Kleiner Mann – was nun?/Little man, what now? /Και τώρα, ανθρωπάκο; (1934): Το αριστουργημα του Φάλαντα σε μία πολύ καλή μεταφορά του στον Κινηματογράφο

Και τώρα ανθρωπάκο; (μυθιστόρημα)

Και τώρα ανθρωπάκο; (γερμανικά: Kleiner Mann – was nun?‎‎) είναι μυθιστόρημα του Γερμανού συγγραφέα Χανς Φάλαντα που εκδόθηκε το 1932, σημείωσε άμεση επιτυχία και έκανε τον συγγραφέα διάσημο. Το πλήρες κείμενο του μυθιστορήματος δημοσιεύθηκε το 2016.^[1]

Η υπόθεση διαδραματίζεται μεταξύ 1930 και Νοεμβρίου 1932 και περιγράφει τη σκληρή ζωή στα χρόνια μετά το Μεγάλο Κραχ του 1929 και τα πρώτα χρόνια της Μεγάλης Ύφεσης. Μέσα από τη μοίρα ενός νεαρού ζευγαριού, σκιαγραφείται η αναταραχή μιας κοινωνίας που μαστίζεται από την οικονομική κρίση, ανασφάλεια και κοινωνικές και ιδεολογικές διαμάχες.

Παρουσίαση

Το μυθιστόρημα εκδόθηκε το 1932, ένα χρόνο πριν την άνοδο των Εθνικοσοσιαλιστών στην εξουσία, κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης που βρισκόταν σε εξέλιξη από το 1929. Η κρίση έφερε δυστυχία και φτώχεια παγκοσμίως και προκάλεσε ραγδαία αύξηση της ανεργίας. Στη Γερμανία, το κράτος αδυνατούσε να πληρώσει τα χρέη από τις συνέπειες του Α' Παγκοσμίου πολέμου, γεγονός που επέτεινε την εξαθλίωση της γερμανικής κοινωνίας. Ο συγγραφέας απεικονίζει τη μοίρα ενός απλού ανθρώπου και της γυναίκας του και τον αγώνα τους για επιβίωση τα τελευταία χρόνια της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης όταν τα πάντα κατέρρεαν μέσα στην αβεβαιότητα για το αν το μέλλον θα εξασφαλιζόταν καλύτερα από τους Κομμουνιστές ή τους πολλά υποσχόμενους Εθνικοσοσιαλιστές. ^{[2][...................................................]ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ} 

Και τώρα ανθρωπάκο; (μυθιστόρημα)/Βικιπαίδεια

Και τώρα ανθρωπάκο; του Χανς Φάλαντα - «Μικροί άνθρωποι(Bookpress.gr)

Little Man, What Now? (1934 film)

Δραματική ταινία σε σκηνοθεσία Φρανκ Μπόρζαγκ (Frank Borzage), με πρωταγωνιστές τους Μάργκαρετ Σάλιβαν (Margaret Sullavan) και Ντάγκλας Μοντγκόμερι (Douglass Montgomery). Η ταινία κυκλοφόρησε το 1934, έχει διάρκεια περίπου 98 λεπτά και βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Χανς Φάλαντα (Hans Fallada).


Η ιστορία διαδραματίζεται στη Γερμανία κατά τη διάρκεια της οικονομικής ύφεσης. Ο νεαρός υπάλληλος Χανς (Ντάγκλας Μοντγκόμερι) και η σύζυγός του Έμα (Μάργκαρετ Σάλιβαν) παντρεύονται και μετακομίζουν στο Βερολίνο για να επιβιώσουν. Αντιμετωπίζουν συνεχώς αντιξοότητες: ο Χανς χάνει τη δουλειά του, η μητριά του εκμεταλλεύεται την κατάσταση και το ζευγάρι δυσκολεύεται οικονομικά όσο περιμένει το πρώτο τους παιδί, προσπαθώντας να διατηρήσει την αξιοπρέπειά του σε μια χαοτική εποχή.


Ο Μπόρζαγκ είναι γνωστός για τον ρομαντικό και συναισθηματικό τρόπο αφήγησης. Παρόλο που η ταινία αντικατοπτρίζει τις κακουχίες της εποχής, ο σκηνοθέτης έδωσε έμφαση στην αμοιβαία στήριξη και την ελπίδα του ζευγαριού μέσα από τις δυσκολίες, αποφεύγοντας την υπερβολικά ωμή κοινωνική κριτική.

 Η ερμηνεία της Μάργκαρετ Σάλιβαν θεωρείται ευρέως ως ένα από τα κύρια σημεία της ταινίας, αποτυπώνοντας με λεπτότητα την αντοχή και την αθωότητα μιας νεαρής συζύγου σε δύσκολες συνθήκες. Ορισμένοι κριτικοί πιστεύουν ότι η ερμηνεία του Μοντγκόμερι είναι ελαφρώς υπερτονισμένα σπαραχτική , αλλά αυτό ταιριάζει με την απελπισία του χαρακτήρα κάθε ευαίσθητου χαρακτήρα , όταν αντιμετωπίζει την απόλυτη φτώχεια.



