Δευτέρα, Αυγούστου 17, 2026

INFOWAR με μαύρη (stand-up) κωμωδία

Το INFOWAR: Ιστορίες από το Gotham City επέστρεψε στην τηλεόραση του Attica TV με δεύτερο κύκλο ντοκιμαντέρ που θα μεταδίδονται κάθε Δευτέρα τα μεσάνυχτα.

Στο πρώτο επεισόδιο του νέου κύκλου παρακολουθούμε την ιστορία του (πολιτικού) stand-up comedy αλλά και τη λογοκρισία που το ακολουθεί, από τον Μαρκ Τουέιν μέχρι τον Λένι των βρωμόστομο και από τον Αριστοφάνη μέχρι τον Χριστόφορο Ζαραλίκο. Ο Δημήτρης Πιατάς μας ξεναγεί στην ιστορία της ελληνικής κωμωδίας στην Αμερική, αλλά και στην προσπάθεια φίμωσης των πρώτων «stand-up» κωμικών στην Ελλάδα.

Παράλληλα παρακολουθούμε τις παραστάσεις Παλαιστίνιων κωμικών στη Νέα Υόρκη οι οποίοι δοκιμάζουν τα όρια της ανοχής του αμερικανικού κατεστημένου κι αναρωτιόμαστε τι σημαίνει να στέκεσαι στη σκηνή εν μέσω μια γενοκτονίας.

Το μοντάζ και τη σκηνοθετική επιμέλεια υπογράφει ο Άρης Τριανταφύλλου, υπεύθυνος φωτογραφίας είναι ο Θάνος Τσάντας και την πρωτότυπη μουσική έγραψε ο Ερμής Γεωργιάδης. Υπεύθυνη παραγωγής είναι η Κατερίνα Κωνσταντοπούλου.

on Δεν υπάρχουν σχόλια:

«Έλληνες εισὶν οἱ τῆς ἡμετέρας παιδείας μετέχοντες» , όχι οι αμόρφωτοι ελληνο-ούγκανοι ρατσιστές

on Δεν υπάρχουν σχόλια:

Χίλμα αφ Κλιντ [1862-1944]: η εκπληκτική πρόδρομος της «αφαίρεσης» πριν να εκδηλωθεί ως κίνημα

 Χίλμα αφ Κλιντ [1862-1944]: Η ζωγράφος που περίμενε έναν αιώνα

Χίλμα αφ Κλιντ [1862-1944]: Η ζωγράφος που περίμενε έναν αιώνα

Εικόνα Χριστόφορος Κατσαδιώτης: Ο εικαστικός απαντά για τον ...Χριστόφορος Κατσαδιώτης*
efsyn.gr
 
5–6 λεπτά

ΠΑΡΙΣΙ. Οχι όλες… Όμως έχει το Παρίσι έναν παράξενο τρόπο να επανορθώνει ορισμένες αδικίες! Η Ιστορία είναι γεμάτη από πρόσωπα που χάθηκαν για πάντα μέσα στην αφάνεια. Αλλά υπάρχουν κάποιες φορές όπου μεγάλες εκθέσεις λειτουργούν σαν καθυστερημένοι μάρτυρες. Εμφανίζονται όταν οι πρωταγωνιστές έχουν προ πολλού φύγει και αναγκάζουν το κοινό να ξαναδιαβάσει μια ιστορία που θεωρούσε οριστικά γραμμένη.

Κάτι τέτοιο συμβαίνει αυτές τις ημέρες στο Γκραν Παλέ με τη Χίλμα αφ Κλιντ.

Διασχίζοντας κάποιος τις αίθουσες της έκθεσης, δεν έχει την αίσθηση ότι ανακαλύπτει απλώς μια ξεχασμένη ζωγράφο, αλλά περισσότερο ότι παρακολουθεί μια ανατροπή. Για περισσότερο από έναν αιώνα η ιστορία της αφαίρεσης είχε τους γνωστούς πρωταγωνιστές της, Καντίνσκι, Μοντριάν, Μαλέβιτς, αυτοί που βρίσκονται μόνιμα στην ιστορία της τέχνης. Και ξαφνικά, από τη Σουηδία των αρχών του 20ού αιώνα εμφανίζεται μια γυναίκα που είχε ήδη φτάσει σε παρόμοια εικαστικά συμπεράσματα πολύ πριν από αυτούς!

