Παρουσίαση βιβλίου: Πάνος Τζαβέλλας, από ατσάλι και βελούδο – Θεσσαλονίκη
Ο Σύλλογος Φυλακισθέντων-Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-1974 και οι Εκδόσεις Παπαζήση προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου της Νατάσας Παπαδοπούλου-Τζαβέλλα «Πάνος Τζαβέλλας, από ατσάλι και βελούδο» (Επιμέλεια: Αναστασία Βούλγαρη), την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2026 και ώρα 18:30, στην Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης (Εθν. Αμύνης 27, Θεσσαλονίκη).
Μια ταινία δράσης με αξιόλογο επιτελείο ηθοποιών και πολύ καλή σκηνοθεσία.
Πρωταγωνιστούν οι Clark Gable και Burt Lancaster, σε σκηνοθεσία Robert Wise, και είναι μια ιστορία εκδίκησης και σύγκρουσης εξουσίας που διαδραματίζεται σε υποβρύχιο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Πρωταγωνιστές: Clark Gable (Υποδιοικητής "Rich" Richardson), Burt Lancaster (Υποπλοίαρχος Jim Bledsoe).
Σκηνοθέτης: Robert Wise.
Σενάριο: John Gay, βασισμένο στο μυθιστόρημα του Captain Edward L. Beach.
Είδος: Δράση, δράμα, πολεμική ταινία, ασπρόμαυρη, διάρκεια 93 λεπτά.
Η ιστορία διαδραματίζεται στον Ειρηνικό Ωκεανό κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο διοικητής Richardson (Gable) έχει χάσει το υποβρύχιό του από ένα ιαπωνικό αντιτορπιλικό και έχει μετατεθεί σε διοικητική θέση.
Καταφέρνει να πάρει ξανά διοίκηση ενός νέου υποβρυχίου, του USS Nerka, με μοναδικό σκοπό να επιστρέψει στον τόπο του συμβάντος και να εκδικηθεί βυθίζοντας το εχθρικό πλοίο.
Ωστόσο, ο άμεσος υφιστάμενός του, Bledsoe (Lancaster), που θεωρούσε ότι αυτός έπρεπε να είχε πάρει τη διοίκηση, διαφωνεί με τις επικίνδυνες και παράτυπες ενέργειές του, οδηγώντας σε ένταση μεταξύ τους αλλά και στο πλήρωμα. Η ταινία ξεχωρίζει για την ψυχολογική σύγκρουση μεταξύ των δύο πρωταγωνιστών. Ο Gable υποδύεται έναν κυριαρχικό καπετάνιο που παρακινείται από εμμονή, ενώ ο Lancaster είναι ένας ικανός αξιωματικός που παλεύει με την πικρία του και την αμφισβήτηση των παράλογων εντολών του προϊσταμένου του.
Θεωρείται μια από τις πιο ρεαλιστικές απεικονίσεις υποβρυχιακού πολέμου, εστιάζοντας στην κλειστοφοβική ατμόσφαιρα, την πειθαρχία και την ένταση της μάχης.
Το τραγούδι «Alone Again Or» το έγραψε ο Bryan MacLean, μέλος του αμερικανικού ροκ συγκροτήματος Love.
Οι Calexico έκαναν ασίγνωστη μια διασκευή του τραγουδιού, η οποία κυκλοφόρησε το 2004 στο EP τους Convict Pool (καθώς και σε σχετικές εκδόσεις/single), βασισμένη στο πρωτότυπο κομμάτι που είχαν κυκλοφορήσει οι Love το 1967 στον δίσκο Forever Changes.
Alone Again Or/
Μόνος Ξανά Ή
Yeah, said it's all right Ναι, είπα ότι όλα είναι εντάξει I won't forget Δεν θα ξεχάσω All the times I've waited patiently for you Όλες τις φορές που περίμενα υπομονετικά για σένα And you'll do just what you choose to do Και εσύ θα κάνεις ακριβώς αυτό που επιλέγεις να κάνεις And I will be alone again tonight my dear Και θα είμαι πάλι μόνος απόψε, αγάπη μου
Yeah, I heard a funny thing Ναι, άκουσα ένα αστείο πράγμα Somebody said to me Κάποιος μου είπε You know that I could be in love with almost everyone Ξέρεις ότι θα μπορούσα να ερωτευτώ σχεδόν οποιονδήποτε I think that people are Νομίζω ότι οι άνθρωποι είναι The greatest fun Η μεγαλύτερη διασκέδαση
Standin in the crowds Lost out in the street Loving the chaos With my heart down at my feet
Taking every step like it's my (very) last Looking round the corners Searching through the glass For a glimpse of you Eyes of shining blue All these memories of you come to haunt me They come to haunt me
Taste the stinging rain Falling on my tongue Hanging on your words Cherish every one Can't bring you back no matter what I say Driving in my car just to drive away Hear the tires spin Round and round again All these memories still come to haunt me They come to haunt me
The city sleepin' cross the river I'm up alone burning down the spark Well I wonder where you are tonight And how far are you drifted out there, out there in the dark
Wind at my window Rattling my doors Pounding on my heart Like it's never done before Still I wonder if it could be these memories No matter how I try (they) never let me be Always find a way Calling out your name All these memories of you stay and haunt me Mmh come to haunt me Mmh they still haunt me Oh they come and haunt me
ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Στο βίντεο που ακολουθεί είναι ενσωματωμένοι και οι στίχοι σε ελληνική μετάφραση)
Δεκαοχτώ πεζογράφοι (σε αλφαβητική ροή) μας συστήνουν τα υπό έκδοση βιβλία τους πριν αυτά φτάσουν στα χέρια των κριτικών και των αναγνωστών. Μυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα ή υβριδική πρόζα καλύπτουν μια ευρύχωρη και πολύτροπη θεματολογία, ικανή να ελκύσει και να ικανοποιήσει την αναγνωστική περιέργεια μιας ανοιχτής κλίμακας βιβλιόφιλων. Γραφές ανοιχτές στα συλλογικά πάθη, στην κοινωνική ανησυχία ή παρωδία, στην αναζήτηση μιας νοσταλγικής ή απομαγευμένης εντοπιότητας, στο τραύμα της ιστορικής μνήμης, στο σεξουαλικό ή στο καλλιτεχνικό καθρέφτισμα, στην περιπλάνηση, στον στοχασμό, στην ενδοσκόπηση με μετωπικό ή πλάγιο προσωπείο· κείμενα άλλοτε κλασικότροπα ή εικονοκλαστικά, σε φόρμα ρέουσα και συμπαγή, παραληρηματική ή θρυμματισμένη, δραματικής, σατιρικής ή λυρικής πνοής.
