E.E. Cummings : Οι μελοποιήσεις του σπουδαίου ποιητή στην Ελλάδα

Μελοποιήσεις ποιημάτων του e.e. cummings από Έλληνες μουσικούς (του Γιάννη Μουγγολιά)

του Γιάννη Μουγγολιά

Στο πρόσφατο κείμενό μου με τίτλο «Οι μελοποιήσεις που ζωντάνεψαν τα ποιήματα του e.e. cummings» που αναρτήθηκε στον «Αναγνώστη» την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου 2026 αναφέρθηκα στην απουσία προσπαθειών μελοποιημένης ποίησης του κορυφαίου Αμερικανού ποιητή που να βασίζεται σε μεταφράσεις ποιημάτων του στα ελληνικά.

Υπάρχουν όμως απόπειρες Ελλήνων μουσικών που μελοποίησαν ποιήματα του e.e. cummings στον αγγλικό πρωτότυπο στίχο των ποιημάτων και πιστεύω ότι πρέπει να αναφερθούν προκειμένου η συνολική αναφορά στις μελοποιήσεις των ποιημάτων του να είναι ολοκληρωμένη.

Μετά από μια ευγενική επικοινωνία του φίλου και εκλεκτού ραδιοφωνικού παραγωγού Γιώργου Φλωράκη από το Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ μαζί μου, εντόπισα την ύπαρξη του άλμπουμ «In the Last Light» που του είχε προμηθεύσει στους ραδιοθαλάμους του μεγάρου της ΕΡΑ ο επίσης εργαζόμενος εκεί και δημιουργός του δίσκου Γιώργος Κυριαζής. Πρόκειται για τον δίσκο του ειδικά για την περίπτωση του ποιητή σχήματος The Estlin Project (το «Estlin» προέρχεται από το μεσαίο όνομα του ποιητή, Edward Estlin Cummings). Το άλμπουμ που εκδόθηκε το 2023 σε ανεξάρτητη, αυτοχρηματοδοτούμενη παραγωγή, δεν κυκλοφόρησε ευρέως στο εμπόριο αλλά μπορεί κάποιος να το ακούσει στην πλατφόρμα του spotify ή να το παραγγείλει μέσω της σελίδας στο bandchamp, διαρκεί 41 λεπτά και εμπεριέχει μελοποιήσεις 14 ποιημάτων του e.e. cummings στα αγγλικά. Ψυχή του The Estlin Project και συνθέτης των μουσικών που ακούγονται εδώ και ο οποίος παίζει μπάσο και τραγουδά είναι ο Γιώργος Κυριαζής.

Ο Γιώργος Κυριαζής

Τον Γιώργο Κυριαζή προσωπικά τον έχω παρακολουθήσει με ιδιαίτερη προσοχή μέσω των εξαιρετικών μεταφράσεών του (κάποιες από αυτές αποτελούν άθλο στο είδος) κορυφαίων μυθιστορημάτων όπως το μνημειώδες «Τούνελ» του Γουίλιαμ Γκας (εκδ. Καστανιώτη, 2021), τα μυθιστορήματα του Κόρμακ Μακάρθι «Ο Επιβάτης» (2022), «Stella Maris» (2022), «Ο Δρόμος» (2024), «Αιματοβαμμένος μεσημβρινός ή το δειλινό κοκκίνισμα στη Δύση» (2024), «Σάτρι» (2026) από τις εκδόσεις Gutenberg και το μυθιστόρημα του Τόμας Πίντσον «Ενάντια στη μέρα» (εκδ. Καστανιώτη, 2009). Ωστόσο έχει στο βιογραφικό τους μεταφράσεις πολλών ακόμα πολύ σημαντικών τίτλων εξεχόντων συγγραφέων της παγκόσμιας λογοτεχνίας, συνεργαζόμενος με τους προαναφερθέντες εκδοτικούς οίκους αλλά και με τις εκδόσεις Χατζηνικολή, Κέδρος και με διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά.

Παράλληλα από το 1993 κατά καιρούς έχει μια ενδιαφέρουσα πορεία στον χώρο της μουσικής μέσα από τις σπουδές του στην κλασική και βυζαντινή μουσική και τη θητεία του σε ροκ και ποπ μπάντες, χορωδιακά σχήματα και συγκροτήματα ψαλτικής μουσικής. Σήμερα τραγουδά στη Χορωδία της ΕΡΤ. Επίσης είναι ραδιοφωνικός παραγωγός στο Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ.

Στο εξώφυλλο του άλμπουμ «In the Last Light» μπορούμε να διακρίνουμε σαφείς νύξεις στη διάταξη των γραμμάτων που παραπέμπουν στην οπτική διάσταση και τυπογραφική αντισυμβατικότητα των ποιημάτων του e.e. cummings.

Επανερχόμενοι στην περίπτωση των μελοποιήσεων ποιημάτων του e.e. cummings, ο Γιώργος Κυριαζής, με τη διπλή ιδιότητα του ανθρώπου της λογοτεχνίας και της μουσικής, αναμφίβολα προκαλεί το ενδιαφέρον μας. έστησε το Estlin Project με μοναδικό προορισμό τη μελοποίηση ποιημάτων του Αμερικανού ποιητή και το «In the Last Light» ήταν ο καρπός αυτής της δουλειάς. Παρά τις εξαιρετικές δυσκολίες που παρουσιάζει η μελοποίηση ποιημάτων ενός πρωτοποριακού και άκρως ιδιοσυγκρασιακού ποιητή, ο Γιώργος Κυριαζής κατάφερε να προσεγγίσει την οπτική διάσταση της ποίησης αλλά και την εκ φύσεως μουσικότητά της με ένα τρόπο που καθιστά την ακρόαση εμπειρία. Με ύφος συγγενές του ambient και πινελιές ροκ, ποπ, φολκ, μεσογειακής, μουσικής δωματίου και αυτού που ονομάζουμε modern classic, με μια λυρική, ατμοσφαιρική, ονειρική,συχνά κινηματογραφική διάθεση που αγκαλιάζει τους στίχους και με αιθέριες φωνητικές ερμηνείες, μας προσφέρει ένα εκλεπτυσμένο έργο που αναδεικνύει τον αντισυμβατικό και ιδιαίτερο ποιητικό λόγο.

Πλαισιωμένος από μια ομάδα μουσικών (Θάνος Μαργέτης- πιάνο, keyboards, Χριστίνα Κολοβού-τσέλο, Πασχάλης Πλησής-όμποε, Βάσω Καρυώτη-κλαρινέτο, Μαργαρίτα Παπαδημητρίου-φωνή, Αντωνία Τζίτζικα-φωνή και Σέργιος Βούντρης-φωνή), ο Γιώργος Κυριαζής μελοποιεί τα ποιήματα του e.e. cummings “The moon is hiding in her hair», «Oh sweet spontaneous earth», «Cruelly, love», «A wind has blown the rain away», «The hours rise up putting off stars», «It is at moments after I have dreamed», «Riverly is a flower», «I will wade out», «After five», «Thy fingers make early flowers of all things»,  «When thou hast taken thy last applause», «The rose»  και «Beyond the brittle towns asleep» κινητοποιώντας το συναίσθημα και προσφέροντας μας όμορφη μουσική υπογραμμίζοντας την σπουδαία ποίηση.

The Estlin Project /Poems by E.E. Cummings -Music by Giorgos Kyriazis-Full Disc with lyrics videos

**********************

Οι Sigmatropic

Όμως υπάρχει και ένα τραγούδι που βασίζεται στο ποίημα του e.e. cummings «maggie and milly and molly and may», ένα από τα πιο γνωστά και αγαπημένα ποιήματα του ποιητή που δημοσιεύθηκε το 1956. Τη μουσική προσέγγιση ανέλαβε το θρυλικό συγκρότημα της εναλλακτικής ροκ σκηνής Sigmatropic με επικεφαλής τον συνθέτη, κιθαρίστα και παραγωγό Άκη Μπογιατζή ο οποίος ανέλαβε και τη φωνητική ερμηνεία. Το τραγούδι που δανείστηκε τον τίτλο του από το ποίημα, συμπεριλαμβάνεται στο τρίτο στούντιο άλμπουμ των Sigmatropic με τίτλο «Dark Outside» που κυκλοφόρησε το 2007 από τη βρετανική δισκογραφική εταιρεία Tongue Master Records και στην Ελλάδα από τη Hitch-Hyke του Αιμίλιου Κατσούρη.

Η ιστορία που μας διηγούνται οι στίχοι του ποιήματος είναι η ιστορία τεσσάρων κοριτσιών σε μια επίσκεψή τους στην παραλία, όπου το καθένα ζει τη δική του εμπειρία. Η Μάγκι βρίσκει ένα κοχύλι που απομακρύνει έγνοιες και αγωνίες, η Μίλι γίνεται φίλη με έναν αστερία, η Μόλι τρομάζει από ένα πλάσμα που κινείται πλάγια και η Μέι μαζεύει μια λεία πέτρα. Τέσσερις διαφορετικές κοριτσίστικες συναντήσεις κατά μόνας με τη φύση που μας κάνουν απολύτως κατανοητό ότι ακόμη κι αν χάνουμε διάφορα στη ζωή, τελικά βρίσκουμε τον ίδιο μας τον εαυτό στη θάλασσα.

