Τρίτη, Νοεμβρίου 17, 2026

Ο Δημήτρης Παπαχρήστος, η «φωνή του Πολυτεχνείου»,μιλάει στην τηλεόραση της «Ν»

https://www.ilamia.gr/wp-content/uploads/2023/11/PAPAXRHSTOS.jpgΔημήτρης Παπαχρήστος/Βικιπαίδεια

Ο Δημήτρης Παπαχρήστος ,  ο  "μυθικός" εκφωνητής του ραδιοφωνικού σταθμού του Πολυτεχνείου του ΄73, ο ραδιοφωνικός παρουσιαστής, ο  συγγραφέας και  αρθρογράφος, μιλά ντόμπρα και σταράτα στον Λάμπη Ταγματάρχη στην TV της Ναυτεμπορική;.

 

Ολύμπιος Δαφέρμος, ένας από τους πρωταγωνιστές στο Πολυτεχνείου , το 1973: «Η Ιστορία δεν σταματά στο γκρέμισμα της Πύλης από το τανκς - Συνεχίζεται. Η πορεία της Μεταπολίτευσης υπενθυμίζει πως η Δημοκρατία δεν είναι απλώς μια "επέτειος" αλλά ότι ο αγώνας για την υπεράσπιση της οφείλει να είναι συνεχής.»

 
Πολυτεχνείο: Μια κουβέντα που πάντα θα επανέρχεται 

 

| Documento HotDoc History


  / @documentotv  

Συζητάμε για την εξέγερση του ΄73 επίμονα και κάποιες στιγμές αντιπαραθετικά αλλά σε καμία περίπτωση «ουδέτερα».

 Η Βασιλική Λάζου και ο Αρτέμης Ψαρομήλιγκος έχουν καλεσμένο τον Ολύμπιο Δαφέρμο, μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής Κατάληψης του Πολυτεχνείου το 1973 και συγγραφέα βιβλίων για το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα.
Αναπλάθουν μαζί το πολιτικό κλίμα της εποχής και αναζητούν στα γεγονότα τα βαθύτερα αίτια που έφεραν το μεγαλειώδες ξέσπασμα λαού και νεολαίας εναντίον της δικτατορίας το Νοέμβρη του 1973.
Ανιχνεύουν τα όρια ανάμεσα στο «οργανωμένο» και το «αυθόρμητο» και τον τρόπο με τον οποίο συνυπήρξαν οι διαφορετικές πολιτικές δυνάμεις μέσα στο τριήμερο της εξέγερσης.
■ Καταγράφουν το πέρασμα από τις πρώτες ηρωικές αντιχουντικές ενέργειες που λειτούργησαν τα μαύρα χρόνια 1967-1970 σαν κραυγές ελευθερίας και αφύπνισης. Και το πέρασμα σε μια νέα φάση. Θυμίζουν τη σταδιακή κλιμάκωση από τις πρώτες συγκρούσεις το 1972, μέχρι τις στρατεύσεις φοιτητών από τη χούντα που πυροδότησαν την κλιμάκωση της Νομικής τον Φεβρουάριο του 1973.


Το καλοκαίρι εκείνης της χρονιάς τα Πανεπιστήμια ήταν καζάνι που έβραζε. Το Κίνημα του Ναυτικού. Ο Μαρκεζίνης. Η κοινωνία φαινόταν για πρώτη φορά να ακούει με ενδιαφέρον και να διαισθάνεται πως «κάτι συμβαίνει επιτέλους». Πως «έξι χρόνια αρκετά – δεν θα γίνουνε εφτά». Οι φοιτητές έχουν αποκτήσει μαζική απεύθυνση. Και καταφέρνουν να συνεγείρουν τον λαό.
 

Αυτό εκτιμάται ως ειδοποιός διαφορά και γι΄ αυτό «το Πολυτεχνείο» κατατάσσεται στις σημαντικότερες στιγμές της Ιστορίας μας στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα. 


Η Ιστορία δεν σταματά στο γκρέμισμα της Πύλης από το τανκς - Συνεχίζεται. Η πορεία της Μεταπολίτευσης υπενθυμίζει πως η Δημοκρατία δεν είναι απλώς μια «επέτειος» αλλά ότι ο αγώνας για την υπεράσπιση της οφείλει να είναι συνεχής.
-Από την ομάδα του Hot.Doc History.




Δευτέρα, Νοεμβρίου 16, 2026

Ένα ντοκουμέντο από την πρώτη επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου (1974)

ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟΥ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ

 Στο υπόγειο του κτιρίου Τοσίτσα βρέθηκαν μπομπίνες με  κινηματογραφικά film. Τα είχε τραβήξει ο Γιάννης Σημηριώτης υπάλληλος τότε στο φωτογραφικό εργαστήριο της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ. 
Στη μία από αυτές υπήρχαν τα στοιχεία του ίδιου και όσων συνεργάστηκαν μαζί του και περιείχε σκηνές από την πρώτη επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου το1974. 
Ευθύνη παραγωγής Γιάννης Σημηριώτης
Συνεργάστηκαν
Μοντάζ Νίκος Κανάκης
Φωτογραφία Γιάννης Σημηριώτης
Αφήγηση Δημήτρης Κόντος
Μακέτες Μαίη Νάσση
Εργαστήρια Δημήτρης Ντάλας
Τα film συντηρήθηκαν και ψηφιοποιήθηκαν με την βοήθεια των εργαζομένων στο Αρχείο της ΕΡΤ, και υπέστησαν επεξεργασία στο Εργαστήριο Τεκμηρίωσης της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ από τους Μπάμπη Λουϊζίδη και Δημήτρη Παπαϊωάννου. 

Την ταυτοποίηση των σκηνών και κάποιων από τα πρόσωπα που εμφανίζονται ανέλαβαν η Ελευθερία Βαρουχάκη και η Αφροδίτη Οικονόμου. 


Παρουσιάζονται αποσπάσματα 9 λεπτών από το πρωτότυπο υλικό, που περιέχουν σκηνές από τον προαύλιο χώρο του Πολυτεχνείου, την έκθεση που έγινε στο κτίριο Αβέρωφ, συνεντεύξεις με συγγενείς θυμάτων, την επίσκεψη του Σπύρου Μουστακλή*, μια συγκινητική στιγμή που τραγουδούν όλοι μαζί στο πρόπυλο και τις πορείες που διοργανώθηκαν.

Σπύρος Μουστακλής(1926-1986)

Τα συμφέροντα των κυρίαρχων τάξεων για τον έλεγχο και την εκμετάλλευση του πλούτου που παράγουν οι λαοί εμποδίζουν την επίλυση του Μεσανατολικού

 

https://www.avgi.gr/sites/default/files/styles/main/public/2026-11/ditiki-oxthi.jpg?h=790be497&itok=NqasW_DHΦανατικοί Εβραίοι  και στρατιώτες στην κατεχόμενη Δυτική όχθη.