Το επόμενο Σάββατο θα παρουσιαστούν έξι πρωτοεμφανιζόμενοι πεζογράφοι, ολοκληρώνοντας αυτό το δίπτυχο της επιλεγμένης (αναμφίβολα υπάρχουν κι άλλοι αξιοσύστατοι τίτλοι) φθινοπωρινής πεζογραφικής σοδειάς.
Όσο έγραφα είχα στο μυαλό μου τον Κάφκα
● Του Ευάγγελου Αυδίκου
Γριβάδι. Μυθιστόρημα. Εκδόσεις Εστία
Με ταλαιπώρησε πολύ καιρό ο τίτλος του καινούργιου μου μυθιστορήματος. Η λέξη «Γριβάδι» τριβέλιζε το μυαλό μου συχνά από τότε που ένα χειμωνιάτικο βράδυ άκουσα την ιστορία του Χρήστου μ’ έναν κυπρίνο στη λίμνη των Ιωαννίνων (το άλλο όνομα του γριβαδιού). Στο αγκίστρι του πιάστηκε ένα γριβάδι που τελικά κατάφερε να κόψει την πετονιά.
Εκείνη την περίοδο είχα ξεκινήσει να γράφω το μυθιστόρημα. Η ιστορία με το πεισματάρικο γριβάδι τρυπώνει στο μυαλό και αυτόκλητη εγκαθίσταται στο μυθιστορηματικό μου εργαστήρι. Το ψάρι δραπετεύει από τη λίμνη και μέσω του ποταμού Λούρου φτάνει στον Αμβρακικό. Εκεί εγκλωβίζεται στα δίχτυα, όπως και η Γιώτα.
Η νεκρή πρωταγωνίστρια με φέρνει μπροστά σε αφηγηματικά διλήμματα. Πώς εμπλέκεται στη μυθοπλασία; Επιλέγεται η μορφή του ημερολογίου της που διασώθηκε. Ομως, μ’ ενδιέφερε να μιλήσω για κάθε μορφή εξουσίας που συγκάλυψε την υπόθεση. Θύμα της είναι ο Μίλτος που εντόπισε την πνιγμένη. Στην ανάκρισή του δεν ακούγονται οι ερωτήσεις του αποκαλύπτοντας έτσι μια αόρατη εξουσία.
Το «Γριβάδι» συνομιλεί με τα προηγούμενα μυθιστορήματά μου. Πρόκειται για το τραύμα και τον τόπο, μια διάσταση διάχυτη σε πρωταγωνίστριες/ές. Είναι οι αόρατοι μηχανισμοί που ελέγχουν τη μνήμη και τα συναισθήματα. Κι όσο έγραφα είχα στο μυαλό μου τον Κάφκα.
Η αιώνια πίκρα της ξενιτιάς
● Του Σωτήρη Δημητρίου
Νέα Σουηδία-Νέα Ελβετία. Μυθιστόρημα. Εκδόσεις Πατάκη
Το μυθιστόρημα «Νέα Σουηδία-Νέα Ελβετία» διαδραματίζεται στην άκρως μεταβατική περίοδο από τη λήξη του Εμφυλίου μέχρι τις μέρες μας.
Η σκηνή του είναι η Ηγουμενίτσα που, από σχεδόν χωριό, μεταπολεμικά εξελίχθηκε ραγδαία σε μικρή πόλη. Μια πόλη που την ιστορία της άρχισαν να γράφουν οι άνθρωποι που την κατοίκησαν, οι ήρωες του βιβλίου. Κερκυραίοι, Αρβανίτες, Γύφτοι, Βλάχοι, Σαρακατσάνοι, αλλά και βλαχόφωνοι, Μικρασιάτες πρόσφυγες, ορεσίβιοι Ηπειρώτες που αναζήτησαν άσυλο μετά τον Εμφύλιο. Αναδημιουργούν αυτοί οι άνθρωποι μια καινούργια Ελλάδα. Ανασταίνεται όχι μόνον η Ηγουμενίτσα αλλά όλη η χώρα – και ανθίζει παντοιοτρόπως.
Μπαίνουν στις ζωές ο κινηματογράφος, η τηλεόραση, περιέρχονται την πόλη διάφοροι πλασιέ καινοφανών προϊόντων.
Το χωριό που έγινε πόλη δίνει τη θέση του στις ανοιχτές -σχεδόν κοινή στέγη- γειτονιές. Μέσα απ’ τις διασταυρώσεις στις γειτονιές αναδύονται οι ήρωες του βιβλίου. Ηρωες που τους χαρακτηρίζει -στο καλό και στο κακό, στο όμορφο και στο άσχημο, στο έκκεντρο και στο κανονικό- ισχυρή ταυτότητα.
Μέσα από τις διηγήσεις τους αναβιώνουν σημαντικά ιστορικά αλλά και προσωπικά γεγονότα. Είναι έντονη η αντίθεση της νέας δημιουργικής ευφροσύνης των ηρώων με το οδυνηρό παρελθόν των πολέμων και την αιώνια πίκρα της ξενιτιάς.
Οι ιστορίες τους έχουν μεν το δικό τους ενδιαφέρον αλλά και διασταυρώνονται, συμπλέκονται, αλληλοσυμπληρώνονται. Κάθε ήρωας με τη δική του γλωσσική ιδιοπροσωπία συμβάλλει στο ανάκατο αλλά και αρμονικό εν ταυτώ γλωσσικό ψηφιδωτό του βιβλίου.
Το βιβλίο σχεδόν το διατρέχει η διαχρονική ελληνική. Με κυρίαρχη τη σύγχρονη καθομιλουμένη, από διάφορα στόματα πηγάζει ο λαϊκός, ο δημώδης, αλλά και ο λόγιος τρόπος, μέχρι τη γλώσσα των Ευαγγελίων. Κυρίως αυτός ο γλωσσικός τρόπος των ηρώων λαμπρύνει την ήδη ξεχωριστή παρουσία τους.
(shutterstock)
Ανάμεσα στη μνήμη και στο δοκίμιο
● Του Βασίλη Δρόλια
Αξίωμα της Επιλογής. Εκδόσεις Gutenberg
Στο «Αξίωμα της Επιλογής» θέλησα να γράψω για έναν άνθρωπο που υπάρχει κυρίως μέσα από την απουσία του. Η ηρωίδα του βιβλίου εμφανίζεται μέσα από αναμνήσεις, μαρτυρίες, φωτογραφίες, αντιφάσεις και κενά, μέσα από όσα θυμάται ο αφηγητής, αλλά και μέσα από όσα ανακαλύπτει ότι ίσως δεν θυμάται σωστά. Με ενδιέφερε αυτή η αβεβαιότητα, δηλαδή το πώς ανασυντίθεται ένας άνθρωπος μέσα από τις αφηγήσεις των άλλων. Κατ’ επέκταση, πόσο επηρεάζεται η δική μας ζωή όταν επιστρέφουμε, χρόνια αργότερα, σε ανθρώπους και επιλογές που πιστεύαμε ότι είχαμε αφήσει πίσω.
