«Ο κόσμος αλλάζει ραγδαία, δεν μπορώ να τον παρακολουθήσω· πράγματα που με σόκαραν χθες συνειδητοποιώ ότι δεν με σοκάρουν σήμερα με τον ίδιο τρόπο, αφού έχει προκύψει κάτι ακόμα πιο αδιανόητο.Βρισκόμαστε στο τελευταίο σκαλοπάτι πριν το φασισμό, ζώντας την πιο ακραία μορφή καπιταλισμού»
Χρήστος Χαραλαμπίδης , Σκηνοθέτης
Ο
Ολλανδός συνθέτης και πιανίστας Joep Beving, μία από τις πιο ξεχωριστές
παρουσίες της σύγχρονης μινιμαλιστικής μουσικής, έρχεται για πρώτη φορά
στην Αθήνα στο πλαίσιο της διεθνούς περιοδείας LIMINAL. Η συναυλία
αντλεί από το νέο του άλμπουμ — που θα έχει προηγηθεί της περιοδείας —
καθώς και από επιλεγμένες στιγμές της μέχρι σήμερα δημιουργικής του
πορείας.
Με
εκατοντάδες εκατομμύρια streams και έναν συνολικό κατάλογο που, σύμφωνα
με τη Deutsche Grammophon, έχει ξεπεράσει το ένα δισεκατομμύριο
αναπαραγωγές, ο Beving έχει αποκτήσει ένα διεθνές κοινό που βρίσκει στη
μουσική του χώρο για ηρεμία, συγκέντρωση και εσωτερική κίνηση. Από το
Solipsism έως το Henosis και το πρόσφατο Solipsism Redux, έχει
διαμορφώσει μια προσωπική γλώσσα που συνδυάζει απλότητα, λεπτομέρεια και
ατμόσφαιρα.
Στη
σκηνή, ο Beving εμφανίζεται με τον χαρακτηριστικό του λιτό τρόπο: μόνος
με το πιάνο, σε ένα περιβάλλον που ενθαρρύνει τη συγκέντρωση και τη
βαθιά ακρόαση. Η συναυλία της Αθήνας σηματοδοτεί την πρώτη συνάντηση του
ελληνικού κοινού με τη νέα δημιουργική του περίοδο.
*******************
Ο Joep Beving/Γιόεπ Μπέβινγκ είναι Ολλανδός συνθέτης και πιανίστας.
Η
έρευνα του Δημήτρη Ραπίδη που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2025 από τις
Εκδόσεις ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΕΣ, με τον τίτλο «Η μπάλα σε λάθος πόδια: μια
περιήγηση στα σκοτεινά δωμάτια του sportswashing», συμπυκνώνει τη χρήση
του ποδοσφαίρου από όλα τα ολοκληρωτικά καθεστώτα, αρχής γενομένης από
την Ιταλία του Μπενίτο Μουσολίνι, στη Γερμανία του Αδόλφου Χίτλερ, την
Ισπανία του Φρανθίσκο Φράνκο, για να διασχίσει κατόπιν τον Ατλαντικό και
να πάει στην Αργεντινή του Χουάν Περόν και του Χόρχε Βιντέλα και στη
συνέχεια στη Βραζιλία του Ζετούλιο Βάργκας. Κατόπιν επιστρέφει στην
Ευρώπη για να εξετάσει τον Αντόνιο Σαλαζάρ στην Πορτογαλία και κατόπιν
στην Κίνα του Σι Τζινπίνγκ και κλείνει με το Κατάρ και τη Σαουδική
Αραβία.
Δεν ξέρω πόσα χρόνια τού πήρε αυτή η
έρευνα, αλλά πρέπει να ήταν χρονοβόρα και επίπονη. Αλλωστε και η δική
μας χούντα που κράτησε μια επταετία είχε για έμβλημά της το «κάθε πόλη
και στάδιο-κάθε χωριό και γυμναστήριο!». Ο Μπενίτο Μουσολίνι διέτρεξε τη
διαδρομή από σοσιαλιστή σε φασίστα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.
