Η μεταβολική δυσλειτουργία που σχετίζεται
με στεατωτική νόσο του ήπατος, γνωστή ως MASLD, περιλαμβάνει ένα ευρύ
φάσμα ηπατικών διαταραχών. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η συσσώρευση λίπους στο ήπαρ,
ενώ για να τεθεί η διάγνωση πρέπει να συνυπάρχει τουλάχιστον ένας
καρδιομεταβολικός παράγοντας κινδύνου, όπως η παχυσαρκία ή η υπέρταση.
Οι αλλαγές στη διατροφή και στον τρόπο ζωής αποτελούν βασικό πυλώνα
της αντιμετώπισης της νόσου. Παράλληλα, οι επιστήμονες προσπαθούν να
διαπιστώσουν εάν ορισμένες τροφές μπορούν να προσφέρουν πρόσθετο όφελος.
Σε αυτό το πλαίσιο, μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients εξέτασε κατά πόσο η συστηματική κατανάλωση ντομάτας μπορεί να επηρεάσει την ποσότητα λίπους στο ήπαρ ανθρώπων με MASLD.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι κατανάλωναν καθημερινά ωμή
ντομάτα και σάλτσα ντομάτας παρουσίασαν μεγαλύτερη μείωση της ηπατικής
στεάτωσης σε σχέση με όσους δεν κατανάλωναν ντομάτα.
Τι έδειξε η μελέτη για την ντομάτα και το λιπώδες ήπαρ
Στην έρευνα συμμετείχαν 79 ενήλικες με MASLD. Από τη μελέτη
αποκλείστηκαν, μεταξύ άλλων, άτομα με υψηλή κατανάλωση αλκοόλ καθώς και
όσοι είχαν δείκτη μάζας σώματος άνω του 30.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Η πρώτη ακολούθησε διατροφή χωρίς ντομάτα, ενώ η δεύτερη κατανάλωνε καθημερινά 200 γραμμάρια ωμής ντομάτας και 50 γραμμάρια σάλτσας ντομάτας.
Όλα τα προϊόντα προέρχονταν από τον ίδιο παραγωγό, ενώ οι συμμετέχοντες
κλήθηκαν να διατηρήσουν κατά τα άλλα τις συνηθισμένες καθημερινές τους
συνήθειες.
Η παρέμβαση διήρκεσε έξι εβδομάδες. Στο διάστημα αυτό οι ερευνητές
παρακολούθησαν μια σειρά από δείκτες, μεταξύ των οποίων η σύσταση του
σώματος, η ποσότητα λίπους στο ήπαρ, η ηπατική δυσκαμψία και τα επίπεδα
χοληστερόλης.
Η ηπατική στεάτωση μειώθηκε και στις δύο ομάδες. Η μείωση, ωστόσο, ήταν μεγαλύτερη στην ομάδα που κατανάλωνε ντομάτα και σάλτσα ντομάτας.
Αντίθετα, δεν καταγράφηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων
σε άλλους δείκτες, όπως η ηπατική δυσκαμψία, τα λιπίδια του αίματος, τα
ηπατικά ένζυμα ή ο δείκτης μάζας σώματος.
Οι συγγραφείς της μελέτης εκτιμούν ότι τα αποτελέσματα υποδηλώνουν πως η
κατανάλωση ντομάτας ενδέχεται να περιορίζει τη συσσώρευση λίπους στο
ήπαρ ακόμη και χωρίς σημαντική απώλεια βάρους ή μείωση του κοιλιακού
λίπους.
Γιατί χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων
Παρά το ενδιαφέρον των ευρημάτων, η μελέτη έχει αρκετούς περιορισμούς.[..........]ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Δέκα χρόνια μετά την αυτοεξορία της στο
Μεξικό, μια επαναστάτρια και μητέρα από τη Γουατεμάλα καλείται να
επιλέξει ανάμεσα στην επανένωση με τον γιο...
Η εφταμελής σκανδιναβο-ρουμάνικη
οικογένεια Γκεοργκίου μετακομίζει από το Βουκουρέστι στη νορβηγική
επαρχία. Αν και αυστηρών χριστιανικών πεποιθήσεων,...
Όταν ο εφοπλιστής εργοδότης του
δολοφονείται, ο πιστός σωματοφύλακάς του Κόουλ Ριντ παγιδεύεται ώστε να
επωμιστεί την ευθύνη. Αναγκάζεται να τραπεί σε...
Σε μια ισπανική αποικία της Λατινικής
Αμερικής των αρχών του 18ου αιώνα, η πρωταγωνίστρια ενός περιοδεύοντος
ιταλικού θιάσου, την οποία έχει ερωτευτεί...
Το «πράσινο φως» από το ΕΣΠΑ αναμένει στις αρχές
του φθινοπώρου η διοίκηση του δήμου Θεσσαλονίκης προκειμένου να
«κλειδώσει» η χρηματοδότηση τριών εμβληματικών έργων τα οποία εκτιμάται
πως θα αλλάξουν ριζικά την εικόνα της πόλης. Πρόκειται για την επέκταση
της παλιάς παραλίας με ξύλινο ντεκ και τις αναπλάσεις των πλατειών
Δημοκρατίας και Διοικητηρίου.
Στο πλαίσιο του έργου του ξύλινου ντεκ στην παλιά παραλία προβλέπεται
η δημιουργία ενός ξύλινου καταστρώματος επί πασσάλων μήκους 1.100
μέτρων και πλάτους δώδεκα μέτρων, από την Α’ προβλήτα του λιμανιού έως
τον Λευκό Πύργο, ενώ με τις αναπλάσεις θα «αναγεννηθούν» δύο σημαντικές
πλατείες.
Σημειώνεται ότι η τελευταία φορά που αναπλάστηκε η πλατεία
Δημοκρατίας στον Βαρδάρη ήταν το 1970 και το «φρεσκάρισμα» της κρίθηκε
απαραίτητο, 56 χρόνια μετά. Με την ανάπλαση, άλλωστε, της πλατείας
Διοικητηρίου θα κλείσει μία ιστορία 30 χρόνων εγκατάλειψης.
Την ίδια ώρα, οι προσφυγές εργολάβων καθυστερούν άλλα τρία σημαντικά
έργα στον δήμο Θεσσαλονίκης, για τα οποία αναδείχθηκαν προσωρινοί
ανάδοχοι. Καθυστερήσεις παρουσιάζονται στην ανάπλαση του άξονα και της
πλατείας Αριστοτέλους, στην αναβάθμιση του ιστορικού σχολικού
συγκροτήματος στην οδό Συγγρού και στην αποκατάσταση του σχολείου στην
οδό Ολυμπιάδος.