Το βιβλίο δεν είναι μια βιογραφία, ούτε μια ιστορία που προσποιείται ότι γνωρίζει όλες τις απαντήσεις – το αντίθετο μάλιστα. Περισσότερο με ενδιέφερε η διαδικασία της ανασύνθεσης: ο τρόπος με τον οποίο η μνήμη, η ενοχή, η αγάπη και η απώλεια κατασκευάζουν εκ νέου το παρελθόν.
Η φόρμα κινείται ανάμεσα στη μυθοπλασία, την επιστημονική σκέψη, τη μνήμη και το δοκίμιο. Με αυτή την έννοια, το βιβλίο συνομιλεί με όσα έχω γράψει ώς τώρα για την επιστήμη και την κοινωνία της. Αν στο προηγούμενο βιβλίο μου με ενδιέφερε πώς γεννιέται μια επιστημονική ιδέα, εδώ με ενδιαφέρει περισσότερο τι συμβαίνει στον άνθρωπο που μπορεί να τη γεννήσει – και τι απομένει από αυτόν όταν πια δεν είναι εκεί.
Εικόνες, μυρωδιές, γεγονότα, βιώματα
● Της Ιφιγένειας Θεοδώρου
Μολυβένιος ουρανός. Μυθιστόρημα. Εκδόσεις Ικαρος
Ο κύριος Γιώργος, γιος Πόντιων προσφύγων και δάσκαλος στη μεταπολεμική επαρχία, γράφει ασταμάτητα, ημερολόγια, γράμματα, ποιήματα κι ένα ατέλειωτο μυθιστόρημα. Ηρωάς του, ο μεγαλύτερος αδελφός του, ο αντάρτης Λεωνίδας, κυνηγημένος ή εξόριστος, γεμίζει τις σελίδες του, υπέρλαμπρος «φορώντας την ιδεολογία του χιαστί στο στήθος» μέχρι που επιστρέφει μετά τη Μεταπολίτευση στην Ελλάδα.
Ο κύριος Γιώργος, όταν συναντάει τη Ζωή και τον μονάκριβο γιο της τον Ντίνο, νιώθει τη δύναμη αυτού του δίπολου, μάνα και γιος άρρηκτα δεμένοι, και αφήνεται με λαχτάρα να τον καταπιούν, να τον χωνέψουν, να γίνει εκείνος δικός τους. Αμαχητί. Οσο για τον Ντίνο, που προσπαθεί να ξεφύγει από τον ασφυκτικό μητρικό εναγκαλισμό, ο δικός του παράδεισος καταρρέει όταν ανακαλύπτει μια οικογενειακή θαμμένη αλήθεια.
Ο χρόνος και η μνήμη, καθώς και οι τόποι -ορεινή Θράκη, Σμύρνη, Συρία- όπου έζησα μέχρι να επιστρέψω στην Αθήνα αποτελούν γνωστά μοτίβα στα βιβλία μου. Τώρα για πρώτη φορά τοποθετώ την αφήγησή μου στη γενέθλια πόλη μου, τη Θεσσαλονίκη, σκιαγραφώντας τις πολιτικές εξελίξεις της εποχής, τις σχέσεις και τις επιλογές των χαρακτήρων του βιβλίου κάτω από τον «Μολυβένιο ουρανό» της Ιστορίας που επηρεάζει τη ζωή των απλών ανθρώπων και κατευθύνει τις αντιδράσεις τους. Το παρελθόν και η μνήμη μού δίνουν την ευκαιρία να αντλήσω από την παιδική και την εφηβική μου ηλικία εικόνες, μυρωδιές, γεγονότα και προσωπικά βιώματα που μεταγράφονται σε μυθοπλασία, εκεί όπου τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και επινόησης παραμένουν δυσδιάκριτα.
Μικροσκοπικές οργές
● Της Μαρίας Κοπανίτσα
Ζωτικός χώρος. Εκδόσεις Ποταμός
Ακούγεται βέβαια πως κυριολεκτώ στις επεξηγηματικές δήθεν, ή όχι και τόσο δήθεν, αυτοβιογραφικές ιστορίες που αφηγούμαι. Εικονογραφώ, τρόπος του λέγειν, τα επεισόδια διακοσμώντας και διανθίζοντάς τα με διάφορες ψευτιές (;) και φαντασιώσεις (;), κάτι που στη λογοτεχνία, από ό,τι ξέρω, λέγεται μυθοπλασία. Ποτέ πάντως δεν παύω να είμαι εξοργισμένη! Οπως διηγείτο η γιαγιά μου πολύ παραστατικά μνημονεύοντας τον αείμνηστο παππού, το πώς έκανε αντίσταση στην τότε πολεμική εισβολή, εγώ δημοσιοποιώ ανενδοίαστα μικρές, μικροσκοπικές οργές, που πάντως φουντώνουν μέσα μου. Κάποιος μόλις πέρασε, περαστικός για τρία-τέσσερα λεπτά, όμως ακούμπησε στην καρέκλα όπου είχα εγώ ακουμπήσει την τσάντα μου, ακούμπησε ο άνθρωπος ελαφριά σαν περαστικό χελιδόνι και εγώ αντιθέτως φούντωσα σαν εριστικό παγόνι με μικρή οργή. Το ίδιο συμβαίνει αν βάλεις το ποτήρι σου πάνω στο δικό μου, το κατάδικό μου, sous plat. Προβάλλω αντίσταση, «τείνοντας», όπως έλεγε εντελώς παραστατικά η γιαγιά μου, «το στήθος στους Γερμανούς» (κατακτητές πάντα στα μάτια της).
Μεταξύ ζώντων και τεθνεώτων
● Του Μιχάλη Μακρόπουλου
Και σώμα χωρίς αίμα. Διηγήματα. Εκδόσεις Κίχλη
Από τα πενήντα και βάλε διηγήματά μου που δημοσιεύτηκαν εδώ κι εκεί από το 2014 έως το 2024, διάλεξα έντεκα νιώθοντας πως τα συνέδεε ένα κοινό κρυφό κέντρο, η σχέση ζώντων και τεθνεώτων σε κάποια· έτσι, αποτελούσαν αληθινή συλλογή κι όχι «συμπίλημα».