Η επικαιροποιημένη μορφή της αποικιοκρατίας



Η ειρήνη, η ελευθερία και η αδελφοσύνη στη Μέση Ανατολή προϋποθέτουν τη συνεργασία των λαών και την υπέρβαση των εθνικών και θρησκευτικών διαιρέσεων

Η ίδρυση του κράτους του Ισραήλ το 1948 στα εδάφη της Παλαιστίνης, που βρίσκονταν υπό βρετανική εντολή, αποτέλεσε σημείο καμπής για τη Μέση Ανατολή. Η επέκταση του ισραηλινού κράτους σε παλαιστινιακά εδάφη και η εδραίωσή του δεν θα ήταν δυνατές χωρίς την υποστήριξη του δυτικού ιμπεριαλισμού. Από την ίδρυσή του, το Ισραήλ λειτουργεί ως προκεχωρημένο φυλάκιο και πολιορκητικός κριός των δυτικών συμφερόντων στην περιοχή, με καθοριστική στρατιωτική, επιστημονική και τεχνική υποστήριξη από τις ΗΠΑ. Η ασφάλειά του αντιμετωπίζεται ως βασικός όρος διατήρησης της δυτικής ηγεμονίας.

Η Παλαιστίνη και ο Λίβανος αποτελούν τις κυριότερες ζώνες παρέμβασης, με συνέπειες για τη Συρία, την Ιορδανία και την Αίγυπτο. Η Παλαιστίνη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αποικιοκρατίας και γενοκτονίας, ενώ ο Λίβανος παρουσιάζει στοιχεία ενός σύγχρονου καθεστώτος εξάρτησης, όπου η πολιτική και στρατιωτική αυτονομία περιορίζεται δραστικά.

Η Ιρανική Επανάσταση του 1979 και, αργότερα, η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης ανέτρεψαν τις διεθνείς ισορροπίες. Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, ο δυτικός ιμπεριαλισμός επιδίωξε να ενσωματώσει πλήρως τις χώρες που διατηρούσαν σχετική ανεξαρτησία. Οι ανατροπές των καθεστώτων του Σαντάμ Χουσεΐν στο Ιράκ και του Μουαμάρ Καντάφι στη Λιβύη, καθώς και η πτώση του Άσαντ στη Συρία, εντάσσονται, σύμφωνα με αυτή την ανάλυση, σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό εδραίωσης της δυτικής κυριαρχίας.

Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη στρατηγική διαδραματίζει ο έλεγχος των ενεργειακών πόρων. Η Δυτική Ασία διαθέτει τεράστια αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, γεγονός που την καθιστά κρίσιμη για το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα. Οι πόλεμοι και οι πολιτικές παρεμβάσεις αποσκοπούν, επομένως, όχι μόνο στην ανατροπή ανεξάρτητων κυβερνήσεων, αλλά και στον έλεγχο του πλούτου και των πολιτικών επιλογών των λαών.

Η νέα αποικιοκρατία εκδηλώνεται χαρακτηριστικά στον Λίβανο και στο Ιράκ. Στον Λίβανο, οι εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες και η εξωτερική εξάρτηση περιορίζουν την αυτονομία της χώρας, ενώ ο στρατός αδυνατεί να υπερασπιστεί αποτελεσματικά την επικράτειά της απέναντι στις ισραηλινές επιθέσεις. Παράλληλα, επιχειρείται να στραφεί εναντίον δυνάμεων όπως η Χεζμπολάχ, οι οποίες αντιστέκονται στο Ισραήλ.

Στο Ιράκ, η ανατροπή του Σαντάμ, παρά τον προηγούμενο ρόλο του στον πόλεμο εναντίον του Ιράν, οδήγησε σε ένα κράτος κατακερματισμένο και εξαρτημένο από τις ΗΠΑ. Η δικτατορία του είχε καταπιέσει Κούρδους και Σιίτες, όπως αποδεικνύουν οι σφαγές της Χαλάμπτζα και η επιχείρηση Ανφάλ. Ωστόσο, οι πραγματικές αντιφάσεις της ιρακινής κοινωνίας αξιοποιήθηκαν για τη δημιουργία ενός πολιτικού συστήματος που βασίζεται στην κατανομή των αξιωμάτων μεταξύ Κούρδων, Σιιτών και Σουνιτών, χωρίς ουσιαστική ανεξαρτησία από τις αμερικανικές επιδιώξεις.

Ο θρησκευτικός και εθνικός κατακερματισμός αποδυνάμωσε τη δυνατότητα συγκρότησης μιας ενιαίας πολιτικής δύναμης. Η ανάπτυξη οργανώσεων πολιτικού ισλαμισμού, μεταξύ των οποίων το Ισλαμικό Κράτος (ISIS), και οι εύθραυστες κυβερνητικές συμμαχίες ενίσχυσαν αυτή την κατάσταση. Επιπλέον, η οικονομία του Ιράκ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ΗΠΑ, ενώ τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου υπόκεινται σε αμερικανικό έλεγχο. Η εκμετάλλευση των φυσικών πόρων από διεθνή μονοπώλια και οι σκληρές συνθήκες εργασίας επιβαρύνουν τον πληθυσμό.

Παρόμοιες εξαρτήσεις, συγκρούσεις και παρεμβάσεις χαρακτηρίζουν ευρύτερα την περιοχή. Οι ΗΠΑ εμφανίζονται ως ουδέτερος διαμεσολαβητής, ενώ, στην πραγματικότητα, συμβάλλουν στη διαμόρφωση των αντιπαραθέσεων που αποδυναμώνουν τους λαούς και τις χώρες τους.

Απέναντι σε αυτή την πολιτική αναπτύχθηκε ένα μέτωπο αντίστασης με επίκεντρο το Ιράν και τη συμμετοχή της Συρίας του Άσαντ, της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, της Ανσάρ Αλλάχ στην Υεμένη και των δυνάμεων Χασντ Αλ Σαάμπι στο Ιράκ. Η πτώση του Άσαντ αποτέλεσε σημαντικό πλήγμα, ενώ οι οικονομικές, πολιτικές και στρατιωτικές πιέσεις κατά του Ιράν συνεχίζονται. Παράλληλα, οι δυνάμεις αντίστασης δεν κατάφεραν να επιλύσουν τις βαθιές κοινωνικές και πολιτικές αντιθέσεις μεταξύ των λαών της περιοχής.