«Θα υπάρξει μία καθυστέρηση, μικρή ή μεγάλη, αλλά σε καμία περίπτωση
τα τρία αυτά έργα δεν θα μπλοκάρουν», ξεκαθάρισε με δηλώσεις του στο ΑΠΕ
– ΜΠΕ ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων και Βιώσιμης Κινητικότητας,
Πρόδρομος Νικηφορίδης, με αφορμή τις παραπάνω προσφυγές. Και τα τρία
παραπάνω έργα είναι σε διαδικασία προσφυγών με τη δημοτική αρχή να
αναμένει τις δικαστικές αποφάσεις στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Αντίθετα, ο ανάδοχος του έργου στην περιοχή των 40 Εκκλησιών, εκεί
όπου θα δημιουργηθεί ένα κτίριο, σύγχρονου αρχιτεκτονικού διαγωνισμού
και σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης, κλήθηκε να υποβάλλει τα
σχετικά έγγραφα ώστε να ξεκινήσει άμεσα η κατασκευή.
Στο οικόπεδο που περικλείεται από τις οδούς Σκεπαστού, Ινιάδος,
Ελευθερών και Κωνσταντινίδη, θα δημιουργηθεί ένα κτίριο που θα φιλοξενεί
βρεφονηπιακό σταθμό, Κέντρο Ανοιχτής Προστασίας Ηλικιωμένων και
βιβλιοθήκη/αναγνωστήριο.
Παράλληλα, προχωρούν οι εργασίες για την κατασκευή των νέων σχολείων
που έρχονται να αντικαταστήσουν τα λυόμενα που στήθηκαν το 1978, τη
χρονιά του μεγάλου σεισμού στη Θεσσαλονίκη. Στο οικόπεδο της οδού
Εθνικής Αμύνης ολοκληρώθηκε όλη η υποδομή και μετά τον Δεκαπενταύγουστο
θα ξεκινήσει η τοποθέτηση του νέου προκατασκευασμένου κτιρίου, με τον
κ.Νικηφορίδη να εκτιμά πως στα τέλη του έτους με αρχές του 2027 θα έχει
ολοκληρωθεί η κατασκευή του νέου νηπιαγωγείου.
Μικρές καθυστερήσεις σημειώθηκαν έπειτα από την κατεδάφιση του
λυόμενου στη συμβολή των οδών Ψυχάρη και Δελφών, ωστόσο τα όποια εμπόδια
ξεπεράστηκαν και πλέον ξεκινούν οι εργασίες για την ανέγερση νέου
σχολικού διδακτηρίου.
Τέλος, κλήθηκαν οι εργολάβοι για την υποβολή των απαραίτητων
δικαιολογητικών όσον αφορά τα έργα ενεργειακής αναβάθμισης του 24ου
Δημοτικού Σχολείου στην οδό Τυδέως στην Τούμπα και του 28ο Γυμνασίου
στην οδό Κ.Καραμανλή. Μέχρι το τέλος του μήνα αναμένεται να κατατεθούν
και ακολούθως να πέσουν οι υπογραφές για να ξεκινήσουν οι εργασίες.
Χιλιάδες δημόσιες συμβάσεις, εκατοντάδες
απευθείας αναθέσεις και δισ. ευρώ: από το 2020 έως σήμερα, τα υπουργεία
έχουν τριπλασιάσει τις αναθέσεις τους σε συμβουλευτικές και δικηγορικές
εταιρείες, εκχωρώντας σε εξωτερικούς συνεργάτες ακόμη και τον σχεδιασμό
της νομοθεσίας. Πολύμηνη έρευνα του Solomon και του Vouliwatch
χαρτογραφεί για πρώτη φορά την έκταση του φαινομένου και αποκαλύπτει πώς
κρίσιμες λειτουργίες του κράτους μεταφέρονται, συχνά αθόρυβα, εκτός
δημόσιας διοίκησης.
«Το 2022 είχα κάνει συνέντευξη με μια μεγάλη συμβουλευτική για ένα
νομικό τμήμα που, όπως μου είπαν, είχε συσταθεί το φθινόπωρο του 2019.
Αν και στην αγγελία δεν αναφερόταν, όταν έφτανες στη συνέντευξη σου
έλεγαν ότι, εφόσον προσληφθείς, “γράφουμε τα νομοσχέδια της κυβέρνησης”
και “κάνουμε τη νομοπαρασκευαστική δουλειά του Δημοσίου”».
Η μαρτυρία αυτή, που έδωσε στο Solomon 35χρονος δικηγόρος με έδρα την
Αθήνα, ο οποίος ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του, επιβεβαιώνει μια
πραγματικότητα που πολλοί γνωρίζουν, αλλά λίγοι μιλούν δημόσια γι’
αυτήν: την ολοένα αυξανόμενη εμπλοκή ιδιωτικών συμβουλευτικών και
δικηγορικών εταιρειών σε λειτουργίες που παραδοσιακά ανήκαν στον πυρήνα
του κράτους, συμπεριλαμβανομένης της νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας.
Στο πλαίσιο πολύμηνης έρευνας το Solomon, σε συνεργασία με το
VouliWatch, ανέλυσε χιλιάδες δημόσιες συμβάσεις με ιδιωτικές
συμβουλευτικές και δικηγορικές εταιρείες της περιόδου 2017-2025,
επιχειρώντας την πρώτη συστηματική αποτύπωση του εύρους, της δομής και
των θεσμικών επιπτώσεων της αυξανόμενης εμπλοκής εξωτερικών συμβούλων
στη λειτουργία του κράτους.
Εστιάσαμε σε 104 δομές της δημόσιας διοίκησης, εκ των οποίων είναι
όλα τα υπουργεία και επιλεγμένοι φορείς, όπως για παράδειγμα ο
Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ), η Κοινωνία της Πληροφορίας
(ΚτΠ), και η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ). Η επιλογή αυτή
στοχεύει στην αποτύπωση του τμήματος της δημόσιας διοίκησης που ασκεί
τον πιο άμεσο και ουσιαστικό ρόλο στη χάραξη και υλοποίηση δημόσιων
πολιτικών.
Συνεπώς, τα στοιχεία αυτά δεν περιλαμβάνουν τις συμβάσεις όλων των
δημόσιων οργανισμών. Για παράδειγμα, δεν περιλαμβάνουν ιδιαίτερα υψηλού
κόστους αναθέσεις που συναντάμε μεταξύ των Ελληνικών Ταχυδρομείων και
συμβουλευτικών εταιρειών. Ενδεικτικά, τα ΕΛΤΑ από το 2017 μέχρι σήμερα
έχουν προχωρήσει σε 81 συμβάσεις με ιδιωτικές εταιρείες για την παροχή
συμβουλευτικών υπηρεσιών συνολικού κόστους 24,8 εκατ. ευρώ.
Τα δεδομένα που αναλύσαμε δεν περιλαμβάνουν επίσης συμβάσεις κάτω των 15.000 ευρώ.
Η ανάλυση των στοιχείων έδειξε ότι:
Τα τελευταία δέκα χρόνια, οι συμβάσεις των υπουργείων με εταιρείες
παροχής νομικών και συμβουλευτικών υπηρεσιών αγγίζουν συνολικά το ποσό
των 1,55 δισ. ευρώ.
Μόνο τα πέντε τελευταία χρόνια (2020-2025), ο αριθμός των συμβάσεων
με συμβουλευτικές και δικηγορικές εταιρείες σχεδόν τριπλασιάστηκε.
Την ίδια περίοδο, διπλασιάστηκαν οι απευθείας αναθέσεις για παροχή νομικών και συμβουλευτικών υπηρεσιών.