Θα γράψω εδώ δυο λόγια για μερικά.
Μια επίσκεψη ενός εγγονού στο ρημαγμένο σπίτι του παππού του, στο Μαυρονόρος Πωγωνίου, την ημέρα του Σταυρού, κι ένα στραβοπάτημα ξυπνούν τα φαντάσματα του εγκαταλειμμένου χωριού. Ενα πεθαμένο αγόρι παίρνει εκδίκηση, σ’ ένα διήγημα που παντρεύει τον υπαρξισμό, στη φωνή του αφηγητή του, με τους μακάβριους θρύλους της ελληνικής υπαίθρου. Ενας πρώην έγκλειστος σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, στις 21 Απρίλη 1967 ταξιδεύει στον χώρο και τον χρόνο, από το Γυαλί Καφενέ στα Γιάννενα σε μια αυστριακή κωμόπολη στα τέλη του 19ου αιώνα. Ενα κορίτσι με οστεοψαθύρωση, μ’ εύθρυπτα κόκαλα εκ γενετής, μ’ έναν μυστικό τρόπο ταυτίζεται με την Περσεφόνη, τη φεύγουσα κόρη. Ο δίμιτος Λάζαρος, επίσκοπος στην Κύπρο, πεθαίνει για δεύτερη φορά. Στο Ισλαχανέ, παλιό τουρκικό ορφανοτροφείο στη Θεσσαλονίκη, ένα κορίτσι, πρόσφυγας απ’ τη Μικρασία, διηγείται την ιστορία ενός μουγγού. Χάρη στο παράδοξο της αγάπης, ένας σκαιός άνθρωπος μοιράζεται τα τελευταία χρόνια της ζωής του μ’ έναν σκύλο που ’χει ο ίδιος τυφλώσει· κι αυτό το παράδοξο, ξανά, ψηλαφεί ένας ευαίσθητος άνθρωπος, αλκοολικός, στη λίμνη Ζαραβίνα κοντά στα ελληνοαλβανικά σύνορα.
Ο ήρωάς μου ψηλαφεί παρατηρώντας
[.....................................]ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ
Τρία καλά αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν πρόσφατα. Δύο ελληνικά, μια κλασική και μια καινούρια περιπέτεια, καθώς και ένα ιταλικό μυθιστόρημα που όμως θυμίζει… Ελλάδα.
«Αθήνα, 2015. Μέσα στην ασφυχτική πραγματικότητα της οικονομικής κρίσης, δύο άνεργοι μουσικοί αποφασίζουν να χτυπήσουν τα ταμεία της συναυλίας που δίνει ένας φημισμένος λαϊκοέντεχνος τραγουδιστής. Το πρόβλημα είναι ότι την τελευταία φορά που έκλεψαν κάτι -πριν είκοσι χρόνια– το πράγμα πήγε στραβά. Τώρα όμως είναι έτοιμοι για όλα. Αδειάζουν τις θήκες των μουσικών οργάνων τους και βάζουν μέσα όπλα, αν και δεν ξέρουν καν πώς να τα κρατάνε. Πάντως είναι αισιόδοξοι…
Η Χόρα είναι ένα αστυνομικό μυθιστόρημα που ισορροπεί ανάμεσα στο βαλκανικό νουάρ και τη σουρεαλιστική κωμωδία. Η δομή του παραπέμπει στον ομώνυμο δεξιοτεχνικό σκοπό από τη Ρουμανία, ο οποίος σε κάθε του επανάληψη παίζεται όλο και πιο γρήγορα.»
Γνωρίσαμε τον Φώτη Δούσο το 2021 με τη Λίστα του Λεπορέλο (εκδ. Νεφέλη), ένα αστυνομικό μυθιστόρημα που αναφερόταν σ’ έναν κατά συρροή δολοφόνο ο οποίος σκότωνε τους εκδότες που είχαν απορρίψει τα γραπτά του. Με το Χόρα επανέρχεται στο ύφος του σύγχρονου, καθαρά ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος. Τονίζω το «καθαρά ελληνικού», γιατί από την αρχή ο αναγνώστης αναγνωρίζει πρόσωπα, περιστατικά και καταστάσεις που αφενός τού είναι οικεία, αφετέρου δεν προέρχονται από καμία τηλεοπτική πλατφόρμα, δεν είναι αντιγραφή αλλοδαπών ιδεών και εικόνων. Οι ήρωές του, ο Νικόλας και ο Λάμπρος, είναι τέκνα της απελπισίας και της ελληνικής οικονομικής κρίσης, βιώνουν όλα τα αδιέξοδα που ζούμε όλοι από την έλευση της νέας χιλιετία κι ένθεν.
Ωστόσο, όπως γράφει στο οπισθόφυλλο, το Χόρα ισορροπεί θαυμαστά ανάμεσα στο βαλκανικό νουάρ και στη σουρεαλιστική κωμωδία. Ο συγγραφέας πλάθει μια σειρά από αλησμόνητους δεύτερους και τρίτους χαρακτήρες, απολύτως ρεαλιστικούς, εκνευριστικούς και συγχρόνως ξεκαρδιστικούς. Και όλα αυτά, ενώ σ’ ένα δεύτερο επίπεδο διακρίνουμε πολλαπλές διακειμενικές αναφορές, όπως εκείνη στον Μακμπέθ και στο δάσος του Μπέρναμ, ή όσες αφορούν τη σύγχρονη τέχνη και τη γλυπτική. Η σουρεαλιστική εξέλιξη της υπόθεσης μιας αλλοπρόσαλλης ληστείας θυμίζει επίσης τις ταινίες των αδερφών Κοέν και του Τζιμ Τζάρμους, με περισσότερη ομοιότητα προς τους πρώτους λόγω της ειρωνικής ματιάς στον κόσμο της παρανομίας, αλλά και της ελαφριάς, σχεδόν ακίνδυνης παραβατικότητας.
Στα υπέρ του βιβλίου, η ενδελεχής έρευνα στα κάθε λογής πραγματολογικά στοιχεία, από τους καφενέδες των Εξαρχείων μέχρι τα πανηγύρια της βόρειας Ελλάδας, και η μετά γνώσεως αναφορά σε μουσικά είδη και συνήθειες των ντόπιων μουσικών.
Τέλος, θα επισημάνω την παρουσία στιβαρών γυναικείων χαρακτήρων, που ξεφεύγουν τελείως από τα κλισέ του είδους και ουσιαστικά δίνουν φόρα στον μίτο της υπόθεσης να ξετυλιχτεί. Όπως επίσης, ενός τελείως αντισυμβατικού αστυνομικού, που μακάρι να τον ξανάβλεπα σε κάποιο βιβλίο του Δούσου.