Η ταινία είναι μια προ-Κώδικα (Pre-Code) παραγωγή (δηλαδή πριν από την αυστηρή εφαρμογή του κώδικα λογοκρισίας Χέιζ στο Χόλιγουντ), επομένως κάποιες σκηνές  (όπως οι υπονοήσεις για οίκους ανοχής) παρουσιάζονται σχετικά άμεσα, αν και συνολικά παραμένουν συγκρατημένες. Εκείνη την εποχή, το στούντιο Universal ήλπιζε να ενισχύσει το ηθικό του καταπτοημένου από τη μεγάλη ύφεση (Κραχ) κοινού μέσω αυτής της ταινίας, γι' αυτό και ο επίλογος δεν ήταν εντελώς σκοτεινός.

Κάνιστρο Εκλεκτής Ποίησης

 

ΧΩΡΟΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ

 

Νίκος Εγγονόπουλος 

(1907-1985)

 

Η βυκάνη   

[Πρόκειται για φυσική σάλπιγγα (γνωστή και ως σάλπιγγα των φτωχών) που δημιουργούνταν από ένα κέρατο ζώου. Χρησιμοποιούνταν κυρίως από τους βοσκούς και τους στρατούς για την μετάδοση μηνυμάτων.
Αποτελούνταν από ένα διάτρητο καμπυλωτό κωνοειδές κέρατο από το οποίο αφαιρούνταν ο οστέϊνος πυρήνας και κατόπιν ψηνόταν για να βελτιωθεί η ηχητικότητά του. Ο ήχος παραγόταν με απευθείας φύσημα στο στόμιο και κατάλληλο κτύπημα των χειλιών.
ΠΗΓΕΣ: "Μ. Λ. Γουέστ, Αρχαία ελληνική μουσική", "Πλόυταρχος, Ιστορίαι", "Αριστοτέλης, Φυσική ακρόασις"http://kotsanas.com]

       

Une vieille faisait cuire des aubergines,

                           Sur l’herbe, sous un toit... 

(Μια ηλικιωμένη γυναίκα μαγείρευε μελιτζάνες. Στο γρασίδι, κάτω από μια στέγη...)

                Kόμησσα ντε Nοάϊγ, Constantinople

ως την Kωνσταντινούπολη φυσάει αλύπητα

ο αφορεσμένος ο Kαράγιαλης

(πούρχεται από τον Bοριά)

και στη Θεσσαλονίκη λυσσομανάει πεισματάρικα

ο τρομερός Bαρδάρης

εκεί κατά πολύ μεγάλο ποσοστό τα σπίτια τους

τα χτίζουν ξύλινα

έτσι που να μπορούνε τον χειμώνα κάπως να ζεσταίνωνται

και να μη ξεπαγιάζουν

αλλοίμον’ όμως το κατακαλόκαιρο οι μελιτζάνες σα φανούν

κι’ αρχίσουνε τα τηγανίσματα και οι φουβούδες;

μια μόνη σπίθα αρκεί για να φουντώση το μεγάλο το κακό

μερόνυχτα να μαίνωνται οι πυρκαϊές

και να σωριάζωνται καπνίζοντα χαλάσματα

απέραντοι μαύροι ερειπιώνες

να καταντούνε

οι μεγαλουπόλεις

λοιπόν οι κάτοικοι ―πληθυσμοί αμιγώς ελληνικοί―

για νάβρουν έτσι μια κάποια λύση

στην λες ουρανόπεμπτη ―συχνά επανερχόμενη― θεϊκιά κατάρα

ξαναθυμούνται τους παληούς μύθους της Φυλής

προ πάντων ―τους συμφέρει― τον μύθο τον παλιό τον Φοίνικα

που από τις στάχτες του ανασταίνεται ―ξαναγεννιέται―

ακέριος σαν και πριν

Συνέπεια: εις την Kωνσταντινούπολη γεννήθηκε

ο πατέρας μου

σε μιαν ωραία πλατεία της Σαλονίκης στήθηκε

του ήρωα Παύλου Mελά εύμορφο άγαλμα**

και ξέρω κάποιον ―να τον ξέρω άραγες;―

όπου στης Πόλεως τα μέρη κάποτες γνώρισε

―ανάμεσα σε πολλά πράματα θάματα και περιπέτειες―

μια δάφνη (δέντρο)

ωραία και με τις δόξες της και με τις πίκρες της

στη μνήμη του να ξαναφέρη τη δαφνοπούλα πάλε

πηγαίνει ―σα βραδυάζη― να πιη ένα κατοσταράκι στο μπακάλικο

του Kαχριμάνη στου Ψυρρή

(εκεί που παλαιότερα εσύχναζ’ ο Παπαδιαμάντης)***

 

κάποτε ―μα χαμηλόφωνα― τραγουδάει το μεράκι του

και διακριτικά στο όργανό του

τον συνοδεύει

ο Mικρασιάτης με το μπουζούκι

(πάλι του Παπαδιαμάντη)

*(Από τη συλλογή:  Στην Κοιλάδα με τους Ροδώνες, Ίκαρος 19

92)

___________________________________

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

 

Ο ανδριάντας του Παύλου Μελά είναι τοποθετημένος σε κεντρικό σημείο της πόλης, στο πάρκο Τσιρογιάννη (απέναντι από τον Λευκό Πύργο, εκεί όπου η οδός Παύλου Μελά συναντά τη λεωφόρο Νίκης).

Το έργο έχει ιδιαίτερη συναισθηματική και ιστορική αξία, καθώς το φιλοτέχνησε η Ναταλία Μελά, η διακεκριμένη Ελληνίδα γλύπτρια και εγγονή του ήρωα. 