Σε πολλές περιπτώσεις, οι συμβάσεις δεν αναφέρουν ρητά στον τίτλο ή στην περιγραφή τους ότι αφορούν νομοπαρασκευαστικό έργο.
Δεν υπάρχουν συγκεντρωτικά και εύκολα προσβάσιμα δημόσια στοιχεία
για το σύνολο των αναθέσεων, ούτε για το κόστος και τον ρόλο των ιδιωτών
στη νομοπαρασκευή.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν μόνο ένα μέρος της συνολικής εικόνας. Παρά το
οικονομικό μέγεθος και τον αυξανόμενο αριθμό των συμβάσεων, δεν υπάρχει
ένας κεντρικός μηχανισμός που να καταγράφει συστηματικά ποιος αναθέτει,
σε ποιον, για ποιο έργο και με ποιο αποτέλεσμα — μια ανάγκη που
αναγνωρίζει και το Ελεγκτικό Συνέδριο στην έκθεσή του για το 2024.
Όταν το δημόσιο συμφέρον εξαρτάται από ιδιώτες
Στην έρευνα αποτυπώνεται ότι η χρήση συμβουλευτικών υπηρεσιών στον
δημόσιο τομέα δεν αποτελεί πλέον μια περιφερειακή πρακτική, αλλά έναν
διογκούμενο μηχανισμό που καλύπτει κρίσιμες λειτουργίες: από τον
στρατηγικό και οργανωτικό σχεδιασμό, έως υποστηρικτικές υπηρεσίες
πληροφορικής, διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού και ωρίμανσης έργων.
Συνήθως η αιτιολόγηση για να συναφθεί μια σύμβαση με ιδιωτική
εταιρεία είναι η ταχύτητα ολοκλήρωσης ενός έργου η οποία μπορεί να
επιτευχθεί μόνο με πόρους που διαθέτουν οι ιδιώτες και όχι το Δημόσιο,
όπως επίσης η τεχνική εξειδίκευση που -όπως υποστηρίζουν πηγές που
μίλησαν στο Solomon- εντοπίζεται μόνο στον ιδιωτικό τομέα.
H τάση εξωτερικοποίησης βασικών ρόλων εγείρει εύλογα ερωτήματα για
την επάρκεια και την θεσμική αυτονομία της δημόσιας διοίκησης,
εγείροντας ζητήματα σύγκρουσης συμφερόντων και διάθεσης δημοσίου
χρήματος, για μια λειτουργία που, εκ του Συντάγματος, αναλαμβάνουν
δημόσιοι λειτουργοί.
Μία σημαντική πτυχή του φαινομένου αφορά την εμπλοκή ιδιωτικών
εταιρειών στη νομοπαρασκευαστική διαδικασία, στη διαδικασία δηλαδή κατά
την οποία γράφεται, ελέγχεται και διαμορφώνεται ένας νόμος του κράτους.
Το Consultocracy είναι μια πρωτοβουλία του Solomon και του
Vouliwatch, με την υποστήριξη του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ – Γραφείο
Θεσσαλονίκης. Χαρτογραφεί για πρώτη φορά, με συστηματικό τρόπο, την
αγορά συμβουλευτικών υπηρεσιών προς το ελληνικό Δημόσιο. Το έργο
περιλαμβάνει μια εκτενή έκθεση με τα βασικά ευρήματα και συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής, καθώς και μια διαδραστική πλατφόρμα που καθιστά τα δεδομένα προσβάσιμα σε κάθε πολίτη.
Έγινε η ανάθεση συνήθεια
Το φαινόμενο των εξωτερικών αναθέσεων σε ιδιωτικές εταιρείες
(outsourcing) για νομοπαρασκευή δεν είναι νέο. Για να κατανοήσουμε πώς
ξεκίνησε και εξελίχθηκε, μιλήσαμε με δικηγόρους, στελέχη της Δημόσιας
Διοίκησης και πολιτικούς από διαφορετικά κόμματα που βρέθηκαν σε θέσεις
ευθύνης.
Από τα τέλη της δεκαετίας του ’90, επί κυβέρνησης Κώστα Σημίτη, η
βοήθεια εξωτερικών ειδικών κρίθηκε απαραίτητη για να ευθυγραμμιστεί η
ελληνική νομοθεσία με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Στην πρωθυπουργία του Κώστα
Καραμανλή, η ανάπτυξη μεγάλων έργων υποδομών δημιούργησε ανάγκη για
εξωτερικούς ειδικούς με τεχνικές και νομικές γνώσεις, ώστε να στηριχθεί η
νομοθεσία για δρόμους, λιμάνια και αεροδρόμια.
Η οικονομική κρίση έκανε την ανάθεση σε ιδιώτες ακόμα πιο επιτακτική.
Με την εγκατάσταση της Τρόικας στην Αθήνα και τα μνημόνια, κάθε
αξιολόγηση έφερνε δεκάδες έως εκατοντάδες «προαπαιτούμενα» μέτρα που
έπρεπε να εφαρμοστούν για την εκταμίευση δανείων, από εργασιακές
μεταρρυθμίσεις μέχρι αλλαγές στο ασφαλιστικό και τη φορολογία.
Ο Μανώλης Όθωνας, που υπηρέτησε ως υφυπουργός στην κυβέρνηση του
Γιώργου Παπανδρέου, σε μια περίοδο κορύφωσης της κρίσης, περιέγραψε στο
Solomon τις συνθήκες εκείνης της εποχής: «Η ανάγκη για μεγάλες περικοπές
δημοσίων δαπανών ήταν επείγουσα και δεν μπορούσαν να προέλθουν μόνο από
μειώσεις μισθών και συντάξεων. Για να ξεπεραστεί η αντίσταση μέσα στα
υπουργεία, ανατέθηκε σε εξωτερικούς, “αντικειμενικούς” συνεργάτες να
εντοπίσουν “κρυφά” κόστη και να γίνουν περικοπές χωρίς να καταρρεύσει το
σύστημα».
Ο Φίλιππος Σαχινίδης, πρώην υπουργός Οικονομικών στην κυβέρνηση
Παπαδήμου το 2012, σχολίασε στο Solomon πως οι ιδιωτικές νομικές
εταιρείες δεν έχουν απαραίτητα τον ίδιο βαθμό ευθυκρισίας που έχουν οι
άνθρωποι του Δημοσίου. «Πώς γνωρίζουμε τι μπορεί να παρεισφρήσει μέσα σε
μια νομοθετική πρωτοβουλία και αν αυτό υπηρετεί τα συμφέροντα του
Δημοσίου;».
Το 2015, επί ΣΥΡΙΖΑ, η Ελλάδα συμφώνησε σε τρίτο μνημόνιο με τους
δανειστές. Σύμφωνα με στελέχη της τότε κυβέρνησης, οι Ευρωπαίοι είχαν
στενή συνεργασία με αρκετά δικηγορικά γραφεία. Η γενική πολιτική
κατεύθυνση όμως ήταν η νομοθετική διαδικασία να παραμένει εντός των
υπουργείων, όπως σχολίασε στο Solomon και ο Μιχάλης Καλογήρου, δικηγόρος
και επικεφαλής της Γενικής Γραμματείας της Κυβέρνησης και υπουργός
Δικαιοσύνης επί ΣΥΡΙΖΑ.
