ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΕΡΓΑ / Ζακ Ρομπέρ: Η Μαρία του Οκτώβρη (Μυθιστόρημα) στο Ραδιόφωνο και στον Κινηματογράφο

 

 

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ

Jacques Robert,«Marie Octobre»

Μια ομάδα από πρώην αντιστασιακούς συγκεντρώνονται από τη «Μαρία-Οκτώβρη» , το κωδικό όνομα της Μαρί-Ελέν Ντιμουλέν στην αντιστασιακή ομάδα που έδρασε εναντίον των Γερμανών στην κατεχόμενη Γαλλία . 

Όλοι έχουν συνεχίσει κανονικά τις ζωές τους μετά τον πόλεμο, αλλά σήμερα πρέπει να ζήσουν εκ νέου τη μοιραία βραδιά όπου σκοτώθηκε ο αρχηγός τους ο Καστίλ. Το σίγουρο είναι πως  κάποιος τον «έδωσε» στους Γερμανούς και το λογικό είναι πως ο προδότης είναι ακόμα ανάμεσα τους. 

Η αναζήτηση του προσώπου του  μέσα από μία εκ βαθέων αναλυτική συζήτηση θα φωτίσει το ρόλο καθενός στα γεγονότα , θα αποκαλύψει τον ένοχο και θα οδηγήσει στην απρόβλεπτη κάθαρση.  

Σκηνοθεσία: Γρηγόρης Μασσαλάς 

Ακούγονται οι ηθοποιοί: Γρηγόρης Βαφειάς, Σοφία Μυρμηγκίδου, Δημήτρης Ιωακειμίδης, Θεανώ Ιωαννίδου (φωτό), Φάνης Χηνάς, Ορφέας Ζάχος, Δημήτρης Μπισλάνης, Γιάννης Αργύρης, Νάσος Κεδράκας, Γιάννης Κανδήλας

Jacques Robert (writer)

_______________________________ 

Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ

  Το Marie-Octobre είναι μια γαλλική δραματική ταινία μυστηρίου του 1959 σε σκηνοθεσία Julien Duvivier με πρωταγωνιστές τους Danielle Darrieux, Bernard Blier και Robert Dalban.

 Βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Jacques Robert. Όλη η δράση διαδραματίζεται σε πραγματικό χρόνο σε διάστημα 99 λεπτών. 

Γυρίστηκε στα Boulogne Studios στο Παρίσι. Τα σκηνικά της ταινίας σχεδιάστηκαν από τον καλλιτεχνικό διευθυντή Georges Wakhévitch. 

[.........]ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ

Ένας προδότης μεταξύ μας!Βικιπαίδεια

 ΔΕΙΤΕ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ ΑΚΟΛΟΥΘΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟ

https://movio.club/movie/76777 

“Άνθρωποι που γνώρισα” (εκδ. Κίχλη): ο Τίτος Πατρίκιος γράφει για 23 διανοούμενους της εποχής του

 

 

Τίτος Πατρίκιος: “Πως δεν έγινα λαθρέμπορος διαμαντιών” 

εικόνα ΑΙ

 

Ο Τίτος Πατρίκιος στο βιβλίο του που κυκλοφορεί αυτές τις μέρες με τίτλο “Άνθρωποι που γνώρισα” (εκδ. Κίχλη) αναφέρει πολλές μικρές λεπτομέρειες και γεγονότα, σοβαρά και ευτράπελα που τον συνέδεσαν με 23 πρόσωπα, διανοούμενους της εποχής του. Ενδεικτικά για το ύφος του βιβλίου παραθέτω τις αναμνήσεις του Τίτου Πατρίκιου για τον Βαγγέλη Γκούφα, εξαίρετο δημοσιογράφο, θεατρικό συγγραφέα, σεναριογράφο και ποιητή.  (Γιάννης Ν.Μπασκόζος)

 

Τίτος Πατρίκιος : Βαγγέλης Γκούφας, (1925–2016), Ὁ συναγωνιστὴς ἀπὸ τὸ Βαρβάκειο (προδημοσίευση)

Ο Βαγγέλης Γκούφας

Ὅταν μὲ τὴν Κατοχή, τὸ 1941, ἄνοιξαν πάλι τὰ σχολεῖα, γράφτηκα, γιὰ νὰ συνεχίσω στὴν τρίτη ὀκταταξίου (1η γυμνασίου), ἀφοῦ πέρασα μιὰ εἰδικὴ ἐξέταση, στὸ Βαρβάκειο. Ἀνάμεσα σ’ ὅλους τοὺς μαθητές, ἕνας κατὰ τρία χρόνια μεγαλύτερος ποὺ ξεχώριζε ἦταν ὁ Βαγγέλης Γκούφας. Ἐκεῖνον τὸν καιρὸ ὑπῆρχαν στὸ σχολεῖο δύο ἄριστοι μαθητὲς ποὺ διακρίνονταν. Ὁ ἕνας ἦταν ὁ Βαγγέλης Γκούφας καὶ ὁ ἄλλος ὁ μετέπειτα γιατρὸς καὶ καθηγητὴς Πανεπιστημίου Εὐτύχιος Βορίδης. Ὁ Γκούφας, ἐκτὸς ἀπὸ ἄριστος μαθητής, ἔγραφε καὶ θαυμάσια ποιήματα ποὺ τὰ ἀπάγγελνε καὶ ὅλοι τὸν θαύμαζαν. Παράλληλα ἦταν δραστήριος στὶς πολιτιστικὲς ἐκδηλώσεις ποὺ ἔκανε ἡ «Διάπλαση τῶν παίδων» καὶ οἱ διαπλασιακοὶ σύλ­λογοι. Εἶχε τὸ ψευδώνυμο «Διαβάτης». Συμμετεῖχα κι ἐγὼ δραστήρια σὲ αὐτὲς τὶς ἐκδηλώσεις μὲ τὸ ψευδώνυμο «Ἄλμπατρος», ἐπηρεασμένος ἀπὸ τὸ ὄνομα τοῦ ἱπτά­μενου πλοίου τοῦ Ροβήρου τοῦ κατακτητῆ ἀπὸ τὸ μυθι­στόρημα τοῦ Ἰουλίου Βέρν. Στὶς πολιτιστικὲς δραστηριότητες τῆς Διάπλασης γνώρισα καὶ μιὰ δραστήρια δια­πλασοπούλα, τὴν Ἑλένη Γλύκατζη, ἀργότερα Ἀρβελέρ, ποὺ τότε εἶχε τὸ ψευδώνυμο «Διαβατάρικο Πουλί».

Καθὼς ἀπὸ τὸ φθινόπωρο τοῦ ’41 ἄρχισε ἡ Ἐθνικὴ Ἀντίσταση, ἀπὸ τὴ μιὰ μεριὰ μὲ τὸ ΕΑΜ καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη μὲ τὸν ΕΔΕΣ, ἄρχισαν καὶ οἱ ἀντίστοιχες ζυμώσεις στοὺς μαθητές, ποὺ χωριστήκαμε στὰ δύο: στοὺς ἀριστεροὺς ποὺ εἶχαν ἐπικεφαλῆς τὸν Βαγγέλη Γκούφα καὶ τοὺς ἐθνικιστὲς ποὺ εἶχαν ἐπικεφαλῆς τὸν Εὐτύχιο Βορίδη.