Οπως τονίζει ο Ραπίδης: «Πριν από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο υπήρξε
μαχητικός σοσιαλιστής και ένας από του ηγέτες της επαναστατικής πτέρυγας
του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Το 1913 εξέδωσε την εφημερίδα Avanti και
όταν η Γερμανία και η Αυστρία βρέθηκαν στα πρόθυρα του πολέμου, εξαιτίας
της προσάρτησης της δεύτερης από την πρώτη, έγραψε ένα πύρινο άρθρο που
πρότεινε στην ιταλική κυβέρνηση να διατηρήσει την ουδετερότητα της
χώρας. […] αν και το πρόγραμμα της οργάνωσης ήταν αρχικά εμπνευσμένο από
επαναστατικές και σοσιαλιστικές ιδέες, η φιλοπολεμική του στάση
κατέστησε αδύνατη κάθε συμμαχία με το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Το ρήγμα
μεταξύ των δύο πλευρών βάθυνε στις 15 Απριλίου του 1919, όταν στελέχη
του στρατού επιτέθηκαν στα γραφεία της Avanti και σκότωσαν τρεις
εργαζόμενους, ενέργεια που πυροδότησε την ακραία φασιστική βία κατά των
σοσιαλιστών τα επόμενα χρόνια».
Οπως μας
αφηγείται ο συγγραφέας, στα τέλη Οκτωβρίου 1922 ο «Ντούτσε», όπως πλέον
ονομαζόταν, οργάνωσε μια πορεία στη Ρώμη μαζί με 2.000 μελανοχίτωνες,
παραμέρισε τον μόλις δύο μηνών πρωθυπουργό Λουίτζι Φάκτα και έπεισε τον
βασιλιά Βίκτωρα Εμμανουήλ Γ’ ότι εκείνος ήταν ο μόνος που μπορούσε να
εγγυηθεί την ομαλότητα στη χώρα. Στις 29 Οκτωβρίου 1922 επέβαλε έναν νέο
εκλογικό νόμο, τον Legge Acerbo, για να διευκολύνει την πλήρη ανάληψη
της εξουσίας από τον ίδιο. Την άνοιξη του 1924 διέλυσε το Κοινοβούλιο
για να προκηρύξει νέες εκλογές, τις οποίες κέρδισε με ποσοστό άνω του
65%.
«Για τον Μουσολίνι το ποδόσφαιρο», μας
λέει ο Ραπίδης, «η δύναμη και η ένταση των παικτών στο χορτάρι, είχε
στοιχεία από την οργάνωση και συγκρότηση ενός στρατού και ταίριαζε με το
πνεύμα του φασισμού».
Τα βήματα του Μουσολίνι
ακολούθησε αργότερα και ο Αδόλφος Χίτλερ. Στο Mein Kampf (Ο αγών μου)
όρισε τον αθλητισμό ως κεντρικό πυλώνα της στρατηγικής του Τρίτου Ράιχ
και ως απαραίτητη προϋπόθεση της σωματικής και πνευματικής υγείας της
Αρίας Φυλής. «Το ποδόσφαιρο έγινε μέσο προσδιορισμού και ταυτότητας του
γερμανικού έθνους, πεδίο φυλετικής κυριαρχίας και συγκολλητική ουσία για
τον εθνικό κορμό. […] η λέξη που επιλέχτηκε για να εκφράσει αυτή την
ιδεολογία ήταν Gleichshaltung, λέξη που συναντάται για πρώτη φορά στα
εγχειρίδια των πολιτικών μηχανικών το 1910 και σημαίνει
ευθυγράμμιση/συγχρονισμός και περιγράφει τη διάταξη των διασταυρώσεων
στις σιδηροδρομικές γραμμές».
Οποιος θέλει
πραγματικά να μάθει πώς κάθε φασιστικό και δικτατορικό καθεστώς
εκμεταλλεύτηκε το ποδόσφαιρο για να φανατίσει τους οπαδούς-πολίτες, δεν
έχει παρά να διαβάσει την εξαιρετική αυτή δουλειά του Δημήτρη Ραπίδη.