• 
  

   

 

 

_________________________ 

 

 

**Απόσπασμα από το βιβλίο «Η ιστορία της συνοικίας του Ψυρρή» του δημοσιογράφου και Αθηναιογράφου Γιάννη Καιροφύλα:

 

«Μόνιμο, στέκι στου Ψυρρή, όπου κατοικούσε από το 1886 επί πολλά χρόνια, είχε ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης την μπακαλοταβέρνα του Καχριμάνη στην οδό Σαρρή. Εκεί μέσα πέρασε πολύ χρόνο της ζωής του, γιατί εκεί έτρωγε τις περισσότερες φορές, εκεί έπινε, εκεί συναντούσε τους φίλους του, που τον ακολουθούσαν στο κρασί.

 

Ο θρυλικός ερημίτης του Ψυρρή κατέβασε τα ελληνικά γράμματα στην αθηναϊκή ταβέρνα. Μέσα στην μπακαλοταβέρνα του Καχριμάνη πρέπει να έγραψε πολλά διηγήματα. Του άρεσε το μέρος. Θα λέγαμε ότι μπορεί και να τον ενέπνεε…  Κοινωνικό σπουδαστήριο για τον Παπαδιαμάντη αποκαλεί ο Γ. Βαλέτας το μπακάλικο του Καχριμάνη.

 

Εκεί φαίνεται ότι ο μεγάλος των Ελληνικών γραμμάτων, έχοντας οξύτατη παρατηρητικότητα και φιλοσοφικό μάτι, μελετούσε την κοινωνία μέσω των ανθρώπων που πήγαιναν στο μπακάλικο για να ψωνίσουν.

 

Από του Καχριμάνη περνούσε όλη η κοινωνική ιεραρχία. Πλούσιοι και φτωχοί, αριστοκράτες και ξεπεσμένοι…. Πολλά θέματα διηγημάτων του Παπαδιαμάντη είναι γραμμένα με σκηνικό το παντοπωλείο αυτό – όπως το αποκαλεί – της οδού Σαρρή, στου Ψυρρή.

 

Του Παπαδιαμάντη του άρεσε το κοκκινέλι και η ρετσίνα. Έπινε ίσως περισσότερο από όσο έπρεπε – η διονυσιακή μυσταγωγία τον συγκινούσε ιδιαίτερα και με αυτήν ζούσε τις πιο ευτυχισμένες στιγμές της ζωής του, μιας ζωής πολύ βασανισμένης, μιας ζωής που ίσως ένας άλλος δεν θα την άντεχε.

 

Εκείνα τα χρόνια η δημοσιογραφία είχε περισσότερες δυσκολίες και μικρές αμοιβές. Ο Παπαδιαμάντης εργαζόταν πολλές ώρες και ο μισθός του ήταν μικρός. Η δημοσιογραφική δουλειά του στην εφημερίδα «Ακρόπολις» ήταν αμέτρητη. Είχε χάσει τον ήλιο και το φως της ημέρας. Μετά την μπακαλοταβέρνα του Καχριμάνη πήγαινε στο φτωχικό κελί του, όπως συνήθιζε να λέει το δωμάτιο που νοίκιαζε στου Ψυρρή».

Δύσκολη χρόνιά για τους ακροδεξιούς λαϊκιστές σ΄όλο τον κόσμο

 

Πώς κατέρρευσε η εποχή Τραμπ

Άρθρο αναδημοσιευμένο από τους

Financial Times  

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ξέχασε την οικονομική διάσταση του λαϊκισμού

JANAN GANESH*
04 Νοεμβρίου 2026 

• 
  

Τον Απρίλιο, ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν έχασε επιτέλους την εξουσία. Λίγο νωρίτερα, η Ιταλίδα ομόλογός του και «χριστιανή αδελφή» του, Τζόρτζια Μελόνι, είχε κάνει λάθος υπολογισμούς σε ένα κρίσιμο δημοψήφισμα.

Τον περασμένο μήνα, δύο δεξιοί απέτυχαν στις προεδρικές εκλογές: ο Φλάβιο Μπολσονάρου στη Βραζιλία και ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς στη Σερβία. Το Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ, που το 2025 συγκέντρωνε δημοσκοπικά 31% — διόλου μικρό επίτευγμα σε ένα κατακερματισμένο εκλογικό σώμα — έχει έκτοτε χάσει δέκα ποσοστιαίες μονάδες.

Όποια κι αν είναι η λατινική έκφραση για μια «αρκετά κακή χρονιά» — το annus horribilis παραείναι βαρύ — ο λαϊκισμός διανύει μια τέτοια.

Η ήττα των Αμερικανών Ρεπουμπλικανών την Τρίτη αποτελεί την κορύφωσή της. Στις ενδιάμεσες εκλογές, όχι μόνο το ένα αλλά και τα δύο σώματα του Κογκρέσου πέρασαν στους Δημοκρατικούς.

Πώς φτάσαμε ως εδώ; Τελικά, ο Ντόναλντ Τραμπ, όπως πολλοί λαϊκιστές, ξέχασε την οικονομική διάσταση του λαϊκισμού. Πέρα από την προτίμησή του στους δασμούς και μια κατάπαυση του πυρός στον πόλεμο κατά του Obamacare, δύσκολα διακρίνεται από έναν Ρεπουμπλικανό παλαιάς κοπής, οπαδό της ελεύθερης αγοράς και της ελάχιστης κρατικής παρέμβασης.