Η Υεμένη έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία. Η εξουσία της Σαναά, υπό την ηγεσία της Ανσάρ Αλλάχ, αντιστέκεται στις επιθέσεις της Σαουδικής Αραβίας και στις πιέσεις των συμμάχων της, που συνδέονται με την ευρύτερη σύγκρουση γύρω από το Ιράν και την Παλαιστίνη. Η Τουρκία και το Πακιστάν υποστηρίζοντας τη Σαουδική Αραβία συμβάλλουν στην αποδυνάμωση των δυνάμεων που αντιτίθενται στα ισραηλινά και αμερικανικά σχέδια. Οι εξελίξεις στην Υεμένη ενδέχεται, συνεπώς, να επηρεάσουν καθοριστικά τους συσχετισμούς σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Συνολικά, η αντιπαράθεση παρουσιάζεται ως σύγκρουση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ισραήλ, από τη μία πλευρά, και των περιφερειακών δυνάμεων που αντιστέκονται στη δυτική κυριαρχία, από την άλλη. Ωστόσο, πίσω από τις γεωπολιτικές διαφορές βρίσκονται και τα συμφέροντα των κυρίαρχων τάξεων για τον έλεγχο και την εκμετάλλευση του πλούτου που παράγουν οι λαοί.

Η φαινομενικά πανίσχυρη δυτική ηγεμονία αντιμετωπίζει εμπόδια, ενώ η άνοδος της Κίνας και η αδυναμία υποταγής της Ρωσίας κλονίζουν τους διεθνείς συσχετισμούς. Η αντίσταση των λαών μπορεί να περιορίσει την επιθετικότητα του ιμπεριαλισμού και να δημιουργήσει περιθώρια για ευρύτερους κοινωνικούς αγώνες.

Η ειρήνη, η ελευθερία και η αδελφοσύνη στη Μέση Ανατολή προϋποθέτουν τη συνεργασία των λαών και την υπέρβαση των εθνικών και θρησκευτικών διαιρέσεων. Η συνολική απελευθέρωσή τους απαιτεί αντίσταση στον δυτικό ιμπεριαλισμό και στους τοπικούς συμμάχους του, αλλά και τη συγκρότηση μιας ισχυρής συμμαχίας πολιτικών δυνάμεων που θα στηρίζεται στην ισότητα των εθνικών και θρησκευτικών ταυτοτήτων, στην αλληλεγγύη των λαών και στον κεντρικό ρόλο της εργατικής τάξης.

*O Kamil Yildiz είναι συγγραφέας, αρθρογράφος στο  Komün Dergi 

Απόδοση στα ελληνικά: Αρετή Καλεσάκη

ΒΛΕΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ /Όταν το Παρίσι ήταν Γερμανικό .Ένα ντοκιμαντέρ βασισμένο στις αναλυτικές εκθέσεις του διαβόητου αρχικατάσκοπου Roland Nosek

 


Όταν το Παρίσι ήταν Γερμανικό  


 
Production :

CC&C

Diffuseur :

France 3 Paris Ile-de-France, Toute l'Histoire

Producteur :

Diane Imbault-Huart

Format :

52 minutes

Interpretes :

Agnès Jamonneau, Leonard Chouin

Réalisation :

Isabelle Gendre

Αυτό το Γαλλικό ντοκιμαντέρ με τον τίτλο "Paris occupé, l'infiltration nazie" (Κατεχόμενη Γαλλία: Η ναζιστική διείσδυση). Σκηνοθετήθηκε από την Isabelle Gendre και μεταδόθηκε για πρώτη φορά στις 9 Νοεμβρίου 2020 από το France 3 Paris Île-de-France, με διάρκεια 52 λεπτά.
Βασικό Περιεχόμενο και Οπτική Γωνία

Το ντοκιμαντέρ δεν επικεντρώνεται στα δεινά των Γάλλων υπό την κατοχή, αλλά αποκαλύπτει την ιστορία από την πλευρά των Γερμανών κατακτητών, συγκεκριμένα μέσα από την προσωπική εμπειρία του αξιωματικού των SS Roland Nosek
:
Ο Nosek ήταν στέλεχος των μυστικών υπηρεσιών των SS (SD) που έφτασε στο Παρίσι τον Ιούνιο του 1940 και παρέμεινε εκεί μέχρι το 1944. Η αποστολή του δεν ήταν ο πόλεμος στο μέτωπο, αλλά η διείσδυση στην υψηλή κοινωνία του Παρισιού, η ανάπτυξη πληροφοριοδοτών και η διείσδυση σε καλλιτεχνικούς, πολιτιστικούς, πολιτικούς και διπλωματικούς κύκλους.

   Το ντοκιμαντέρ αποκαλύπτει ότι οι Γερμανοί στρατιώτες που στάθμευαν στο Παρίσι απολάμβαναν προνόμια που δεν μπορούσαν να φανταστούν στην πατρίδα τους, όπως διαμονή σε πολυτελή ξενοδοχεία και συναναστροφές με την ελίτ. Αυτή η αίσθηση «ανήκειν στην ελίτ» χρησιμοποιήθηκε από τους ναζί ως μέσο ελέγχου, με στόχο τη διατήρηση της πειθαρχίας των στρατευμάτων και την οικοδόμηση της εικόνας ενός «πολιτισμένου κατακτητή».



Το ντοκιμαντέρ βασίζεται σε ιστορικά αρχεία υψηλής αξίας: μετά το τέλος του πολέμου, ο Roland Nosek συνεργάστηκε πλήρως με τις γαλλικές μυστικές υπηρεσίες και κατέγραψε λεπτομερώς τις μυστικές του δραστηριότητες στο Παρίσι κατά τη διάρκεια της κατοχής. Οι ιστορικοί ταξινόμησαν αυτές τις καταθέσεις και τις δημοσίευσαν ως βιβλίο το 2014, Un espion nazi à Paris : interrogatoire du SS-Hauptsturmführer Roland Nosek (ένας Ναζί κατάσκοπος στο Παρίσι: η ανάκριση του λοχαγού των SS Roland Nosek).
Un espion nazi à Paris: Interrogatoire du SS-Hauptsturmführer Roland Nosek : Pigoreau, Olivier: Amazon.es: Libros

Τα βασικά στοιχεία του βιβλίου είναι τα εξής:

    Επιμέλεια/Σχολιασμός: Olivier Pigoreau (ο οποίος επιμελήθηκε και σχολίασε την κατάθεση).

    Εκδότης: Histoire & Collections.

    Ημερομηνία Έκδοσης: Απρίλιος 2014.

    Σειρά: La Guerre inconnue (Ο Άγνωστος Πόλεμος).

    ISBN: 978-2-35250-357-6.

Το βιβλίο περιέχει την αναλυτική έκθεση που έγραψε ο ίδιος ο Nosek μεταξύ 1945 και 1946, καταγράφοντας λεπτομερώς τις μυστικές δραστηριότητες και τις σχέσεις του στο Παρίσι κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής.
 Η ταινία χρησιμοποιεί αυτό το υλικό για να παρουσιάσει μια ιστορική πτυχή που συχνά παραβλέπεται: πώς ο ναζισμός, πέρα από τη βία, εδραίωσε τον έλεγχο μέσω της «διαφθοράς» και της «κοινωνικής ενσωμάτωσης».