Το εξώφυλλο του άλμπουμ «Dark Outside»

Οι Sigmatropic δημιούργησαν ένα τραγούδι ατμοσφαιρικό με έντονη την ονειρική διάθεση και τον παιχνιδιάρικο χαρακτήρα, με παιδική σχεδόν απλότητα αξιοποιώντας στο έπακρο το εκφραστικό τους οπλοστάσιο που περιλαμβάνει τον low-tempo ηλεκτρονικό ήχο, οργανικά στοιχεία με samples και αιθέριες indie-pop μελωδίες, στοιχεία που καταξίωσαν και έκαναν άκρως αναγνωρίσιμο το συγκρότημα.

Το συγκεκριμένο τραγούδι βασίστηκε κυρίως στην ενέργεια του Άκη Μπογιατζή, ωστόσο στα άλλα κομμάτια του δίσκου είχαμε κορυφαία ξένα ονόματα ξεχωριστών μουσικών να στελεχώνουν τον κατάλογο των συμμετοχών:  Robert Fisher των Willard Grant Conspiracy), Howe Gelb των Giant Sand), Jim Sclavunos (ντράμερ των Nick Cave & The Bad Seeds / Grinderman), Carla Torgerson των Walkabouts). Η μίξη του άλμπουμ υπογράφεται από τον διακεκριμένο Βρετανό παραγωγό Ian Caple (γνωστό από τις συνεργασίες του με τους Tindersticks και τον Tricky).

Ε.Ε. Κάμινγκς/Bικιπαίδεια

1894 - 1962

maggie and milly and molly and may
went down to the beach (to play one day)

and maggie discovered a shell that sang
so sweetly she couldn't remember her troubles,and

milly befriended a stranded star
whose rays five languid fingers were;

and molly was chased by a horrible thing
which raced sideways while blowing bubbles:and

may came home with a smooth round stone
as small as a world and as large as alone.

For whatever we lose (like a you or a me)
it's always ourselves we find in the sea 

 

i carry your heart with me (i carry it in my heart)/ Κουβαλάω την καρδιά σου μαζί μου (την κουβαλάω στην καρδιά μου)

 

E.E. Cummings | Κουβαλάω την καρδιά σου μαζί μου (την κουβαλάω στην καρδιά μου) (μτφρ. Τάκης Π. Πιερράκος)

κουβαλάω την καρδιά σου μαζί μου (την κουβαλάω
στην καρδιά μου) δε μένω ποτέ χωρίς αυτή
(όπου πηγαίνω πηγαίνεις, αγάπη μου ∙ και ό,τι κάνω
είναι δική σου πράξη, αγαπημένη)
δε φοβάμαι
τη μοίρα (γιατί εσύ είσαι η μοίρα μου, γλυκιά μου), δε θέλω
τον κόσμο (γιατί όμορφη εσύ είσαι ο κόσμος μου, αληθινή μου)
και είσαι εσύ οτιδήποτε μια σελήνη έχει ανέκαθεν σημάνει
και οτιδήποτε ένας ήλιος θα τραγουδήσει στους αιώνες είσαι εσύ

εδώ βρίσκεται το βαθύτερο μυστικό κανείς δε γνωρίζει
(εδώ βρίσκεται η ρίζα της ρίζας, το ρόδο των ρόδων
και ο ουρανός του ουρανού ενός δέντρου που καλείται ζωή ∙
που ψηλώνει περισσότερο απ΄ ό,τι μπορεί να ελπίσει ψυχή
ή να κρύψει νους) κι αυτό είναι το θαύμα,
που κρατάει χώρια τ΄ αστέρια

κουβαλάω την καρδιά σου (την κουβαλάω στην καρδιά μου)

 

Ε.Ε. Κάμινγκς

(1894-1962)

i carry your heart with me

(i carry it in my heart)

i carry your heart with me (i carry it in
my heart) i am never without it (anywhere
i go you go, my dear; and whatever is done
by only me is your doing, my darling)
i fear
no fate (for you are my fate, my sweet) i want
no world (for beautiful you are my world, my true)
and it’s you are whatever a moon has always meant
and whatever a sun will always sing is you

here is the deepest secret nobody knows
(here is the root of the root and the bud of the bud
and the sky of the sky of a tree called life; which grows
higher than soul can hope or mind can hide)
and this is the wonder that’s keeping the stars apart

i carry your heart(i carry it in my heart)

ΑΨΟΥ!: ένα σατιρικό κείμενο για την καταχρηστική πολιτική κοστολόγησης των υπηρεσιών εκ μέρους των αδηφάγων τραπεζών

 ΑΨΟΥ!

Του Γιώργου Γιαλούρη

Πηγή: edromos.gr

Σε διαβούλευση βρίσκεται το νέο κοστολόγιο των τραπεζών, το οποίο θα προσφέρεται στον πελάτη με γνώμονα την προτροπή σε πιο «πράσινες» συμπεριφορές, καθώς και για την καλλιέργεια και ενίσχυση της ψηφιακής του συνείδησης στην τροχιά του 21ου αιώνα. Όπως έχω αναφέρει και στο παρελθόν, η στήλη έχει τις πηγές της τις οποίες ενεργοποιώ όταν το κρίνω απαραίτητο, με στόχο πάντα την πληρέστερη και πολυεπίπεδη ενημέρωση των αναγνωστών. Διασφάλισα λοιπόν τις προτεινόμενες αλλαγές που προωθούνται από τις συστημικές τράπεζες και σας τις παρουσιάζω (ψιτ, το κείμενο είναι σατιρικό, έτσι;):

• Κλείσιμο ραντεβού: 5 ευρώ
• Ποινή εισόδου στο κατάστημα χωρίς ραντεβού: 15 ευρώ
• Κλείσιμο ραντεβού με φυσική παρουσία στην τράπεζα χωρίς να έχει προηγηθεί κλείσιμο ραντεβού: 20 ευρώ
• Logon στο ebanking από PC: 0.60 ευρώ
• Logon στο ebanking από κινητό: 0.10 ευρώ
• Καθυστέρηση αλλαγής password παρόλες τις παραινέσεις: 3 ευρώ ανά δεύτερη παραίνεση
• Επιλογή του ίδιου τετραψήφιου pin στο ebanking: 3 ευρώ
• Μη χρήση βιομετρικών δεδομένων για ταυτοποίηση: 5 ευρώ
• Χρόνος παραμονής στο ebanking/μήνα: Λιγότερο από 10 λεπτά/μήνα: 5 ευρώ. Λιγότερο από 60 λεπτά/μήνα: 1 ευρώ. Λιγότερο από 2 ώρες/μήνα: 0.1 ευρώ
• Ποινή μη χρήσης πιστωτικής κάρτας τουλάχιστον μία φορά ανά τρίμηνο: 120% επί του παγίου ετησίως
• Ποινή κατάργησης πιστωτικής κάρτας: 10 ευρώ
• Ποινή άρνησης έκδοσης προσφερόμενης πιστωτικής κάρτας: 10 ευρώ
• Ποινή χρήσης οχήματος με θερμικό κινητήρα (παραβίαση πράσινων πολιτικών): 12 ευρώ/εξάμηνο
• Ποινή μη αναβαθμισμένης έκδοσης λογισμικού λειτουργικού συστήματος τηλεφώνου/Desktop: 30 ευρώ ετησίως
• Ποινή απασχόλησης υπαλλήλου για λειτουργίες που μπορούν να πραγματοποιηθούν online: 3 ευρώ τα πρώτα 15 λεπτά και 1 ευρώ επιπλέον ανά πεντάλεπτο πέραν των πρώτων 15 λεπτών.
• Σε ραντεβού με φυσική παρουσία, σε περίπτωση έντονης διαφωνίας με τους υπαλλήλους της τράπεζας, ο πελάτης χρεώνεται ένα ευρώ για κάθε ντεσιμπέλ που παράγει πάνω από τα 55 ντεσιμπέλ. Από τα 62 ντεσιμπέλ και πάνω το κόστος προσαρμόζεται στα πέντε ευρώ ανά επιπλέον ντεσιμπέλ, προσαυξημένο με ένα 50% ανά δέκα δευτερόλεπτα παραμονής στα ίδια ντεσιμπέλ.
• Ποινή φτερνίσματος εντός καταστήματος: 50 ευρώ για κάθε φτέρνισμα εφόσον ο πελάτης δεν προνοήσει να φράξει το στόμα του με το χέρι ή με κάποιο φαρδύ και πλατύ αντικείμενο ικανό να εμποδίσει την εκτόξευση υγροσωματιδίων στον αέρα. 20 ευρώ αν το φράξει με την παλάμη του και 2 ευρώ αν το φράξει με το εσωτερικό του αγκώνα του. Εφόσον ζητήσει συγγνώμη και στην περίπτωση του αγκώνα και μόνο, τα 2 ευρώ επιστρέφονται (με μία παρακράτηση 15%).