Η Όλγα Γεροβασίλη, πρώην υπουργός Διοικητικής Ανασυγκρότησης επί
ΣΥΡΙΖΑ, σχολίασε πως σήμερα «γινόμαστε καθημερινά μάρτυρες ενός
ανεξέλεγκτου “outsourcing” της νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας και του
κυβερνητικού έργου, με εξυπηρέτηση κάθε λογής συμφερόντων και αμοιβές
ακόμη και εκατομμυρίων ευρώ».
Οι συμβάσεις δείχνουν μέρος της αλήθειας
Στο πλαίσιο της έρευνάς μας, αναζητήσαμε από το 2017 έως σήμερα τις
συμβάσεις των υπουργείων προς ιδιωτικές εταιρείες που αφορούν
αποκλειστικά και μόνο την παροχή νομικών υπηρεσιών.
Εντοπίσαμε 763 συμβάσεις συνολικού ύψους άνω των 220 εκατ. ευρώ.
Από αυτές μόλις μερικές δεκάδες περιλαμβάνουν ρητά την παροχή νομικών
συμβουλευτικών υπηρεσιών προς υπουργεία για τη σύνταξη νομοθετικού
πλαισίου.
Τα παρακάτω παραδείγματα είναι ενδεικτικά:
Ίδρυση Ακαδημίας Τουρισμού: Το υπουργείο Τουρισμού ανέθεσε σύμβαση ύψους 74.000 ευρώ
για την «παροχή τεχνικής βοήθειας για την προετοιμασία του νομοσχεδίου
περί ίδρυσης Ακαδημίας Τουρισμού». Η σύμβαση αφορά άμεσα την υποστήριξη
της διαδικασίας σύνταξης νέου νομοθετικού πλαισίου.
Εκσυγχρονισμός του πλαισίου των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης και αποχέτευσης: Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανέθεσε σύμβαση ύψους 70.680 ευρώ
για την παροχή νομικών συμβουλευτικών υπηρεσιών με σκοπό τη σύνταξη
νομοσχεδίου για τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των
δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης και αποχέτευσης. Όπως αναφέρεται
χαρακτηριστικά στη σύμβαση, η υποστήριξη κρίθηκε αναγκαία λόγω της
πολυπλοκότητας του αντικειμένου και της ανάγκης ταχείας ολοκλήρωσης του
σχεδίου νόμου, ώστε να συνδράμει εξειδικευμένος εξωτερικός νομικός
σύμβουλος στη σύνταξή του.
Κανονιστικό πλαίσιο για το ΕΣΠΑ 2021–2027: Το υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων ανέθεσε σύμβαση ύψους 57.536 ευρώ
για την παροχή εξειδικευμένων νομικών υπηρεσιών με αντικείμενο τη
διαμόρφωση του κανονιστικού πλαισίου των αναπτυξιακών παρεμβάσεων της
νέας προγραμματικής περιόδου του ΕΣΠΑ. Η σύμβαση αφορούσε την υποστήριξη
στη δημιουργία των κανόνων που θα διέπουν τη διαχείριση και εφαρμογή
των σχετικών προγραμμάτων.
Ίδρυση Κρατικής Σχολής Τεχνικών Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικών Μέσων:
Σε άλλη περίπτωση, ανατέθηκε η σύνταξη νομοθετικού κειμένου για τη
δημιουργία του πλαισίου λειτουργίας της Κρατικής Σχολής Τεχνικών
Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικών Μέσων.
Νομοθετικό πλαίσιο για την τρισδιάστατη εκτύπωση (3D printing): Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ανέθεσε σύμβαση ύψους 73.780 ευρώ
για την παροχή νομικών υπηρεσιών και τη σύνταξη προτάσεων νομοθετικού
κειμένου σχετικά με τη ρύθμιση της τρισδιάστατης εκτύπωσης. Η σύμβαση
προέβλεπε, μεταξύ άλλων, την εκπόνηση προτάσεων και αιτιολογικής έκθεσης
που θα εναρμονίζονται με τη στρατηγική της κυβέρνησης στον συγκεκριμένο
τεχνολογικό τομέα.
Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι, πέρα από ελάχιστες περιπτώσεις, οι
περισσότερες συμβάσεις — τόσο στον τίτλο όσο και στην περιγραφή τους —
δεν αναφέρουν ότι αφορούν στη σύνταξη νομοθετικού περιεχομένου. Από την
έρευνα του Solomon προκύπτει ότι πρόκειται για πολύ συχνό φαινόμενο.
Το Solomon εξασφάλισε ένα τέτοιο παράδειγμα σύμβασης που, παρότι σε
κανένα στάδιο δεν αναφέρεται ως αντικείμενο η παραγωγή νομοθεσίας,
τελικά στα παραδοτέα της σύμβασης, όπως περιγράφονται σε εσωτερικά
έγγραφα του υπουργείου, γίνεται ρητή αναφορά.
Την σύμβαση ανέθεσε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας τον
Ιούλιο του 2024. Εμφανίζεται να αφορά συμβουλευτικές υπηρεσίες, στο
πλαίσιο προγράμματος για την ενεργειακή πολιτική.
Η συγκεκριμένη σύμβαση δεν έχει καν κωδικό που να αφορά νομικές
υπηρεσίες. Εντάσσεται στις υπηρεσίες παροχής συμβουλών και διαφήμισης.
Τον διαγωνισμό κέρδισε μια κοινοπραξία εταιρειών που αποτελείται από
τις Grant Thornton Business Solutions, KLC Law Firm, Μαρίνος/Πετρούλιας
και Συνέταιροι. Η αξία της σύμβασης ήταν 14,4 εκατ. ευρώ.
Εντός της σύμβασης πουθενά δεν αναφέρεται ως παραδοτέο η σύνταξη σχεδίου νόμου ή οποιουδήποτε νομικού περιεχομένου.