Αξίζει να σημειωθεί ότι η  CC&C, είναι γνωστή γαλλική εταιρεία παραγωγής ντοκιμαντέρ, και το έργο αυτό αποτελεί μέρος της σειράς ιστορικών ντοκιμαντέρ της.
 
 
 
ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ (Μεταγλώττιση στα Ελληνικά): 
 ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΟ ΠΑΡΙΣΙ: Η ΝΑΖΙΣΤΙΚΗ ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ
Στις 14 Ιουνίου 1940, οι Γερμανοί εισέβαλαν στο Παρίσι. Η Μάχη της Γαλλίας τελείωσε. Ξεκίνησε η γερμανική κατοχή. Η σβάστικα πετούσε πάνω από τον Πύργο του Άιφελ. Η γαλλική πρωτεύουσα έγινε στόχος της ναζιστικής προπαγάνδας και του ναζιστικού καθεστώτος. Πώς προετοιμάστηκε αυτή η κατοχή; Πώς οργανώθηκε η διείσδυση όλων των παριζιάνικων κύκλων - καλλιτεχνικών, πολιτιστικών, πολιτικών, διπλωματικών, κληρικών και εργατικής τάξης; 
 
Κεφάλαια-Ενότητες  
 
 00:00 Ο κατάσκοπος των SS φτάνει στο Παρίσι
 01:49 Ο Nozek διεισδύει στο κατεχόμενο Παρίσι
 02:04 Η Βέρμαχτ ορμάει προς το Παρίσι
 03:08 Σε λίγες ώρες, οι Ναζί καταλαμβάνουν την πόλη
 04:39 Ένα εκατομμύριο Παριζιάνοι έχουν φύγει
 07:45 Το Παρίσι ήταν κατεχόμενο για 3 χρόνια... στα χαρτιά
 10:11 Ο Χίτλερ φτάνει στο Παρίσι για την «μεγαλύτερη μέρα» του
 20:58 5.000 φοιτητές αψηφούν τους κατακτητές  
25:37 Η παγίδα του διπλού πράκτορα  
46:16 Ο Χίτλερ διατάζει να μετατραπεί το Παρίσι σε ερείπια  
48:41 Γιατί το Παρίσι τελικά δεν καταστράφηκε  
50:44 Ο κατάσκοπος των SS που εξασφαλίζει την απελευθέρωση της Geneviève de Gaulle


Το κοινό δε θέλει να οργανώνονται οι Εκθέσεις των Μουσείων από την Τεχνητή Νοημοσύνη , αλλά από ανθρώπους

 


Νέα έρευνα: Η χρήση της AI στα μουσεία προκαλεί προβληματισμό στο κοινό



Η έρευνα δεν περιορίστηκε μόνο στη στάση του κοινού απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη αλλά εξέτασε και το ζήτημα της επισκεψιμότητας, το οποίο εξακολουθεί να απασχολεί έντονα τα μουσεία από την έναρξη της πανδημίας.

Φωτογραφία αρχείου: istock

NEWSROOM - HUFFPOST

NEWSROOM - HUFFPOST

10 Νοεμβρίου 2026 

Η περίληψη δημιουργήθηκε αυτόματα με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να σας δώσει μια γρήγορη εικόνα των βασικών σημείων του άρθρου.

Οι περιλήψεις AI ενδέχεται να περιέχουν ανακρίβειες ή παραλείψεις. Για την πλήρη ενημέρωση, διαβάστε ολόκληρο το άρθρο.

  • Πρόσφατη έρευνα της American Alliance of Museums καταγράφει σημαντική επιφυλακτικότητα του κοινού απέναντι στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία εκθέσεων και επικοινωνιακού υλικού.
  • Μόλις το εννέα τοις εκατό των ερωτηθέντων αποδέχεται τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στις εκθέσεις, ενώ το σαράντα τρία τοις εκατό επιθυμεί το περιεχόμενο να παράγεται αποκλειστικά από ανθρώπους.
  • Παράλληλα, τα μουσεία αντιμετωπίζουν μειωμένη συχνότητα επαναλαμβανόμενων επισκέψεων από το κοινό σε σχέση με την περίοδο πριν από την πανδημία.
  • Η έρευνα αναδεικνύει διαφοροποιήσεις στην επισκεψιμότητα βάσει της ηλικίας και της εθνοτικής καταγωγής των πολιτών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για έναν πιο συμπεριληπτικό χαρακτήρα των ιδρυμάτων.

Έντονο προβληματισμό προκαλεί στους επισκέπτες των μουσείων η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία εκθέσεων και την παραγωγή υλικού επικοινωνίας και προβολής, σύμφωνα με μία νέα έρευνα την οποία πραγματοποίησε η American Alliance of Museums (AAM).

Όπως αποκαλύπτει η μελέτη, η οποία καταγράφει την επιφυλακτικότητα του κοινού απέναντι στην ολοένα μεγαλύτερη διείσδυση της AI στον πολιτισμό, μόλις το 9% των ερωτηθέντων αποδέχεται τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στο πλαίσιο των μουσειακών εκθέσεων.

Οι στάσεις των επισκεπτών διαφοροποιούνται ανάλογα με τον τρόπο αξιοποίησης της τεχνολογίας. Συγκεκριμένα, το 19% δηλώνει ότι δεν ενοχλείται από τη χρήση της AI για την ανάπτυξη ιδεών και την ανταλλαγή προτάσεων (brainstorming), υπό την προϋπόθεση ότι τα κείμενα των εκθέσεων θα εξακολουθούν να συντάσσονται από ανθρώπους. Αντίστοιχα, το 29% δεν εκφράζει επιφυλάξεις για τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στη σύνταξη ηλεκτρονικών μηνυμάτων που αποστέλλονται από τους αρμόδιους των μουσείων.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η στάση του 43% των συμμετεχόντων, οι οποίοι θεωρούν ότι το σύνολο του περιεχομένου των μουσείων πρέπει να δημιουργείται αποκλειστικά από ανθρώπους. Η απαίτησή τους αφορά τα πάντα: από τις εκθέσεις και τα ενημερωτικά κείμενα έως τα ηλεκτρονικά μηνύματα και κάθε άλλη μορφή επικοινωνίας.

Παρ’ όλο που η χρήση της AI για την παραγωγή μουσειακών εκθέσεων δεν έχει ακόμη διαδοθεί ευρέως, οι πρώτες σχετικές εφαρμογές αρχίζουν να κάνουν την εμφάνισή τους. Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, ορισμένες εκθέσεις που πρόκειται να παρουσιαστούν το προσεχές διάστημα θα ενσωματώνουν στοιχεία τεχνητής νοημοσύνης, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι η τεχνολογία θα χρησιμοποιείται για τη σύνταξη των επεξηγηματικών κειμένων που συνοδεύουν τα εκθέματα.