  Γιώργος - Γιαλούρης

Εκδοτική παραγωγή στην Ελλάδα: εικονική πραγματικότητα;

 

Η χρυσή εποχή του ελληνικού βιβλίου;

του ΚΩΣΤΑ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗ

neonplanodion.gr

~.~

Διάβασα τις προάλλες το άρθρο της Λαμπρινής Κουζέλη για την κατάσταση του ελληνικού βιβλίου και ομολογουμένως έμεινα άναυδος. Ούτε λίγο ούτε πολύ, η εικόνα που μεταφέρει το άρθρο είναι αυτή μιας χρυσής εποχής. «Βρίσκεται το ελληνικό βιβλίο στην πιο ώριμη στιγμή της ιστορίας του;» ερωτά η καλή δημοσιογράφος. Και απαντά: «Εκτιμούμε πως ναι». Και παρακάτω διευκρινίζει:

«Θεσμική στερέωση και πολιτειακή υποστήριξη, καλπάζουσα εκδοτική παραγωγή, νέοι εκδότες, επαγγελματική συνείδηση, πλουραλισμός σωματείων και μια βεντάλια δράσεων σε όλη την Ελλάδα δίνουν την εντύπωση ενός ακμαίου τοπίου με δυνατότητες ανάπτυξης και εξωστρέφειας».

Νομίζω ότι έχουμε να κάνουμε εδώ με μια συνηθισμένη ιστορικά σύγχυση. Η Κουζέλη ερμηνεύει τα τυπικά συμπτώματα του πληθωρισμού που συνοδεύουν συνήθως την έκπτωση, την παρακμή μιας δραστηριότητας, ως θετικούς ποιοτικούς δείκτες! Ή, με άλλα λόγια, βλέπει τη φωταγωγημένη βιτρίνα και αγνοεί τα λογιστικά βιβλία του καταστήματος.

Η πραγματικότητα είναι όμως η αντίθετη. Όσο αβγατίζουν οι βιβλιεμπορικοί μας μηχανισμοί (εκδόσεις, εκθέσεις, φεστιβάλ, δημόσιοι και ιδιωτικοί θεσμοί) τόσο υποχωρεί η αναγνωστική μας κουλτούρα, όσο ευτυχούν οι αριθμοί (των τίτλων και των εκδηλώσεων), τόσο δυστυχούν οι άνθρωποι πίσω τους. Ακριβώς αυτό το πρώτο (η γιγάντωση των μηχανισμών προβολής), είναι αλάθευτο σημάδι του δεύτερου (της υποχώρησης της πραγματικής ζήτησης του προβαλλόμενου προϊόντος).

Επανειλημμένα το έχουμε δει αυτό ιστορικά: από τους τεράστιους καθεδρικούς που η Ευρώπη ανήγειρε μεταναγεννησιακά (όταν ο χριστιανισμός δηλαδή ήδη έχει πάρει την κάτω βόλτα) ώς τα πολυτελέστατα μουσικά μέγαρα και τις όπερες που ειδικά τα τελευταία χρόνια (όταν η λόγια μουσική παράδοση φθίνει παντού) φυτρώνουν σαν μανιτάρια σε όλον τον πλανήτη.

Για να αναφέρω ένα παράδειγμα που έχω κι αλλού χρησιμοποιήσει (στο βιβλίο μου Η τέχνη που αυτοκτονεί), το να ισχυρίζεσαι σήμερα ότι το βιβλίο είναι στην καλύτερη στιγμή του κρίνοντας από αυτούς τους επιπόλαιους δείκτες, είναι σαν να θεωρείς ότι το αρχαίο ελληνικό θέατρο ακμάζει στους ελληνιστικούς και τους ρωμαϊκούς χρόνους, επειδή τότε χτίζονται ή ανακαινίζονται τα μεγάλα και πολυτελή θέατρα…

Συγχρόνως όμως και η ίδια η Κουζέλη παραδέχεται ότι δεν έχουμε τον κρίσιμο ποσοτικό δείκτη: τι τέλος πάντων από όλη αυτή την γαργαντουώδη παραγωγή έχει πραγματική ζήτηση; Ευτυχώς, σε άλλες χώρες αυτά τα στοιχεία τα ξέρουμε. Ο Steven Piersanti, ανώτερο στέλεχος των Berrett-Koehler Publishers στις ΗΠΑ, τα συνοψίζει σ’ ένα καίριο κείμενό του που, διόλου τυχαία, τιτλοφορείται «Οι 10 φρικτές αλήθειες για τις βιβλιοεκδόσεις». Συνοψίζω κι εγώ με τη σειρά μου τα συμπεράσματά του παρακάτω.

Ας κρίνει ο Έλληνας συγγραφέας, εκδότης, αναγνώστης εξ ιδίων: είναι ή δεν είναι τέτοια, και χειρότερη, η κατάσταση στην Ελλάδα; Ζητήματα όπως η ανάγνωση και η γραφή, η κατάπτωση της παιδείας και ο απαλφαβητισμός, ιδίως των νέων, είναι σοβαρά, δεν αφορούν μόνον την βιβλιαγορά με τη στενή έννοια του όρου, αφορούν το μέλλον αυτού του τόπου, αν έχει… Δεν χωρούν εξωραϊσμοί εδώ. Ο διάλογος, πάνω στη βάση της πραγματικότητας, επείγει.

Οι «10 φρικτές αλήθειες» του Piersanti:

1. Εκδίδονται πλέον τεράστιοι αριθμοί βιβλίων: το 2025 κυκλοφόρησαν στις ΗΠΑ περίπου 4,2 εκατομμύρια νέοι τίτλοι.

2. Η αγορά βιβλίου είναι υπερκορεσμένη, με δεκάδες εκατομμύρια διαθέσιμους τίτλους και αυξανόμενο ανταγωνισμό από διαδίκτυο, κοινωνικά δίκτυα και AI.

3. Η συνολική αγορά βιβλίου έχει ουσιαστικά συρρικνωθεί σε πραγματικούς όρους τα τελευταία είκοσι χρόνια.

4. Οι μέσες πωλήσεις ανά νέο βιβλίο είναι πολύ μικρές και μειώνονται· ακόμη και πολλά βιβλία παραδοσιακών εκδοτών δεν ξεπερνούν τις 2.000 πωλήσεις. [Προσθήκη δική μου: Αυτά τα 2.000 αντίτυπα αφορούν μια αγορά 320.000.000 κατοίκων. Στα 10.000.000 του πληθυσμού της Ελλάδας, αυτό θα αντιστοιχούσε σε πωλήσεις 62 αντιτύπων ανά βιβλίο.]

5. Η πιθανότητα να τοποθετηθεί ένα συγκεκριμένο βιβλίο στα ράφια ενός βιβλιοπωλείου είναι μικρότερη του 1%.

6. Κάθε χρόνο γίνεται δυσκολότερη η πώληση νέων τίτλων, ενώ οι πωλήσεις συγκεντρώνονται όλο και περισσότερο σε λίγους γνωστούς συγγραφείς και τίτλους.

7. Τα περισσότερα βιβλία απευθύνονται στην κοινότητα ή στο ήδη υπάρχον κοινό του συγγραφέα, όχι σε ένα αόριστο «γενικό κοινό».

8. Το μεγαλύτερο μέρος του μάρκετινγκ έχει μεταφερθεί από τους εκδότες στους ίδιους τους συγγραφείς.

9. Κάθε βιβλίο αποτελεί καινούργιο προϊόν με μεγάλο κόστος παραγωγής, αλλά συνήθως αποφέρει σχετικά μικρό συνολικό τζίρο, περιορίζοντας την επένδυση του εκδότη.

10. Τα παραδοσιακά επιχειρηματικά μοντέλα της έκδοσης κλονίζονται, καθώς η ΤΝ υποκαθιστά σε μεγάλο βαθμό το βιβλίο ως μέσο αναζήτησης εξειδικευμένων πληροφοριών.

Όλο το άρθρο του Αμερικανού εκδότη εδώ.

Το άρθρο της Λαμπρινής Κουζέλη εδώ.

*

Βιολογικά προϊόντα: αξίζει να τα καταναλώνουμε , έστω κι αν είναι ακριβά;

Βιολογικά προϊόντα: Είναι τελικά πιο υγιεινά από τα άλλα;

Τα βιολογικά τρόφιμα σίγουρα δεν περιέχουν φυτοφάρμακα και άλλες ουσίες, όμως είναι όντως πιο υγιεινά από τα συμβατικά; Τι υποστηρίζουν διάφορες μελέτες. 

Γεωργία Περιμένη | 11.11.2025

cookout.skai.gr

Όλο και περισσότεροι στρεφόμαστε στα βιολογικά προϊόντα, κυρίως όσον αφορά στα λαχανικά και τα φρούτα, ως πιο υγιεινή επιλογή, προκειμένου να αποφύγουμε την κατανάλωση φυτοφαρμάκων, μαζί με αυτά. 