Χίλμα αφ Κλιντ [1862-1944]: Η ζωγράφος που περίμενε έναν αιώνα
Όψη της έκθεσης στο Γκραν Παλέ

Γεννήθηκε το 1862, σε μια οικογένεια με ισχυρούς δεσμούς με το σουηδικό ναυτικό. Μεγάλωσε σε έναν κόσμο χαρτών, μαθηματικών υπολογισμών και παρατήρησης της φύσης. Ηταν μια εποχή όπου οι γυναίκες σπάνια έβρισκαν θέση στους επίσημους καλλιτεχνικούς θεσμούς. Παρ’ όλα αυτά κατάφερε να σπουδάσει στη Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών της Στοκχόλμης και να εργαστεί επαγγελματικά ως ζωγράφος και εικονογράφος.

Φαινομενικά η ζωή της δεν διέφερε ιδιαίτερα από εκείνη πολλών καλλιτεχνών της εποχής. Ζωγράφιζε πορτρέτα, τοπία, βοτανικές μελέτες. Υπήρχε όμως και μια δεύτερη ζωή, λιγότερο ορατή, κυριολεκτικά κρυφή, με πολύ μεγαλύτερες ανησυχίες και πολύ πιο καθοριστική.

Η Ευρώπη των τελών του 19ου αιώνα ήταν γοητευμένη από τον πνευματισμό. Οι επιστημονικές ανακαλύψεις άλλαζαν ραγδαία την εικόνα του κόσμου, αλλά ταυτόχρονα πολλοί αναζητούσαν νέες απαντήσεις στα παλιά μεταφυσικά ερωτήματα. Η θεοσοφία, οι μυστικιστικές σχολές και οι πνευματιστικές συγκεντρώσεις γνώριζαν πρωτοφανή άνθηση. Η Χίλμα αφ Κλιντ βυθίστηκε σε αυτό το περιβάλλον με πολύ μεγάλη ένταση, προσπαθώντας να συμφιλιώσει την επιστήμη με το μυστήριο.

Δεν αντιμετώπιζε την τέχνη ως αισθητική άσκηση, αλλά ως μέσο αποκάλυψης. Πίστευε ότι πίσω από τον ορατό κόσμο υπήρχε μια βαθύτερη πραγματικότητα και ότι ο ρόλος του καλλιτέχνη ήταν να την καταγράψει, φέρνοντάς τη στην επιφάνεια.

Έτσι γεννήθηκαν οι υπερμεγέθεις περίφημοι αφηρημένοι πίνακές της. Όχι ως αποτέλεσμα μιας θεωρητικής αναζήτησης για τη μορφή και το χρώμα, όπως συνέβη με αρκετούς πρωτοπόρους του μοντερνισμού, αλλά ως απόπειρα απεικόνισης ενός αόρατου σύμπαντος. Σπείρες, κύκλοι, κλίμακες, γεωμετρικές κατασκευές και συμβολικά χρώματα εμφανίζονται στους καμβάδες της χωρίς να περιγράφουν αντικείμενα. Περιγράφουν όμως δυνάμεις, ενέργειες, πνευματικές καταστάσεις, τα δύο φύλα, το καλό, το κακό, την αρμονία, τη δομή, την πορεία…Χίλμα αφ Κλιντ: Η πνευματική πρωτοπόρος της αφηρημένης τέχνης

Στη μνημειώδη σειρά «Οι Δέκα Μεγαλύτεροι», που αποτελεί το κέντρο βάρους της έκθεσης, οι πίνακες μοιάζουν σχεδόν αδιανόητοι για την εποχή τους. Δημιουργημένοι το 1907 και το 1908, θυμίζουν άλλοτε βιολογικά διαγράμματα, άλλοτε αστρονομικούς χάρτες και άλλοτε εικόνες που θα περίμενε κανείς να συναντήσει σε ένα βιβλίο του μέλλοντος.

Είναι έργα που διατηρούν ακόμη τη δύναμη να προκαλούν έκπληξη. Το παράδοξο είναι ότι η δημιουργός τους δεν διεκδίκησε ποτέ δημόσια τη θέση που σήμερα της αποδίδεται.