Τέλη της δεκαετίας του 1950, ο εφοπλιστής Ταξιάρχης φτάνει με το γιοτ του και την αλλοπρόσαλλη παρέα του στην Μύκονο για διακοπές. Η παρέα αποτελείται από την ερωμένη του, τη νεαρή ανιψιά και μοναδική κληρονόμο του, έναν ηλικιωμένο φίλο του κι έναν Ιταλό ζιγκολό. Σύντομα μαθαίνουμε ότι δύο νέοι άντρες, ο ένας εκ των οποίων μοιάζει με τον Γκρέγκορι Πεκ, παρακολουθούν τη συντροφιά του Ταξιάρχη, και πιο συγκεκριμένα τον ζιγκολό. Όταν στα μισά περίπου του βιβλίου ο ζιγκολό θα βρεθεί δολοφονημένος δίπλα στη θάλασσα, παλιές ιστορίες θα αποκαλυφθούν, πάθη και μίση θα φουντώσουν. Ιστορίες από την εποχή της Κατοχής, χρέη που πρέπει να εξοφληθούν, αδικίες να αποκατασταθούν.
Από τα πιο ξεχωριστά βιβλία του Μαρή, το Έγκλημα στη Μύκονο περιγράφει την Ελλάδα πριν την τουριστική λαίλαπα, ενώ συγχρόνως ανατέμνει, όσο ήταν δυνατόν εκείνη την εποχή, τα τραύματα της πολεμικής και μεταπολεμικής περιόδου, τις θυσίες και τα μαρτύρια πολλών αγνών ανθρώπων. Χωρίς να πλατειάζει, ο Μαρής περιγράφει το καρκίνωμα του δωσιλογισμού και της αίσθηση της αδικίας με την οποία στιγμάτισε ανεξίτηλα την ελληνική κοινωνία.
Όπως πάντοτε, ο συγγραφέας αφηγείται λιτά την ιστορία του, αλλά καταφέρνει να ζωντανέψει τους ήρωές του και το τοπίο, τόσο ώστε οι αναγνώστες νιώθουν σαν να παρακολούθησαν μια κινηματογραφική ταινία. Στο αναλυτικό επίμετρο του Ανδρέα Αποστολίδη βρίσκουμε ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες για όλα τα «μυκονιάτικα» μυθιστορήματα του Μαρή και τους αρχετυπικούς ήρωες που παρελαύνουν απ’ αυτά: τη μοιραία κι επικίνδυνη femme fatale, τη νεαρή κοπέλα με «το μεθοδικό μυαλό, απροσδόκητα τετράγωνο για την εμφάνισή της», το ευτραφή ηλικιωμένο που παριστάνει τον αφελή, αλλά προσέχει και αναλύει τα πάντα. Τέλος, εδώ εξηγείται και η δευτερεύουσα ρομαντική ιστορία που τρέχει παράλληλα και κάποια στιγμή δένεται με την πλοκή, αφού, όπως επισημαίνει ο Αποστολίδης, ο Μαρής έγραφε για έντυπα ποικίλης ύλης, προσπαθώντας να ικανοποιήσει τις προσδοκίες των αναγνωστών και των αναγνωστριών.
«Υπήρχαν άνθρωποι με σάρκα και οστά, άνθρωποι που δεν τους είχαν δείξει την πρέπουσα προσοχή, αυτήν που το ποινικό δικαστήριο θα έπρεπε να τους είχε εξασφαλίσει. Δεν είχε αποδοθεί δικαιοσύνη. Έτσι ανέλαβε αυτός. Ο Κάρλο Καππάι είναι η ενσάρκωση της μεθοδικότητας, της ρουτίνας, της μοναξιάς. Της συνήθειας. Κανείς δεν υποπτεύεται ότι στα μάτια του ο λαβύρινθος από ντοσιέ και φακέλους δεν ήταν ποτέ άψυχο χαρτί. Αντίθετα, οι φάκελοι μιλούσαν, μερικές φορές ψιθύριζαν την αλήθεια που δεν έχει εισακουστεί, το αίτημά τους για δικαιοσύνη. Ο Καππάι οδηγεί τη δικαιοσύνη εκεί που δεν κατάφερε να φτάσει ο νόμος, ενώ περιμένει πάντα, σαράντα χρόνια τώρα, να τιμωρήσει το έγκλημα που σημάδεψε τη ζωή του. Ο Βάλτερ Αντρέττι είναι δημοσιογράφος. Από το αθλητικό ρεπορτάζ, που αγαπούσε, βρέθηκε στο αστυνομικό, που θεωρεί απαράδεκτο. Αναλαμβάνοντας, όμως, εκών άκων, μια έρευνα για δυο δολοφονίες, ο Αντρέττι αρχίζει να αντιλαμβάνεται ότι κάτι παράξενο κρύβεται εκεί. Κάποια σύνδεση. Ίσως το ίδιο χέρι...»
Μόλις ο αναγνώστης ξεπεράσει την απογοήτευση βλέποντας ότι ο υποδιοικητής Ρόκκο Σκιαβόνε απουσιάζει από το καινούργιο βιβλίο του Αντόνιο Μαντσίνι, τον περιμένει ένα έξοχο αστυνομικό μυθιστόρημα με πολιτικό υπόβαθρο, αντάξιο του συγγραφέα. Η ιστορία εκτυλίσσεται πιθανότατα στην Μπολόνια και ο Μαντσίνι χρησιμοποιεί το κλασικό αλλά πάντοτε ενδιαφέρον εύρημα των δύο αταίριαστων ηρώων που η τύχη τα φέρνει να συναντηθούν οι δρόμοι τους. Και ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του βιβλίου είναι η σταδιακή αλλαγή και των δύο αυτών αντρών.
Κεντρική ιδέα του βιβλίου είναι η έννοια της δικαιοσύνης και αν αυτή, στην αφηρημένη της μορφή, μπορεί να αποδοθεί στην πράξη. Και όταν δεν αποδοθεί, έχει κάποιος το δικαίωμα της αυτοδικίας; Ο Μαντσίνι σκιαγραφεί μια εικόνα της ιταλικής κοινωνίας που θυμίζει πολύ την ελληνική: το πώς οι γνωριμίες, τα λεφτά και τα μέσα ελευθερώνουν ενίοτε τους αληθινούς εγκληματίες.
Ο δημοσιογράφος καταγράφει τις σκέψεις του σε ημερολόγιο, απ’ όπου τις μαθαίνουν οι αναγνώστες, ενώ ο ανεξιχνίαστος χαρακτήρας του Καππάι μάς γίνεται γνωστός από τα σχολαστικά αρχεία που κρατάει. Χωρίς διαρκείς και αχρείαστες ανατροπές, η πλοκή είναι πειστική και ρεαλιστική. Καλό δείγμα μεσογειακού νουάρ.