Ἀρκετὲς φορὲς τὴν ὥρα τοῦ διαλείμματος στὴ μεγάλη αὐλὴ τοῦ σχολείου, τοῦ ὁποίου τὸ ὡραῖο κτίριο δὲν ὑπάρχει πιά, καθὼς ὁ χῶρος εἶναι σήμερα ἡ λεγόμενη Βαρβάκειος Ἀγορά, γινόντουσαν συγκρούσεις μεταξὺ τῶν δύο πλευρῶν.

Τὸ 1942 ὁ Βαγγέλης Γκούφας μὲ ὀργάνωσε στὸ ΕΑΜ Νέων. Καὶ στὶς 28 Ὀκτωβρίου 1942 μοῦ εἶπε τὸ πρωὶ νὰ πάρω ὅσο μπορῶ περισσότερους συμμαθητές μου μετὰ τὰ μαθήματα καὶ νὰ πᾶμε νὰ καταθέσουμε στεφάνι στὰ ἀγάλματα τῶν ἡρώων τοῦ 1821 ποὺ βρίσκονταν στὸ Πεδίον τοῦ Ἄρεως. Τὸ εἶπα στοὺς συμμαθητὲς ποὺ ἐμπιστευόμουν, ἀλλὰ δὲν ἦρθε κανείς. Εἶδα στὴ στάση τοῦ τράμ, στὴν ὁδὸ Ἀθηνᾶς, δύο μαθητὲς ἀπὸ μικρότερη τάξη καὶ ἕναν ἀπὸ μεγαλύτερη, ποὺ πηγαίνανε κι αὐτοὶ στὸ Πεδίον τοῦ Ἄρεως, ὅμως στὴν ἑπόμενη στάση τοῦ τρὰμ στὴν Ὁμόνοια αὐτὸς ἀπὸ τὴ μεγαλύτερη τάξη, ποὺ εἶχε πολὺ φοβηθεῖ, κατέβηκε. Κι ἐγὼ εἶχα φοβηθεῖ καὶ σκέφτηκα γιὰ μιὰ στιγμὴ νὰ κατέβω, ἀλλὰ καθὼς οἱ δύο μικρότεροι δὲν φοβήθηκαν καὶ συνέχισαν μὲ τὸ τράμ, ντράπηκα νὰ κατέβω, κατανίκησα τὸν φόβο μου καὶ συνέχισα. Φτάσαμε στὴν εἴσοδο τοῦ πάρκου ὅπου εἶναι τὸ ἄγαλμα τοῦ βασιλιᾶ Κωνσταντίνου. Ἐκεῖ βρίσκονταν δύο τεθωρακισμένα τοῦ ἰταλικοῦ στρατοῦ, αὐ­τὰ ποὺ κοροϊδευτικὰ τὰ λέγαμε σακαράκες.

Περάσαμε ἀνάμεσα στοὺς καραμπινιέρους χωρὶς νὰ μᾶς παρεμποδίσουν ὥσπου φτάσαμε στὰ ἀγάλματα τῶν ἡρώων τοῦ ’21. Ἐκεῖ ἦσαν πάρα πολλοὶ νέοι, κυρίως φοιτητές. Μετὰ τὸ στεφάνωμα τῶν ἡρώων καὶ τοὺς σχε­τικοὺς πατριωτικοὺς λόγους, ἕνας ἀπὸ τοὺς ἐπικεφαλῆς τῶν φοιτητῶν εἶπε «τώρα πᾶμε στὸ Πανεπιστήμιο». Σχηματίστηκε μιὰ ἀρκετὰ μεγάλη πορεία, προχωρήσαμε πρὸς τὰ Ἐξάρχεια, φτάσαμε στὴ Χαριλάου Τρικούπη καὶ ἀρχίσαμε νὰ τὴν κατεβαίνουμε πρὸς τὴν Ἀκαδημίας, ὅπου συναντήσαμε πολλοὺς καραμπινιέρους, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐπιτέθηκαν γιὰ νὰ διαλύσουν τὴν πορεία. Ἕνας καραμπινιέρος μ’ ἅρπαξε ἀπὸ τὸν γιακὰ καὶ ἄρχισε νὰ μὲ χτυπάει μὲ μπουνιὲς καὶ μὲ κλοτσιές. Ἐγὼ μόλις εἶχα πρωτοφορέσει γυαλιὰ μυωπίας καὶ γιὰ νὰ τὰ προφυλάξω τὰ εἶχα βάλει στὴν πίσω τσέπη τοῦ παντελονιοῦ, ἀλλὰ ὁ καραμπινιέρος μὲ μιὰ κλοτσιὰ ποὺ μοῦ ’δωσε τὰ ἔσπασε. Ἦταν τὸ πρῶτο ξύλο ποὺ ἔφαγα στὴ ζωή μου. Τὴν ἄλλη μέρα ποὺ συνάντησα τὸν Βαγγέλη Γκούφα, μοῦ ἔκανε τὸν ἀπολογισμὸ τῆς ἐκδήλωσης, ποὺ ἦταν πολὺ θετικός, καὶ μοῦ εἶπε «θὰ συνεχίσουμε». Ὅπως κι ἔγινε.

Ὁ Γκούφας παράλληλα συνέχισε τὶς δραστηριότητές του στὸν κύκλο τῆς «Διάπλασης τῶν παίδων». Ἔγραφε καὶ διάβαζε ποιήματα καὶ ἑτοίμαζε μιὰ διάλεξη γιὰ τὸν Ἄγγελο Σικελιανό – ἐνῶ ἐγὼ μιὰ διάλεξη γιὰ τὸν ­Ἀνδρέα Καρκαβίτσα, ποὺ τὴν τελείωσα καὶ τὴ διάβασα σὲ μιὰ ἐκδήλωση ποὺ ἔγινε στὸ σπίτι μου. Στὶς 28 Φεβρουαρίου 1943, τὴν ἑπόμενη μέρα τοῦ θανάτου τοῦ Κωστῆ Παλαμᾶ, μὲ πῆρε ὁ Βαγγέλης στὸ τηλέφωνο. Τὸν ρώτησα πῶς πάει ἡ διάλεξη γιὰ τὸν Σικελιανὸ καὶ ἐκεῖνος μοῦ εἶπε «τέρμα ἡ διάλεξη» καὶ νὰ ἑτοιμαστῶ νὰ πᾶμε στὸ Α´ Νεκροταφεῖο στὴν κηδεία τοῦ Παλαμᾶ. Πέρασε ἀπὸ τὸ σπίτι μου, μὲ πῆρε, πήγαμε στὸ νεκροταφεῖο, ὅπου ἔμεινα ἔκπληκτος ἀπὸ τὸν πολὺ κόσμο ποὺ εἶχε συγκεντρωθεῖ, μὲ πολλοὺς διάσημους λογοτέχνες τῆς ἐποχῆς, τοὺς ὁποίους θαύμαζα, ὅπως τοὺς Καραγάτση, Θεοτοκά, Βενέζη, Μυριβήλη, Κοσμὰ Πολίτη.