Αντιθέτως, ήταν πεπεισμένη ότι οι σύγχρονοί της δεν ήταν έτοιμοι να κατανοήσουν το έργο της. Ζήτησε μεγάλο μέρος του αρχείου της να παραμείνει κλειστό μετά τον θάνατό της για 20 χρόνια. Οταν πέθανε το 1944, άφησε πίσω της περισσότερους από χίλιους πίνακες και δεκάδες χιλιάδες σελίδες σημειώσεων. Πέρασαν δεκαετίες μέχρι να αρχίσει η σταδιακή και επιφυλακτική «αποκάλυψή» της. Πολλοί ιστορικοί τέχνης αντιμετώπισαν διστακτικά το έργο της. Η παρουσία μιας μυστικίστριας δεν ταίριαζε εύκολα στην κυρίαρχη αφήγηση για τον μοντερνισμό, η οποία προτιμούσε να παρουσιάζει την αφαίρεση ως θρίαμβο της λογικής, της προόδου και της καλλιτεχνικής αυτονομίας.treeofknowledgeno1hilmaafklint1913-1915glenstone2023.jpg

Σήμερα, έναν αιώνα αργότερα, το εκκρεμές μοιάζει να αιωρείται ακανόνιστα.

Καθώς ο επισκέπτης εγκαταλείπει το Γκραν Παλέ, δύσκολα αποφεύγει να μην μπει σε ένα σύννεφο σκέψεων. Ισως ακόμη ένα ερώτημα για την καλλιτέχνιδα δεν βρίσκεται στο αν ήταν πράγματι η πρώτη αφηρημένη ζωγράφος, αλλά και ποια θα ήταν η μοίρα των έργων, αν η καλλιτέχνις ήταν άντρας. Επίσης μας υπενθυμίζει πόσο εύθραυστες είναι οι βεβαιότητες της Ιστορίας και πόσο συχνά τα μεγάλα αφηγήματα αφήνουν έξω πρόσωπα που δεν χωρούν στις κατηγορίες τους. Και ίσως γι’ αυτό η συνάντηση με το έργο της δεν μοιάζει με ανακάλυψη ενός ξεχασμένου παρελθόντος. Μοιάζει περισσότερο με την άφιξη ενός μηνύματος που χάθηκε στον δρόμο και έφτασε στον παραλήπτη με καθυστέρηση εκατό χρόνων.Χίλμα αφ Κλιντ: Η πνευματική πρωτοπόρος της αφηρημένης τέχνης

Hilma af Klint/Wikipedia

Διάρκεια έκθεσης: 6 Μαΐου-30 Αυγούστου 2026.

* Εικαστικός, χαράκτης που ζει στο Παρίσι

 

on Δεν υπάρχουν σχόλια:

ο αλγόριθμος κατευθύνει την αναζήτησή μας στο διαδίκτυο κι όχι εμείς

 12 unexpected ways algorithms control your life | Mashable

Ποιος ελέγχει τον αλγόριθμο;


4–6 λεπτά

Λέξεις:Μαρία Γουργούρη από www.huffingtonpost.gr Μαρία Γουργούρη

parallaximag.gr

Καθημερινά ανοίγουμε το κινητό μας, διαβάζουμε ειδήσεις και βλέπουμε αναρτήσεις και βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Έχουμε την εντύπωση ότι εμείς επιλέγουμε την ενημέρωσή μας. Στην πραγματικότητα, όμως, ένας αλγόριθμος έχει ήδη αποφασίσει τι θα δούμε, ποιο βίντεο, ποια ανάρτηση και ποια είδηση θα εμφανιστεί πρώτη μπροστά μας. Ο τρόπος με τον οποίο το κάνει είναι απλός: βασίζεται στο ιστορικό μας, τι είδαμε, τι αγοράσαμε και ποια δημόσια πρόσωπα ακολουθούμε.

Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) και οι αλγόριθμοι δεν είναι ουδέτεροι. Σχεδιάζονται από ανθρώπους και εταιρείες και εκπαιδεύονται συνήθως με δεδομένα που αντανακλούν κοινωνικές ανισότητες και προκαταλήψεις. Αποφασίζουν ποιο περιεχόμενο θα προβάλλεται περισσότερο και ποιο θα περιορίζεται. Συχνά ευνοούν ό,τι προκαλεί έντονες αντιδράσεις, ώστε να παραμένουμε περισσότερο χρόνο στην πλατφόρμα. Ακόμη και η επιλογή της είδησης που θα εμφανιστεί πρώτη μπορεί να έχει πολιτικές συνέπειες.

Η χρήση της ΤΝ επιτρέπει την παραγωγή και τη μαζική διάδοση εξατομικευμένου πολιτικού περιεχομένου. Κάθε πολίτης μπορεί έτσι να δέχεται διαφορετικό πολιτικό μήνυμα, γεγονός που ενισχύει την κοινωνική πόλωση. Οι πολιτικές διαφημίσεις προσαρμόζονται στους φόβους και στις αδυναμίες κάθε ομάδας. Η χειραγώγηση γίνεται, επομένως, εξατομικευμένη, αθόρυβη και δύσκολα ανιχνεύσιμη. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι μπορεί να διαδοθεί ένα ψέμα. Είναι ότι διαφορετικές ομάδες πολιτών μπορεί να βλέπουν εντελώς διαφορετικές εκδοχές της ίδιας πολιτικής πραγματικότητας.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα πολιτικών deepfakes είναι:

Το πλαστό μήνυμα του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στο οποίο εμφανιζόταν να καλεί τους Ουκρανούς στρατιώτες να καταθέσουν τα όπλα. Το βίντεο διαψεύστηκε γρήγορα και αποδείχθηκε ότι ήταν προϊόν τεχνητής νοημοσύνης.

Η κατασκευασμένη συνομιλία στη Σλοβακία, δύο ημέρες πριν από τις εκλογές του 2023. Σε ηχητικό απόσπασμα, ο Μίχαλ Σίμετσκα, επικεφαλής της Προοδευτικής Σλοβακίας, φερόταν να συζητά με δημοσιογράφο τρόπους νοθείας των εκλογών. Η συνομιλία είχε κατασκευαστεί με ΤΝ και κυκλοφόρησε κατά την περίοδο της προεκλογικής σιωπής, όταν οι δυνατότητες άμεσης αντίδρασης και διάψευσης ήταν περιορισμένες.

Η ΤΝ δεν παράγει μόνο πειστικά ψέματα. Μπορεί να καταστήσει ευκολότερη και την αμφισβήτηση της αλήθειας.

Η τυπική ελευθερία επιλογής δεν αρκεί, όταν ο πολίτης δεν γνωρίζει γιατί βλέπει συγκεκριμένο περιεχόμενο, ποιος συλλέγει τα προσωπικά του δεδομένα και πώς αυτά χρησιμοποιούνται για την πρόβλεψη της εκλογικής και πολιτικής συμπεριφοράς του.

Η πραγματική ελευθερία προϋποθέτει γνώση, πρόσβαση στην πληροφορία και δυνατότητα συνειδητής επιλογής.

Η ΤΝ μπορεί πράγματι να ενισχύσει την πρόσβαση στη γνώση, τη συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης, τον εντοπισμό της παραπληροφόρησης και την επικοινωνία του κράτους με τον πολίτη. Το ερώτημα είναι ποιος τη χρησιμοποιεί και για ποιους σκοπούς.

Η τεχνολογική καινοτομία χρειάζεται θεσμικά αντίβαρα, ώστε να μην οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη συγκέντρωση εξουσίας.

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα καταργήσει από μόνη της τη δημοκρατία. Μπορεί, όμως, να ενισχύσει την παραπληροφόρηση, τις ανισότητες και τον αυταρχισμό, εάν αφεθεί χωρίς δημοκρατικό έλεγχο. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν οι μηχανές θα αποκτήσουν εξουσία πάνω στον άνθρωπο. Είναι ποιοι άνθρωποι θα αποκτήσουν περισσότερη εξουσία πάνω στους υπολοίπους μέσω των μηχανών.