* Η ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ είναι συγγραφέας και μεταφράστρια. Το νέο της αστυνομικό μυθιστόρημα έχει τίτλο «Κομπολόι στο χώμα» (εκδ. Μεταίχμιο).
Οι οικονομικές αποτυχίες των τελευταίων δεκαετιών στις ανεπτυγμένες χώρες, είναι ο βασικός λόγος που εντάθηκε σε μεγάλο μέρος των πολιτών, η ανασφάλεια, το άγχος, η αγανάκτηση και η καχυποψία των πολιτών απέναντι στα κόμματα. Οι εξελίξεις αυτές, οδήγησαν στην απαξίωση των φορέων της κοινωνικής και πολιτικής εκπροσώπησης και την ανάδειξη λαϊκιστών-δημαγωγών πολιτικών.
Ο καπιταλισμός έχει επικρατήσει παντού. Όμως, ο καπιταλισμός που έχει επικρατήσει είναι ο φθίνων δημοκρατικός της Δύσης και ο αυταρχικός καπιταλισμός στην Ανατολή.
Τα τελευταία χρόνια έχουμε και νέες κρίσεις, όπως, η κλιματική, η μετανάστευση, οι ταυτότητες, και πολλές προκλήσεις, όπως οι νέες τεχνολογίες και η τεχνητή νοημοσύνη, που αλλάζουν πολύ γρήγορα τα πάντα στην ζωή μας.
Οι εξελίξεις αυτές οδήγησαν στην ατομικοποίηση των ανθρώπων και την εμπορευματοποίηση των πάντων. Η πολιτική θεωρείται μια εμπορεύσιμη δραστηριότητα, όπως όλες οι άλλες, με συνέπεια την επικράτηση ενός γενικευμένου κυνισμού. τα κόμματα έχουν γραφιοκρατικοποιηθεί, η χώρα είναι σε στασιμότητα και μπροστά σε νέα αδιέξοδα.
Στην χώρα μας, στις τελευταίες εκλογές ψήφισαν λιγότεροι από τους μισούς ψηφοφόρους, και στις τελευταίες δημοσκοπήσεις απαντούν λιγότεροι, κυρίως, δεν συμμετέχουν τα δυναμικά κοινωνικά στρώματα και οι μικρότερες ηλικίες.
Η ΝΔ κυριαρχεί, γιατί διατηρεί, παρ’ όλη την μεγάλη συρρίκνωσή της, την μεγαλύτερη εκλογική βάση, σε σχέση με τα κόμματα στα αριστερά της. Συντηρεί σημαντικό μέρος της παραδοσιακής βάσης της και, προσθέτει ένα σημαντικό μέρος νέων επιστημόνων-επαγγελματιών, που δραστηριοποιούνται στο περιβάλλον διαχείρισης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης. Με την εκβιαστική πίεση του εκλογικού νόμου και την έλλειψη εναλλακτικής κομματικής δύναμης, κέρδισε ακόμη και την αυτοδυναμία στις τελευταίες εκλογές, παρ’ ότι πήρε 60.000 λιγότερες ψήφους, από την ΝΔ των πρώτων εκλογών του 2012, η οποία είχε πάρει 18,5%.
Τα κόμματα, αριστερά της ΝΔ, εκτός του πολυκερματισμού του χώρου, δεν έχουν τις παλιές κοινωνικές δεξαμενές, (εργαζόμενοι στον στενό και ευρύτερο δημόσιο τομέα). Το δημόσιο συρρικνώθηκε και οι ΔΕΚΟ δεν υπάρχουν, έχουν ιδιωτικοποιηθεί.
Οι προγραμματικές θέσεις τους δεν συγκινούν τα δυναμικά κοινωνικά στρώματα και τους νέους. Μοιάζουν, πιο πολύ με ασύνδετα αποσπασματικά υπηρεσιακά σημειώματα, παρά με πολιτικά προγράμματα. Γιαυτό, όσο και αν αποτελούν μερικές φορές απαντήσεις σε οξυμένα προβλήματα της συγκυρίας, δεν κατανοούνται ως τέτοια από τους πολίτες.
Τα προοδευτικά κόμματα μαλώνουν για την εξουσία, χωρίς να πείθουν το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας, ότι αυτός ο καυγάς τους αφορά ή αφορά μόνο τις ηγεσίες των κομμάτων και ένα κύκλο ανθρώπων γύρο από αυτούς. Αυτό τροφοδοτείται από την μνημονιακή περίοδο και το πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα. Αν θέλουν να αποκτήσουν πρωταγωνιστικό πολιτικό ρόλο, πρέπει εγκαίρως να αλλάξουν θέσεις για τις πολιτικές συνεργασίες, πρέπει να κάνουν κεντρική επιλογή τους την αλλαγή του εκλογικού νόμου, ανεξάρτητα αν αυτό αφορά τις μεθεπόμενες εκλογές.
Ένα εκλογικό σύστημα, ανάλογου του Γερμανικού, με ελάχιστες προσαρμογές, είναι αναγκαίο τώρα, όσο ποτέ.
Μόνο έτσι, η πλειοψηφία των μεσαίων και χαμηλών εισοδημάτων, οι νέοι, τα νέα κοινωνικά ρεύματα, θα μπορέσουν να εκφραστούν αυθεντικά και να δώσουν κοινοβουλευτικές προοδευτικές πλειοψηφίες. Όπως καταγράφεται στις δημοσκοπήσεις, το 45% των ψηφοφόρων είναι τοποθετημένοι, δύσκολα θα μετακινηθούν.
Γιαυτό, τα προοδευτικά κόμματα πρέπει να:
Αναλύσουν τα αίτια των βίαιων και επιταχυνόμενων γεωπολιτικών εξελίξεων και οικονομικών εξελίξεων στον κόσμο, στην Ευρώπη, στην περιοχή μας, γιατί αυτές οι εξελίξεις μας αφορούν και μας επηρεάζουν.
Πείσουν ότι, έχουν γνώση των αιτιών που προκαλούν τις αρνητικές εξελίξεις και, πως επηρεάζεται από τις επιλογές του Τράμπ, του Πούτιν, τις Κίνας, της ΕΕ, της Τουρκίας και του Νετανιάχου
Διατυπώσουν τις δικές τους θέσεις, γιατί δεν αρκεί μόνο η κριτική, για τα λάθη και τις επιλογές της κυβέρνησης.