Η έρευνα της American Alliance of Museums δεν περιορίστηκε στη στάση του κοινού απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη αλλά εξέτασε και το ζήτημα της επισκεψιμότητας, το οποίο εξακολουθεί να απασχολεί έντονα τα μουσεία από το 2020 και την έναρξη της πανδημίας της COVID-19. Ωστόσο, η έρευνα δεν επικεντρώθηκε στον συνολικό ετήσιο αριθμό επισκεπτών που δέχεται κάθε μουσείο, καθώς ανέδειξε μια διαφορετική διάσταση του προβλήματος: τη μείωση των επαναλαμβανόμενων επισκέψεων από το ίδιο κοινό.

Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, στα έξι χρόνια που έχουν περάσει από την έναρξη της πανδημίας, η συχνότητα των επαναλαμβανόμενων επισκέψεων έχει σταθεροποιηθεί σε χαμηλότερα επίπεδα, διαμορφώνοντας μια νέα κανονικότητα που φαίνεται να αντανακλά μόνιμες αλλαγές στη συμπεριφορά του κοινού. Με άλλα λόγια, σύμφωνα με την AAM, το πρόβλημα της μειωμένης επισκεψιμότητας δεν σχετίζεται απαραίτητα με το αν οι άνθρωποι εξακολουθούν να πηγαίνουν στα μουσεία, αλλά με το πόσο συχνά επιλέγουν να τα επισκέπτονται.

Παράλληλα, τα στοιχεία καταγράφουν σημαντική διαφοροποίηση μεταξύ των ηλικιακών και κοινωνικών ομάδων. Οι ενήλικες άνω των 60 ετών είναι λιγότερο πιθανό από οποιαδήποτε άλλη ηλικιακή ή βιοτική ομάδα να έχουν επισκεφθεί μουσείο κατά το τελευταίο έτος. Στον αντίποδα, οι γονείς και οι κηδεμόνες ανήλικων παιδιών εμφανίζουν τη μεγαλύτερη πιθανότητα να έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον μία επίσκεψη.

Συνεπώς και όπως προκύπτει από την έρευνα, τα μουσεία δεν έρχονται μόνο αντιμέτωπα με την πρόκληση της ΑΙ αλλά και με τη συχνότητα με την οποία το κοινό αποφασίζει να πραγματοποιήσει μία επίσκεψη σε κάποια έκθεση. Μία κατάσταση βέβαια, που μπορεί πολύ έμεσα να επηρεάζεται από τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.

Με πληροφορίες από ARTnews

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΓΡΙΟΤΗΤΑΣ: Τα κομμένα κεφάλια

Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία. 

Ο ελληνικός εμφύλιος (1946-1949) ήταν εξαιρετικά βίαιος, με θηριωδίες και από τις δύο πλευρές (εθνικός στρατός/παρακρατικές οργανώσεις από τη μία, Δημοκρατικός Στρατός από την άλλη). 
 
Η δημόσια έκθεση κεφαλών δεν ήταν αποκλειστικό φαινόμενο της μιας πλευράς, αν και οι παρακρατικές οργανώσεις (όπως οι ΜΑΥ, ΕΑΣΑΔ κ.ά.) και ορισμένες μονάδες του εθνικού στρατού είχαν ιδιαίτερα σκληρές πρακτικές. 
 Η δημόσια έκθεση ενός κομμένου κεφαλιού ήταν ένα άμεσο, οπτικό μήνυμα προς την τοπική κοινωνία: «Αυτό θα πάθεις αν αντισταθείς ή αν συνεργαστείς με τον αντίπαλο». Σε έναν εμφύλιο, όπου ο έλεγχος του πληθυσμού είναι κρίσιμος, τέτοιες πράξεις λειτουργούσαν ως μέσο επιβολής τάξης και υποταγής.
 Η έκθεση της κεφαλής ενός «εχθρού» ή «προδότη» λειτουργούσε ως δημόσιο μήνυμα αποτροπής. Ήταν μια μορφή δημόσιας τιμωρίας που στόχευε να αποτρέψει άλλους από το να ακολουθήσουν το ίδιο μονοπάτι.

Σε πολλές περιπτώσεις, οι παρακρατικές οργανώσεις και ο εθνικός στρατός χρησιμοποιούσαν τέτοιες πρακτικές για να σπάσουν το ηθικό των αντιπάλων και των υποστηρικτών τους. Η βία δεν ήταν μόνο σωματική αλλά και ψυχολογική, στοχεύοντας στην αποδιάρθρωση της αντίστασης.

 Συχνά, πίσω από αυτές τις πράξεις υπήρχε και το στοιχείο της ατομικής εκδίκησης για προηγούμενες πράξεις βίας, καθώς και η ανάγκη επίδειξης ισχύος από τις ένοπλες ομάδες.

 Σε περιοχές όπου ο έλεγχος ήταν αμφισβητούμενος, τέτοιες πράξεις εξυπηρετούσαν και την επίδειξη κυριαρχίας.
 
Το έργο του Χριστόφορου Μηλιώνη «Αποκριά» (Αποκριά) είναι ένα εκτενές διήγημα (νουβέλα ) με φόντο τον Ελληνικό Εμφύλιο Πόλεμο (1946-1949). 
 
Η ιστορία είναι ενταγμένη ως ακροτελεύτια  στο βιβλίο «Ακροκεραύνια» , που αφηγείται την εμπειρία του αφηγητή και των συγχωριανών του ,που εκτοπίστηκαν λόγω του πολέμου, καταφεύγοντας στα Γιάννενα, όπου βίωσαν τις κακουχίες και τις αντιξοότητες του πολέμου σε έναν παγωμένο χειμώνα.
Το έργο διαιρείται σε τρία κεφάλαια, αλλά  περιέχει τέσσερα κείμενα, αφού το τρίτο «σπάει» σε δύο αυτόνομα εκτενή αφηγήματα  .
Μέσα από την περιγραφή των κακουχιών των κοινών ανθρώπων στον πόλεμο, αποτυπώνει τον αντίκτυπο του Εμφύλιου Πολέμου στην ανθρώπινη ψυχή και στις συνθήκες διαβίωσης των πολιτών. 
Η αφήγηση του Μηλιώνη είναι γνωστή για την ακρίβεια και την προσήλωσή της στις λεπτομέρειες, με το κείμενο να αποτυπώνει έντονα το ψυχρό κλίμα των Ιωαννίνων και την ατμόσφαιρα του πολέμου, ενώ το επίμετρο του βιβλίου, γραμμένο από το Δημήτρη Χριστόπουλο,  τιτλοφορείται ρητά «Το τραύμα του Εμφυλίου και η ποιητική της μνήμης».
 

