ΑΛΛΑ ΔΡΟΜΟΣ ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ ΣΤΟ ΕΥ ΖΗΝ.
Πώς να ζήσεις καλά, σύμφωνα με τους αρχαίους
Παρά τις διαφορές τους, οι περισσότερες σχολές της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας συγκλίνουν στο ότι η καλύτερη ποιότητα ζωής εξασφαλίζεται με το να εκτιμάς ό,τι έχει πραγματική αξία, «από την πνευματική διαύγεια και όχι από τον υλικό πλούτο», που λέει ο ιστορικός, καταλήγοντας ότι «το να επιθυμείς λιγότερα, όπως μας θυμίζουν οι αρχαίοι Έλληνες, δεν είναι εμπόδιο αλλά δρόμος που οδηγεί στο ευ ζην».
Σπουδαία Έκθεση στο Μomus της Θεσσαλονίκης (Μουσείο Φωτογραφίας):/ Λάσλο Μόχολι-Νάγκι(1895-1951): ένας από τους πιο σημαντικούς καλλιτέχνες avant-garde στην Ευρώπη και ηγετική φυσιογνωμία του κονστρουκτιβισμού, πειραματιζόμενος σε κάθε δυνατό μέσο.
László Moholy-Nagy. Light Play
«Η γνώση της φωτογραφίας είναι τόσο σημαντική όσο και του αλφαβήτου. Αναλφάβητος στο μέλλον δεν θα είναι μόνο αυτός που δεν γνωρίζει να χρησιμοποιεί το μολύβι αλλά και την κάμερα».
László Monoly-Nagy
Η φωτογραφία και οι πειραματισμοί του διάσημου εκπροσώπου της σχολής BauhausLászló Monoly-Nagy (1895-1946) βρίσκονται στο επίκεντρο της νέας έκθεσης με τίτλο «László Moholy-Nagy. Light Play» που θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα στο MOMUS-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, από τις 13 Ιουνίου έως τις 15 Νοεμβρίου 2026.
Ως μία από τις σημαντικότερες μορφές του Bauhaus, ο Moholy-Nagy συνέβαλε καθοριστικά στην ανανέωση της φωτογραφικής γλώσσας, αντιμετωπίζοντας τη φωτογραφία όχι απλώς ως μέσο καταγραφής αλλά ως εργαλείο έρευνας, σύνθεσης και νέας οπτικής εμπειρίας. Μέσα από φωτομοντάζ, διαφορετικές γωνίες λήψης και ερευνητικούς πειραματισμούς με το φως και το σκοτεινό θάλαμο, συνέβαλε καθοριστικά σε μια νέα αντίληψη για την εικόνα που επηρέασε βαθιά τη σύγχρονη φωτογραφία, καθώς και το design, τη γραφιστική και τον κινηματογράφο.
Στα 68 φωτογραφικά έργα του πρωτοπόρου καλλιτέχνη που συγκεντρώνει η έκθεση, πρωταγωνιστούν σχήματα και σώματα που αιωρούνται, βλέμματα, σκιές, χειρονομίες και διαφάνειες, φωτίζοντας τη ριζοσπαστική συμβολή του Moholy-Nagy στη φωτογραφία, το φιλμ και τις πειραματικές τέχνες του 20ού αιώνα.
Παράλληλα, στην έκθεση αυτή αναδεικνύεται και η διαχρονική επίδραση του Bauhaus στη σύγχρονη καλλιτεχνική και εφαρμοσμένη δημιουργία: «φωτογράμματα» (φωτογραφία χωρίς κάμερα), φωτομοντάζ, πειραματικές φωτογραφικές λήψεις από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, όπου έζησε και εργάστηκε, ασπρόμαυρες, έγχρωμες φωτογραφίες και φιλμ, προσφέρουν στο κοινό της έκθεσης μια ολοκληρωμένη εμπειρία.
László Moholy-Nagy
Ο László Moholy-Nagy (Ουγγαρία, 1895–ΗΠΑ, 1946) υπήρξε επιφανής μορφή της έκρηξης του μοντερνισμού στις τέχνες τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Πολυσχιδής και πρωτοπόρος, ο Ούγγρος καλλιτέχνης καταπιάστηκε με τη ζωγραφική, τη φωτογραφία, το ντιζάιν, τη γλυπτική, τον κινηματογράφο, την τυπογραφία και τα θεατρικά σκηνικά, σχεδίασε βιβλία, εκθέσεις και βιτρίνες. Βετεράνος και τραυματίας του αυστροουγγρικού στρατού στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενεπλάκη με το βερολινέζικο νταντά και τον κονστρουκτιβισμό. Το 1923 εντάχθηκε στη σχολή Bauhaus, όπου δίδαξε φωτογραφία και μεταλλουργία μέχρι το 1928, ενώ επιμελήθηκε με τον WalterGropius όλες τις εκδόσεις της σχολής. Υπήρξε ενθουσιώδης δάσκαλος ενώ συνέγραψε, μεταξύ άλλων, το επιδραστικό θεωρητικό έργο Painting, Photography, Film (1925).
Πειραματίστηκε με τα «φωτογράμματα» (photograms, δηλαδή φωτογραφία χωρίς κάμερα) μόλις το 1921, εξερευνώντας τις αφαιρετικές τους δυνατότητες, την ίδια χρονιά που ο ManRay ανακάλυπτε την ίδια τεχνική με τον όρο «rayographs». Το 1924 ξεκίνησε τα «photoplastics», μια ελλειπτική, μινιμαλιστική αφήγηση/κολάζ με θραύσματα σχεδίων, εικόνων και λέξεων.
Σε όλη τη διάρκεια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν εκπαιδευτικά προγράμματα, ξεναγήσεις και εργαστήρια φωτογραφικού πειραματισμού.
Συνδιοργάνωση: ΜΟΜUS-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, Fotografiska, the Contemporary Museum of Photography, Art and Culture, The Moholy-Nagy Estate
Επιμέλεια: Jessica Jarl, Διευθύντρια διεθνών εκθέσεων / Fotografiska
Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός/παραγωγή: Δανάη Μαυρίδου, Σπύρος Τσαφαράς / TETRAGON
Προσαρμογή επιμέλειας: Αρετή Λεοπούλου, Αναπληρώτρια καλλιτεχνική διευθύντρια / ΜΟΜUS-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης & Ηρακλής Παπαϊωάννου, Επιμελητής
H Fotografiska είναι ένας παγκόσμιος οργανισμός με μουσεία στη Στοκχόλμη, το Βερολίνο, τη Σαγκάη, το Ταλίν και σύντομα στο Όσλο, αφιερωμένος στην έμπνευση νέων προοπτικών μέσω της φωτογραφίας και της σύγχρονης τέχνης. Μέσω θεσμικών συνεργασιών, η Fotografiska φέρνει τη φωτογραφία και την οπτική κουλτούρα κοντά στο κοινό σε όλο τον κόσμο.
Η ζωή και η κληρονομιά του Μόχολι-Νάγκι
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)