Το Solomon ακολούθησε τη συνέχεια της σύμβασης και εντός του
υπουργείου. Στις επιμέρους εργασίες περιλαμβάνεται και το «Νομοθετικό
πλαίσιο για το ανανεώσιμο υδρογόνο και βιώσιμο βιομεθάνιο». Το σχέδιο
νόμου μπήκε σε δημόσια διαβούλευση τον Ιούνιο του 2025 και ο νόμος 5215/2025 ψηφίστηκε στις 2 Ιουλίου 2025.[......................] ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Αμερική, 1920. Σε μια επαρχιακή πόλη ένας δάσκαλος οδηγείται στο εδώλιο επειδή δίδασκε τη θεωρία του Δαρβίνου, που διαφοροποιείται από τη Βίβλο σχετικά με την προέλευση του ανθρώπου. Η υπεράσπιση θέτει το ζήτημα της ελεύθερης σκέψης, ενώ η κατηγορούσα αρχή επιμένει ότι η επιστήμη απομακρύνει τον κόσμο από τη θρησκεία. Τζιν Κέλι Ηθοποιός: Σπένσερ Τρέισι Ηθοποιός: Φρέντρικ Μαρτς Στάνλεϊ Κρέιμερ
Η κινηματογραφική δραματοποίηση της Δίκης των Πιθήκων, της περίφημης διαμάχης ανάμεσα στους «δημιουργιστές» και τους «δαρβινιστές» που ξεκίνησε από μια σχολική τάξη κι έγινε μια από τις 10 σημαντικότερες δίκες στην ιστορία του νομικού συστήματος των ΗΠΑ, είχε την υπογραφή του προβοκάτορα (για τα αποδεκτά όρια των μεγάλων στούντιο) κι αγαπημένου σκηνοθέτη του Σπίλμπεργκ, Στάνλεϊ Κρέιμερ. Οι συγκρούσεις του συνηγόρου υπεράσπισης, Σπένσερ Τρέισι, και του φονταμενταλιστή Φρέντρικ Μαρτς αντηχούν στο σήμερα κι, ενώ η ταινία διαβάζεται και ως κριτική του μακαρθισμού (ένας από τους δύο σεναριογράφους της που κέρδισε τελικά Όσκαρ, ο Νέντρικ Γιαγνκ, βρισκόταν στη Μαύρη Λίστα κι εμφανίστηκε στους τίτλους με ψευδώνυμο), έχει και σινεφίλ ενδιαφέρον αφού φιλοξενεί σπάνιες δραματικές εμφανίσεις από τους Τζιν Κέλι, Ντικ Γιορκ (o αξέχαστος Nτάριν της τηλεοπτικής Μάγισσας) και Τόνι Ράνταλ. Μια από τις προκλητικότερες ταινίες της εποχής της, έγινε αντικείμενο διαμαρτυριών από θρησκευτικές οργανώσεις και είναι κόκκινο πανί ακόμα και σήμερα, τόσες δεκαετίες αργότερα. Πάντως ο Τρέισι γνώρισε μεγάλες δικαστικές δόξες και στην πιο λάιτ εκδοχή τους, την κλασική screwball κωμωδία Από το Πλευρό του Αδάμ (1949), αντιμέτωπος με τη γυναίκα της ζωής του, Κάθριν Χέμπορν.
Πέθανε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες αλλά και πλέον διχαστικές μορφές της μεταπολιτευτικής διανόησης
Εκεί
όπου η Αριστερά αναζητούσε τις αιτίες στην ταξική εξουσία, ο Ράμφος
έστρεφε το βλέμμα στο άτομο και στην προσωπική ευθύνη | EUROKINISSI
«Στέλιο,
καλέ μου, ξανά πάλι μαζί, με βρεγμένες τις χλαίνες στα Εξαμίλια». Με
αυτά τα λόγια αποχαιρετά αποκλειστικά μέσω της «Εφ.Συν.» τον φίλο,
συμφοιτητή του και συνοδοιπόρο για χρόνια, Στέλιο Ράμφο, που «έφυγε» χθες από τη ζωή, στα 87 του χρόνια, ο επίσης καθηγητής και συγγραφέας Κώστας Ζουράρις.
Στα
Εξαμίλια της Κορίνθου ήταν μαζί φαντάροι, το 1964: και οι δύο
χαρακτηρισμένοι ως αριστεροί, ενώ ο Ράμφος ήταν και προστάτης
οικογενείας, καθώς ήταν ορφανός από πατέρα. Κανείς από τους δύο δεν
πέρασε καλά στον στρατό, ο πρώτος έκανε δύο χρόνια και ο δεύτερος
ξυλοκοπήθηκε, μάλιστα άγρια, λόγω των ιδεολογικών του αντιλήψεων.
Ήταν ήδη μαζί από το 1958 στη Νομική, πρωτοετής ο Ζουράρις, δευτεροετής ο
Ράμφος. Μιλήσαμε μαζί του, καθώς, παρά τις διαφορές τους πλέον, σε
ιδεολογικό επίπεδο και παρά τις αντιρρήσεις του τελευταίου σε διάφορα
ζητήματα ως προς τις θέσεις του Στέλιου Ράμφου, τον αγαπούσε ώς το τέλος
και τον θεωρούσε σπουδαίο θεολόγο. Ηταν μαζί και στο Παρίσι, ως
πολιτικοί εξόριστοι κατά τη διάρκεια της δικτατορίας.
Συνομιλήσαμε
και με άλλους που τον είχαν ζήσει από κοντά τότε στο Παρίσι και τον
γνώριζαν καλά, καθώς τότε οι Έλληνες εκεί ήταν όλοι μαζί, στα ίδια μέρη
κινούνταν (γεωγραφικά αλλά και πολιτικά πάνω κάτω). Και από αυτές τις
μαρτυρίες καταλάβαμε ακόμη περισσότερα πράγματα για τον Στέλιο Ράμφο και
διασταυρώσαμε γεγονότα. Κυρίως πως ήδη από την εποχή στο Παρίσι είχε
φανεί σιγά σιγά η μεταστροφή του.
Τα στάδια; Πέρασε από
επικεφαλής της ΕΔΑ στη Νομική ως φοιτητής (τότε μάλιστα η ΕΔΑ ήταν και
αξιωματική αντιπολίτευση έχοντας λάβει ποσοστό 25% το 1958!),
χαρακτηρισμένος επί χρόνια (και στον στρατό που προείπαμε) ως αριστερός
με τις όποιες συνέπειες, έως τη φυγή στο Παρίσι το 1966 απ’ όπου
σταδιακά φάνηκε πως άρχισε να παρεκκλίνει από την επίσημη γραμμή της
Αριστεράς.
Αργότερα έγινε πλατωνιστής, γράφοντας το «Τόπος
υπερουράνιος» (1975) και μετά προσχώρησε στον χριστιανισμό και τη
νεο-ορθοδοξία, και εν τέλει έγινε ο «φιλόσοφος της Δεξιάς», ίσως ο μόνος
σύγχρονος στοχαστής και διανοούμενος που μπορούσε να χρησιμοποιήσει η
σημερινή Δεξιά (και αυτή του Κυριάκου Μητσοτάκη) και το λεγόμενο «ακραίο
Κέντρο», ώστε να νομιμοποιήσει φιλοσοφικά τις θέσεις της – κάτι που
φάνηκε και τώρα, σε αντίστοιχα κείμενα/νεκρολογίες για τον ίδιο από
συστημικούς/φιλοκυβερνητικούς αρθρογράφους, που επιχειρώντας να
εξηγήσουν το πνεύμα του, το ιδιοποιούνταν. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια, πως
και ο ίδιος ο εκλιπών αν ήξερε πως αυτό συμβαίνει, δεν θα το επέτρεπε,
ίσως να το επιθυμούσε κιόλας.
Πάντως, δεν ήταν τα πράγματα έτσι
από την αρχή. Αρκεί να πούμε πως ο Ράμφος στο Παρίσι ήταν ο πνευματικός
καθοδηγητής του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου: «Ο Αλέξανδρος ήταν ήδη στο
Παρίσι σαν πήγε ο Στέλιος και ο πρώτος τον άκουγε με ανοιχτά τα μάτια.