Όσο οι καταναλωτές ήταν σε γενικές γραμμές ικανοποιημένοι, αυτό είχε μικρή σημασία. Όταν ο πληθωρισμός ανέβηκε, εξελίχθηκε σε εκλογικό μειονέκτημα.[......................................]

Πώς κατέρρευσε η εποχή Τραμπ

*Ο Janan Ganesh είναι Βρετανός δημοσιογράφος, συγγραφέας και πολιτικός σχολιαστής. Ο Ganesh είναι αρθρογράφος δύο εβδομάδων για τους Financial Times. Γράφει για τη διεθνή πολιτική για τους FT και τον πολιτισμό για το FT Weekend. Wikipedia (Αγγλικά)

Από το Κάνιστρο της Σατιρικής Ποίησης:Προς Μολιέρον :«Κύριε, σας απευθύνομαι με μάτια δακρυσμένα, μας βρήκαν χρόνια δίσεκτα και κακοφορμισμένα.Τι, ακριβώς, γιορτάζετε Τετάρτη Iουλίου;»

 

Γράμμα στον Μολιέρο και άλλες σάτιρες

της ΜΑΡΙΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ*

~.~

Γράμμα στον Μολιέρο

Πηγή: neoplanodion.gr

 

Κύριε, σας απευθύνομαι με μάτια δακρυσμένα,
μας βρήκαν χρόνια δίσεκτα και κακοφορμισμένα.
Τι, ακριβώς, γιορτάζετε Τετάρτη Iουλίου;
Φημολογείται επιστροφή του Βασιλιά Ηλίου…
Ο πλανητάρχης άρπαγας, υπερμεγέθης Κροίσος
ίσως να φάει τον Καναδά, να τον ελεήσει ίσως…
Του Μάο ο Κόκκινος Στρατός, ένα πρωινό, εκίνα
για να χορτάσουν το μερλό οι σύντροφοι στην Κίνα.
Ο πράκτορας της KGB βουτά στη Βαϊκάλη,
τσάρος πασών των Ρωσσιών, με στέμμα στο κεφάλι.
Ο Ερντογάν, ανένδοτος, ζητάει σουλτανάτο,
Συρία, Κύπρο, Κουρδιστάν τα θέλει όλα δικά του.
Δανδή τον ντύσανε, του Ισλάμ το κοφτερό λεπίδι:
Αλ Σάραα τώρα λέγεται και μπήκε στο παιχνίδι.
Κι ο Νετανιάχου, τάχα μου, εχθρούς απομακρύνει:
ξηλώνει όλους τους δικαστές, λογαριασμό δεν δίνει…
Εχθροί πολλοί, φίλος ουδείς στου Μωυσή τα μέρη.
Τον Μπίμπι ούτε η μάνα του δεν θέλει να τον ξέρει!
Όλοι τους σπεύδουν να σου πουν τον τρόπο για να ζήσεις,
αρκεί να είσαι υπάκουη, μη φέρεις αντιρρήσεις.
Η διάκριση των εξουσιών όρος ξεπερασμένος
κι ο Μάης του εξηνταοκτώ ασθμαίνει κουρασμένος…
Μα  ε σ έ ν α  σ’ έπλασε ο θεός με τρόπον ασυνήθη
και στην ψυχή ασυμβίβαστο με της Αυλής τα ήθη!
Μέγγενη η κωμωδία σου, θηλιά στην εξουσία,
κόλακες, αξιώματα, στείρα θρησκοληψία.
Με τόλμη εσύ στηλίτευσες και την πατριαρχία,
τα χούγια των νεόπλουτων και τη φιλαργυρία.
Κάλπικος και ανέντιμος ο βίος των μαρκησίων,
μήνιν εισέπραξες σφοδρή όλων των Παρισίων.
Τη νομική παράτησες, έγινες λιμπερτίνος
κηδεία σου αρνήθηκαν, γιατί ήσουν θεατρίνος.
Η τέχνη σου μου χάρισε μιαν απεραντοσύνη,
κλίνω το γόνυ, σου χρωστώ άπειρη ευγνωμοσύνη!

////

Μπετονιέρες

Μπετονιέρες στη NATURA, ελικόπτερα στη Μήλο
στη Βοϊδοκοιλιά γουρούνες, τάφρων μπάζωμα στην Πύλο.
Συγκροτήματα all-inclusive, υπερτροφικές πισίνες,
τραπεζάκια με ξαπλώστρες και μπιτσόμπαρα, καντίνες.
Yγειονομικά κλιμάκια, βάλτε και κάνα λουκέτο,
μες στον καύσωνα αλλοιώνονται black angus και φιλέτο!
Καθρεφτάκια, χτένες, χάντρες των ιθαγενών τα δώρα.
Ψιχουλόπιτες μοιράζει ο υπερτουρισμός στη Χώρα!
Παραδίπλα εξοχικό που λικνίζεται στο κύμα,
κατεδάφιση αναβλήθηκε επ’ αόριστον… τι κρίμα!
Μυστικό κοινό τοις πάσιν, τι εξανίστασαι αδερφέ;
Η Πολεοδομία είναι το βασίλειο του λουφέ.
Γρηγορόσημο αδειών, δασικές καταπατήσεις,
ταχτοποίηση προστίμων, αυθαιρέτων διευθετήσεις.
Υπουργέ του Περιβάλλον, σε θερμοπαρακαλώ,
ξεφορτώσου τα τσιμέντα που κοσμούν τον αιγιαλό!
Πάρκαρε τις μπετονιέρες, τις μπουλντόζες μη φειστείς…
Σαν του Παλαμά τον Γύφτο, γίνε, γίνε γκρεμιστής![................................]