**********************
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στις 18 Δεκεμβρίου 2022, η εθνική ομάδα ποδοσφαίρου της Αργεντινής
επικράτησε της Γαλλίας με 4-2 στα πέναλτι στο στάδιο Lusail του Κατάρ
για να στεφθεί πρωταθλήτρια στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Το τουρνουά
ολοκλήρωσε έναν κύκλο προώθησης του εμιράτου ως προορισμού για μεγάλες
αθλητικές διοργανώσεις, μια δεκαετία όπου ακούσαμε, διαβάσαμε και μάθαμε
για τα προβλήματα και τα «θολά» σημεία της υποψηφιότητας του Κατάρ, τη
μεταχείριση των μεταναστών εργατών, τις συνθήκες μέσα στις οποίες
εργάζονταν για την κατασκευή των γηπέδων και όλων των υποδομών που
απαιτούνταν για τη διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου, τις γεωπολιτικές
διαστάσεις της υποψηφιότητας του Κατάρ, ρεπορτάζ που αφορούσαν τη θέση
της γυναίκας στη τοπική κοινωνία ή την ορατότητα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας.
Δημοσιεύματα, αποκαλύψεις από μεγάλα Μέσα Ενημέρωσης, τοποθετήσεις
αξιωματούχων της FIFA, από πολιτικούς και κυβερνώντες, διαψεύσεις,
κινητοποιήσεις οργανώσεων για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων,
μια πραγματική «μάχη χαρακωμάτων» με κάθε πλευρά να εντείνει τη ρητορική
της όσο πλησίαζε η ημερομηνία έναρξης της διοργάνωσης. Γιατί συνέβη όλο
αυτό που καμία σχέση δεν φαίνεται να έχει με το ποδόσφαιρο;
Οι απαντήσεις πολλές και μεταξύ αυτόν είναι και το sportswashing. Ένας όρος της σύγχρονης βιβλιογραφίας που όμως έχει τις ρίζες του βαθιά μέσα στα κιτάπια της ιστορίας. Το sportswashing δεν είναι κάτι καινούργιο, δεν είναι επινόηση του 21ου αιώνα, αλλά ένα από τα πιο δημοφιλή, εξαγώγιμα «προϊόντα» της Ευρώπης των πρώτων δεκαετιών του περασμένου αιώνα.
Η περιήγησή μας ξεκινά από το 1920 και την Ιταλία του Μπενίτο
Μουσολίνι, προχωράμε στην Ισπανία του Φρανθίσκο Φράνκο, ανεβαίνουμε
βορειότερα στη Γερμανία του Αδόλφου Χίτλερ για να διασχίσουμε έπειτα τον
Ατλαντικό Ωκεανό και να βρεθούμε πρώτα στην Αργεντινή του Χουάν Περόν
και του Χόρχε Βιντέλα και στη συνέχεια στη Βραζιλία του Ζετούλιο
Βάργκας. Συνεχίζουμε την περιήγησή μας επιστρέφοντας στην Ευρώπη και την
Πορτογαλία του Αντόνιο Σαλαζάρ, περνάμε στην άλλη άκρη της υφηλίου,
στην Κίνα, και τις πολιτικές του κομμουνιστικού καθεστώτος με αιχμή του
δόρατος την ηγεσία του Σι Τζινπίνγκ, για να κλείσουμε με το Κατάρ και τη
Σαουδική Αραβία.
Το βιβλίο αυτό είναι ένα ταξίδι ιστορίας στα σκοτεινά δωμάτια του sportswashing με κοινό σημείο αναφοράς το ποδόσφαιρο, την μπάλα, που βρέθηκε σε «λάθος πόδια».
Βέλγος ζωγράφος (1881–1966), από τη Γάνδη, και αδελφός του επίσης ζωγράφου Gustave de Smet (κεντρική μορφή του βελγικού εξπρεσιονισμού).
Ξεκίνησε επηρεασμένος από τον ιμπρεσιονισμό και τον πουαντιγισμό (τύπου Georges Seurat), αλλά δεν έμεινε εκεί. Η τεχνοτροπία του εξελίχθηκε σημαντικά.