Ηταν ο “δάσκαλός” του για μία μεγάλη περίοδο» μάς είπαν άνθρωποι που
τους ήξεραν και τους δύο. Πράγματι ο Ράμφος είχε γράψει και στην
«Καθημερινή», όπου αρθρογραφούσε συχνά, ένα κείμενο για τον Γιωτόπουλο
σχετικά πρόσφατα, δίχως ωστόσο να αναφέρεται σε αυτή τη σχέση τους τότε.
Αναμενόμενο φυσικά να αποκρύψει κάτι τέτοιο, καθώς η ζωή και οι
αποφάσεις του τα έφεραν έτσι που ο ίδιος έφτασε στην αντίπερα όχθη, και
δεν αναφερόμαστε στα περί ζωής και θανάτου, αλλά στα περί ιδεολογίας και
πολιτικής θέσης, μέσα πάντα από τη φιλοσοφική του ματιά πάνω στα
πράγματα.
Το σίγουρο είναι πως ο Στέλιος Ράμφος υπήρξε μία από τις
αναγνωρίσιμες αλλά και πλέον διχαστικές μορφές της μεταπολιτευτικής
διανόησης. Πέθανε χθες, σε ηλικία 87 ετών, ενώ τις τελευταίες μέρες
νοσηλευόταν σε κλινική των Αθηνών. Αφησε πίσω του περισσότερα από
τριάντα βιβλία (τα τελευταία χρόνια από τις εκδόσεις Αρμός), εκατοντάδες
διαλέξεις, αρθρογραφία και δημόσιες παρεμβάσεις, αλλά κυρίως μια
επίμονη απόπειρα να εξηγήσει αυτό που ο ίδιος θεωρούσε κεντρικό ελληνικό
πρόβλημα: την αδυναμία της κοινωνίας να ενηλικιωθεί, να αναλάβει την
περίφημη «ατομική ευθύνη» και να μετατρέψει το συναίσθημα σε ιστορική
συνείδηση, με τον τρόπο που ο ίδιος κατανοούσε αυτές τις έννοιες.
Γεννήθηκε
στην Αθήνα το 1939 και σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου
Αθηνών. Το 1965 έφυγε για το Παρίσι, όπου στράφηκε στη Φιλοσοφία. Από το
1969 έως το 1974 δίδαξε στο νεοσύστατο τότε Πανεπιστήμιο της Βενσέν,
ένα από τα πιο ζωντανά και ριζοσπαστικά πνευματικά εργαστήρια της
μεταπολεμικής Γαλλίας. Το 1974, με την πτώση της δικτατορίας, επέστρεψε
και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Ελλάδα. Δίδαξε, μεταξύ άλλων, στο Ιδρυμα
Γουλανδρή–Χορν και στο Ιδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη. Παρέμεινε
ενεργός μέχρι τους τελευταίους μήνες της ζωής του, παραδίδοντας ακόμη
και το 2025–2026 έναν εκτενή κύκλο μαθημάτων γύρω από τη «Δημοκρατία
στην Αμερική» του Αλέξις ντε Τοκβίλ.
Για τη σχέση του με την
Αριστερά έχει μιλήσει και ο ίδιος, λέγοντας πως υπήρξε πραγματική αλλά
σύντομη: «Η αριστερή περίοδος της ζωής μου άρχισε περίπου στα 17 και
τελείωσε στα 23 μου» έχει δηλώσει. Στο Παρίσι άρχισε να απομακρύνεται
από τις μαρξιστικές ιδέες έως την πλήρη απόρριψή τους και να στρέφεται
προς την αρχαία ελληνική σκέψη (Πλάτων) και στη συνέχεια, στην πατερική
γραμματεία και την Ορθοδοξία. Κάπως έτσι πραγματοποιήθηκε η ουσιαστική
πολιτική του μετατόπιση: από τη μαρξιστική ερμηνεία των κοινωνικών δομών
πέρασε σε μια φιλοσοφική και ψυχολογική ερμηνεία της ελληνικής
κακοδαιμονίας. Εκεί όπου η Αριστερά αναζητούσε τις αιτίες στην ταξική
εξουσία, στους θεσμούς και στις οικονομικές σχέσεις, ο Ράμφος έστρεφε το
βλέμμα στο άτομο, την οικογένεια και στην έλλειψη προσωπικής ευθύνης.
Αν και ο ίδιος έλεγε πως δεν ανήκει σε κάποιο κόμμα, ήταν φανερό πως
ήταν ο οργανικός διανοούμενος της Νέας Δημοκρατίας και του ακραίου
Κέντρου. Ωστόσο ασκούσε κριτική στη συντηρητική Ελλάδα, την Εκκλησία,
στην πελατειακή Δεξιά αλλά ταυτόχρονα έγραφε και εναντίον της
ομοφυλοφιλίας, ενώ το 2016 είχε δηλώσει απερίφραστα ότι «ο μύθος της
Αριστεράς τελείωσε». Για τους θαυμαστές του υπήρξε ο ανατόμος της
νεοελληνικής ψυχής. Για τους επικριτές του, μετέφερε πολιτικά και
κοινωνικά προβλήματα στο ασφαλές πεδίο μιας σχεδόν συλλογικής
ψυχοπαθολογίας, απαλλάσσοντας συχνά την οικονομική εξουσία και τις
ταξικές σχέσεις. Εμείς, πάλι, θα χρησιμοποιήσουμε μια φράση του
Ηράκλειτου: «ἦθος ἀνθρώπῳ δαίμων»/ «Ο χαρακτήρας του ανθρώπου είναι η
μοίρα του».
Προκάλεσε
αίσθηση πριν από λίγες βδομάδες το προσωπικό βίντεο που ανάρτησε ο
φαρμακοβιομήχανος και ιδιοκτήτης του μπασκετικού Παναθηναϊκού Δημήτρης Γιαννακόπουλος. Επιχειρώντας να ειρωνευτεί την Λιάνα Κανέλλη δεν δίστασε να δηλώσει τα εξής: «Οι
απόψεις μου είναι πιο κοντά στις απόψεις του κ. Κασιδιάρη. Βεβαίως και
είναι. Αλλά για εμένα… μου ψιλοκεντρίζει λίγο. Εγώ είμαι πιο δεξιός,
πολύ πιο δεξιός»…
Όπως αναμενόταν, ο πρώτος που αξιοποίησε τη δήλωση ήταν βέβαια ο Ηλίας Κασιδιάρης, ο οποίος έσπευσε να μεταφέρει την «είδηση» στον προσωπικό του ιστότοπο: «Απολαυστικός Γιαννακόπουλος γλεντάει την μπολσεβίκα της Εκάλης».