Η ιστορία εκτυλίσσεται σε έναν ιδιαίτερα βαρύ χειμώνα. Στις επαρχίες μαίνεται ο εμφύλιος πόλεμος, και πλήθος προσφύγων από τα χωριά (όπως το Πωγώνι, η Κόνιτσα, τα Ζαγοροχώρια κ.λπ.) συνωστίζονται στα Γιάννενα.
 Ο αφηγητής φτάνει στην πόλη μαζί με άλλους χωρικούς και στρατιώτες με στρατιωτικό όχημα, περνώντας ένα ταξίδι γεμάτο δυσκολίες και κινδύνους (καθώς ο δρόμος είναι ναρκοθετημένος, χρειάζονται συνεχώς αποναρκοθέτηση). 
Κατά την άφιξή τους αργά τη νύχτα με βροχή, αντιμετωπίζουν έλλειψη καταλύματος, καθώς παντού υπάρχουν πρόσφυγες που αναζητούν καταφύγιο. Η οικογένεια του νεκροθάφτη  θα  φιλοξενήσει πρόσφυγες, συμπεριλαμβανομένης της οικογένειας του αφηγητή της ιστορίας ,Χαρίλαου.
 
Στην   «Αποκριά» , υπάρχει  μια σκηνή που αφορά το «κομμένο κεφάλι αντάρτη».Η  συγκεκριμένη πράξη διαπράττεται από στρατιώτες του εθνικού στρατού και το θύμα είναι ο γιος ενός νεκροθάφτη της πόλης και αντάρτης μαχητής.

Οι στρατιώτες του εθνικού στρατού έκοψαν το κεφάλι του αντάρτη  το μετέφεραν ως «τρόπαιο» (λάφυρο) στο χωριό . Στη συνέχεια, μέθυσαν σε μια ταβέρνα, με το αίμα να διαποτίζει τον ντορβά  που περιείχε το κεφάλι, αφήνοντας αιματηρά ίχνη στους δρόμους, και το παρέδωσαν μέσα σε συνθήκες κωμικοτραγικές  στο φρουραρχείο Ιωαννίνων.

Τελικά, το «ματωμένο κεφάλι με τα μακριά μαλλιά» στάλθηκε πίσω στην οικογένειά του. Επειδή ο πατέρας ήταν νεκροθάφτης, έλαβε εντολή να το θάψει μόνος του μέσα στη νύχτα.


Αυτή η σκηνή είναι από τις πιο συγκλονιστικές και σκληρές περιγραφές στο έργο, αποκαλύπτοντας με ψυχρό τρόπο την απανθρωποποίηση των μαχητών και τη βάναυση φύση του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου. Μέσα από την περιγραφή της βεβήλωσης του πτώματος και του τρόπου με τον οποίο οι στρατιώτες αντιμετωπίζουν το «τρόπαιο» μεθυσμένοι, το έργο αναδεικνύει  την μετάλλαξη  που προκαλεί ο πόλεμος στην ανθρώπινη φύση.
Ο ίδιος ο συγγραφέας θα γράψει για την εφιαλτική εκείνη εποχή τα εξής: 
 
«Δεν αιστάνθηκα ποτέ ότι είναι δική μου δουλειά να βρω την αλήθεια για τα φοβερά εκείνα χρόνια, εννοώ να βρω την ιστορική αλήθεια μέσα στη λογοτεχνία ή πολύ περισσότερο να απονείμω δικαιοσύνη. 
Μου αρκούσε και μου αρκεί η προσωπική εκδοχή, φτάνει να είναι ουσιαστική και με ειλικρίνεια ειπωμένη – κι αυτό είναι ένα είδος δικαιοσύνης, λιγότερο απόλυτης, αλλά πιο πολύ ανθρώπινης (και φιλάνθρωπης)».
ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΜΗΛΙΩΝΗΣ, Απο-θέματα, 2017main product photo
 
 

 ΕΠΙΜΕΤΡΟ 

https://vathikokkino.gr/wp-content/uploads/2025/08/Screenshot_1-94-1.jpg1.ΔΙΑΒΑΣΤΕ: Το χρονικό των κομμένων κεφαλών

2.Τα κεφάλια των ανταρτών στον Πάρνωνα (προσωπική μαρτυρία)

 ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ Μία από τις τελευταίες μέρες τους Εμφυλίου σ' ένα χωριό του Πάρνωνα, ομάδες Χιτών προστάζουν τους κατοίκους να μαζευτούν στην πλατεία. Το θέαμα που αντικρίζουν τους σημαδεύει για πάντα.

 

 
*********************** 

3. ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ :Ένας Χίτης  στη Λακωνία  θυμάται 

Κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου στη Λακωνία, ένας μαθητής Γυμνασίου εντάσσεται στην Οργάνωση Χ και παίρνει μέρος σε επιδρομές με ένοπλες συμμορίες.Στο ένατο λεπτό αναφέρεται στο κόψιμο του κεφαλιού ενός αντάρτη από κάποιον συντοπίτητ του.

ΜΙΑ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ : 250 ελληνικά διηγήματα από τη Μεταπολίτευση έως τις μέρες μας [2/4]

 

Ρήγματα: Πανόραμα 250 ελληνικών διηγημάτων της περιόδου 1974-2024 [2/4]

του Π. EΝΙΓΟΥΕΪ

Με την παρούσα μελέτη επιχειρούμε μια πανοραμική ανασκόπηση της ελληνικής πεζογραφίας, εστιάζοντας σε δύο συγγενείς αλλά διακριτές μορφές του αφηγηματικού λόγου: το διήγημα και το μικροδιήγημα (διηγήματα κάτω των 700 λέξεων), και συγκροτώντας έτσι μια διπλή χαρτογράφηση 250 κειμένων κατά την πεντηκονταετία που ακολούθησε τη Μεταπολίτευση. Για την Γενική εισαγωγή και το Α’ Μέρος παραπέμπουμε εδώ.

///

Β΄ ΜΕΡΟΣ

5. ΣΑΤΙΡΑ ΚΑΙ ΠΑΡΩΔΙΑ

Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται διηγήματα με χιούμορ, ειρωνεία ή σάτιρα –έννοιες που κινούνται συχνά στα όρια μεταξύ παιγνιώδους και κριτικού λόγου–,  με σκοπό την ψυχαγωγία αλλά και την αμφισβήτηση της κοινωνικής και ηθικής τάξης. Η εξουσία, η γραφειοκρατία, η Εκκλησία, η δημόσια διοίκηση, ο καταναλωτισμός εμφανίζονται απογυμνωμένες και αποκαλύπτονται μέσα από την κωμική τους διάσταση. Το γέλιο δεν οδηγεί στην εκτόνωση αλλά στη συνειδητοποίηση μιας παράδοξης κατάστασης.

Αν και συγγενείς μεταξύ τους, το χιούμορ, η ειρωνεία και η σάτιρα διαφέρουν ως προς την πρόθεση, τη λειτουργία και το στόχο τους. Δυο λόγια για αυτές, μιας και πρόκειται για την πιο «εγκεφαλική» κατηγορία.