Ὅταν μετέφεραν τὸ φέρετρο ἀπὸ τὴν ἐκκλησία πρὸς τὸν τάφο, τὸ κρατοῦσαν διάφοροι λογοτέχνες, ὁ ποιητὴς Σωτήρης Σκίπης διάβασε ἕνα μέτριο ποίημα καὶ ἀκολούθησε ὁ Σικελιανὸς μὲ ἕνα θαυμάσιο ἀντιστασιακὸ ποίημα ποὺ μᾶς συγκλόνισε, κυρίως μὲ τὸν στίχο «Οἱ σημαῖες οἱ φοβερὲς / τῆς Λευτεριᾶς ξεδιπλωθεῖτε στὸν ἀέρα!». Χάλασε ὁ κόσμος ἀπὸ χειροκροτήματα καὶ ζητωκραυγές. Μερικὲς μέρες πρὶν ἀπὸ τὴν κηδεία, στὶς 23 Φεβρουαρίου, ἱδρύθηκε ἡ ΕΠΟΝ, στὴν ὁποία λίγο ἀργότερα ἐντάχθηκα.

Ἀρχὲς Ἰανουαρίου τοῦ ’44, ὅταν ἤμουν πιὰ γραμματέας τῆς ΕΠΟΝ Ψυρρῆ, ὁ Βαγγέλης Γκούφας, ποὺ ἦταν σὲ ἀνώτερο πόστο, μοῦ εἶπε ὅτι εἶχαν ἔρθει ἀντιστασιακὲς ἀφίσες ποὺ ἀπευθύνονται στοὺς Γερμανοὺς φαν­τάρους καὶ πρέπει νὰ κολληθοῦν στὸ κέντρο γιὰ νὰ μποροῦν νὰ τὶς βλέπουν. Ἐκεῖνος δὲν γινόταν νὰ ἔρθει γιατὶ στὶς 6 Ἰανουαρίου γιόρταζε ὁ πατέρας του Φώτης καὶ ἦταν ἀδύνατον νὰ τὸν ἀφήσει, ἦταν ἄρρωστος. Ἡ οἰκογένεια Γκούφα, φτωχική, ἔμενε σ’ ἕνα δρομάκι στοῦ Ψυρρῆ. Ὁ πατέρας του ἦταν τεχνίτης, ἐπισκεύαζε κάρα καὶ στὴν ὁδὸ Ἁγίων Ἀσωμάτων εἶχε ἀπὸ χρόνια συνεργεῖο ἐπισκευῆς κάρων. Πῆγα στὸ σπίτι του νὰ πάρω τὶς ἀφίσες καὶ ἔμεινα κατάπληκτος. Θυμᾶμαι ἀκόμα πὼς εἶχαν ἕνα ρολόι τοῦ ὁποίου οἱ δεῖκτες ἔδειχναν 12 παρὰ τέταρτο, ποὺ τὸ ἔγραφε ἀπὸ κάτω στὰ γερμανικὰ («Drei viertel zwölfe») καὶ ἀνάμεσά τους βρισκόταν τὸ κεφάλι τοῦ Χίτλερ. Ὅταν θὰ γινόταν 12 καὶ οἱ δύο δεῖκτες θὰ συνέκλιναν, θὰ ἔκοβαν τὸ κεφάλι του.

Ὀργάνωσα ἕνα μικρὸ συνεργεῖο μὲ ἕναν ἀκόμα ἑπονίτη καὶ δύο ἑπονίτισσες πού, παριστάνοντας τὰ ζευγαράκια, ἀνεβήκαμε ἀπὸ τὴν ὁδὸ Πειραιῶς ὣς τὴν Ὁμόνοια κολλώντας τὶς ἀφίσες καὶ συνεχίσαμε στὴν ὁδὸ Σταδίου ἓως τὴν πλατεία Κλαυθμῶνος. Ἐκεῖ εἴχαμε κολλήσει ὅλες τὶς ἀφίσες ἐκτὸς ἀπὸ μία. Ἀπέναντι, στὴν ὁδὸ Κοραῆ, ἦταν τὸ Γερμανικὸ Φρουραρχεῖο καὶ μπροστά του εἶχε ἕναν φρουρὸ ποὺ πηγαινοερχόταν. Στὴ συμ­βολὴ τῆς Κοραῆ μὲ τὴ Σταδίου ἦταν ἕνας στύλος τῆς Τροχαίας μὲ φῶς ποὺ δὲν λειτουργοῦσε πιά. Ἀποφάσισα νὰ κολλήσω τὴν τελευταία ἀφίσα ἐκεῖ, κατάφατσα στοὺς Γερμανούς. Ἀκουμπούσαμε σ’ ἕνα κτίριο τῆς πλατείας Κλαυθμῶνος ποὺ δὲν ὑπάρχει πιά, μᾶλλον τὸ Ὑπουργεῖο Ἐσωτερικῶν. Τὰ ἄλλα παιδιὰ μοῦ ἔλεγαν ὅτι ἦρθε ἡ ὥρα νὰ γυρίσουμε. Ἐγὼ τοὺς εἶπα «ὄχι ἀκόμα». Ἔβα­λα κόλλα στὴν τελευταία ἀφίσα καὶ τὴν ὥρα ποὺ ὁ Γερμανὸς σκοπὸς μοῦ εἶχε γυρισμένη τὴν πλάτη, ἔτρεξα, κόλλησα τὴν ἀφίσα στὸν στύλο τῆς Τροχαίας καὶ ἔφυγα χωρὶς νὰ μὲ δεῖ.