Πρώιμη περίοδος: Φωτεινά χρώματα, μικρές πινελιές, επιρροές από τον μεταϊμπρεσιονισμό.
Λονδίνο (Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος): Έζησε στην Αγγλία ως πρόσφυγας· εκεί η ζωγραφική του έγινε πιο διακοσμητική, με έντονα, επίπεδα χρώματα.
Μεσοπόλεμος: Στρέφεται σε πιο κομψά, σχεδόν αρ ντεκό, πορτρέτα και γυναικείες μορφές. Λιγότερη διάσπαση χρώματος, περισσότερη στιλιζαρισμένη καθαρότητα. Θεματολογία
Πορτρέτα (ιδίως γυναικεία)
Εσωτερικοί χώροι
Νεκρές φύσεις
Τοπία
Οι μορφές του συχνά έχουν μια ήρεμη, σχεδόν «ακίνητη» κομψότητα — Δεν είναι δραματικός, δεν είναι επαναστατικός, αλλά έχει προσωπικό στιλ.
Συνδέθηκε με τον κύκλο καλλιτεχνών του καλλιτεχνικού χωριού στη Φλάνδρα Λατέμ-Σεν-Μαρτέν (Sint-Martens-Latem), που αποτέλεσε σημαντικό καλλιτεχνικό πυρήνα στο Βέλγιο των αρχών του 20ού αιώνα.
Κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και μετά από ένα κατόρθωμα ηρωισμού και συγκυρίας, ο 19χρονος στρατιώτης Αλιόσα προτιμά, αντί τιμητικού μεταλίου, να του δοθεί άδεια απουσίας έξι ημερών.
Επιστρέφει στο σπίτι του, αλλά οι δρόμοι είναι επικίνδυνοι και στενά τα περιθόρια σε καιρό πολέμου. Μόλις που προλαβαίνει να γυρίσει στο χωριό του, να φιλήσει την μητέρα του και πάλι πίσω στην μονάδα του. Στη διάρκεια της διαδρομής, θα κάνει διάφορες συναντήσεις, θα γνωρίσει τον έρωτα με την νεαρή Σούρα.
Μέσα από αυτό το ολιγοήμερο ταξίδι, ο ήρωας βλέπει, παρατηρεί και γεύεται – φευγαλέα και αμυδρά - τις χαρές της ζωής που δεν θα προλάβει να ζήσει, καθώς θα βρει τον θάνατο στην μάχη του Βερολίνου, λίγο πριν την τελική νίκη. Η Μπαλάντα Ενός Στρατιώτη είναι μια θαυμάσια αντιπολεμική ελεγεία. Απλή, λιτή, ζεστή, η ταινία καταγράφει, με λυρισμό και ρομαντικές εξάρσεις, την οδύσσεια ενός απλού στρατιώτη αντιμέτωπου με την φρίκη του πολέμου.
Οι ήρωες του Τσουχράι, τσακισμένοι από τις εξωτερικές αντιξοότητες, ορθώνουν το μικρό τους ανάστημα κόντρα στην κακιά τους μοίρα και την προκαλούν μέχρι θανάτου. Η «ηρωικά απελπισμένη» αντίληψη της ζωής κάνει τις ταινίες του να μοιάζουν με «αισιόδοξες τραγωδίες». Σπάνιες εικόνες φοβερής ομορφιάς και λυρισμού τυλίγουν τον θεατή σε μια οπτική μαγεία. Το φιλμ του Τσουχράι υπερβαίνει το απλό αντιπολεμικό δράμα. Ο ήρωάς μας αρνείται το μετάλλιο ανδρείας κι αντί αυτού ζητάει μια ολιγοήμερη άδεια για να αγκαλιάσει τη μάνα του και να επισκευάσει τη στέγη του σπιτιού της.