Αλλά
αν επιχειρήσει κανείς να διαπιστώσει ποια είναι ακριβώς αυτά τα
πολιτικά φρονήματα του κ. Γιαννακόπουλου, που ο ίδιος τα κατατάσσει «πολύ πιο δεξιά»
από τις απόψεις της ηγεσίας της ναζιστικής οργάνωσης θα αντιμετωπίσει
μεγάλη δυσκολία. Όχι βέβαια επειδή είναι δύσκολο να εντοπίσει κάποιος τα
πολιτικά φρονήματα ενός μεγαλοεπιχειρηματία, ο οποίος δεν διστάζει να
δίνει συνεντεύξεις εφ’ όλης της ύλης, αλλά και να αναρτά στα social
media κάθε λίγο και λιγάκι τις απόψεις του για την πολιτική, τα κόμματα
και τους πολιτικούς. Η δυσκολία έγκειται στο γεγονός ότι αυτές οι
απόψεις δεν είναι συνεκτικές. Σε μεγάλο βαθμό η μία κονταροχτυπιέται με
την άλλη. Αλλά αυτές οι μεταλλάξεις συνδέονται με την πολιτική συγκυρία
και εξηγούν την πορεία των πολιτικών πραγμάτων. Ας δούμε μερικά
παραδείγματα:
1. Τις παραμονές των εκλογών του 2015 ο Άδωνης Γεωργιάδης ανάρτησε ένα παλιό πρωτοσέλιδο της εφημερίδας του ομίλου Γιαννακόπουλου «Η πράσινη» («Μαύρο στον Άδωνι») και το σχολίασε ως εξής: «Ο Δ. Γιαννακόπουλος ξαναχτύπησε. Τον ευχαριστώ διότι είναι τιμή μου να με βρίζει» (22.1.2015).
Την ίδια μέρα, το Newsbomb.gr (του οποίου την εμπορική εκμετάλλευση
έχει ο όμιλος Γιαννακόπουλου) υποστήριζε να μην ψηφιστεί ο Γεωργιάδης: «Γιατί δεν πρέπει να ψηφίσω τον Άδωνι Γεωργιάδη στις εκλογές».
2.
Στις 20.1.2019 ο Δ. Γιαννακόπουλος μετείχε στο συλλαλητήριο κατά της
Συμφωνίας των Πρεσπών και ανέβασε στο Instagram σχετικό στιγμιότυπο, με
τον ίδιο να φορά κασκόλ με «ήλιο Βεργίνας» κ.λπ.
3.
Πριν από τις εκλογές του 2019 συναντιέται με πολιτικούς. Στις 22.6.2019
τον επισκέπτεται στα γραφεία της εταιρείας του ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας.
Δυο μέρες νωρίτερα είχε συναντηθεί με τον αντιπρόεδρο της Ν.Δ. Άδωνη
Γεωργιάδη. Η διαφορά των δύο εικόνων τα λέει όλα. Τα πράγματα έχουν
πλέον αλλάξει. Γιαννακόπουλος και Γεωργιάδης προχωρούν αγκαλιασμένοι.
Πέρασε πια η εποχή που ο δεύτερος δήλωνε «τιμή του» που τον βρίζει ο
πρώτος…
4.
Τον Οκτώβριο του 2020 ο Δ. Γιαννακόπουλος δείχνει έτοιμος να αποσυρθεί
από τον μπασκετικό Παναθηναϊκό και σε μια μεγάλη συνέντευξη στον Αντώνη Σρόιτερ (Tik Talk, Alpha, 9.10.2020) εμφανίζεται να θαυμάζει και τον Τσίπρα και τον Μητσοτάκη: «Ο
Τσίπρας είναι ένας χαρισματικός ηγέτης ο οποίος ήταν εντελώς μόνος του.
Δυστυχώς ο περίγυρός του δεν ήταν τέτοιος που να τον αφήσουν να παράξει
ένα έργο. Από την άλλη, ο Κυριάκος ο Μητσοτάκης είναι ένας άνθρωπος ο
οποίος έχει πάρα πολύ δυνατά στελέχη δίπλα του. Ειδικότερα οι στενοί του
συνεργάτες είναι εξαίρετοι. Ο ίδιος έχει επιλέξει ένα μοντέλο
διακυβέρνησης του επιτελικού κράτους το οποίο θεωρώ ότι μόνο έτσι θα
μπορούσε η Ελλάδα να προχωρήσει και να διορθώσει κάποια πράγματα».Αλλά
όταν του παρατηρεί ο Σρόιτερ ότι προσπαθεί να κρατήσει ισορροπία
ανάμεσα στον Τσίπρα και τον Μητσοτάκη, ο Γιαννακόπουλος αποκαλύπτει ότι
ήταν «αντιμνημονιακός», ότι επί χρόνια απέφευγε να ψηφίζει και ότι
υπήρξε θαυμαστής του Πάνου Καμμένου: «Η μοναδική
φορά που ψήφισα ήταν το 2015, γιατί υπήρξε ένας άνθρωπος ο οποίος
οτιδήποτε είχε εξαγγείλει με έβρισκε απόλυτα σύμφωνο, αυτός ήταν ο Πάνος
ο Καμμένος που δυστυχώς αποδείχθηκε πως ήταν πολύ κατώτερος των
περιστάσεων»…
5. Τρία χρόνια αργότερα, σε μια μεγάλη συνέντευξη στους Τόλη Κοτζιά και Βασίλη Παπαθεοδώρου
(SDNA, 31.7.2023) ο Δ. Γιαννακόπουλος δεν είναι πια «αντιμνημονιακός».
Έχει και πάλι πάρει απόφαση να ενισχύσει γερά οικονομικά τον μπασκετικό
Παναθηναϊκό και εξηγεί ότι για όλα φταίει η Αριστερά: «Είχαμε βιώσει
ίσως τη χειρότερη κυβέρνηση όλων των εποχών, την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, η
οποία τουλάχιστον για το επιχειρείν ήτανε καταστροφική. Ειδικά στον
τομέα των δραστηριοτήτων των δικών μου. Ήτανε αμείλικτη. Αμείλικτη». Οι δημοσιογράφοι τον ρωτούν αν είναι «φαν» του Κασιδιάρη, κι εκείνος δεν διστάζει: «Είμαι
ένας άνθρωπος ο οποίος πιστεύει στο τρίπτυχο πατρίδα θρησκεία
οικογένεια. Είμαι ένας άνθρωπος ο οποίος είναι εθνικιστής […] θεωρώ ότι
η Αριστερά είναι ό,τι χειρότερο μπορεί να υπάρξει. […] Ναι, είναι
ταυτόσημες οι απόψεις, αλλά είναι ταυτόσημες και με πάρα πολύ άλλο
κόσμο. […] Σχεδόν το 20% της ελληνικής κοινωνίας ψήφισε ένα κόμμα που
εκπροσωπεί αυτού του είδους τα πιστεύω».
6.
Όλα δείχνουν ότι Γιαννακόπουλος και Γεωργιάδης είναι πλέον στενοί
συνεργάτες. Τα «Παραπολιτικά» χαιρετίζουν τον «θερμό εναγκαλισμό» τους
(6.6.2025), και ο κ. Γεωργιάδης ανταλλάσσει θερμά λόγια με τον κ.