Δώσουν έμφαση στους ψηφοφόρους που δεν ψηφίζουν, ούτε καν απαντούν στις δημοσκοπήσεις. Είναι κυρίως οι ηλικίες κάτω των 45 ετών. Είναι το παραγωγικό κομμάτι της κοινωνίας, το παρόν και το μέλλον της χώρας, και να τους πείσουν, ότι έχουν μέλλον και μάλιστα ορατό, γιατί η μέχρι τώρα πολιτική τους δεν τους πείθει.
Αν, τα προοδευτικά κόμματα δεν αντιληφθούν, τα νέα παραγωγικά και κοινωνικά δεδομένα, τις νέες συμπεριφορές των πολιτών, μονίμως θα είναι ουραγοί και καμιά σημασία δεν θα έχει πιο είναι δεύτερο και πιο τρίτο.
Η κυβέρνηση, με πιο βασικό διακύβευμα θα πάει την χώρα στις εκλογές;
Οι δημοσκοπήσεις, μετά την ΔΕΘ, έδειξαν ότι, οι εξαγγελίες του Πρωθυπουργού, δεν του προσέφεραν την ανάσα που ήθελε.
Οι επιδόσεις της κυβέρνησης, στα θεσμικά, οικονομικά και κοινωνικά πεδία, αλλά και οι νέες προτάσεις της, δεν μπορούν να την βοηθήσουν να ανακάμψει, πολύ περισσότερο να πετύχει τον βασικό εκλογικό της στόχο, την αυτοδυναμία.
Η εξωτερική πολιτική, η ελληνική προεδρία της ΕΕ και τα ελληνοτουρκικά, μπορούν;
Πέραν, του ότι, η κυβέρνηση έχει τον καλύτερο δείκτη αποδοχής, σε αυτά τα πεδία, τα οποία επηρεάζουν και την ψυχολογία των πολιτών, που θέλουν «σταθερότητα και αποφυγή περιπετειών», είναι πολύ πιθανόν να γίνουν βασικά διακυβεύματα των εκλογών.
Ο Πρωθυπουργός, τους αυτοτοποθετούμενους ως Κεντροδεξιούς τους έχει, συντηρεί την επιρροή του σε μεγάλο μέρος των Κεντρώων, οι Κεντροαριστεροί θα σκοτωθούν μεταξύ τους, τους Δεξιούς θέλει να μαζέψει, από την επιρροή του Αντώνη Σαμαρά, και όχι μόνο.
«Γαλάζια πατρίδα», ΑΟΖ νότια της Κρήτης, «Καλώδιο», μαζί με την επερχόμενη ελληνική Προεδρία της ΕΕ, είναι θέματα, που μπορούν να δημιουργήσουν ένταση, να φοβίσουν κόσμο και να επηρεάσουν τις εκλογές.
Τα κόμματα της προοδευτικής αντιπολίτευσης το κατανοούν, ποια η απάντησή τους;
Η αφηρημένη ζωγραφική γνωρίζει μια δυναμική αναβίωση.
Σε όλο τον κόσμο της σύγχρονης τέχνης, μια νέα γενιά καλλιτεχνών προωθεί την αφαίρεση σε νέες κατευθύνσεις μέσω του χρώματος, της χειρονομίας, του υλικού, της μνήμης, του συναισθήματος και της φυσικής πράξης της ζωγραφικής. Κινούμενοι ανάμεσα σε εκρηκτικά ίχνη και ατμοσφαιρικά πεδία χρωμάτων, αυτοί οι ζωγράφοι διευρύνουν τις δυνατότητες της αφαίρεσης, ενώ συχνά θολώνουν τα όρια μεταξύ του αφηρημένου και του μεταφορικού.
Οι ιδιαίτερες οπτικές τους γλώσσες προσελκύουν ολοένα και περισσότερο την προσοχή γκαλερί, μουσείων, επιμελητών και συλλεκτών σε όλο τον κόσμο. 10 ΚΟΡΥΦΑΙΟΙ ΝΕΟΙ ΑΦΗΡΗΜΕΝΟΙ ΖΩΓΡΑΦΟΙ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ.
1. Jadé Fadojutimi
Η Jadé Fadojutimi δημιουργεί ενεργητικούς, πυκνά πολυεπίπεδους πίνακες γεμάτους με σαρωτικές χειρονομίες και ζωντανά χρώματα. Οι συναισθηματικά φορτισμένες αφαιρέσεις της εξερευνούν την ταυτότητα, τη μνήμη, το περιβάλλον και τη συνεχώς μεταβαλλόμενη σχέση μεταξύ του εαυτού και του κόσμου.
2. Lucy Bull
Η Lucy Bull δημιουργεί υπνωτιστικές αφαιρέσεις στις οποίες στρώματα χρώματος, υφής και χειρονομίας φαίνεται να αναδύονται και να διαλύονται συνεχώς. Οι πίνακές της προκαλούν παρατεταμένη παρατήρηση, αποκαλύπτοντας παράξενες μορφές και απροσδόκητες εικόνες μέσα στις ψυχεδελικές τους επιφάνειες.
3. Flora Yukhnovich
Η Φλόρα Γιούκνοβιτς κινείται ρευστά μεταξύ αφαίρεσης και αναπαράστασης, μεταμορφώνοντας την οπτική γλώσσα της ροκοκό και μπαρόκ ζωγραφικής μέσα από εκφραστικές σύγχρονες πινελιές. Οι στροβιλιζόμενες συνθέσεις της εξερευνούν την ομορφιά, τη θηλυκότητα, το γούστο και τη σχέση μεταξύ της ιστορίας της τέχνης και της ποπ κουλτούρας.
4. Rachel Jones
Η Ρέιτσελ Τζόουνς χρησιμοποιεί έντονο χρώμα και χειρονομιακή αφαίρεση για να εξερευνήσει την ταυτότητα, το συναίσθημα και το σώμα.
Συχνά εμπνευσμένες από στόματα, δόντια και άλλες σωματικές μορφές, οι πίνακές της μετατρέπουν θραύσματα ανατομίας σε ζωντανά και ψυχολογικά φορτισμένα πεδία χρώματος.
5. Michaela Yearwood-Dan
Η Michaela Yearwood-Dan δημιουργεί πλούσια, πολυεπίπεδα έργα ζωγραφικής γεμάτα με σαρωτικές χειρονομίες, βοτανικές μορφές και χειρόγραφο κείμενο.
Το έργο της εξερευνά την αγάπη, την ταυτότητα, την οικειότητα, την queerness και την προσωπική εμπειρία μέσα από μια εκφραστική γλώσσα χρώματος και αφαίρεσης.