 (Συνεχίστε... Περισσότερη σάτιρα…)

 ΜΑΡΙΑ ΕΥΘΥΜΙΟΥ(Αθήνα 1982): Σπούδασε Ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Κοινωνική Ανθρωπολογία στο London School of Economics. Ποιήματά της έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς στα λογοτεχνικά περιοδικά Νέο Πλανόδιον, Χάρτης και Ποιείν και έχουν συμπεριληφθεί σε ποιητικές ανθολογίες. Έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές Το καράβι του Ματίς (εκδ. Σμίλη) και Τα σονέτα του Γαλαξία (εκδ. ΑΩ). mefthymiou@gmail.com

 

Johannes Brahms: 1. Klavierkonzert d-Moll op. 15 ∙ : ένα από τα πιο αγαπημένα έργα της κλασικής μουσικής , αν και στην πρεμιέρα του (1859) ...αποδοκιμάστηκε από το κοινό!

 

 Johannes Brahms: 1. Klavierkonzert d-Moll op. 15 ∙

Γιοχάνες Μπραμς(1833-1897)

 

 (Auftritt/Eκτέλεση)  00:00 ∙ 

I. Maestoso  00:40 ∙

 II. Adagio   23:15 ∙ 

III. Rondo. Allegro non troppo36:30 ∙

 hr-Sinfonieorchester – Frankfurt Radio Symphony ∙ 

Lise de la Salle, Klavier ∙ 

Lise de la Salle(1988)

Andrés Orozco-Estrada, Dirigent ∙

Andrés Orozco-Estrada(1977)

 

hr-Sinfoniekonzert ∙ Alte Oper Frankfurt, 8. Februar 2019 ∙ 

Website: https://www.hr-sinfonieorchester.de ∙ Facebook:   / hrsinfonieorchester  

 

Εννέα βιβλία όπου η μυθιστορία συμπλέκεται με τη φιλοσοφία

 

9 μυθιστορήματα που διαβάζονται σαν φιλοσοφικά δοκίμια

tovivlio.net

Ομάδα σύνταξης

 

 6–8 λεπτά

---

Υπάρχουν βιβλία που δεν σας ζητούν απλώς να ακολουθήσετε μια πλοκή αλλά να ξανασκεφτείτε τον τρόπο που αντιλαμβάνεστε την πραγματικότητα, την ελευθερία, την ηθική και την ίδια σας την ύπαρξη. Συχνά η αυστηρή ακαδημαϊκή φιλοσοφία μοιάζει απόμακρη, κλεισμένη σε δυσπρόσιτους όρους και αποστειρωμένες θεωρίες. Όταν όμως η φιλοσοφική σκέψη εγκαταλείπει το πανεπιστημιακό έδρανο και δανείζεται τη σάρκα, το αίμα και τις αντιφάσεις της λογοτεχνίας, το αποτέλεσμα είναι συγκλονιστικό. Τα εννέα έργα που ακολουθούν δεν είναι απλώς μυθιστορήματα με «έξυπνες ιδέες», λειτουργούν ως αυθεντικά υπαρξιακά και κοινωνικά δοκίμια μεταμφιεσμένα σε αφηγήσεις. Οι ήρωές τους δεν είναι πιόνια μιας ιστορίας, αλλά ενσαρκωμένες ιδέες που συγκρούονται μετωπικά με τα όρια του κόσμου μας και αποδεικνύουν ότι η μεγάλη λογοτεχνία είναι, στην ουσία της, η πιο ζωντανή μορφή φιλοσοφίας.

---

1. Ο ξένος – Αλμπέρ Καμύ

• Είδος: Μυθιστόρημα · Το παράλογο της ύπαρξης
• Ιδανικό για όσους αναζητούν το νόημα μέσα στο παράλογο της καθημερινότητας
• Γιατί να το διαβάσετε: Η κορυφαία λογοτεχνική αποτύπωση του υπαρξιακού παραλόγου. Ο Μερσώ δεν υποκρίνεται, δεν επικαλείται βολικά ηθικά άλλοθι και αρνείται να παίξει το κοινωνικό παιχνίδι των συμβάσεων πληρώνοντας το τίμημα ως το τέλος.
• Στοιχεία έκδοσης: Συγγραφέας: Αλμπέρ Καμύ · Μετάφραση: Νίκη Καρακίτσου-Douge, Μαρία Κασαμπαλόγλου-Roblin · Εκδόσεις Καστανιώτη · ISBN 978-960-03-2199-9 · Πρωτότυπος τίτλος: L’Étranger · Πρώτη έκδοση του πρωτοτύπου: 1942

---

2. Η ναυτία – Ζαν-Πολ Σαρτρ

• Είδος: Μυθιστόρημα · Υπαρξισμός
• Ιδανικό για όσους θέλουν να καταλάβουν το βάρος της απόλυτης ελευθερίας
• Γιατί να το διαβάσετε: Γραμμένο ως προσωπικό ημερολόγιο του Αντουάν Ροκαντέν, το βιβλίο είναι το θεμελιώδες μυθιστόρημα του γαλλικού υπαρξισμού. Είναι η ξαφνική, σχεδόν σωματική συνειδητοποίηση ότι τα πράγματα υπάρχουν απλώς, χωρίς κανέναν προκαθορισμένο σκοπό.
• Στοιχεία έκδοσης: Συγγραφέας: Ζαν-Πολ Σαρτρ · Εκδόσεις Πατάκη · 302 σελίδες · ISBN 978-960-16-1650-6 · Πρωτότυπος τίτλος: La Nausée · Πρώτη έκδοση του πρωτοτύπου: 1938