Ὅταν ἄρχισαν οἱ μάχες τῶν Δεκεμβριανῶν πέρασα ἀπὸ τὴν ΕΠΟΝ στὸν ΕΛΑΣ. Τότε, στὴ μέση τῆς πλα­τείας Κουμουνδούρου ὑπῆρχε μιὰ δεξαμενή –εἶχαν φτια­χτεῖ ἀνάλογες σὲ πολλὲς πλατεῖες τῆς Ἀθήνας, τὶς γέ­μιζαν μὲ νερὸ γιὰ νὰ παίζουν καὶ νὰ κολυμπᾶνε τὰ παιδιά–, ἄδεια πιά. Ἀπέναντι στὴν πλατεία Κουμουνδούρου ἐπὶ τῆς Πειραιῶς ὑπῆρχε τὸ κτίριο τοῦ Βρεφοκομείου, ποὺ ἀργότερα ἔγινε νοσοκομεῖο καὶ πολὺ ἀργότερα φυλακή. Τότε τὸ κατεῖχε ἕνα τμῆμα τῆς Χωροφυλακῆς καὶ μιὰ μονάδα τοῦ ἀγγλικοῦ στρατοῦ. Ἀπὸ τὸν ΕΛΑΣ ἀνέθεσαν στὸν Βαγγέλη Γκούφα καὶ σ᾽ ἐμένα νὰ μποῦμε ἕνα βράδυ στὴν ἄδεια δεξαμενὴ καὶ μὲ τηλεβόα νὰ καλέσει ὁ Γκούφας τοὺς χωροφύλακες νὰ παραδοθοῦν καὶ ἐγὼ νὰ κάνω τὸ ἴδιο μὲ τοὺς Ἄγγλους. Στὴν ὁμιλία ποὺ εἶχα ἑτοιμάσει ἔλεγα ὅτι ἂν παραδοθοῦν θὰ τοὺς ὑποδεχθοῦμε σὰν ἀδέρφια γιατὶ μαζὶ πολεμᾶμε τὴ Γερμανία τοῦ Χίτλερ.

Μπήκαμε στὴ δεξαμενὴ τὴ νύχτα καὶ ἀρχίσαμε νὰ φωνάζει ὁ καθένας τὸ κείμενό του. Οἱ Ἐγγλέζοι ἀπὸ ἀπέναντι ἔριξαν φωτοβολίδες, ὅλη ἡ περιοχὴ φωτίστηκε σὰν νὰ ἦταν μέρα, καὶ ἄρχισαν νὰ πολυβολοῦν πρὸς τὴν κατεύθυνσή μας. Ἐγὼ ἀπὸ ἐνθουσιασμὸ εἶχα σηκωθεῖ καὶ φώναζα ὄρθιος, ὁπότε ὁ Γκούφας, ποὺ εἶχε καλυ­φθεῖ πίσω ἀπὸ τὸν τοῖχο τῆς δεξαμενῆς, μοῦ εἶπε: «Μά, τρελάθηκες; Κατέβα ἀμέσως». Καὶ μὲ τράβηξε γιὰ νὰ μὲ κατεβάσει. Καθὼς μὲ κατέβαζε, μιὰ ριπὴ ἀπὸ τὸ πολυβόλο ἄγγιξε καὶ χάραξε τὸ κράνος ποὺ φοροῦσα. Χωμένος μέσα στὴ δεξαμενὴ τὸν ἀγκάλιασα καὶ τὸν φίλησα. «Μοῦ ἔσωσες τὴ ζωή», τοῦ εἶπα.

Πέρασαν τὰ χρόνια, ὁ Γκούφας εἶχε μπεῖ ἀπὸ τοὺς πρώτους στὴ Νομικὴ Σχολὴ ἀλλὰ δὲν συνέχισε. Εἶχε ἀφοσιωθεῖ στὴ λογοτεχνία καὶ μετὰ στὴ δημοσιογραφία. Στὸν Ἑλληνοσοβιετικὸ Σύνδεσμο Νέων, ποὺ ἱδρύθηκε μετὰ τὸν πόλεμο, εἶχε μεγάλη δραστηριότητα κι ἔκανε μιὰ ὡραία ἔμμετρη μετάφραση τοῦ σοβιετικοῦ ὕμνου, τὴν ὁποία ὅλοι θαυμάζαμε. Ἡ δημοσιογραφία τὸν ἀπορ­ροφοῦσε ὅλο καὶ περισσότερο. Ἀσχολήθηκε νωρὶς μὲ τὸ θέατρο ὡς συγγραφέας καὶ μὲ τὸν κινηματογράφο ὡς σεναριογράφος, μὲ τὸ ραδιόφωνο, τὴν τηλεόραση καὶ ἐρ­γάστηκε στὴ διαφημιστικὴ ἑταιρεία Γνώμη. Δικοί του στίχοι ἀκούγονται σὲ δημοφιλῆ τραγούδια τῶν Μίκη Θεο­δωράκη, Χατζιδάκι, Ξαρχάκου, Κουνάδη, Πλέσσα κ.ἄ.

Ὅταν ἔγινε ἡ Χούντα τὸ 1967, κατόρθωσε νὰ φύγει μὲ τὴ γυναίκα του στὸ ἐξωτερικὸ καὶ ἐγκαταστάθηκαν κυρίως στὴ Γενεύη τῆς Ἐλβετίας. Ὅταν κι ἐγὼ κατόρθωσα νὰ πάω στὸ Παρίσι καὶ ἐργάστηκα ὡς συμβασιοῦχος στὴν UNESCO, συχνὰ μὲ στέλνανε στὴ Γενεύη γιὰ νὰ ὁλοκληρώσω τὴν ἔρευνα ποὺ ἔκανα στὴ βιβλιοθήκη τῆς ILO (Διεθνὴς Ὀργάνωση Ἐργασίας). Σ’ αὐτὰ τὰ ταξίδια μὲ φιλοξενοῦσε ὁ Γκούφας. Μιὰ μέρα μοῦ λέει: «Εἶ­ναι στὴ Γενεύη ὁ Σάκης καὶ θέλει νὰ σὲ δεῖ». «Ποιός Σάκης;» τοῦ λέω. «Σάκη» λέγαμε στὴν ΕΠΟΝ τοῦ Ψυρ­ρῆ τὸν Θανάση ποὺ δούλευε σ’ ἕνα πουκαμισάδικο κον­τὰ στὴν ὁδὸ Ἀθηνᾶς. Μετὰ τὸν πόλεμο πῆγε μετανάστης στὴ Ν. Ἀφρική, ἄνοιξε πουκαμισάδικο καὶ ἔπιασε ἀρ­κετὰ λεφτά. «Αὐτὸς θέλει νὰ σὲ δεῖ».