Και πράγματι, τα βιολογικά τρόφιμα έχουν αποκτήσει φανατικό κοινό τα τελευταία χρόνια. Από τις λαϊκές αγορές μέχρι τα ράφια των σούπερ μάρκετ, τα προϊόντα με την πράσινη ετικέτα υπόσχονται καθαρότερη, πιο φυσική και πιο υγιεινή διατροφή.

Μια ανάλυση με τίτλο “Organic Food Consumption and Risk of Obesity: A Systematic Review and Meta‑Analysis” που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Healthcare το 2022 έδειξε ότι η κατανάλωση βιολογικών τροφίμων σε έναν πληθυσμό 104.488 ατόμων συνδέθηκε με περίπου 11% χαμηλότερη πιθανότητα εμφάνισης παχυσαρκίας  σε σύγκριση με όσους δεν κατανάλωναν βιολογικά.

Τέλος, μια νεότερη ανασκόπηση του 2023 από το Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Ανθρώπινης Διατροφής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου εξέτασε 21 κύριες μελέτες ενήλικων (>18 ετών) με κατανάλωση βιολογικών για διάστημα περίπου 6 μηνών και εντόπισε ότι υπάρχει μια αρνητική σχέση, δηλαδή υψηλότερη κατανάλωση βιολογικών συνδέθηκε με χαμηλότερη πιθανότητα εμφάνισης παραγόντων καρδιομεταβολικού κινδύνου (παχυσαρκία, υπέρταση, διαβήτης).

Ωστόσο, οι συγγραφείς τονίζουν ότι απαιτούνται περισσότερες «πειραματικές» ή τυχαιοποιημένες μελέτες για να εξακριβωθούν τα αίτια.

Ακόμη πιο πρόσφατα, μία μελέτη του 2024 με τίτλο "A Comprehensive Analysis of Organic Food: Evaluating Nutritional Value and Impact on Human Health", διαπίστωσε ότι τα άτομα που καταναλώνουν περισσότερα βιολογικά τρόφιμα τείνουν να έχουν χαμηλότερο σωματικό βάρος και καλύτερα επίπεδα θρεπτικών συστατικών στο αίμα τους. 

Σύμφωνα με την ίδια, τα βιολογικά τρόφιμα συνήθως περιέχουν περισσότερες βιταμίνες και μέταλλα και λιγότερα επιβλαβή κατάλοιπα. 

Άκρως ενδιαφέροντα είναι και τα ευρήματα έρευνας που δημοσιεύτηκε στο Cambridge University Press και αφορά τα βιολογικά κρεατικά και τα γαλακτοκομικά.

Όπως αναφέρει, το βιολογικό γάλα και κρέας περιέχουν συχνά περισσότερα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα — μερικές φορές έως και 50% περισσότερο από ό,τι τα συμβατικά προϊόντα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η διατροφή των βιολογικών ζώων περιλαμβάνει περισσότερο γρασίδι και τριφύλλι. 

Ωστόσο, μία μελέτη στο περιοδικό Nutrition Reviews έδειξε ότι, αν και υπάρχουν ενδείξεις για ωφέλιμη συσχέτιση μεταξύ κατανάλωσης βιολογικών τροφίμων και ορισμένων δεικτών υγείας (όπως έκθεση σε φυτοφάρμακα), τα στοιχεία παραμένουν περιορισμένα και σε πολλές περιπτώσεις «μη επαρκή» για να αποδειχθεί καθολική υπεροχή των προϊόντων αυτών, σε σχέση με τα συμβατικά. 

Επομένως, σαφής απάντηση για το αν είναι τελικά τα βιολογικά τρόφιμα είναι πιο υγιεινά, σε σχέση με τα άλλα, δεν υπάρχει, τουλάχιστον μέχρι στιγμής. 

Ποια φρούτα έχουν τα περισσότερα φυτοφάρμακα σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ;

Τι σημαίνει τελικά «βιολογικό»; 

Στην πραγματικότητα, «βιολογικό» δεν σημαίνει αυτόματα και θρεπτικό ή ασφαλές, όπως πολλοί νομίζουμε. Ο όρος «βιολογικό προϊόν» στην πραγματικότητα αναφέρεται σε προϊόντα που παράγονται σύμφωνα με ορισμένα πρότυπα φυσικής καλλιέργειας και παραγωγής, τα οποία περιορίζουν ή αποκλείουν τη χρήση συνθετικών χημικών ουσιών. Τα προϊόντα αυτά δεν καλλιεργούνται με χημικά λιπάσματα και φυτοφάρμακα, δεν προέρχονται από γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, ενώ για την παραγωγή τους έχει ακολουθηθεί φυσική διατροφή και φροντίδα ζώων (για ζωικά προϊόντα). 

Ζώα δηλαδή που παράγουν γάλα, κρέας ή αυγά πρέπει να τρέφονται με βιολογικές τροφές και να έχουν πρόσβαση σε φυσικό περιβάλλον. Δεν επιτρέπεται επίσης η χρήση συνθετικών ορμονών ή αντιβιοτικών εκτός περιπτώσεων ανάγκης.

Για να λάβουν αυτόν τον χαρακτηρισμό τα προϊόντα περνούν από ελέγχους, για να διαπιστωθεί αν τηρούνται οι παραπάνω κανονισμοί. 

Τι μπορούμε να κάνουμε για να μειώσουμε την κατανάλωση φυτοφαρμάκων

Όσον αφορά πάντως τα φυτοφάρμακα, μπορούμε σίγουρα να μειώσουμε την κατανάλωσή τους πλένοντας επιμελώς φρούτα και λαχανικά. Αν είναι δυνατόν, καλό είναι να αποφεύγουμε την κατανάλωση της φλούδας, αλλά και. Μπορούμε επίσης να μουλιάζουμε σε διάλυμα νερού με ξύδι, αλλά και το απλό τρεχούμενο νερό είναι μία αρκετά καλή συνήθεια. 

Γενικώς, είναι σημαντικό να επιλέγουμε φρούτα και λαχανικά που είναι στην εποχή τους, αφού όσα είναι εκτός εποχής συνήθως περιέχουν διάφορα φάρμακα, προκειμένου να καλλιεργηθούν εκτός της εποχής τους.

Η ΚΥΡΙΑ ΔΕΝ ΑΣΤΕΙΕΥΕΤΑΙ. ΔΑΓΚΩΝΕΙ, ΑΜΑ ΔΕΝ ΚΑΘΕΣΑΙ ΚΑΛΑ...

 

Ε ναι, υπάρχει θέμα πρεσβείας, της γνωστής

(ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ / EUROKINISSI)

2 Οκτωβρίου 2026

 

Γρηγόρης Ρουμπάνης

efsyn.gr 

Πάει, το ξεπεράσαμε κι αυτό. Σαν απλώς μια κουβέντα να ξέφυγε από την άκομψη (διπλωματικά) πρώην τηλεπαρουσιάστρια του Fox και νυν πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Αθήνα. Μια κουβέντα εν ευθυμία στο τραπέζι.

Το έκλεισε η κυβέρνηση το θέμα όπως όπως, το έκλεισε και η αντιπολίτευση με τις όποιες αντιδράσεις της και φύγαμε για άλλα. Εμ, δεν είναι έτσι. Το θέμα είναι διαχρονικό και δηλητηριάζει την πολιτική και οικονομική πολιτική της χώρας μας σε κάθε κρίσιμη φάση. Απ’ όταν ο βρετανικός λέων παρέδωσε τη σκυτάλη στον αμερικανικό αετό, η «σύμμαχος» υπερατλαντική χώρα δεν έχει παραλείψει ποτέ να δηλώνει με πράξεις και λόγια ποιος είναι ο boss σ’ αυτόν τον τόπο. Με κόστος ενίοτε τραγικό. Σχέσεις απόλυτης εξάρτησης, όπως από την εποχή της δικτατορίας έχει περιγράψει γλαφυρότερα ίσως από κάθε άλλον πολιτικό ο Ανδρέας Παπανδρέου στο βιβλίο του «Η Δημοκρατία στο απόσπασμα». Οι οποίες δεν έχουν αλλάξει.

Ναι, η κ. Κίμπερλι είπε την αλήθεια κατάφατσα στον παριστάμενο υπουργό Ενέργειας κ. Παπασταύρου και μύτη δεν άνοιξε. Αντί ο ίδιος να σηκωθεί να φύγει από το τραπέζι και ο υπουργός των Εξωτερικών να την καλέσει και να της τραβήξει το αυτί, σκέπασαν την προσβολή και την άφησαν να ξεχαστεί. Οτι τίποτα δεν μένει για πολύ κρυφό τούς το θύμισε η Wall Street Journal (και ακολούθως οι Financial Times), αποκαλύπτοντας όλο το παρασκήνιο γύρω από τη μετατροπή της Ελλάδας σε «διάδρομο» για την προώθηση του αμερικανικού φυσικού αερίου σε Βαλκάνια και Ανατολική Ευρώπη. Για τον οποίο «διάδρομο» έχει δηλώσει ευτυχισμένος ο πρωθυπουργός των συμφορών και των ταπεινώσεων. Βεβαίως. Οπότε για ποιο λόγο να ενοχληθούν ο ίδιος και οι υπουργοί του; Αστεία πράγματα. Και ίσως κάποια μέρα ο Αμερικανός πρόεδρος καταδεχτεί έστω να τον κοιτάξει.