Η δημοκρατία του μέλλοντος θα κριθεί, επομένως, όχι από το αν θα χρησιμοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά από το αν θα κατορθώσει να την εντάξει στους κανόνες της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της προστασίας της ανθρώπινης ελευθερίας. Γιατί πίσω από κάθε αλγόριθμο υπάρχει κάποιος που αποφασίζει. Και το θεμελιώδες δημοκρατικό ερώτημα παραμένει: ποιος ελέγχει εκείνον που ελέγχει τον αλγόριθμο;

*Η Μαρία Γουργούρη είναι Οικονομολόγος, Μέλος ΟΕΕ, BSc Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας

on Δεν υπάρχουν σχόλια:

Ρεκβιεμ για δύο μπεκρούδες


 

ΤΑΡΑΝΤΙΝΟΣ

Μαρωνὶς ἡ φίλοινος, ἡ πίθων σποδός,
ἐνταῦθα κεῖται γρῆϋς, ἧς ὑπὲρ τάφου
γνωστὸν πρόκειται πᾶσιν Ἀττικὴ κύλιξ.
στένει δὲ καὶ γᾶς νέρθεν, οὐχ ὑπὲρ τέκνων,
οὐδ᾽ ἀνδρός, οὓς λέλοιπεν ἐνδεεῖς βίου·
ἓν δ᾽ ἀντὶ πάντων, οὕνεχ᾽ ἡ κύλιξ κενή.
                                                                      Π.Α.7.455


Απόδοση

Η γριά Μαρωνίδα  η μπεκρού,
αυτή που στράγγιζε τα κρασοπίθαρα,
είναι θαμμένη εδώ.
Πάνω στον τάφο είναι στημένο 
ένα αττικό κύπελλο κρασιού
 Θρηνεί   κάτω από τη γη 
 όχι για τα παιδιά της 
ούτε και για τον άντρα της,
που  που τους άφησε  μέσα στη φτώχεια·
αβάσταχτος είναι ο πόνος της
που το κρασοκύπελλο είναι αδειανό.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 

Η λέξη σποδός  δηλώνει μεταφορικά αυτήν που «σκουπίζει/στεγνώνει» τα πιθάρια, δηλαδή την αχόρταγη οινοπότρια που τα αδειάζει. Γι’ αυτό ο Paton το αποδίδει the jar-drier, ενώ ο Pontani πολύ ωραία στα ιταλικά la vecchia asciuga-botte («η γριά που στεγνώνει τα βαρέλια»).

Και το Μαρωνίς δεν είναι τυχαίο όνομα: παραπέμπει στον Μάρωνα, τον ιερέα του Απόλλωνα από την Οδύσσεια που χάρισε στον Οδυσσέα το περίφημο δυνατό κρασί του. Επομένως το όνομα της πεθαμένης  είναι ουσιαστικά ένα «ομιλούν όνομα», ήδη φορτισμένο με κρασί.


Ενώ η Μαρωνίδα έχει  αφήσει παιδιά και άντρα που ζουν  στην ανέχεια , αντί να τους λυπάται, θρηνεί επειδή το ποτήρι πάνω στον τάφο της είναι άδειο. Πρόκειται για ανατροπή του συμβατικού επιτύμβιου λόγου: η νεκρή δεν ενδιαφέρεται για τους ανθρώπους που άφησε πίσω, αλλά για το κρασί που δεν μπορεί πλέον να πιει.; Όμως αν και  η ζωή έχει τελειώσει για την Αμπελίδα, η επιθυμία για το κρασί δεν τελειώνει μαζί της.


Το όνομα Μαρωνίς είναι ήδη φορτισμένο συμβολικά: παραπέμπει στον Μάρωνα της Οδύσσειας (ι΄), τον ιερέα του Απόλλωνα που χάρισε στον Οδυσσέα το περίφημο κρασί της Ίσμαρου.Το ότι η μέθυση γυναίκα  στράγγιζε σχολαστικά , όσο ζούσε,  τα κρασοπίθαρα»  δίνει την ένταση του πάθους της .