Τὴν ἑπομένη συναντηθήκαμε, ἀγκαλιὲς καὶ φιλιά, τοῦ εἶπα νὰ καθίσουμε σ’ ἕνα ὡραῖο καφενεῖο. Ἐκεῖνος μοῦ εἶπε: «Ὄχι ἐδῶ, εἶναι πολὺ κεντρικό, νὰ πᾶμε σὲ κάποιο ἀπόμερο». Βρήκαμε ἕνα καὶ καθίσαμε. Μοῦ λέει λοιπὸν ὁ Σάκης ἀνοίγοντας τὸ σακάκι του. «Γιά πιάσε ἐδῶ». Ἀπὸ τὸν λαιμό του κρεμόταν μιὰ γεμάτη σακούλα. Τὴν ψηλάφισα καὶ τὰ ἔχασα. Ἦταν γεμάτη φουν­τούκια ἢ ἀμύγδαλα. «Μὰ κουβαλᾶς φουντούκια;» τοῦ λέω. «Δὲν εἶναι φουντούκια, εἶναι διαμάντια καὶ πρέπει νὰ τὰ μεταφέρω καὶ νὰ τὰ παραδώσω στὸ Λονδίνο. Ἐπει­δὴ ὅμως μ’ ἔχουν ἐπισημάνει, φοβᾶμαι ὅτι στὸν ἔλεγχο στὰ σύνορα μπορεῖ νὰ τὰ βροῦνε, νὰ τὰ κατάσχουν κι ἐμένα νὰ μὲ πᾶνε φυλακή. Γι’ αὐτό, ἐπειδὴ ἔμαθα ὅτι δουλεύεις στὴν UNESCO καὶ ἐσένα δὲν θὰ σὲ ἐλέγξουν, νομίζω ὅτι εἶσαι ὁ κατάλληλος ἄνθρωπος ποὺ ἐμπιστεύομαι ἀπολύτως νὰ τὰ μεταφέρεις καὶ νὰ μοῦ τὰ παραδώσεις στὸ Λονδίνο. Ἡ ἀμοιβή σου θὰ εἶναι δύο διαμάντια». Κι ἐγὼ τοῦ εἶπα: «Σάκη, σ’ εὐχαριστῶ γιὰ τὴν ἐμπιστοσύνη ποὺ μοῦ ἔχεις, ἀλλὰ τέτοιες δουλειὲς ἐγὼ δὲν κάνω». «Γιά σκέψου το καλύτερα», ἐπιμένει. «Ξέρεις τί εἶναι δύο διαμάντια; Μὲ τὸ ἕνα μπορεῖς νὰ ἀγοράσεις ἕνα ὡραῖο διαμέρισμα στὸ Παρίσι γιὰ νὰ μένεις καὶ μὲ τὸ ἄλλο νὰ ἀγοράσεις ἕνα δεύτερο γιὰ νὰ τὸ νοικιάζεις. Κι ἔτσι πιὰ δὲν θὰ ἔχεις ἀνάγκη νὰ δουλεύεις μεροκάματο σὰν συμβασιοῦχος». Ἡ πρότασή του ἦταν πολὺ δελεαστική, ἀλλὰ καὶ πάλι τὴν ἀπέρριψα. Ἀργότερα ἔμαθα ὅτι κατάφερε νὰ φτάσει μὲ τὰ διαμάντια στὸ Λονδίνο. Δὲν τὸν ξαναεῖδα ποτέ.

Μὲ τὴ Μεταπολίτευση καὶ ὁ Γκούφας κι ἐγὼ μὲ τὶς οἰκογένειές μας γυρίσαμε στὴν Ἑλλάδα. Στὴν ἀρχὴ βλε­πόμασταν ἀρκετὰ συχνά, ἀλλὰ οἱ ὑποχρεώσεις, ἐπαγγελματικές, οἰκογενειακὲς καὶ πολιτικές, μᾶς ἀπομάκρυναν. Ὅμως τὰ ὅσα εἴχαμε ζήσει μαζὶ δὲν ἔσβησαν ποτὲ ἀπὸ τὴ μνήμη μου.

 

INFO: 

 

Στο βιβλίο «Άνθρωποι που γνώρισα» που κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κίχλη  ο Τίτος Πατρίκιος επιστρέφει σε είκοσι τρία πρόσωπα που συνάντησε στη διαδρομή της ζωής του – ανθρώπους της τέχνης και των γραμμάτων, που ο καθένας άφησε το δικό του αποτύπωμα.
Μέσα από προσωπικές αναμνήσεις και μικρές ιστορίες ζωντανεύουν όχι μόνο οι άνθρωποι, αλλά και οι ταραγμένοι καιροί που τους διαμόρφωσαν: Κατοχή, Εμφύλιος, διώξεις, πολιτικές συγκρούσεις, κοινωνικές ανατροπές. Μαζί τους αναδύονται οι ιδέες, οι προσδοκίες και οι διαψεύσεις που σημάδεψαν μιαν ολόκληρη εποχή, ενώ η παρουσία νεότερων καλλιτεχνών και διανοουμένων ανοίγει έναν διάλογο ανάμεσα σε διαφορτικές γενιές δημιουργών. Με τη φυσικότητα του προφορικού λόγου και τη λοξή, διεισδυτική ματιά του, ο Πατρίκιος φωτίζει πλευρές της Ιστορίας που συχνά μένουν αθέατες. Πλάι στα μεγάλα γεγονότα, μικρές στιγμές της καθημερινότητας αποκτούν απρόσμενο βάθος και γίνονται φορείς μνήμης. Κάπως έτσι, πίσω από τις είκοσι τρεις ιστορίες προβάλλει αθόρυβα η εικοστή τέταρτη: η ίδια η ζωή τού Τίτου Πατρίκιου. Ένα ιδιότυπο αυτοβιογραφικό πορτρέτο, όπου το «εγώ» συναντά το «εμείς» και η ατομική μνήμη γίνεται καθρέφτης ενός
ολόκληρου αιώνα.

Γιάννης Ν. Μπασκόζος

ΝΙΚΟΣ ΣΑΡΑΝΤΑΚΟΣ :Μηνολόγιον Νοεμβρίου έτους 2026

Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Διάβασε στο Ιστολόγιο ή Αναγνώστης