Ναι, υπάρχει θέμα εξάρτησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες, που μόνο ταπεινώσεις έχει φέρει. Και φέρνει κι άλλες. Δεν πρόκειται για ζήτημα ενός κακού παρελθόντος γεμάτου παρεξηγήσεων και αμοιβαίων λαθών. Είναι θέμα αντίληψης της Ουάσινγκτον για την περιοχή, το Κυπριακό, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τα ευρύτερα συμφέροντά της. Αυτά είναι που οδήγησαν τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα κατά τις δεκαετίες του ’50 και του ’60, αυτά στην ανατροπή του Μακαρίου και την επί δεκαετίες πια κατοχή της μισής Κύπρου από τον Αττίλα, αυτά και στο γκριζάρισμα του Αιγαίου.

«Ο Χίτλερ ήταν ένας τεμπέλης εγκληματίας»

 

«Ο Χίτλερ ήταν ένας τεμπέλης εγκληματίας»: Γιατί πολλά απ’ όσα νομίζουμε για την άνοδο των Ναζί είναι λάθος

Σιμόνη Σωτηρέλη Παπαδοπούλου

in.gr

 

 8–10 λεπτά

---

Ο Γερμανός καλλιτέχνης και συγγραφέας Φίλιπ Ρουχ επιχειρεί, μέσα από το νέο ιστορικό βιβλίο του, να επανεξετάσει την άνοδο του Εθνικοσοσιαλιστικού Γερμανικού Εργατικού Κόμματος (NSDAP) και του Αδόλφου Χίτλερ στην εξουσία.

Η βασική του θέση είναι ότι η ιστορική αφήγηση έχει επικεντρωθεί υπερβολικά στα γεγονότα του 1932 και του 1933 —στις εκλογές, την πυρκαγιά του Ράιχσταγκ και τον Νόμο Εξουσιοδότησης— παραβλέποντας μια κρίσιμη καμπή: τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 1930.

Ο Ρουχ, γνωστός και από την καλλιτεχνική κολεκτίβα Centre for Political Beauty, η οποία είχε προκαλέσει αντιδράσεις με την κατασκευή αντιγράφου του Μνημείου του Ολοκαυτώματος δίπλα στο σπίτι πολιτικού του AfD, υποστηρίζει ότι η μελέτη της συγκεκριμένης εκλογικής αναμέτρησης αποκαλύπτει μια πολύ πιο σύνθετη και σκοτεινή εικόνα για την εκλογική επιτυχία των Ναζί.

Το εκλογικό άλμα του 1930

Το 1928 το NSDAP ήταν ακόμη ένα περιθωριακό κόμμα, όπως είπε ο Ρουχ σε συνέντευξη του στον Guardian.

Είχε συγκεντρώσει περίπου 800.000 ψήφους και είχε κερδίσει μόλις 12 έδρες στο Ράιχσταγκ.

Δύο χρόνια αργότερα, όμως, η εικόνα ήταν εντελώς διαφορετική. Στις εκλογές της 14ης Σεπτεμβρίου 1930, οι Ναζί έλαβαν περίπου 6,4 εκατομμύρια ψήφους και κατέλαβαν 107 έδρες. Η αύξηση ήταν εντυπωσιακή: μέσα σε δύο χρόνια, η κοινοβουλευτική τους δύναμη αυξήθηκε σχεδόν εννέα φορές.

Ακόμη και ο Γιόζεφ Γκέμπελς, επικεφαλής της ναζιστικής προπαγάνδας, φέρεται να θεωρούσε πριν από τις εκλογές ότι το κόμμα θα μπορούσε, στην καλύτερη περίπτωση, να εξασφαλίσει 50 έως 60 έδρες.

Το αποτέλεσμα μετέτρεψε το NSDAP από περιθωριακή πολιτική δύναμη σε δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα της χώρας, πίσω από τους Σοσιαλδημοκράτες. Παράλληλα, ξεπέρασε τα παραδοσιακά κόμματα της δεξιάς, όπως το Κόμμα του Κέντρου, το DVP και το DNVP.

Για τον Ρουχ, αυτή ήταν η πραγματική στιγμή κατά την οποία το ναζιστικό κίνημα απέκτησε ευρεία πολιτική νομιμοποίηση.

Ο Χίτλερ δεν ήταν ακόμη το επίκεντρο

Μία από τις κυρίαρχες εξηγήσεις για την επιτυχία των Ναζί συνδέεται με την προσωπικότητα του Χίτλερ και τη λεγόμενη «λατρεία του Φύρερ». Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, η χαρισματική παρουσία του Χίτλερ και η επιθυμία ενός τμήματος της γερμανικής κοινωνίας για αυταρχική ηγεσία εξηγούν την εκλογική του απήχηση.

Ο Ρουχ αμφισβητεί την εφαρμογή αυτής της θεωρίας ειδικά για την περίοδο έως το 1930. Επισημαίνει ότι εκείνη την εποχή όλα τα μεγάλα κόμματα καλλιεργούσαν, σε κάποιον βαθμό, προσωποπαγή πολιτική γύρω από τους ηγέτες τους.

Επιπλέον, ο Χίτλερ δεν βρισκόταν στην κορύφωση της πολιτικής του δραστηριότητας. Το 1929 πραγματοποίησε μόλις 29 ομιλίες, περίπου τις μισές από όσες συνήθιζε, ενώ το μεγαλύτερο μέρος τους πραγματοποιήθηκε στη Βαυαρία.

Ο Γκέμπελς μάλιστα τον κατηγορούσε για απουσία από την κομματική δράση.

«Η ηγεσία του Ράιχ βρίσκεται στο [αγαπημένο καφενείο του Χίτλερ] Café Heck ή στον κινηματογράφο», έγραψε σαρκαστικά ο Γκέμπελς.

Το 1930, ο Χίτλερ δεν ήταν πολιτικό ιδιοφυΐα. Ήταν ένας τεμπέλης εγκληματίας που κοιμόταν μέχρι το μεσημέρι, όπως υποστηρίζει ο Ρουχ.

Η προπαγάνδα δεν αρκεί ως εξήγηση

Ούτε η ναζιστική προπαγάνδα, σύμφωνα με τον Ρουχ, εξηγεί από μόνη της την επιτυχία.

Παρότι ο Γκέμπελς είχε επενδύσει σημαντικές προσπάθειες σε κομματικές εφημερίδες και έντυπα, όπως το Der Angriff, το Völkischer Beobachter και το Illustrierter Beobachter, η πρώιμη ναζιστική προπαγάνδα απείχε πολύ από την επαγγελματική, τεχνολογικά προηγμένη μηχανή που συνδέεται σήμερα με το καθεστώς του Τρίτου Ράιχ.

Τα έντυπα είχαν περιορισμένη απήχηση, ενώ άλλα κόμματα διέθεταν σημαντικά μέσα πολιτικής προβολής. Για τον Ρουχ, επομένως, η εικόνα μιας άρτια οργανωμένης ναζιστικής προπαγάνδας δεν μπορεί να μεταφερθεί αυτούσια στην προ του 1930 περίοδο.

Ο Αδόλφος Χίτλερ να κάνει τον ναζιστικό χαιρετισμό σε μια συγκέντρωση στη Νυρεμβέργη το 1928. (Εικόνα: Εθνική Υπηρεσία Αρχείων και Εγγράφων, 242-HAP-1928)

Η οικονομική κρίση και τα όριά της

Η οικονομική κατάρρευση της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης αποτελεί μία από τις πιο διαδεδομένες εξηγήσεις για την άνοδο του ναζισμού. Η Μεγάλη Ύφεση, η ανεργία και η κατάρρευση των εξαγωγών δημιούργησαν ένα περιβάλλον βαθιάς κοινωνικής ανασφάλειας.

Ο Ρουχ, ωστόσο, υποστηρίζει ότι η οικονομική κρίση δεν αρκεί για να εξηγήσει το τεράστιο εκλογικό άλμα του 1930. Η κρίση από το κραχ της Wall Street χρειάστηκε χρόνο για να μεταδοθεί πλήρως στη Γερμανία. Η σοβαρότερη χρηματοπιστωτική κατάρρευση σημειώθηκε το 1931, όταν κατέρρευσαν μεγάλες γερμανικές τράπεζες.

Επιπλέον, σύμφωνα με την ερμηνεία του, οι περιοχές με υψηλή ανεργία δεν ήταν κατ’ ανάγκη εκείνες όπου οι Ναζί σημείωναν τις μεγαλύτερες επιτυχίες. Αντίστοιχα, δεν επιβεβαιώνεται απλά η άποψη ότι το NSDAP στηρίχθηκε κυρίως σε νέους ψηφοφόρους ή σε περιοχές με ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό πρωτοεμφανιζόμενων ψηφοφόρων.