Γιαννακόπουλο κατά την επίσκεψή του στην έδρα της ΒΙΑΝΕΞ (23.6.2026): «Σήμερα
ανήμερα της επετείου του θανάτου του Ανδρέα Παπανδρέου βρέθηκα στην
πατρίδα του την Αχαΐα για να εγκαινιάσω το νέο κέντρο έρευνας και
καινοτομίας της σπουδαία Ελληνικής Φαρμακοβιομηχανίας ΒΙΑΝΕΞ. Ευχαριστώ
και τον κ. Δημήτρη Γιαννακοπούλο και τον κ. Κων/νο Παναγούλια για τα
εξαιρετικά λόγια που είπαν για μένα και τις πρωτοβουλίες μου, που τους
οδήγησαν στο να πραγματοποιήσουν αυτή την μεγάλη επένδυση»… Τώρα,
για ποιο λόγο συνδύασαν τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου με τα εγκαίνια
του νέου κέντρου της φαρμακοβιομηχανίας, αυτό μόνο οι δυο νέοι φίλοι
μπορούν να μας το εξηγήσουν.
Οι μεγαλοεπιχειρηματίες και η πολιτική
Πώς
εξηγούνται όλα αυτά; Το «Χωρίς Εφημερίδα» αναφέρθηκε την περασμένη
Πέμπτη στην πολιτική ιδιαιτερότητα του νέου είδους πολυεκατομμυριούχων
που ενσαρκώνει κυρίως ο Έλον Μασκ, ο θεωρούμενος πλουσιότερος σύγχρονος άνθρωπος («Έλον Μασκ: από τον Ερντογάν στον Κασιδιάρη;»,
6.8.2026). Ο Μασκ δεν περιορίζεται σε επιδεικτικούς ναζιστικούς
χαιρετισμούς και χοντροκομμένες ακροδεξιές δηλώσεις. Φροντίζει να
υπερασπίζεται με αναρτήσεις στο ιδιόκτητο «Χ» κάθε λογής ακροδεξιούς,
από την Μαρίν Λε Πεν, μέχρι τον Κασιδιάρη.
Σημείωνα
στο κείμενο της Πέμπτης ότι βιώνουμε την παγκόσμια ανάδυση μιας
Ακροδεξιάς νέου τύπου. Πρόκειται για πολιτικά σχήματα που διεκδικούν
ειδικές σχέσεις με το μεγάλο κεφάλαιο και δεν έχουν καμιά δυσκολία να
συμβαδίζουν με τα σκληρά δόγματα του νεοφιλελευθερισμού. Αυτό, μάλιστα,
το χαρακτηριστικό τους στοιχείο είναι που τα καθιστά συμβατά με το
υφιστάμενο πολιτικό σύστημα στα καθεστώτα «δυτικού τύπου» ή έστω ανεκτά
απ’ αυτό.
Όπως εξηγούν, όμως, ο Μικαέλ Φεσέλ και ο Ετιέν Ολιόν στην πιο διεισδυτική σύγχρονη μελέτη για το φαινόμενο («Η Άκρα Δεξιά ενάντια στην πολιτική. Μια παράξενη νίκη», μτφρ.
Γιώργος Καράμπελας, εκδ. Πόλις, Απρίλιος 2026), η Άκρα Δεξιά των ημερών
μας προτιμά συνήθως τη «θολούρα», επιλέγει να παρουσιάζει ένα «θολό»
προσωπείο, αφήνοντας να εννοηθεί ότι δεν αποκλείει τον κρατικό
παρεμβατισμό, ακόμα και την κοινωνική προστασία που βέβαια απεχθάνεται ο
νεοφιλελευθερισμός. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό το «θολό» προσωπείο
διαμορφώνεται από μεγαλοκεφαλαιούχους, οι οποίοι επέλεξαν τον δρόμο της
άμεσης ανάμιξης στην πολιτική: από τον Μπερλουσκόνι μέχρι τον Τραμπ.
Και ειδικά στην περίπτωση του Τραμπ παρατηρούμε το φαινόμενο να
συνδυάζεται η ενίσχυση της Ακροδεξιάς με φαινόμενα «κρατικού
παρεμβατισμού», τα οποία οδηγούν στη διόγκωση των κερδών των «ημετέρων»
μεγαλοκεφαλαιούχων.
Η ελληνική περίπτωση
Στην
Ελλάδα η ενίσχυση της Ακροδεξιάς παίρνει τη μορφή απάντησης στην
οικονομική και πολιτική κρίση. Σε κάθε της παραλλαγή, η ελληνική
Ακροδεξιά στηρίζεται στο λεγόμενο «βαθύ κράτος», το οποίο λούφαξε στα
χρόνια της Μεταπολίτευσης και γιγαντώθηκε την περίοδο της κρίσης
2010-2020. Κι αυτό το «βαθύ κράτος» είχε βέβαια στενούς δεσμούς με τις
σημαντικότερες περιπτώσεις μεγαλοεπιχειρηματιών. Όμως επί χρόνια υπήρξαν
αποκλίσεις μεταξύ των πιο σημαντικών κεφαλαιούχων, έτσι ώστε η πολιτική
τάξη να παίζει τον ρόλο του ρυθμιστή και να διεκδικεί ρόλο στις τελικές
αποφάσεις.
Ο Γιώργος Καρατζαφέρης, με τον χαρακτηριστικό του τρόπο έχει περιγράψει αυτές τις αντιθέσεις, ήδη από το 2003, καταγγέλλοντας την «ΚΟ-ΛΑ-ΣΗ» (Κόκκαλης, Λαμπράκης, Σημίτης), και δηλώνοντας ότι θα μας σώσει το «Ε-Κ-Α-Β»(Εμφιετζόγλου, Κοπελούζος, Αλαφούζος, Βαρδινογιάννης).
Αλλά αν μέχρι την κρίση υπήρχαν μόνο η Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ για να
διαχειρίζονται τις βλέψεις των μεγαλοεπιχειρηματιών (και να
διαμοιράζονται την εύνοιά τους), μετά την ανάδυση μιας κυβέρνησης της
Αριστεράς με ηγέτη τον Αλέξη Τσίπρα και σε συνδυασμό με την αναδιαμόρφωση της Ν.Δ. σε προσωπικό σκεύος εξουσίας του Κυριάκου Μητσοτάκη,
τα πράγματα πήραν άλλη μορφή. Τώρα πια δεν έχουμε το φαινόμενο να
συμβαδίζουν πολιτικά κόμματα με τους «δικούς του» το καθένα
μεγαλοεπιχειρηματίες. Συμβαίνει το αντίθετο. Οι μεγαλοεπιχειρηματίες
είναι αυτοί που διαλέγουν κόμματα για να «συνεργαστούν», διατηρώντας τη
δυνατότητα να αλλάζουν άρδην –αν το θεωρήσουν σκόπιμο- αυτές τους τις
επιλογές. Και βέβαια η Ν.Δ. με πρόεδρο τον Κυριάκο Μητσοτάκη και
αντιπρόεδρο τον Άδωνη Γεωργιάδη είναι έτοιμη να υπηρετήσει όποιους
μεγαλοεπιχειρηματίες της το ζητήσουν.
![Στέλιος Ράμφος [1939-2026]: Από το όνειρο της Αριστεράς στην αντίθετη όχθη](https://www.efsyn.gr/wp-content/uploads/2026/08/26-stelios-ramfos-a-980x552.jpg)