Από εκεί κι ύστερα, η ταινία εξελίσσεται σε ένα road movie όπου ο ήρωας ενστικτωδώς επιδίδεται στη βοήθεια όσων συναντάει κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του με το τρένο και μέσα από το οποίο ο σκηνοθέτης σκιαγραφεί εικόνες από τη ζωής και τα δράματα πίσω από τις γραμμές του μετώπου.
Αν και γνωρίζουμε εξαρχής ότι θα πεθάνει, τη στιγμή που ο νεαρός ήρωας μπαίνει στο πλάνο για πρώτη φορά, ξεχνάμε την τραγική επερχόμενη μοίρα του και ζούμε από κοντά τα λιγοστά εναπομείναντα «επεισόδια» του βραχύβιου νεανικού του βίου.
Έπειτα έρχεται η συνάντηση με την Σούρα – που ταξιδεύει κι εκείνη λαθραία με το τρένο - κι ο άγουρος και άδολος έρωτας που ανθεί. Και μπορεί οι δυο τους να μην ανταλλάξουν ούτε καν ένα φιλί, ωστόσο τα αθώα μα παλλόμενα ερωτικά σκιρτήματα που γεννιούνται ανάμεσά τους «φωτίζουν» κυριολεκτικά την οθόνη.
Η Μικέλα Χαρτουλάρη γεννήθηκε το 1958 στην Αθήνα. Είναι δημοσιογράφος, πτυχιούχος της Νομικής Αθηνών, με δίπλωμα και μεταπτυχιακό τίτλο στα ΜΜΕ από το Γαλλικό Ινστιτούτο Τύπου (Institut Français de Presse) του Πανεπιστημίου Paris II.
Ξεκίνησε τη δημοσιογραφική διαδρομή της από το πολιτικό περιοδικό Αντί, και συνέχισε στα Νέα, όπου εργάστηκε για 29 χρόνια με ειδίκευση στην πολιτισμική πολιτική (γράμματα, κινηματογράφος, αρχαιολογία, ρεπορτάζ Υπουργείου Πολιτισμού, πολιτική βιβλίου).
Στα Νέα, σχεδίασε και εμψύχωσε (2000-2012) το «Βιβλιοδρόμιο», ένα από τα πλέον παρεμβατικά και επιτυχημένα εβδομαδιαία ένθετα για το βιβλίο.
Κατά την περίοδο 2006-2013, από κοινού με τον Ανταίο Χρυσοστομίδη, παρουσίαζε συνεντεύξεις κορυφαίων συγγραφέων της διεθνούς λογοτεχνικής σκηνής στα ντοκιμαντέρ της τηλεοπτικής σειράς της ΕΤ1 «Οι Κεραίες της Εποχής μας».
Σήμερα συνεργάζεται με την Εφημερίδα των Συντακτών και την Εποχή. Έχει συμμετάσχει σε αγγλόγλωσσες και γερμανόγλωσσες εκδόσεις με δοκίμια για το πολιτισμικό προφίλ της Ελλάδας.
Σε μια ιστορική τομή για την προστασία των καταναλωτών και του περιβάλλοντος, η Γαλλία έγινε μία από τις πρώτες χώρες παγκοσμίως που ποινικοποίησαν την προγραμματισμένη απαξίωση προϊόντων.
Με σαφές μήνυμα προς τις πολυεθνικές εταιρείες τεχνολογίας και οικιακών συσκευών, το Παρίσι δηλώνει ότι η εποχή των προϊόντων «σχεδιασμένων για να χαλάνε» φτάνει στο τέλος της.
Η νομοθεσία, που εντάχθηκε ήδη από το 2015 στον Κώδικα Καταναλωτή και ενισχύθηκε τα επόμενα χρόνια, προβλέπει αυστηρές κυρώσεις για κατασκευαστές που αποδεδειγμένα μειώνουν σκόπιμα τη διάρκεια ζωής των προϊόντων τους.
Οι ποινές φτάνουν έως δύο έτη φυλάκισης και πρόστιμο 300.000 ευρώ, ενώ
στις πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να αγγίξουν το 5% του μέσου ετήσιου
κύκλου εργασιών της εταιρείας.