---

3. Έτσι μίλησε ο Ζαρατούστρα – Φρίντριχ Νίτσε

• Είδος: Φιλοσοφικό έργο σε ποιητική πρόζα
• Ιδανικό για τους αμφισβητίες των κοινωνικών βεβαιοτήτων και του κοπαδιού
• Γιατί να το διαβάσετε: Ένα βιβλίο «για όλους και για κανέναν», γνωστό και ως «Τάδε έφη Ζαρατούστρα» από παλαιότερες μεταφράσεις. Ο Νίτσε εγκαταλείπει την ακαδημαϊκή πραγματεία και υιοθετεί ποιητική, προφητική πρόζα και παραβολές για να μιλήσει για τον Υπεράνθρωπο, τον «θάνατο του Θεού» και την αιώνια επιστροφή.
• Στοιχεία έκδοσης: Συγγραφέας: Φρίντριχ Νίτσε · Μετάφραση: Άρης Δικταίος · Εκδόσεις Δωδώνη · ISBN 978-960-558-025-4 · Πρωτότυπος τίτλος: Also sprach Zarathustra · Πρώτη έκδοση του πρωτοτύπου: 1883–1885

---

4. Από τη μεριά του Σουάν – Μαρσέλ Προυστ

• Είδος: Μυθιστόρημα · Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο, τόμος Α΄
• Ιδανικό για όσους θέλουν να επαναπροσδιορίσουν τον χρόνο και τη μνήμη
• Γιατί να το διαβάσετε: Ένα μνημειώδες λογοτεχνικό δοκίμιο πάνω στην υποκειμενικότητα της ανθρώπινης συνείδησης, την ακούσια μνήμη (το περίφημο παράδειγμα της μαντλέν) και τη δύναμη της τέχνης να νικά τη φθορά του χρόνου.
• Στοιχεία έκδοσης: Συγγραφέας: Μαρσέλ Προυστ · Μετάφραση: Παύλος Ζάννας · Εκδόσεις Εστία · ISBN 978-960-05-0990-8 · Πρωτότυπος τίτλος: Du côté de chez Swann · Πρώτη έκδοση του πρωτοτύπου: 1913

---

5. Η δίκη – Φραντς Κάφκα

• Είδος: Μυθιστόρημα · Η εξουσία και η ενοχή
• Ιδανικό για όσους αναρωτιούνται τι σημαίνει να είσαι ένοχος χωρίς να ξέρεις γιατί
• Γιατί να το διαβάσετε: Ο Γιόζεφ Κ., αξιοσέβαστος τραπεζικός υπάλληλος, συλλαμβάνεται ένα πρωί χωρίς να του έχει απαγγελθεί καμία κατηγορία. Ο Κάφκα μετατρέπει τη γραφειοκρατία σε φιλοσοφικό εφιάλτη για την ενοχή, τον νόμο και την ατομική ευθύνη, και γράφει ένα από τα πιο επίκαιρα βιβλία του 20ού αιώνα.
• Στοιχεία έκδοσης: Συγγραφέας: Φραντς Κάφκα · Εκδόσεις Κέδρος · ISBN 978-960-04-5468-0 · Πρωτότυπος τίτλος: Der Process · Πρώτη έκδοση του πρωτοτύπου: 1925

---

6. Ο μικρός πρίγκιπας – Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ

• Είδος: Φιλοσοφικό παραμύθι
• Ιδανικό για όσους αναζητούν την ουσία των πραγμάτων κάτω από την επιφάνεια
• Γιατί να το διαβάσετε: Πίσω από το προσωπείο ενός παιδικού παραμυθιού κρύβεται ένα βαθύ στοχαστικό δοκίμιο για τη μοναξιά, τη φιλία, την ευθύνη απέναντι σε ό,τι έχεις «ημερώσει» και τον παραλογισμό του ενήλικου υλισμού. Η ουσία, λέει, φαίνεται μόνο με την καρδιά.
• Στοιχεία έκδοσης: Συγγραφέας: Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ · Εκδόσεις Ψυχογιός · ISBN 978-960-7020-35-2 · Πρωτότυπος τίτλος: Le Petit Prince · Πρώτη έκδοση του πρωτοτύπου: 1943

---

7. Σιντάρτα – Χέρμαν Έσσε

• Είδος: Μυθιστόρημα μαθητείας · «Ινδικό παραμύθι»
• Ιδανικό για όσους αμφιβάλλουν για την «πρόοδο» του σύγχρονου πολιτισμού
• Γιατί να το διαβάσετε: Ένα μυθιστόρημα μαθητείας και αναζήτησης της σοφίας. Ο Έσσε συνθέτει δυτικές υπαρξιακές αγωνίες με ανατολικές φιλοσοφίες (βουδισμός, ινδουισμός) και δείχνει ότι η αληθινή γνώση δεν διδάσκεται σε θεωρίες, αλλά βιώνεται προσωπικά.
• Στοιχεία έκδοσης: Συγγραφέας: Χέρμαν Έσσε · Μετάφραση: Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης · Εκδόσεις Διόπτρα · 195 σελίδες · 21 εκ. · ISBN 978-618-220-961-5 · Έκδοση: 2025 · Πρωτότυπος τίτλος: Siddhartha · Πρώτη έκδοση του πρωτοτύπου: 1922