Η οικονομική κρίση μπορεί να εξηγεί μέρος της περαιτέρω ενίσχυσης των Ναζί το 1932, αλλά ο Ρουχ θεωρεί ότι δεν εξηγεί επαρκώς την εννιαπλάσια αύξηση της εκλογικής τους δύναμης από το 1928 στο 1930.

Ένας «άνθρωπος-διαφημιστικός πυλώνας», όπως απεικονίζεται στην εφημερίδα του ναζιστικού κόμματος «Illustrierter Beobachter» στις 17 Νοεμβρίου 1928. Φωτογραφία: Philipp Ruch

Η κρίση αξιοπιστίας των παραδοσιακών κομμάτων

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει ο Ρουχ στην κατάσταση των παραδοσιακών δεξιών κομμάτων.

Μεταξύ 1928 και 1929, αρκετά από αυτά πέρασαν σε πιο σκληρές πολιτικές γραμμές. Οι ψηφοφόροι, επομένως, δεν είχαν ανάγκη να στραφούν αποκλειστικά στο NSDAP για να βρουν εθνικιστικές ή αυταρχικές πολιτικές θέσεις.

Το DNVP, μάλιστα, διεξήγαγε ακόμη πιο έντονα αντισημιτική εκστρατεία από τους Ναζί, αλλά υπέστη σημαντικές απώλειες στις εκλογές του 1930.

Για τον Ρουχ, το κρίσιμο στοιχείο ήταν η αξιοπιστία. Τα παραδοσιακά κόμματα αντιμετώπιζαν εσωτερικές αντιπαραθέσεις και κατηγορίες ότι είχαν απομακρυνθεί από τις πολιτικές παραδόσεις τους. Το DVP, για παράδειγμα, δέχθηκε κριτική ακόμη και από κομματικές εφημερίδες για την εγκατάλειψη της κληρονομιάς του Γκούσταβ Στρέζεμαν.

Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την ανάλυσή του, δημιούργησε ένα κενό αξιοπιστίας στο οποίο μπόρεσαν να εισέλθουν οι Ναζί.

Η βία ως πολιτικό μήνυμα

Το πιο ανατρεπτικό στοιχείο της ερμηνείας του Ρουχ αφορά τον ρόλο της πολιτικής βίας.

Υποστηρίζει ότι η βία δεν αποτελούσε απλώς περιθωριακό χαρακτηριστικό του NSDAP, αλλά κεντρικό τμήμα της πολιτικής του ταυτότητας. Ήδη από τα πρώτα χρόνια του κόμματος, ο Χίτλερ μιλούσε για την εξόντωση των πολιτικών αντιπάλων του.

Κατά τον Ρουχ, το NSDAP δεν προσπάθησε το 1930 να εμφανιστεί ως ένα συμβατικό κόμμα που θα επικεντρωνόταν στην κοινωνική πολιτική ή στην οικονομική ανάπτυξη. Η πολιτική του επικοινωνία ήταν πολύ πιο συγκρουσιακή και συνδεδεμένη με την απειλή και τη βία.

Αυτή η διάσταση, υποστηρίζει, μπορεί να αποτελεί κλειδί για την κατανόηση της εκλογικής του επιτυχίας.

Οι παραλληλισμοί με το σήμερα

Ο Ρουχ επιχειρεί να συνδέσει την ιστορική ανάλυση με την άνοδο σύγχρονων ακροδεξιών κομμάτων στην Ευρώπη, χωρίς να θεωρεί ότι οι ιστορικές συνθήκες είναι ίδιες.

Αναφέρεται ειδικότερα στο γερμανικό AfD και στις αποκαλύψεις σχετικά με σχέδια μαζικών απελάσεων ή «επαναπατρισμού» μεταναστών, οι οποίες προκάλεσαν μεγάλες αντιδράσεις και διαδηλώσεις στη Γερμανία. Κατά την άποψή του, τα σκάνδαλα και οι δημοσιογραφικές αποκαλύψεις δεν οδηγούν πάντοτε σε μακροχρόνια αποδυνάμωση των ακροδεξιών κομμάτων.

Η κεντρική προειδοποίησή του είναι ότι η πολιτική βία και οι φαντασιώσεις εκδίκησης δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως απλή ρητορική. Διαχωρίζει, ωστόσο, την πολιτική επικοινωνία από τα συγκεκριμένα πολιτικά σχέδια και υποστηρίζει ότι, όταν υπάρχουν ενδείξεις για εγκληματική συμπεριφορά, πρέπει να εξετάζεται η εφαρμογή του ποινικού δικαίου.

Η ιστορική εμπειρία του NSDAP, σύμφωνα με τον Ρουχ, δείχνει τελικά ότι η άνοδος ενός εξτρεμιστικού κόμματος δεν εξηγείται από έναν μόνο παράγοντα — ούτε από το χάρισμα ενός ηγέτη, ούτε από την προπαγάνδα, ούτε από την οικονομική κρίση. Η εκλογική επιτυχία του 1930, όπως την παρουσιάζει, προέκυψε από την αλληλεπίδραση της κρίσης των παραδοσιακών κομμάτων, της απώλειας πολιτικής αξιοπιστίας και της ικανότητας ενός βίαιου πολιτικού κινήματος να μετατρέψει τη σύγκρουση σε εκλογικό μήνυμα.

Ακριβώς γι’ αυτό, θεωρεί ότι η κατανόηση της περιόδου πριν από την κατάληψη της εξουσίας από τον Χίτλερ είναι κρίσιμη: η δημοκρατία δεν καταλύθηκε σε μία μόνο νύχτα, αλλά είχε ήδη αρχίσει να μετασχηματίζεται πολιτικά αρκετά χρόνια νωρίτερα.

«Ένα φιλί πριν πεθάνεις» : Κλασικό αστυνομικό θρίλερ του Άιρα Λεβίν σε μια πολύ καλή μεταφορά του στη "μεγάλη οθόνη" (1956)

 

Κλασικό αστυνομικό βιβλίο του Άιρα Λεβίν, που πρωτοδιαβάσαμε στην Ελλάδα σε μετάφραση Γιάννη Λάμψα από τις "θρυλικές" « Εκδόσεις Γαλαξίας» της Καθημερινής.

Ira Levin(1929-2007)

 

A Kiss Before Dying (novel)

Ένα σύγχρονο κλασικό θρίλερ . Η ιστορία του Levin επικεντρώνεται σε έναν γοητευτικό, έξυπνο άνθρωπο που δεν θα σταματήσει σε τίποτα, ακόμα και σε φόνο, για να φτάσει εκεί που θέλει. Το πρόβλημά του είναι μια έγκυος που τον αγαπάει. Η λύση περιλαμβάνει απεγνωσμένα μέτρα.

Η τεχνική του Λέβιν είναι απαράμιλλη. Στο "Ένα φιλί πριν πεθάνεις",  την αφήγηση μιας κυνικής και πανευφυούς πλεκτάνης σε βάρος τριών πλουσίων κοριτσιών, ο δολοφόνος παρουσιάζεται συνεχώς και συνεχώς χάνεται, παίζοντας με την νοημοσύνη και την αγωνία του αναγνώστη.

 

Ο Μπαντ Κόρλις (Ρόμπερτ Βάγκνερ) είναι ένας φιλόδιοξος φοιτητής, που φλερτάρει την Ντόροθι (Τζόαν Γούντγουορντ) για την περιουσία της. Όταν εκείνη μένει έγκυος, ο Μπαντ γνωρίζοντας πως ο πατέρας θα την αποκληρώσει, την σκοτώνει κάνοντας το να φανεί σαν αυτοκτονία. Μετά, αρχίζει να φλερτάρει την αδελφή της Ντόροθι, την Έλεν (Βιρτζίνια Λέιθ). Η Έλεν, κάποια στιγμή, βρίσκει στοιχεία για τον φόνο της αδελφής της, και αρχίζει να πλησιάζει στον δολοφόνο, που όμως ήδη βρίσκεται δίπλα της..

Beethoven ~ Moonlight Sonata + 400 Paintings

Classical Music : Ludwig van Beethoven - Κλασική Μουσική: Λούντβιχ βαν Μπετόβεν - Σονάτα του Σεληνόφωτος + 400 Πίνακες Ζωγραφικής. Οι εικόνες σε αυτό το βίντεο βασίζονται σε πίνακες που είναι κοινό κτήμα. Μπορείτε να τους βρείτε στη Wikipedia.