Ο τάφος δεν φέρει την κλασική στήλη ή την ανάγλυφη παράσταση των αρχαίων κεκοιμημένων, αλλά μία  άδεια Ἀττικὴ κύλικα — το γνωστό κύπελλο με το οποίο έπιναν οι αρχαίοι   κρασί αναμεμειγμένο με νερό — εδώ όμως, το κύπελλο στέκεται άδειο, ως μνημείο μιας γυναίκας που έπινε χωρίς μέτρο και πέρασε από τη ζωή στον άλλο κόσμο με την ιδιότητα της αλκοολικής.

Ο νεκρός που στένει «γᾶς νέρθεν» (κάτω από τη γη) είναι κοινό τόπος της επιγραμματικής παράδοσης· συνήθως θρηνεί για τους οικείους του που άφησε πίσω. Εδώ όμως η Μαρωνίς θρηνεί όχι  για τα παιδιά της  ούτε για τον άντρα της , τους στενούς συγγενείς που τους άφησε λόγω του πάθους της «ἐνδεεῖς βίου» (φτωχούς, απόρους), αλλά γιατί δεν μπορεί να πιει και στην άλλη ζωή. Η σύνταξη του επιγράμματος  είναι σκηνογραφικά τέλεια: το «οὐχ… οὐδέ» δημιουργεί προσδοκία κάποιου ανώτερου, πνευματικού λόγου θρήνου , αλλά αυτή διαψεύδεται βίαια στον επόμενο στίχο.
 Μέσα από αυτήν την υπερβολή , η  σατιρική/παρωδιακή πρόθεση του επιγραμματοποιού παίρνει τελικά  καταγγελτικό χαρακτήρα : η ολέθρια επίδραση του αλκοόλ στη ζωή των ανθρώπων , όταν η κατανάλωσή του ξεπερνά το χρυσό κανόνα του Μέτρου, δε σκεπάζεται ούτε ξεχνιέται από την πλάκα του τάφου.

 
********* 
 

Μεθυσμένη ηλικιωμένη γυναίκα κρατώντας σφιχτά μια μεγάλη λάγυνο (ελληνιστική οινοχόη) διακοσμημένη με ανάγλυφα. Μάρμαρο, ρωμαϊκό αντίγραφο ενός ελληνικού πρωτοτύπου του 2ου αιώνα π.Χ. (200–180). Σύμφωνα με τη ρωμαϊκή παράδοση, αυτός ο διάσημος τύπος αγάλματος αποδίδεται σε έναν καλλιτέχνη ονόματι Μύρωνα.(Βικιπαίδεια)
 

Π.Α.7.457


  ἀμπελὶς ἡ φιλάκρητος ἐπὶ σκήπωνος ὁδηγοῦ
ἤδη τὸ σφαλερὸν γῆρας ἐρειδομένη,
λαθριδίη Βάκχοιο νεοθλιβὲς ἦρ᾽ ἀπὸ ληνοῦ
πῶμα Κυκλωπείην πλησομένη κύλικα:
πρὶν δ᾽ ἀρύσαι μογερὰν ἔκαμεν χέρα: γραῦς δὲ παλαιή,
ναῦς ἅθ᾽ ὑποβρύχιος ζωρὸν ἔδυ πέλαγος.
Εὐτέρπη δ᾽ ἐπὶ τύμβῳ ἀποφθιμένης θέτο σῆμα
λάινον, οἰνηρῶν γείτονα θειλοπέδων.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ 

Η μπεκρόγρια η  Αμπελίδα, 

που στηριζόταν ήδη στο μπαστούνι της

 για τα τρεμάμενα μέλη της,

 έβαλε κρυφά ένα κύπελλο τεράστιου μεγέθους ,

για να γεμίσει από το πατητήρι φρεσκοπάτητο

 χυμό του Βάκχου, μα πριν προλάβει να το τραβήξει επάνω , 

 την πρόδωσε το κουρασμένο της χέρι

 και η γριά, σαν καράβι που βυθίζεται, 

χάθηκε μέσα στο πέλαγος του άκρατου οίνου.

 Η Ευτέρπη όμως, πάνω στον τάφο της νεκρής, 

έστησε λίθινο σήμα, δίπλα στα πατητήρια των αμπελιών.