Μηνολόγιον Νοεμβρίου έτους 2026

ΝΙΚΟΣ ΣΑΡΑΝΤΑΚΟΣ , στις 1 Νοεμβρίου, 2026 sarantakos.wordpress.com Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ συνήθως την πρώτη του μηνός, ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων. Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα. Επειδή εκφράστηκαν απορίες, η 7η και 8η Νοεμβρίου αναφέρονται στην Οκτωβριανή επανάσταση και στους αγωνιστές του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ, αντιστοίχως. Το δεύτερο είναι από τον τίτλο βιβλίου του Μιχάλη Λιαρούτσου. Δεν ξέρω γιατί διάλεξε ο πατέρας μου την 8η Νοεμβρίου, ίσως για τη γειτνίαση. Κυ 1 Των Αγίων Αναργύρων – Ημέρα  πατάξεως της δωροδοκίας – Διεθνής ημέρα βεγκανισμού Δε  2 Θαλού, Αναξιμένους και Αναξιμάνδρου των Μιλησίων φιλοσόφων, Οδυσσέως Ελύτη και Νικοκύρη γενέθλια Τρ  3 † Ανδρέου Κάλβου του ασυμβιβάστου Τε   4 † Κοίμησις Αυγούστου Ροντέν Πε  5 † Γεωργίου Πλήθωνος Γεμιστού Πα   6 Θανή Μαρίας Ιορδανίδου, εγγονής της Λωξάντρας Σα  7 Της δευτέρας προς τον ουρανόν εφόδου Κυ   8 Των εν ερημίαις και όρεσιν αγωνισθέντων Δε  9  † Έκτορος Κακναβάτου Τρ 10 † Αρθούρου Ρεμπώ Τε 11 Σαπφούς και Αλκαίου των Λεσβίων ποιητών -και Ιωάννου Ρίτσου τελευτή. Και της λήξης του Μεγάλου Πολέμου, στις 11.11 το πρωί. Πε 12 † Τελευτή Τέλλου Άγρα Πα 13 Γενέσιον Ρόμπερτ Λούις Στήβενσον Σα 14 Επικούρου του Ελευθερωτού των ανθρώπων εκ του φόβου Κυ 15 Της «Ελληνικής Νομαρχίας»· και Λουκρητίας της στιχουργού γενέσιον. Δε 16 Διεθνής  ημέρα κατά της μισαλλοδοξίας – Βολταίρου  του φιλοσόφου Τρ 17 Των εν Πολυτεχνείω αναιρεθέντων Τε 18 Πυθέου του Μασσαλιώτου και θαλασσοπόρου Πε 19 Διγενή του Ακρίτα Πα 20 Παγκόσμια ημέρα των δικαιωμάτων των παιδίων· και Χρόνη Μίσσιου τελευτή Σα 21 Πρώτη ανύψωσις επηνδρωμένου αεροστάτου Κυ 22 Μαρτύριον Ιωάννας της Λωρραίνης και τελευτή Αναργύρου Κουνάδη του συνθέτου. Και πρώτη έκδοσις της Καταγωγής των ειδών του Δαρβίνου. Δε 23 Φρίξου και Έλλης Τρ 24 † Εμπεδοκλέους του Ακραγαντίνου εις Αίτναν κατάβασις Τε 25 Της Εθνικής Αντιστάσεως. Και της θεωρίας  της σχετικότητος δημοσίευσις. Πε 26 Μαρτύριον Υπατίας, του αχράντου άστρου της σοφής παιδεύσεως Πα 27 †Τεύκρου Ανθία και των συριγμών του αλήτου Σα 28 Είσπλους Μαγελάνου εις τον Ειρηνικόν ωκεανόν Κυ 29 Διεθνής ημέρα αλληλεγγύης προς τον  παλαιστινιακόν λαόν Δε 30 Ανδρέου Λασκαράτου

Συνεχίστε την ανάγνωση

ΝΑ ΠΑΙΞΟΥΜΕ ΓΚΑΡΑΝΤΙ ΠΡΑΣΙΝΟ , ΚΥΡΙΕ ΔΟΥΔΩΝΗ; ΕΙΝΑΙ ΣΙΓΟΥΡΑΚΙ ΟΤΙ Ο Ε.ΛΑ.Σ. ΔΕ ΘΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΩΣ ΚΟΜΜΑ ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ;

 

Πολιτικοί πρεσβύωπες με μαντικές ικανότητες 

Του Γιώργου Τραπεζιώτη

thefaq.gr

 

  30/10/2026 

---

• Προβλέπει το μέλλον και το πράττει μιλώντας μετά βεβαιότητος ο Παναγιώτης Δουδωνής του ΠΑΣΟΚ, ενώ την ίδια ώρα παριστάνει ή ακόμη χειρότερα, απλώς δεν βλέπει, τι συμβαίνει ακριβώς μπροστά του. Μπροστά στα πόδια του. Αλλά και στα δικά μας.

Τι προέβλεψε; Μιλώντας στην τηλεόραση του OPEN, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, πιστός στην γραμμή του «διμέτωπου» αλλά με τα έντονα χαρακτηριστικά «μονομέτωπου» αγώνα που δίνει τον καιρό αυτό η Χαριλάου Τρικούπη, άσκησε χθες εντονότατη κριτική στον Αλέξη Τσίπρα και στην Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ).

Αφού πρώτα εστίασε στο ότι ο πολιτικός ορίζοντας του πρώην πρωθυπουργού φτάνει έως το 2031 και εκτίμησε ότι η διεκδίκηση της δεύτερης θέσης δεν συνιστά στρατηγική νίκης, ακολούθως, ρίχνοντας στο τραπέζι τα χαρτιά της πολιτικής ταρώ, «με πολλή συμπάθεια» όπως είπε, προέβλεψε όχι ένα, αλλά δύο πράγματα! Αφενός πως μετά τις εκλογές δεν θα υπάρχει ΕΛ.Α.Σ. Αφετέρου, πως η τελευταία θα καταγράψει «μονοψήφιο ποσοστό».

Στην συνέχεια υιοθετώντας την πρακτική του πολιτικού mirroring, σημείωσε πως «μόνος αντίπαλος της ΕΛ.Α.Σ είναι το ΠΑΣΟΚ. Έτσι αισθάνονται, γι’ αυτό και μας επιτίθενται», αποδίδοντας τις επιθέσεις που θεωρεί ότι γίνονται προς το κόμμα του, στη μάχη για την πολιτική κυριαρχία στον χώρο της αντιπολίτευσης.

Όποιος – στοιχειωδώς – παρακολουθεί, έστω ως απλός παρατηρητής, τις εξελίξεις στο πολιτικό πεδίο, εύκολα μπορεί να διαπιστώσει όμως και το ποιος επιτίθεται διαρκώς σε ποιον, με ποιον τρόπο, αλλά και με τι όρους.

Ακόμη πιο εύκολα δε, μπορεί επίσης να δει και το για ποιο κόμμα – για το ΠΑΣΟΚ ή για την νεόκοπη ΕΛ.Α.Σ; – η περιγραφόμενη και ως «μάχη της δεύτερης θέσης», αποτελεί πια, κυριολεκτικά ζήτημα ζωής και θανάτου. Και στο ΠΑΣΟΚ το γνωρίζουν αυτό πολύ καλά πως οι εκλογές αυτές δεν θα είναι απλώς ένας αγώνας «do or die», αλλά κάτι πολύ περισσότερο. Μία μάχη στην οποία πρέπει να αποφευχθεί πάση θυσία η «καταραμένη τρίτη θέση», γιατί ήδη στη Νέα Δημοκρατία συζητάνε – ανοιχτά – για συνεργασίες. Και όπως είναι ιστορικά γνωστό, ο πρώτος, στον τρίτο θα απευθυνθεί, για να πετύχει την συγκυβερνητική κολεγιά.

Δεν χρειάζεται κάποιος να καπνίζει πίπα, ούτε να φοράει το χαρακτηριστικό καπέλο και το τουίντ καρό σακάκι του Σέρλοκ Χολμς, για να τα διαπιστώσει όλα αυτά. «Elementary, dear Watson», όπως θα έλεγε και ο οξυδερκής ήρωας του Άρθουρ Κόναν Ντόιλ.[............................]

 ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ 

Πολιτικοί πρεσβύωπες με μαντικές ικανότητες 

 

Ο ΨΕΥΤΗΣ , Ο ΦΘΟΝΕΡΟΣ ΚΑΙ Ο ΒΡΟΜΙΑΡΗΣ

ΤΡΙΑ  ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ

ΑΝΑΦΕΡΟΜΕΝΑ

 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΥΣ   ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥΣ ΤΥΠΟΥΣ

Επίγραμμα
 Εις αρχιψεύστην
Τόσα μας κόβεις ψέματα και τόσα παραμύθια,
που ακόμα ψέματα μας λες κι αν πεις καμιάν αλήθεια!