Ο Β. Γιανκελέβιτς (1997) διαπιστώνει πως ο χιουμορίστας «παίζει» αλλά με μια απόμακρη σοβαρότητα, και πως «η ειρωνεία είναι για το χιούμορ ό,τι η σταθερή θέση σε σχέση με την ασταθή κατάσταση». Ο Λ. Πιραντέλλο (2016) επισημαίνει πως η ειρωνεία φέρει δύο όψεις –τη ρητορική και τη φιλοσοφική– και συνδέεται με την υποκρισία, άρα αποτελεί σχήμα περισσότερο διανοητικό παρά συναισθηματικό. Ο Α. Μπερξόν (1998) προτείνει έναν ευφυή διαχωρισμό: «Όταν κανείς διατυπώνει πώς πρέπει να είναι τα πράγματα, προσποιούμενος ότι πιστεύει πως έτσι είναι στην πραγματικότητα, αυτό είναι ειρωνεία. Όταν, αντίθετα, περιγράφει καταλεπτώς το πώς είναι στην πραγματικότητα, προσποιούμενος ότι πιστεύει πως έτσι ακριβώς έπρεπε να είναι, αυτό είναι το χιούμορ».

Η σάτιρα, σύμφωνα με την Κ. Κωστίου (2005), λειτουργεί επιθετικά: απορρίπτει εκείνο που κατακρίνει, σε αντίθεση με το χιούμορ που έχει συμφιλιωτική διάθεση. Ο σατιρικός λόγος στοχεύει στην κάθαρση μέσω του γέλιου, χρησιμοποιώντας το ως όπλο, ενώ το καθαρό κωμικό έχει το γέλιο ως αυτοσκοπό. Η ειρωνεία απαιτεί ερμηνεία· το χιούμορ, σχολιασμό. Η σάτιρα, μιας και είναι σκληρή και συχνά εκφράζει αλήθειες που δύσκολα γίνονται παραδεκτές, μπορεί να αποδειχθεί κουραστική για εκτενείς συνθέσεις· δεν διαθέτει πλοκή με την παραδοσιακή έννοια, δεν ενδιαφέρεται για την έκβαση και εν τέλει αφήνει τον αναγνώστη σε μια αμφίθυμη κατάσταση: ευχαριστημένο μεν αλλά παράλληλα ενοχλημένο.

Η ειρωνεία, από την άλλη, περιγράφεται από τον Φρ. Σλέγκελ (2025) ως «σταθερή εναλλαγή κατάφασης και άρνησης», βασισμένη στο παράδοξο. Αντιτίθεται στη συμβατικότητα και στη σοβαρότητα της εξουσίας ή της θρησκευτικής αυθεντίας. Ο Σ. Κίρκεγκωρ, με τη χριστιανική του ηθική, την καταδικάζει ως λόγο δια-βολικό, αντιτιθέμενο στον συμ-βολικό και ομόφωνο χαρακτήρα του θρησκευτικού λόγου. Κατά τον Μ. Κούντερα, «η θρησκεία και το χιούμορ είναι ασύμβατα» (Κ. Κωστίου, 2005).

Από την αλληγορική κόλαση του Τατσόπουλου ως τον ξεπεσμό ενός golden boy στο «Γιάπινγκ» του Κουνενή, και την καυστική πολιτική σάτιρα του Γκόζη και την κοινωνική του Κουτρουμπούση, τα διηγήματα αυτής της κατηγορίας αποδομούν το δημόσιο και ιδιωτικό χώρο με δηκτικότητα, χιούμορ αλλά και μελαγχολία.

Η αποδόμηση αυτή πραγματοποιείται μέσω της υπερβολής, της αντιστροφής και της αλληγορίας. Οι συγγραφείς δημιουργούν κόσμους φαινομενικά παράλογους, οι οποίοι όμως αποδεικνύονται, τελικά, εξίσου αληθοφανείς όσο και η πραγματικότητα. Μια Κόλαση οργανωμένη ως σύγχρονο κράτος, μια παγκόσμια σύρραξη που ξεκινά από μια ασήμαντη παρεξήγηση, ένας εθνικός ευεργέτης που καταστρέφει αντί να οικοδομεί, δεν αποτελούν τίποτα άλλο παρά αλληγορικές μορφές της σύγχρονης καθημερινότητας.

Πολιτικές φάρσες

Εδώ το χιούμορ, ο παραλογισμός και η αλληγορία χρησιμοποιούνται για να αποδομήσουν εξουσίες, θεσμούς και κοινωνικές συμβάσεις, εστιάζοντας στον σύγχρονο άνθρωπο ως θύμα του πολιτικού συστήματος. Οι συγγραφείς εδώ χτίζουν κόσμους φανταστικούς ή παράδοξα ρεαλιστικούς, στους οποίους η γραφειοκρατία, η πολιτική καριέρα, η εκκλησία, το life-style, ακόμη και ο… εμφύλιος πόλεμος, μετατρέπονται σε σκηνικά φαρσοκωμωδίας.

 

Παντελής Καλιότσος, «Η μύγα»
[Η μύγα, Αθήνα, 1977. Τώρα από Πατάκη, 2016]

Μέσα από ένα ασήμαντο επεισόδιο –μια διαφωνία για έναν τενεκέ… τυρί– που κλιμακώνεται σε… παγκόσμιο πόλεμο, ο συγγραφέας σατιρίζει την εξουσία και τη σοβαροφάνεια της διπλωματίας.

Στις δυο φανταστικές χώρες – «Διχτατορική Δημοκρατία» και «Δημοκρατική Διχτατορία»– η ειρήνη κρέμεται κυριολεκτικά από μια κλωστή, καθώς μια κουτσουλιά μιας μύγας σε τυχαίο σημείο ενός δημόσιου εγγράφου ώθησε την υφήλιο σε παγκόσμια σύρραξη.

Ευφυής αλληγορία αλλά και καυστική πολιτική σάτιρα για τον παραλογισμό του πολέμου και την παράνοια της γραφειοκρατίας.

 

Πέτρος Τατσόπουλος, «Η δεύτερη ζωή του Επισκόπου»
[Κινούμενα σχέδια, Κέδρος, 1984. Τώρα στο: Πέτρος Τατσόπουλος, «Τα διηγήματα», Οξύ, 2018.]

Σατιρική, πολιτικοκοινωνική αλληγορία που τοποθετείται στην Κόλαση, η οποία παρουσιάζεται ως… πολιτεία με δομές, οικονομία, γραφειοκρατία και κομματικές φατρίες.

Ένας επίσκοπος, που εν ζωή υπηρέτησε με ζήλο την Εκκλησία, αιφνιδιάζεται όταν μετά τον θάνατό του βρίσκεται, όχι στον Παράδεισο, αλλά στα βάθη της Κόλασης, και αντί για φωτιές και καζάνια, συναντά μια κοινωνία βυθισμένη σε οικονομική κρίση, καταναλωτισμό και γραφειοκρατία.

Ο επίσκοπος συμμετέχει στα διοικητικά όργανα της Κόλασης και αναδεικνύεται σε έναν προικισμένο μεταρρυθμιστή φιλελεύθερων, πλουραλιστικών και ριζοσπαστικών προτάσεων.