Η γαλλική προσέγγιση δεν περιορίζεται σε ελαττωματικά εξαρτήματα ή ευάλωτα υλικά. Στο στόχαστρο βρίσκονται και οι λεγόμενες «ψηφιακές τακτικές»
– ενημερώσεις λογισμικού που επιβραδύνουν παλαιότερες συσκευές,
περιορίζουν τη λειτουργικότητα ή καθιστούν αναγκαία την αντικατάστασή
τους.
Η συζήτηση κορυφώθηκε το 2017–2018, με τις έρευνες για τις
επιβραδύνσεις smartphones που συνδέθηκαν με τη διαχείριση μπαταριών από
την Apple Inc.. Το λεγόμενο «battery-gate» άνοιξε τον δρόμο για
μεγαλύτερη πολιτική πίεση και αυστηρότερη εφαρμογή της νομοθεσίας,
φέρνοντας στο προσκήνιο το ερώτημα: πότε μια τεχνική επιλογή αποτελεί
βελτίωση και πότε στρατηγική εξώθησης του καταναλωτή σε αγορά νέας
συσκευής;
Η ποινικοποίηση της προγραμματισμένης απαξίωσης αποτελεί βασικό
κομμάτι της ευρύτερης στρατηγικής της Γαλλίας για το «δικαίωμα στην
επισκευή». Από το 2021 εφαρμόζεται ο δείκτης επισκευασιμότητας (repairability index),
ο οποίος βαθμολογεί προϊόντα όπως κινητά τηλέφωνα, φορητούς υπολογιστές
και πλυντήρια ως προς το πόσο εύκολα και οικονομικά μπορούν να
επισκευαστούν.
Στόχος είναι να ενισχυθεί η διαφάνεια και να δοθούν κίνητρα στους
κατασκευαστές να σχεδιάζουν προϊόντα με μεγαλύτερη ανθεκτικότητα,
διαθέσιμα ανταλλακτικά και μακροχρόνια υποστήριξη λογισμικού. Με αυτόν
τον τρόπο, ο καταναλωτής αποκτά περισσότερη πληροφόρηση πριν από την
αγορά, ενώ ταυτόχρονα περιορίζεται η παραγωγή ηλεκτρονικών αποβλήτων.
Η Ευρώπη παράγει εκατομμύρια τόνους ηλεκτρονικών απορριμμάτων κάθε
χρόνο, με σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Η γαλλική πρωτοβουλία
ευθυγραμμίζεται με τις πολιτικές της European Union για οικολογικό
σχεδιασμό και κυκλική οικονομία, επιδιώκοντας μια μετάβαση από το
μοντέλο «παράγω–καταναλώνω–απορρίπτω» σε ένα μοντέλο που βασίζεται στην
αντοχή, την επαναχρησιμοποίηση και την επισκευή.
Παρά τις δυσκολίες απόδειξης της πρόθεσης —καθώς η νομική τεκμηρίωση
ότι μια εταιρεία ενήργησε σκόπιμα παραμένει απαιτητική— η συμβολική και
πρακτική σημασία του νόμου είναι ισχυρή. Οι επιχειρήσεις καλούνται πλέον
να επανεξετάσουν τις στρατηγικές σχεδιασμού και υποστήριξης προϊόντων
τους υπό το πρίσμα της διαφάνειας και της βιωσιμότητας.
Η Γαλλία επιχειρεί να θέσει ένα νέο πρότυπο παγκοσμίως: τα προϊόντα
δεν πρέπει να έχουν «κρυφή ημερομηνία λήξης». Σε μια εποχή όπου η
τεχνολογία εξελίσσεται ραγδαία και οι καταναλωτικοί κύκλοι γίνονται όλο
και ταχύτεροι, η γαλλική νομοθεσία υπενθυμίζει ότι η καινοτομία δεν
μπορεί να στηρίζεται στη σπατάλη.
Η μάχη κατά της προγραμματισμένης απαξίωσης δεν αφορά μόνο τα
δικαιώματα των καταναλωτών· αφορά το μέλλον της παραγωγής, της
κατανάλωσης και τελικά του ίδιου του πλανήτη.