 



























 

 

 

 

Επίγραμμα 
Εις φθονερόν

"Χθες φίδι τον εδάγκασε και σήμερα μαθαίνω
πως πέθανε... ποιος απ' τους δυο; - το φίδι το καημένο!

Γ. Κ. Στρατήγης
(1860-1938)

[Ημερολόγιον Σκόκου, 1906]

_____________________ 

Γεώργιος Σουρής

(1853-1919) 


Εις ακάθαρτον

Βασιλικόν εφύτευσα
στην κλίνη που κοιμάσαι,
με δίχως όμως κοπριά,
αφού...εσύ θε να 'σαι.

Ημερολόγιον Σκόκου, 1901.

"Έτσι εξηγείται το πράμα... Ακόμα πάμπερς φοράει!"

Το στοίχημα της ελληνικής γλώσσας για τα παιδιά οικογενειών που ζουν έξω από την Ελλάδα

 

Το στοίχημα της ελληνικής γλώσσας

 

 Ένα παιδί τέταρτης ή πέμπτης γενιάς σε μια πολυπολιτισμική και ανταγωνιστική κοινότητα χρειάζεται να μαθαίνει ελληνικά, επειδή η ελληνική αποτελεί ένα σημαντικό μορφωτικό και πολιτισμικό κεφάλαιο

Νικολέττα Τσιτσανούδη Μαλλίδη*

efsyn.gr

 

Η  επιτυχημένη ολοκλήρωση των εργασιών του 12ου Διεθνούς Θερινού Πανεπιστημίου «Ελληνική γλώσσα, πολιτισμός και ΜΜΕ» στο Σίδνεϊ έφερε στο προσκήνιο ένα ζήτημα που υπερβαίνει τα όρια μιας επιστημονικής διοργάνωσης: ποιο μπορεί να είναι το μέλλον της ελληνικής γλώσσας στην Αυστραλία, όταν η ελληνική παρουσία εισέρχεται πλέον σε μια ώριμη πολυγενεακή φάση; Με ειδικότερο τίτλο «Η ελληνική γλώσσα στην Αυστραλία: από τη μνήμη στο μέλλον», η διοργάνωση στο University of New South Wales συγκέντρωσε εκατοντάδες πανεπιστημιακούς, ερευνητές, εκπαιδευτικούς, δημοσιογράφους, συγγραφείς, καλλιτέχνες και εκπροσώπους της ελληνικής ομογένειας. Ιδιαίτερη θεσμική σημασία είχε η αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας, κ. Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα, καθώς και η στήριξη της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας του υπ. Εξωτερικών. Η θεσμική αυτή αναγνώριση ανέδειξε πως η διατήρηση και ανανέωση της ελληνικής γλώσσας στη διασπορά είναι ζήτημα που υπερβαίνει τα όρια μιας εκπαιδευτικής ή πολιτιστικής πρωτοβουλίας.

Το βασικό ερώτημα που διέτρεξε τις εργασίες του προγράμματος ήταν: Τι σημαίνει και πώς θα καταστεί εφικτό να μαθαίνει ελληνικά ένα παιδί τέταρτης ή πέμπτης γενιάς στην πολυπολιτισμική Αυστραλία; Για την πρώτη γενιά μεταναστών η ελληνική γλώσσα ήταν αυτονόητα η γλώσσα της ζωής. Για τη δεύτερη γενιά παρέμεινε σε σημαντικό βαθμό η γλώσσα της οικογένειας. Για την τρίτη γενιά η σχέση με τα ελληνικά μετασχηματίζεται πιθανόν σε περισσότερο συνειδητή επιλογή. Στην τέταρτη και την πέμπτη γενιά, η εκμάθηση της ελληνικής δεν μπορεί πλέον να στηρίζεται αποκλειστικά στην οικογενειακή μεταβίβαση. Η ανανέωση και ο εμπλουτισμός ενός νέου κοινωνικού, εκπαιδευτικού και πολιτισμικού αφηγήματος θεωρούνται απαραίτητα.

Ένα παιδί τέταρτης ή πέμπτης γενιάς σε μια πολυπολιτισμική και ανταγωνιστική κοινότητα χρειάζεται να μαθαίνει ελληνικά,  επειδή η ελληνική αποτελεί ένα σημαντικό μορφωτικό και πολιτισμικό κεφάλαιο. Η γλώσσα τού δίνει πρόσβαση σε μια μακραίωνη γραμματεία, σε μια ιδιαίτερα σημαντική παράδοση σκέψης και τέχνης, αλλά και στη σύγχρονη Ελλάδα, στον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό, σε ένα ευρύτερο διεθνές δίκτυο ανθρώπων και θεσμών.

Η μεγάλη και διαρκής πρόκληση για την ελληνόγλωσση εκπαίδευση είναι να περάσει από τη λογική της διατήρησης στη λογική της ανανέωσης. Η τρίτη, η τέταρτη και η πέμπτη γενιά χρειάζονται ανανεωμένες παιδαγωγικές προσεγγίσεις, σύγχρονο εκπαιδευτικό υλικό, ψηφιακά εργαλεία, υβριδικές μορφές μάθησης και περιβάλλοντα στα οποία η ελληνική θα αποτελεί πραγματικό μέσο επικοινωνίας και δημιουργίας. Στο σημείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία η σχέση της γλώσσας με τα μέσα ενημέρωσης. Η ελληνόγλωσση δημοσιογραφία στην Αυστραλία λειτουργεί σήμερα ως κρίσιμος μηχανισμός γλωσσικής συνέχειας. Η παραγωγή ψηφιακού περιεχομένου, podcasts, βίντεο, εκπαιδευτικών εφαρμογών και περιεχομένου προσαρμοσμένου στις γλωσσικές ανάγκες των νεότερων γενεών μπορεί να δημιουργήσει νέους χώρους χρήσης της ελληνικής.

*Βιβλιονέτ-Τσιτσανούδη-Μαλλίδη, Νικολέττα Δ.

Η Ιστορία ως πηγή έμπνευσης: " Το όνομά μου είναι Οσυμανδίας, ο Βασιλεύς των Βασιλέων! Τα έργα μου κοιτάξτε , δυνατοί, κι απελπιστείτε!"...

 

Η Ιστορία ως πηγή έμπνευσης

Percy Bysshe Shelley

(1792- 8 Ιουλίου 1822)

Από τους σπουδαιότερους ρομαντικούς ποιητές
και από τους κορυφαίους λυρικούς της Ευρώπης.
Όταν πέθανε,  η γυναίκα του, Μαίρη Σέλεϊ,
η δημιουργός του Φρανγκεστάιν, παρέδωσε τη σορό του
στη φωτιά, αφού πρώτα άνοιξε το σώμα του και πήρε την καρδιά του.
 