 

ΧΟΡΟΣ LIVE / 5 TANGO'S | Tribute to Hans van Manen | Dutch National Ballet

TCE LIVE / 5 TANGO'S | Tribute to Hans van Manen

 

 | Dutch National Ballet

Ένας φόρος τιμής στον Χανς βαν Μάνεν, οραματιστή χορογράφο και σημαντική φυσιογνωμία στον ευρωπαϊκό χορό του 20ού αιώνα, από το Ολλανδικό Εθνικό Μπαλέτο του Άμστερνταμ με το διάσημο μπαλέτο του 5 TANGO'S. 
Δημιουργημένο το 1977, σε μουσική του Αργεντινού συνθέτη Άστορ Πιατσόλα, αυτό το μπαλέτο συνδυάζει το συγκρατημένο πάθος του τάνγκο και τη γεωμετρική αυστηρότητα του κλασικού χορού. 
************* 
5 Τάνγκο
Δημιουργήθηκε για το Εθνικό Μπαλέτο της Ολλανδίας στις 3 Νοεμβρίου 1977
Χανς βαν Μάνεν | χορογραφία
Άστορ Πιατσόλα | μουσική (Πέντε Αισθήσεις Τάνγκο)
Ζαν Πολ Βρουμ | σκηνικά και κοστούμια
Γιαν Χόφστρα | φώτα
Salome Leverashvili, Qian Liu, Maia Makhateli, Anna Ol, Riho Sakamoto, Anna Tsygankova, Jessica Xuan, Yuanyuan Zhang, Constantine Allen, Young Gyu Choi, Giorgi Potskhishvili, Timothy van Poucke, Semyon Velichko | σόλο χορευτές
************* 
Μια παραγωγή Oxymore | Théâtre des Champs-Élysées | Ολλανδικό Εθνικό Μπαλέτο | Albert Sarfati International Productions
Με τη συμμετοχή του La Caisse des Dépôts / Προστάτης των οπτικοακουστικών εκπομπών του Théâtre des Champs-Elysées
Με τη συμμετοχή των Mezzo και Medici.tv
Στο πλαίσιο της σεζόν TranscenDanses
Σκηνοθεσία: Stéphane Vérité
Ηχογραφήθηκε στο Théâtre des Champs-Élysées τον Ιούνιο του 2026

ΚΑΝΙΣΤΡΟ ΕΚΛΕΚΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ

 ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ

ΣΤΙΧΟΙ, 2

Στίχοι που κραυγάζουν
στίχοι που ορθώνονται τάχα σαν ξιφολόγχες
στίχοι που απειλούν την καθεστηκυία τάξη
και μέσα στους λίγους πόδες τους
κάνουν ή ανατρέπουν την επανάσταση,
άχρηστοι, ψεύτικοι, κομπαστικοί,
γιατί κανένας στίχος σήμερα δεν ανατρέπει καθεστώτα
κανένας στίχος δεν κινητοποιεί τις μάζες.
(Ποιες μάζες; Μεταξύ μας τώρα –
ποιοι σκέφτονται τις μάζες;
Το πολύ μια λύτρωση ατομική, αν όχι ανάδειξη.)
Γι’ αυτό κι εγώ δε γράφω πια
για να προσφέρω χάρτινα ντουφέκια
όπλα από λόγια φλύαρα και κούφια.
Μόνο μιαν άκρη της αλήθειας να σηκώσω
να ρίξω λίγο φως στην πλαστογραφημένη μας ζωή.
Όσο μπορώ, κι όσο κρατήσω.

Αύγουστος 1957

Η Αλεξάνδρα Χαΐνη προτείνει 60 βιβλία για ένα βροχερό φθινόπωρο

 

60 βιβλία για ένα βροχερό φθινόπωρο 

Irma Rahn

 

από την Αλεξάνδρα Χαΐνη*

oanagnostis.gr

Νέοι καιροί, ίδια ήθη. Συγνώμη για την παράφραση, αλλά δεν βρίσκω καλύτερη εισαγωγή για αυτή την αγαπημένη συνήθεια, που δεν είναι άλλη από το «ξεφύλλισμα» των εκδόσεων του φθινοπώρου.

Με αρκετά βιβλία ακόμη στη ντάνα με τα αδιάβαστα της προηγούμενης σεζόν, αλλά μετά από ένα χορτάτο, αναγνωστικά τουλάχιστον, καλοκαίρι, νιώθω έτοιμη για νέες εμπειρίες. Πάντα με τον ενθουσιασμό ενός (μεγάλου) παιδιού που διψάει να ανακαλύψει κάτι καινούργιο, κάτι αναπάντεχο, κάτι που θα χαρίσει ξανά και ξανά στους αγαπημένους του.

Εδώ έχω επιλέξει βιβλία πεζογραφίας, ελληνικά και ξένα, που μου έκαναν κλικ, με βάση αυτά που μου αρέσουν, με ενδιαφέρουν και με συγκινούν. Το αυτό, δε, επιθυμώ και δι’ υμάς.

Και για να μην υπάρξουν παρεξηγήσεις, στη λίστα δεν έχω συμπεριλάβει (πολλά) αστυνομικά, ούτε όμως και βιβλία fantasy και επιστημονικής φαντασίας, με τα οποία έχω πάρει διαζύγιο.

Πως είδε η ΑΙ τον Τίτο Πατρίκιο με τα 23 πρόσωπα που βιογραφεί.

Ξεκινάμε με ελληνική πεζογραφία. Ο ποιητής Τίτος Πατρίκιος (κάνω μια μικρή παρασπονδία), κυκλοφορεί στην Κίχλη το Άνθρωποι που γνώρισα, μια σειρά πεζών κειμένων που αναφέρονται σε ανθρώπους με τους οποίους συνδέθηκε στον έναν σχεδόν αιώνα που βρίσκεται στον πλανήτη. Κάποιους, όπως λέει ο ίδιος, τους γνώρισε τον καιρό της Κατοχής, αρκετούς τα δύσκολα χρόνια του Εμφυλίου ή της Χούντας και μερικούς τα χρόνια της Μεταπολίτευσης

 Στην Κίχλη επίσης, το Και σώμα χωρίς αίμα του Μιχάλη Μακρόπουλου, μια συλλογή διηγημάτων όπου ζωντανοί συναντιόνται με νεκρούς στη μεθόριο της μνήμης νιώθοντας άλλοτε φρίκη, τρόμο, θλίψη, κι άλλοτε, προπαντός, αγάπη. Το περιμένω πώς και πώς (όπως και την ολοκλήρωση του διηγήματός του «Η μεταφυσική του καλού κηπουρού» που δημοσιεύει αυτή την περίοδο σε συνέχειες στον Αναγνώστη).

Ο Αύγουστος Κορτώ δε χρειάζεται συστάσεις, μόνο φίλους. Το τελευταίο του βιβλίο Παιδάκι μ’ άσπρα γένια (Πατάκης) είναι μια βόλτα στο απρόβλεπτο μυαλό του, «σαν παιχνίδι που παίζει το φως με το σκοτάδι εδώ και κοντά μισόν αιώνα», όπως λέει, με μπόλικη μουσική και αυτοβιογραφικά στοιχεία. Από τον Πατάκη κυκλοφορεί και το τελευταίο βιβλίου του βραβευμένου με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος (Ανάληψη, εκδ. Πατάκη, 2023), Ηλία Λ. Παπαμόσχου, Η τελευταία επιθυμία: «Δεν ξέρω αν αυτές τις ιστορίες τις έζησα ή τις φαντάστηκα, ξέρω όμως ότι είναι μια ακόμη οφειλή, επιπλέον χρόνος κρυμμένος στις πτυχές του τόπου», γράφει ο ίδιος.

Ο πολυγραφότατος και πολυβραβευμένος, από την Ακαδημία Αθηνών (2013) και όχι μόνο, Σωτήρης Δημητρίου, του οποίου το όνομα αναφέρθηκε πρόσφατα στο πλαίσιο του debate περί χρήσης της ντοπιολαλιάς στη σύγχρονη λογοτεχνία, κυκλοφορεί στον Πατάκη το Νέα Ελβετία – Νέα Σουηδία – πολύ μου αρέσει ο τίτλος, αλλά και η περιγραφή του βιβλίου, υπόσχεται πολλά: «Η Δομένικα, η Φρόσω, ο Κόρτο Μαλτέζε, η Γιαννούλα, ο Δονάτος, ο Φρατέλο, ο Γκαμπέν, η Ευταλία, ο Ράκης είναι μερικοί από τους ήρωες του βιβλίου. Ο τόπος του είναι οι παρυφές μιας επαρχιακής πόλεως και το χρονικό του εύρος η μεταπολεμική Ελλάδα μέχρι τις μέρες μας».

Το νέο μυθιστόρημα του Βαγγέλη Αυδίκου, Γριβάδι, που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Εστία, μου κίνησε το ενδιαφέρον παρότι δεν έχω περισσότερα στοιχεία. Ίσως επειδή το γριβάδι μου θυμίζει τις Πρέσπες. Ο Αυδίκος έχει εκδώσει πέντε μυθιστορήματα, μία συλλογή διηγημάτων και πάνω από είκοσι βιβλία με μελέτες και είναι ομότιμος καθηγητής Λαογραφίας στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας. Από τις εκδόσεις της Εστίας κυκλοφορεί επίσης το μυθιστόρημά του Οδός Οφθαλμιατρείου (2019).