Σκόρπιοι στίχοι ταφικών επιγραμμάτων κυρίως από την Παλατινή Ανθολογία συνθέτουν ένα τραγούδι φτιαγμένο από τον καλό τραγουδοποιό με ευφάνταστο τρόπο
Επιμέλεια και μετάφραση αρχαίων κειμένων : Gerontakos
Οι στίχοι του τραγουδιού
1.Πολλάκις αποθανών ώδε δ'ουδέποτε.
2.Ες ουρανίας αταρπούς ψυχή παπταίνει σώμ'αποδυσαμένη. 3. Ουκ έσχον το ζην ίδιον χρησάμενος δε τω χρήσαντι χρόνω ανταπέδωκα πάλιν. 4.Ουκ ήμην,γέναμην.Ουκ ειμί και ου μέλει μοι. 5.Τα δε πολλά και όλβια πάντα λέλειπται.
Μη προσπερνάς γρήγορα, ευγενικέ διαβάτη, τούτο το μνήμα, με τα ακούραστα πόδια σου, εσύ που ταξιδεύεις· κοίταξε και ρώτησε: ποια είναι και από πού; Γιατί την Αρμονία θα γνωρίσεις, που η γενιά της λαμπρύνει τα Μέγαρα. Γιατί όλα όσα φέρνουν δόξα στους θνητούς μπορούσε κανείς να τα δει σε αυτήν: την αξιολάτρευτη ευγένεια, το ήθος και τη σωφροσύνη.
"Τέτοιας γυναίκας το μνήμα κοίταξε·
Η ψυχή, αφού απογυμνώθηκε από το σώμα,
ατενίζει προς τις ουράνιες οδούς».
3. "Οὐκ ἔσχον τὸ ζῆν ἴδιον, ξένε·
χρησάμενος δὲ τῷ χρήσαντι χρόνῳ ἀνταπέδωκα πάλιν"
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Δεν είχα τη ζωή ως δική μου ιδιοκτησία, ξένε·
την δανείστηκα από τον χρόνο που μου τη δάνεισε
και την επέστρεψα πάλι πίσω» (Peek W., Griechische Vers – Inschri-en . I. Grabepigramme,1955)
Σημείωση: Ο τάφος ανήκε σε κάποιον Έλληνα μονομάχο
Από την Αντιόχεια είμαι, πρώην κάτοικος Εφέσου . Δεν υπήρχα και γεννήθηκα (ήρθα στη ζωή). Δεν υπάρχω πια (πέθανα) και δεν με νοιάζει (ο θάνατος). Χαιρετάτε (Χαίρετε), περαστικοί!
5."μετ' ἐρώτων τέρπν' ἐδάην,
Τὰ δὲ πολλά καὶ τ᾽ ὄλβια πάντα λέλειπται" Κωνσταντίνου Μανασσή, Περὶ ἀρετῆς καὶ κακίας
Γρηγορίου του Θεολόγου (Ναζιανζηνού) Επίγραμμα 102 κατά τυμβωρύχων ( Patrologia Graeca) 35-38
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Λίγες και φιλικές πέτρες αρκούν στους νεκρούς. Εσύ όμως, δυστυχισμένε,
φέρνεις το χέρι σου (για καταστροφή/σύληση) ακόμη και εδώ, μη σεβόμενος
ούτε τον δικό σου τάφο, τον οποίο κάποιος άλλος θα καταστρέψει με τους
δικούς σου νόμους (νόμους δικαιότερους).
Τ’ όνομά μου, η πατρίδα μου — τι σημασία έχουν για σένα;
Τι σε νοιάζει αν η καταγωγή μου ήταν ταπεινή ή περιφανής;
Ίσως ξεπέρασα όλους τους άλλους ανθρώπους·
ίσως στάθηκα κατώτερος απ’ όλους· και λοιπόν;
Αρκεί, ξένε, που βλέπεις έναν τάφο·
ξέρεις τη χρήση του· κρύβει — δεν έχει σημασία ποιον.