Πέρσι Σέλλεϊ - Βικιπαίδεια

Η σκηνή της καύσης της σορού του ποιητή
σε πίνακα του Φουρνιέ.
*****************  

Ozymandias 

ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΣΟΝΕΤΑ ΤΟΥ ΣΕΛΕΪ

ΟΣΥΜΑΝΔΙΑΣ

(Παραφθορά του αρχαιοαιγυπτιακού ονόματος Ούσερ-μαατ-ρε Σέτεφ-εν-ρε, που σημαίνει Η δικαιοσύνη του Ρα είναι δυνατή)

Πασίγνωστο ποίημα του Σέλεϊ για τον διασημότερο  Φαραώ της Αιγύπτου , τον

Ραμσή Β΄

, που βασίλευσε τρεις χιλιάδες, τριακόσια χρόνια περίπου πριν από σήμερα.
Ο

  Διόδωρος Σικελιώτης 

στον πρώτο τόμο της Ιστορικής Βιβλιοθήκης του, αναφέρεται στον Ραμσή Β΄και μας μεταφέρει μιαν αρχαιότερη  της εποχής του πηγή, που αποκαλύπτει την  επιγραφή στη βάση  του  κολοσσιαίου του αγάλματος του Οσυμανδία:

Το ποίημα του Σέλεϊ για τον  Οσυμανδύα είναι γραμμένο στο γόνατο ως προϊόν ενός λογοτεχνικού "διαγωνισμού"  με τον φίλο του , επίσης ποιητή, Οράτιο Σμιθ. Οι δύο φίλοι ενθουσιάστηκαν  από την ανακοίνωση του Βρετανικού Μουσείου , το 1817,  ότι απέκτησε ένα μεγάλο κομμάτι από ένα άγαλμα του Ράμσή Β΄του  13ου αιώνα π.Χ., και υποσχέθηκαν να γράψουν και να δημοσιεύσουν ένα ποίημα βασισμένο σ΄αυτόν τον Φαραώ. Τα δύο ποιήματα δημοσιεύτηκαν  τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 2018 στο περιοδικό The Examiner , με πρώτο το σονέτο του Σέλεϊ  που έμελλε να γίνει αθάνατο.

Διαβάστε αναλυτικά για την ιστορία συγγραφής του Ozymandias - Wikipedia

.

 

Ο πασίγνωστος για την πετυχημένη πολυσχιδή  καλλιτεχνική του δραστηριότητά  Ρίτσαρντ Ατένμπορο απαγγέλλει με τη "ζεστή "  του φωνή τον Οσυμανδύα:

Ο ινδιάνικης καταγωγής,   πολυτάλαντος και πολύταξιδεμένος,  Lance M. Foster απαγγέλλει το ποίημα επίσης πολύ εκφραστικά:

ΟΣΥΜΑΝΔΙΑΣ

Συνάντησα έναν ταξιδευτή από αρχαία χώρα.
Είπε: ' Πελώρια , δίχως κορμό, δυο πόδια από πέτρα
στέκονται μες στην έρημο. Κοντά τους, μέσα στην άμμο,
μισοχωμένο κείτεται , συντετριμμένο , πρόσωπο σκυθρωπό,
 
τα χείλη έχει τραβηχτά, σ' ένα χαμόγελο σαρκαστικό ψυχρής κυριαρχίας,
λένε πως ο γλύπτης του ερμήνευσε σωστά αυτά τα πάθη,
που επιβίωσαν ως τα τώρα σαν στάμπες πάνω σ' ετούτα τ' άψυχα,
το χέρι που τα κορόιδεψε και την καρδιά που τους έδωσε τροφή.

Κι απάνω στο βάθρο τούτες οι λέξεις ξεχωρίζουν χαραγμένες: 

 " Το όνομά μου είναι Οσυμανδίας, ο Βασιλεύς των Βασιλέων!  
Τα έργα μου κοιτάξτε , δυνατοί, κι απελπιστείτε!".

Τίποτε άλλο δεν έχει απομείνει. Ολόγυρα απ' τη φθορά του πελώριου ερείπιου,
 ατέλειωτη, γυμνή η άμμος που απλώνεται ίσια ως τα πέρατα.

[Απόδοση : Gerontakos]

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 

Ένας  Έλληνας  ρομαντικός και κλασικιστής ποιητής του 19ου αι.  για τον Ραμσή :

Ιωάννης Καρασούτσας (1824-1873)

 

ΤΟ ΕΝΕΧΥΡΟΝ

Εις την Μέμφιν , της Αιγύπτου την μητρόπολιν της Μέσης

Πλούσιοι πολλοί κατώκουν, μεγιστάνες τρυφηλοί.

Μεταξύ δε των ολβίων (=ευτυχισμένων) και επιφανών,πολύ

Πρώτος ήτο ο Ραμέσσης (=Ραμσής).

Αλλ΄η Τύχη τα του βίου, ως η Φοίβη τα πελάγη,

Και ανάγει και κατάγει (= ανεβάζει και κατεβάζει).

Ως η αστραπή την πόλιν φήμη αίφνης διατρέχει,

Ο τρισόλβιος Ραμέσσης ότι εν σπουδή πολλή

Τα υπάρχοντα πωλεί,

Τα μεγάλα μέγαρά του με τους εκ Σφιγγών πυλώνας,

Τας ωραίας του επαύλεις, τους πλουσίους φοινικώνας,

Ό,τι εις τον κόσμον έχει.

Τα πωλεί δε διατί;

Δι΄ενέχυρον εν (=ένα) μόνον, εν, αλλ΄εις αυτόν αξίας

Αμυθήτου, εξαισίας,

Το οποίον να λυτρώση άλλως πως αδυνατεί.

Το ενέχυρον οποίον;Αίνιγμα σοφόν προβάλλω.

-Μη κειμήλιον ωραίον; Μη τι άγαλμα θεών;

- Όχι! όχι! υπέρ (=περισσότερο) ταύτα τιμιώτερόν τι άλλο.

-Μη αδάμας ευμεγέθης ως περιστεράς ωόν;

-Όχι! όχι! υπέρ τούτο τιμιώτερόν τι άλλο.

-Μη ο Φοίνιξ, το ωραίον, το αθάνατον πτηνόν,

Ό (= το οποίο) που ευγενώς απλώνει τα ολόχρυσα πτερά,

Και με στέμμα αδαμάντων εις τον ήλιον περά (=περνά)
-Όχι!όχι! υπέρ τούτο άλλο μάλλον (=περισσότερο) ποθεινόν.


Το ενέχυρον το μέγα, ο τιμήεις (=τίμιος) θησαυρός του
Το σκελέθρωμα υπήρχεν, η μομία (=μούμια) του πατρός του!


Και ο ευσεβής Ραμέσσης , αφού έθηκεν εις μνήμα,
Εκ των δανειστών λυτρώσας το καλόν και αύθις  κτήμα,
Τη επαύριον εφάνη ράβδον πτωχικήν κρατών,
Και τον άρτον εις τους δρόμους της Αιγύπτου επαιτών.

* Ιωάννης Καρασούτσας - Βικιπαίδεια

********************************