Περιμένω φυσικά το νέο βιβλίο του Γιάννη Πάσχου από τις εκδόσεις Ισνάφι. Το Άγριες μέρες είναι μια πραγματική ιστορία κορυφαίας παραφροσύνης, βαθιάς θλίψης και απόλυτης γελοιότητας. Είναι η ηχώ που αφήνει η προσπάθεια των
ανθρώπων όταν παλεύουν μανιωδώς να συντρίψουν τους συνανθρώπους τους. Φαντάζει δε, ακόμη τραγικότερη, όταν όλα γίνονται εν ονόματι της πατρίδας.

Να και ένα new entry στον Ίκαρο: Ιάσονας Μικρώνης. Η πρώτη του συλλογή διηγημάτων Η Ζωντανίνα, μας συστήνει έναν λογοτεχνικό κόσμο γεμάτο αλήθεια, τρυφερότητα και σωτήριο χιούμορ. Κι άλλο ένα στο Μεταίχμιο: ο μεταφραστής Βασίλης Τσαλής κα η συλλογή διηγημάτων Αθλητικά παπούτσια Νο 7. Ιστορίες στη σύγχρονη μεγαλούπολη και στα απρόσμενα ξέφωτά της. Καλή επιτυχία!

Δεν βλέπω όνειρα συνήθως είναι ο τίτλος του νέου μυθιστορήματος του επίσης πολυβραβευμένου Ηλία Μαγκλίνη, που θα κυκλοφορήσει από το Μεταίχμιο. Η ιστορία, η μνήμη και ο μυθιστορηματικός λόγος του συγγραφέα υπόσχονται ένα συναρπαστικό αφήγημα. Το βιβλίο αναδεικνύει μια σχεδόν άγνωστη ιστορική πραγματικότητα: Εβραίοι σε στρατεύσιμη ηλικία που επέζησαν από το Ολοκαύτωμα, με την επιστροφή τους στην Ελλάδα, κατατάχθηκαν υποχρεωτικά στον στρατό και βρέθηκαν έτσι εκ νέου αντιμέτωποι με τον πόλεμο, τον Εμφύλιο αυτή τη φορά.

Ο Κώστας Ακρίβος επιστρέφει στο Μεταίχμιο επίσης, με το Βάρδια στο Μόμπι Ντικ: 6 + 1 σημειώματα για τη Φάλαινα του Χέρμαν Μέλβιλ, μια «δημιουργική συνομιλία» με το εμβληματικό μυθιστόρημα, που ανοίγει νέους δρόμους στην ανάγνωσή του.

Ο Αλέξης Σταμάτης έφυγε πριν λίγο καιρό από τη ζωή μετά από πολυετή ασθένεια. Άφησε πίσω του ένα πλούσιο λογοτεχνικό έργο αλλά και ένα προς έκδοση μυθιστόρημα, το Ρίβα (Μεταίχμιο), ως παρακαταθήκη. Ένα μυθιστόρημα για την τέχνη, την απώλεια και την τεχνητή νοημοσύνη, μια ιστορία στην οποία το προσωπικό τραύμα συναντά τα μεγάλα ερωτήματα της εποχής μας.

Στο Μεταίχμιο και ο Φώτης Δούσος στον οποίο έχω αδυναμία. «Ελληνικό νουάρ» χαρακτηρίζεται το Χόρα, ένα αστυνομικό-κοινωνικό μυθιστόρημα που διερευνά την παθογένεια νέων ανθρώπων που προσπαθούν να βγάλουν μια άκρη στη ζωή τους, σχεδόν σουρεαλιστικά, στρεφόμενοι ακόμα και στην παρανομία.[.....................................................]

60 βιβλία για ένα βροχερό φθινόπωρο (από την Αλεξάνδρα Χαΐνη) *Αλεξάνδρα Χαΐνη(Βιο)

O φτηνός προπαγανδιστής ψυχροπολεμικών ιδεολογημάτων Στάθης Καλύβας

 

Καλυβογράμματα στην «Καθημερινή»

Μανώλης Βασιλάκης (Manolis Vasilakis)

athensreviewofbooks.com

 

09/03/2026 , Τεύχος 181 - ΜΑΡΤΙΟΣ

Αριστερά: Η κατάθεση Βύρωνα Ν. Καραγιάννη, γιού της Λέλας, και δεξιά η κατάθεση του Δημητρίου Κοτρώτση. Πηγή: Landesarchiv Berlin, B Rep. 058 Nr. 5442.

 

 

O φτηνός προπαγανδιστής ψυχροπολεμικών ιδεολογημάτων Στάθης Καλύβας ισχυρίστηκε στο επονείδιστο αρθρίδιό του στην Καθημερινή της 22.2.2026 κάνοντας επίδειξη της επιστημονικής ανεπάρκειάς του ότι:

«Οι περισσότεροι Έλληνες που εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς … ήταν απλοί πολίτες δίχως πολιτική δράση…. Δεν ήταν επίσης λίγοι εκείνοι που ήταν αντιστασιακοί, χωρίς όμως να είναι κομμουνιστές ή να έχουν κάποια πολιτική ατζέντα πέρα από την απελευθέρωση της Ελλάδας. Έχει η θυσία τους παρόμοια αξία με αυτή των κομμουνιστών; Ή έχει μήπως μεγαλύτερη; [sic] Η Λέλα Καραγιάννη, για παράδειγμα, υπήρξε μία από τις πιο αποτελεσματικές και ανιδιοτελείς μορφές της αντίστασης στην Ελλάδα. Εκτελέστηκε στο Χαϊδάρι, στις 8 Σεπτεμβρίου 1944, μαζί με άλλους 59 ανθρώπους, άνδρες και γυναίκες, μέλη μη κομμουνιστικών αντιστασιακών οργανώσεων στην πλειονότητά τους. Οι φωτογραφίες μετά την εκτέλεσή τους κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο, όμως για κάποιο λόγο δεν φαίνεται να συγκλονίζουν εξίσου και σίγουρα διαφημίζονται [sic] πολύ λιγότερο από τους κομμουνιστές της Καισαριανής». Παρέλειψε ο περί ού ο λόγος να ζυγίσει και να επισημάνει τη… «διαφήμιση» των δεκάδων χιλιάδων Ελλήνων Εβραίων του Ολοκαυτώματος.

Ζυγίζει τα πτώματα και τον πατριωτισμό των εκτελεσθέντων από τους ναζί Ελλήνων, βαφτίζοντας συλλήβδην με νοσηρό τρόπο «κομμουνιστές» όσους θεωρεί ιδεολογικούς του εχθρούς. Με τον ίδιο τρόπο που αδιακρίτως τους βάφτιζαν «κομμουνιστές» οι μεταξικοί, οι ναζί, οι δωσίλογοι, οι χουντικοί, οι νεοναζί, οι νεοφασίστες και η ακροδεξιά πάσα.

Αν ο Καλύβας επιδιδόμενος σε μεταθανάτιες ψυχοστασίες ενδιαφερόταν ειλικρινά για την ιστορία της περιόδου, αντί να γράφει μισαλλόδοξα κείμενα και επιπλέον ανοητολογίες στο Facebook, θα όφειλε πρώτα να ερευνήσει και να πληροφορηθεί ότι είχαμε δημοσιεύσει στο τεύχος 95 (Μάιος 2018) της Athens Review τον φάκελο και τη δικογραφία κατά του Καρλ Φίσερ, ναζί διοικητή του Χαϊδαρίου. Αν όμως τα γνώριζε αλλά απλώς «κατάπιε τη γλώσσα του», το ατόπημά του γίνεται έτι ειδεχθέστερο. Εκεί λοιπόν, στην κοινή δικογραφία, περιλαμβάνονταν δύο συγκλονιστικές μαρτυρίες για την Λέλα Καραγιάννη: του Δημητρίου Κοτρώτση και του γιου τής Λέλας, Βύρωνα Ν. Καραγιάννη. Εδώ παραθέτουμε τις πρωτότυπες καταθέσεις φωτογραφικά, ενώ στις σελίδες 49-50 μπορείτε να τις διαβάσετε όπως δημοσιεύθηκαν το 2018. Κανείς όμως από τους «ιστορικούς» και τους λογής ερευνητές που κόπτονται για την ηρωίδα Λέλα Καραγιάννη δεν ενδιαφέρθηκε σχετικά. Αν, όπως λένε οι Γάλλοι «pas de documents pas d’histoire», τι ιστορία μπορούν να γράψουν αποστρέφοντας τα μάτια από τα ντοκουμέντα;

Δυστυχώς, όπως φαίνεται, το μόνο που ενδιαφέρει τη συγκεκριμένη μαζορέτα των βρικολάκων της δωσιλογικής προπαγάνδας, είναι να εκτελέσει ξανά, χωρίς δίκη αλλά και χωρίς κρίση, τη μνήμη των «200» θυμάτων των δωσιλόγων και των ναζί! Να δολοφονήσει ξανά, χωρίς δίκη, τη μνήμη του Ναπολέοντα Σουκατζίδη!  

Πορτρέτο του Ναπολέοντα Σουκατζίδη από τον Δημήτρη Χαντζόπουλο για την ARB.