---

8. Έγκλημα και τιμωρία – Φιόντορ Ντοστογιέφσκι

• Είδος: Μυθιστόρημα · Ηθικό δοκίμιο με αστυνομική πλοκή
• Ιδανικό για όσους θέλουν να κατανοήσουν την ανθρώπινη ενοχή και τη λύτρωση
• Γιατί να το διαβάσετε: Ένα πολυπρισματικό ηθικό δοκίμιο μεταμφιεσμένο σε αστυνομική υπόθεση. Ο Ντοστογιέφσκι αποδομεί την ιδέα του «εξαιρετικού ανθρώπου» που δικαιούται να παραβεί τους ηθικούς νόμους και δείχνει τη συντριβή της θεωρίας μπροστά στη ζωντανή συνείδηση.
• Στοιχεία έκδοσης: Συγγραφέας: Φιόντορ Ντοστογιέφσκι · Μετάφραση: Σταυρούλα Αργυροπούλου · Εκδόσεις Μίνωας · 720 σελίδες · ISBN 978-618-02-2674-4 · Έκδοση: Οκτώβριος 2023 · Πρωτότυπος τίτλος: Преступление и наказание · Πρώτη έκδοση του πρωτοτύπου: 1866

---

9. Περί τυφλότητος – Ζοζέ Σαραμάγκου

• Είδος: Μυθιστόρημα · Πολιτική αλληγορία
• Ιδανικό για τους αναζητητές της πολιτικής και ηθικής ενσυναίσθησης
• Γιατί να το διαβάσετε: Μια ξαφνική «λευκή τυφλότητα» χτυπά τον πληθυσμό μιας πόλης και μέσα σε λίγες μέρες κάθε ίχνος πολιτισμού και θεσμών καταρρέει. Ένα σκληρό δοκίμιο για τη βαρβαρότητα, αλλά και για την ευθύνη του να «βλέπεις» όταν όλοι γύρω σου εθελοτυφλούν.
• Στοιχεία έκδοσης: Συγγραφέας: Ζοζέ Σαραμάγκου · Μετάφραση: Αθηνά Ψυλλιά · Εκδόσεις Καστανιώτη · ISBN 978-960-03-5671-7 · Πρωτότυπος τίτλος: Ensaio sobre a cegueira · Πρώτη έκδοση του πρωτοτύπου: 1995

Το αρχείο Καββαδία στα Γενικά Αρχεία του Κράτους

 

Το αρχείο Καββαδία στα Γενικά Αρχεία του Κράτους – Από το χειρόγραφο της «Φάτα Μοργκάνα» στα κιάλια και το ναυτικό του 

Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους απέκτησαν το αρχείο του Νίκου Καββαδία, αναλαμβάνοντας την επιστημονική καταλογογράφηση, την τεκμηρίωση, τη συντήρηση, τη φύλαξη, την ανάδειξη και την ψηφιοποίηση του αρχείου, ώστε το υλικό να καταστεί προσβάσιμο στο κοινό και την ερευνητική κοινότητα.

Επιμέλεια: Book Press  

bookpress.gr

Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους απέκτησαν το αρχείο του Νίκου Καββαδία (1910–1975), κατόπιν δωρεάς του μοναδικού κληρονόμου του, Φίλιππου Χατζόπουλου.

Η Κεντρική Υπηρεσία των Γενικών Αρχείων του Κράτους αναλαμβάνει την επιστημονική καταλογογράφηση, την τεκμηρίωση, τη συντήρηση, τη φύλαξη, την ανάδειξη και την ψηφιοποίηση του αρχείου. Στόχος είναι, μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων εργασιών, το υλικό να καταστεί προσβάσιμο στο κοινό και την ερευνητική κοινότητα. Όπως προβλέπεται από τους όρους της σύμβασης δωρεάς, το αρχείο θα διατηρηθεί ως ενιαίο σύνολο, με δυνατότητα εμπλουτισμού του με νέες προσκτήσεις.

Ο Νίκος Καββαδίας στις αρχές της δεκαετίας του '50 στην καμπίνα του Ασύρματου © ΓΑΚ-Αρχείο Καββαδία

Η διάσωση του αρχείου οφείλεται στη φροντίδα με την οποία διαφυλάχθηκε από την αδελφή του ποιητή, Τζένια Καββαδία, και στη συνέχεια από την ανιψιά του, Έλγκα Καββαδία, και τον γιο της, Φίλιππο Χατζόπουλο. Η μακρόχρονη αυτή προσπάθεια διατήρησε ένα πλούσιο και πολυεπίπεδο υλικό, με τεράστια λογοτεχνική, ιστορική και πολιτιστική αξία. Πενήντα και πλέον χρόνια μετά τον θάνατο «του ιδανικού και άξιου εραστή των μακρυσμένων θαλασσών και των γαλάζιων πόντων», το αρχειακό υλικό περνά σε έναν δημόσιο φορέα με αποστολή τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης και την εξασφάλιση της μελέτης και αξιοποίησής του.