 

Σημειώσεις


Ἀμπελίς (= Αμπελίς): Το όνομα της γριάς σημαίνει κυριολεκτικά «αμπελίτσα» — ένα όνομα που βγαίνει από το «άμπελος» και  ταιριάζει απόλυτα στο μέθυσο  χαρακτήρα της.
 
φιλάκρητος,ον  Αυτός που αγαπά το άκρατο , το αδιάλυτο κρασί.
 
ἐπὶ σκήπωνος ὁδηγοῦ:
Η Αμπελίς είναι τόσο ηλικιωμένη ώστε χρειάζεται μπαστούνι για να βαδίζει. Η αντίθεση με την ακόρεστη επιθυμία της για κρασί δημιουργεί το κωμικό στοιχείο. 
λαθριδίη:
= κρυφά, στα κλεφτά. Δεν πίνει απλώς· κλέβει μούστο από τον ληνό.
 νεοθλιβὲς ... πῶμα:
Το νεοθλιβές είναι ο φρέσκος μούστος από το μόλις πατημένο/στραγγισμένο σταφύλι . Η γριά δεν μπορεί να περιμένει να γίνει ο μούστος κρασί, αλλά  εξαιτίας του πάθους της προσπαθεί να πιει το φρέσκο χυμό του πατητηριού (ληνού).
Κυκλωπείην κύλικα (= κυκλώπεια κύλικα): Η κύλικα είναι «Κυκλώπεια», δηλαδή τεράστια, σαν να ήταν φτιαγμένη για Κύκλωπα. Έτσι παρωδείται το πάθος της μέθυσης γυναίκας και προετοιμάζεται η υπερβολή της σκηνής του πνιγμού που ακολουθεί .
ναῦς ἅθ᾽ ὑποβρύχιος (= σαν καράβι που βυθίζεται): Η αριστουργηματική  παρομοίωση-εικόνα για ένα κωμικοτραγικό γεγονός:  η γριά πνίγηκε όχι στη θάλασσα, αλλά στο μούστο.
οἰνηρῶν γείτονα θειλοπέδων (= δίπλα στα πατητήρια των αμπελιών): Το μνήμα της τοποθετήθηκε κοντά στα πατητήρια, ώστε να είναι «κοντά στο κρασί» , το αγαπημένο της ποτό ακόμα και μετά θάνατον .Μια τελευταία, σκωπτική τιμή στη μνήμη της.

Αττική ερυθρόμορφη κύλιξ, περ. 480 π.Χ. Ύψ. 9,6 εκ. Διάμ. χείλους 23,6 εκ. Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, αρ. ευρ. ΝΓ 781. 

Στην εσωτερική επιφάνεια του αγγείου, σε ένα περιορισμένο κυκλικό πεδίο που ονομάζεται «μετάλλιο», εικονίζεται ένας καλογυμνασμένος γυμνός έφηβος με πορφυρή ταινία στα μαλλιά. Με το δεξί χέρι έχει βυθίσει μιαν οινοχόη μέσα σε έναν μεγάλο κρατήρα για να αντλήσει κρασί και να γεμίσει την κύλικα που κρατά στο αριστερό χέρι.

Πηγή: Φωτογραφικό αρχείο του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης

 
Μετάφαση αρχαίων κειμένων-επιμέλεια ανάρτησης: Gerontakos (Αύγουστος 2026)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

IMG_7061
Συγκρότημα πατητηριών, Βάκιωτες Κρήτης

2. Οι ληνοί της Θάσου - Thassos

3. Έγινε φέσι: οι 50 αποχρώσεις της μέθης/Σαραντάκος (λέξιλόγιο μέθης)

5. 10 διάσημοι που βγήκαν νικητές από τη «μάχη» με το αλκοόλ


https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fb/Pittore_di_arkesilas%2C_coppa_di_arkesilas%2C_sparta%2C_565-560_ac._ca.JPG?utm_source=el.wikipedia.org&utm_campaign=imageinfo&utm_content=original

Η Κύλιξ τoυ Αρκεσίλα.Ο Αρκεσίλαος επιβλέπει την συσκευασία και φόρτωση εμπορευμάτων
(εσωτερική άποψη της κύλικος)


Ντίρλα ή λιάρδα...


on Δεν υπάρχουν σχόλια:
Εγγραφή σε: Αναρτήσεις (Atom)