6. Lauren Quin
Η Lauren Quin δημιουργεί πυκνά πολυεπίπεδες αφαιρέσεις γεμάτες με περίπλοκες γραμμές, επαναλαμβανόμενα σύμβολα και τις χαρακτηριστικές σωληνοειδείς φόρμες της. Οι πίνακές της συνδυάζουν σκάλισμα, μονοτυπία και σπλαχνική δημιουργία σημαδιών για να δημιουργήσουν ψυχολογικά φορτισμένους χώρους όπου εικόνες αναδύονται και εξαφανίζονται συνεχώς.
7. Li Hei Di
Ο Li Hei Di δημιουργεί ατμοσφαιρικούς πίνακες που αιωρούνται μεταξύ αφαίρεσης και παραστατικότητας.
Μέσα από φωτεινά χρώματα, ρευστές μορφές και αποσπασματικές εικόνες, το έργο του εξερευνά την επιθυμία, τη μνήμη, την οικειότητα και τα ασταθή όρια μεταξύ των σωμάτων και του περιβάλλοντός τους.
8. Pam Evelyn
Η Παμ Έβελιν προσεγγίζει τη ζωγραφική μέσα από μια έντονα φυσική και διαισθητική διαδικασία.
Οι μεγάλης κλίμακας αφαιρέσεις της δημιουργούν στρώματα από σαρωτικές χειρονομίες, ξυ(σ)μένες επιφάνειες και μεταβαλλόμενα χρώματα σε συνθέσεις που μοιάζουν αυθόρμητες, ενεργητικές και συνεχώς σε κίνηση.
9. Francesca Mollett
Η Francesca Mollett δημιουργεί φωτεινούς αφηρημένους πίνακες εμπνευσμένους από συναντήσεις με το φως, το τοπίο και τον φυσικό κόσμο.
Οι πολυεπίπεδες επιφάνειές της μετατρέπουν φευγαλέες αισθήσεις και παρατηρήσεις σε ατμοσφαιρικές συνθέσεις που αιωρούνται μεταξύ αναγνώρισης και αφαίρεσης.
10. Sarah Cunningham
Η Σάρα Κάνινγκχαμ δημιούργησε καθηλωτικούς, συναισθηματικά φορτισμένους πίνακες, στους οποίους τοπία και φυσικές μορφές διαλύονται στην αφαίρεση.
Μέσα από φωτεινά χρώματα, πολυεπίπεδες επιφάνειες και εκφραστικές χειρονομίες, το έργο της εξερεύνησε τη μνήμη, την ατμόσφαιρα και την ψυχολογική εμπειρία του τόπου.
Η Αλληγορία της Ζωγραφικής (1665-1667) είναι ένα θαυμάσιο έργο του Γιοχάνες Βερμέερ* , αποτελούσε μάλιστα και για τον ίδιο την πιο αγαπημένη σύνθεση.
Το εξαιρετικό φως, το χρώμα και η λεπτομέρεια, αλλά και η μοναδική
προοπτική της ζωγραφικής προσθέτουν στον πίνακα ιδιότητες που σαγηνεύουν.
Ο Βερμέερ απεικονίζει έναν καλλιτέχνη στο εργαστήρι του τη στιγμή που ζωγραφίζει ένα μοντέλο , το οποίο υποδύεται την Κλειώ, τη μούσα δηλαδή της Ιστορίας.
Είναι προφανές ότι ο Βερμέερ ήθελε να απεικονίσει όχι μόνο το στούντιο ενός καλλιτέχνη, αλλά τη σημασία της ζωγραφικής. Ο θεατής έχει την εντύπωση ότι βρίσκεται μπροστά σε ένα θεατρικό σκηνικό, όπου ο μεν καλλιτέχνης φορά ενδυμασία μιας προηγούμενης εποχής, ενώ το μοντέλο φέρει στο κεφάλι του στεφάνι
δάφνης και κρατά ένα βιβλίο , που προφανώς συμβολίζει την Ιστορία, και μία τρομπέτα , ενώ μπροστά της , πάνω στο τραπέζι, βρίσκεται μια μάσκα . Το στεφάνι δάφνης που φοράει η γυναίκα είναι το διαχρονικό σύμβολο μιας δόξας που ο καλλιτέχνης θα προσθέσει με το έργο του στην Ολλανδία, όπως υπονοούν ο χάρτης και το βασιλικό στέμμα που διακρίνονται πίσω της.
Το φως πλημμυρίζει το πρόσωπο του μοντέλου καθώς και
τη μάσκα, η οποία κατά μία εκδοχή αποτελεί αόρατο
πρόσωπο του καλλιτέχνη και κατά μία άλλη συνδέεται
με τη «μάσκα του θανάτου» του βασιλιά των Αψβούργων , όπως και ο χωρίς κεριά πολυέλαιος που κοσμείται με το δικέφαλο αετό της γνωστής δυναστείας.
Υπέροχη θεωρείται από τους ειδικούς η απόδοση του πατώματος, με τα ασπρόμαυρα πλακάκια σε διαγώνια τοποθέτηση, γεγονός εξαιρετικά δύσκολο από τεχνικής απόψεως για κάθε καλλιτέχνη.
Η τύχη του πίνακα αυτού περιλαμβάνει άφθονο σασπένς.
Μετά το θάνατο του Βερμέερ, η οικογένεια αναγκάστηκε να
πουλήσει λόγω χρεών το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας της , καθώς και τα περισσότερα από τα
έργα του Βερμέερ. Ωστόσο, η γυναίκα του Βερμέερ αρνήθηκε να πουλήσει τη Αλληγορία,
που αποτελούσε το αγαπημένο έργο του συζύγου της.
Η Αικατερίνη Bolnes έκρυψε τον πίνακα αυτό , που παρέμεινε άγνωστος για πάνω από εκατό χρόνια. Το 1860
ένας Γάλλος διανοούμενος υποστήριξε ότι ήταν έργο του Vermeer και ότι τον είχε στην κατοχή του στη
Βιέννη.
Μετά τη ναζιστική εισβολή στην Αυστρία , ο πίνακας εκλάπη από τον
ιδιοκτήτη του και προστέθηκε στην προσωπική συλλογή του Αδόλφου Χίτλερ.
Το 1946 μπήκε τέλος στην περιπέτειά του και παραδόθηκε μαζί με άλλα πολλά κλεμμένα έργα στην αυστριακή κυβέρνηση .
Σήμερα η Αλληγορία απολαμβάνει το θαυμασμό χιλιάδων επισκεπτών στο Kunsthistorisches Museum της
Βιέννης.
Όσο έγραφα είχα στο μυαλό μου τον Κάφκα
Ο ήρωάς μου ψηλαφεί παρατηρώντας
Γιοχάνες Βερμέερ