Σύμβουλος του Αρχείου Καββαδία ορίζεται ο Μιχάλης Γελασάκης, μελετητής και βιογράφος του ποιητή, ο οποίος θα συνδράμει το έργο της τεκμηρίωσης και της ανάδειξης του αρχειακού υλικού.

Η πρώτη σελίδα από τη σχολική εφημερίδα που έγραφε και εξέδιδε ο Νίκος Καββαδίας © ΓΑΚ-Αρχείο Καββαδία

Τέλος, καθοριστική για την ολοκλήρωση της διαδικασίας υπήρξε η συμβολή της ΚΑΡΤΕΡΙΑΣ ΑΜΚΕ, η οποία, μέσω χορηγίας, συνέβαλε στην υποστήριξη των εργασιών που συνδέονται με την ιστορική, φιλολογική και βιογραφική ανάδειξη του Αρχείου. Ειδικότερα, η χορηγία κάλυψε τις σχετικές συμβουλευτικές υπηρεσίες, καθώς και το κόστος εγκιβωτισμού και μεταφοράς του Αρχείου.

Τι είναι η Καρτερία ΑΜΚΕ | Voúla

Τι περιλαμβάνεται στο Αρχείο

Το Αρχείο Καββαδία περιλαμβάνει χιλιάδες ντοκουμέντα που καλύπτουν χρονολογικά μια μεγάλη περίοδο από τα μέσα του 19ου αιώνα, με οικογενειακά κειμήλια, μέχρι τον θάνατό του στις 10 Φεβρουαρίου 1975. Περιλαμβάνει, ακόμη, υλικό που αφορά την πρόσληψη του έργου του και δημιουργίες που εμπνεύστηκαν από τη ζωή και την ποίησή του.

Σε 45 αρχειακά κουτιά περιέχονται τεκμήρια μεγάλης λογοτεχνικής, ιστορικής και εμπορικής αξίας, που αφορούν τη ζωή και το έργο τόσο του ποιητή όσο και άλλων ποιητών, λογοτεχνών, ζωγράφων, ηθοποιών κλπ.

Χειρόγραφο του ποιήματος «Φάτα Μοργκάνα» όπου φαίνεται σβησμένος ο αρχικός τίτλος «Πολύγυρος» © ΓΑΚ-Αρχείο Καββαδία

Στο Αρχείο Καββαδία διασώζονται εκατοντάδες χειρόγραφα με γνωστά και άγνωστα δικά του ποιήματα και πεζά. Επίσης, χειρόγραφα άλλων ποιητών όπως: Κ.Π. Καβάφης, Τέλλος Άγρας, Μήτσος Παπανικολάου, Μυρτιώτισσα, Ναπολέων Λαπαθιώτης, Γαλάζης κ.ά. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της καλλιτεχνικής ταυτότητας του Γιάννη Τσαρούχη. Περιλαμβάνεται επίσης αλληλογραφία με την οικογένειά του και επιπλέον 180 αποστολείς μεταξύ των οποίων: Γιώργος Σεφέρης, Στρατής Τσίρκας, Μ. Καραγάτσης, Νίκος Καζαντζάκης, Ελένη Καζαντζάκη, Δημήτρης Χορν, Γιώργος Θεοτοκάς, Αιμίλιος Βεάκης, Μυρτιώτισσα, Μάρκος Αυγέρης, Μήτσος Παπανικολάου, Καίσαρ Εμμανουήλ, Άγγελος Σικελιανός, Μέλπω Αξιώτη, Γιώργος Κοτζιούλας, Κ. Καρθαίος, Παύλος Νιρβάνας, Ανδρέας Καραντώνης, Μίμης Τραϊφόρος, Γιάννης Τσαρούχης, Κίμων Φράιερ, Ντίνος Χριστιανόπουλος, Τάκης Παπατσώνης, Τίμος Μαλάνος, Αλέξανδρος Μπάρας, Ναπολέων Λαπαθιώτης, Γλαύκος Αλιθέρσης, Περικλής Τριανταφύλλου, Ηλίας Πετρόπουλος, Αιμιλία Ήβου κ.ά.

Ναυτικό φυλλάδιο του Νίκου Καββαδία © ΓΑΚ-Αρχείο Καββαδία

Ξεχωριστή θέση κατέχει η εκτεταμένη συλλογή εκατοντάδων φωτογραφιών -πολλές εκ των οποίων ανέκδοτες- που καλύπτουν τη διαδρομή του από τα παιδικά χρόνια καθώς και έργα τέχνης από επιφανείς ζωγράφους, χαράκτες και γλύπτες.

Τμήμα του αρχείου ακόμα αποτελούν τα ναυτικά του βιβλία, τα επαγγελματικά του έγγραφα, σημειωματάρια, ατζέντες, αποκόμματα, περιοδικά, εφημερίδες, βινύλια, πλάκες γραμμοφώνου και κασέτες με ηχογραφήσεις του ίδιου.

Η εικόνα το αρχείου ενισχύεται με αρκετά προσωπικά αντικείμενα, όπως εξαρτήματα ασυρμάτου, κιάλια, ξυριστική μηχανή, ναυτικό καπέλο, βαλίτσες, μεταλλικό φοριαμό, λυχνίες, αναμνηστικά κ.ά. και διάφορα έπιπλα συμπεριλαμβανομένου του γραφείου του. Τα συγκεκριμένα αντικείμενα θα εκτεθούν σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο της Κεντρικής Υπηρεσίας των ΓΑΚ.