Γλώσσα, πλούσια και ηθελημένα ακαδημαϊκή.

Ύφος, υψηλό με αρχαιοπρεπείς τύπους, γραφειοκρατική ορολογία και τεχνικούς όρους που τονίζουν την ειρωνεία.

 

Ηλίας Κουτσούκος, «Κατάθεση πρίγκιπος Ιωάννη Κατακουζηνού»
[Καλύτερα να νικούσαν οι κόκκινοι, Νεφέλη, 1991]

Πολιτική αλληγορία, παρωδία και κοινωνική σάτιρα για την επιβίωση μέσα σε ένα σύστημα όπου τίποτα δεν λειτουργεί.

Ο ήρωας, ένας αυτοαποκαλούμενος πρίγκιπας, με «πριγκιπική» συμπεριφορά ακραίου ατομικισμού, περιφρονεί την εξουσία και τους θεσμούς της, όμως παράλληλα επωφελείται από αυτούς στο έπακρο.

Η αφήγηση προχωρά με λεπτομέρειες για μια κρατική υπηρεσία χωρίς αντικείμενο και λόγο ύπαρξης –σύμβολο διαφθοράς και αναποτελεσματικότητας– στην οποία ο ήρωας εργάζεται επί δεκαετίες χωρίς καμία, επί της ουσίας, αρμοδιότητα.

 

Πάνος Κουτρουμπούσης, «Μενιδιάτες του Διαστήματος»
[Στο θάλαμο του μυθογράφφ, Απόπειρα, 1992, 2η έκδ. 2020]

Σατιρική αλληγορία που συνδυάζει κοινωνικό σχόλιο, επιστημονική φαντασία και φρενήρες χιούμορ.

Η ιστορία εκτυλίσσεται στο μακρινό μέλλον, όταν η Γη έχει υποδουλωθεί από «εξωγήινους χτηνοτρόφους», που εκτρέφουν τους εναπομείναντες ανθρώπους, όπως παλιά οι άνθρωποι «εκτρέφαν ζώα». Μέσα από μια γκροτέσκα αντιστροφή ρόλων, ο συγγραφέας σχολιάζει την εκμετάλλευση αλλά και την ικανότητα επιβίωσης σε έναν ανελεύθερο κόσμο.

Μετά από μια παράδοξη συμμαχία δύο διαφορετικών «κοπαδιών ανθρώπων», οι άνθρωποι καταφέρνουν να αποκτήσουν γνώσεις και τεχνολογία και τελικά να ανακτήσουν την ελευθερία τους, ανατρέποντας τους κατακτητές.

Ο Κουτρουμπούσης, με γλωσσικές ιδιομορφίες και υπερβολές, δημιουργεί έναν κόσμο κωμικό και ταυτόχρονα ζοφερό.

Η ριζοσπαστικότερη, σαφώς ανατρεπτική και γνήσια αναρχική φωνή της ελληνικής διηγηματογραφίας.

 

Κωνσταντίνος Βάσσης, «Ένας παράξενος εθνικός ευεργέτης»
[Μια παραπλανητική έννοια, Οι εκδόσεις των φίλων, 2008]

Καίρια, δηκτική σάτιρα της νεοελληνικής πραγματικότητας από έναν παραγνωρισμένο διηγηματογράφο με στέρεο, πλούσιο λόγο.

Ο αφηγητής ξεκινά με μια ιστορική αναδρομή στον θεσμό των εθνικών ευεργετών. Ωστόσο, αυτή η εξύμνηση του παρελθόντος αντιπαραβάλλεται με τη σύγχρονη πραγματικότητα: η μεταπολεμική Ελλάδα περιγράφεται ως ένας κόσμος ηθικά φθαρμένος, πολεοδομικά παραμορφωμένος, και διαβρωμένος από τη διαφθορά και το ρουσφέτι. Η αυθαίρετη δόμηση, η κυριαρχία του κιτς και η αλλοίωση των δημόσιων χώρων συνθέτουν το παζλ μιας μελαγχολικής εικόνας που όλοι αναγνωρίζουμε.

Σε αυτό το φόντο, επιστρέφει από το εξωτερικό ένας εκατομμυριούχος που δεν επιθυμεί ούτε εξουσία, ούτε προβολή. Αντί να επενδύσει τα πλούτη του στην κατανάλωση ή την επίδειξη, τα αξιοποιεί εξαγοράζοντας και κατεδαφίζοντας κακόγουστες ή αυθαίρετες κατασκευές, δημιουργεί πάρκα, αναδεικνύει μνημεία.

Ο ιδιόρρυθμος αυτός τύπος αντιμετωπίζεται με αμφιθυμία από την κοινωνία: ενθουσιασμός από τους πολίτες, δυσφορία από τους φορείς της διαπλοκής και των συμφερόντων.

 

Λεωνίδας Βασιλειάδης, «Το αλογάκι της γλυκιάς Παναγίτσας. Mια ψαλμωδία πολιτικού αίσχους»
[Το αλογάκι της γλυκιάς Παναγίτσας, Φαρφουλάς, 2010]

Σουρεαλιστική σάτιρα με στοιχεία κόμικ απέναντι στην θρησκευτική και πολιτική εξουσία σε ένα μπαρόκ σκηνικό.

Ο πρωθυπουργός, περιστοιχισμένος από υπουργούς, εκκλησιαστικούς παράγοντες, απολυμένους εργάτες και μέντιουμ, πρωταγωνιστεί σε έναν εμετικό κυκεώνα βίας, διαφθοράς και προδοσίας.

Η ειρωνεία σκόπιμα υπερφορτωμένη, το ύφος βαρύ από εικόνες, με φράσεις που σκάνε σαν μικρές εκρήξεις σαρκασμού: ένα ευφυές παιχνίδι ανάμεσα στην τελετουργία και την αποδόμησή της.

 

Γιώργος Γκόζης, «Θεράπων Υπουργός»
[Αφήστε με να ολοκληρώσω, Πόλις, 2014]

Σάτιρα προς τον επαγγελματία πολιτικό καριέρας, έναν άνθρωπο που εκπαιδεύτηκε εξ ολοκλήρου να υπηρετεί το Κόμμα και το Σύστημα.

Ο «κύριος Υπουργός», πιστός υπηρέτης του πελατειακού και κομματικού μηχανισμού, έχει ζήσει μια ζωή πλήρως προγραμματισμένη: οι σπουδές, η κομματική του ένταξη, η στρατιωτική του θητεία, ακόμη και ο γάμος του, υπάκουσαν σε μια προδιαγεγραμμένη πορεία.

Ο υπουργός εμφανίζεται τη μία στιγμή, λαμπερό σώμα στο πολιτικό στερέωμα, ενώ την επόμενη, προσγειώνεται σε μια σκηνή γήινη και αηδιαστική: την απόλαυση του να σκαλίζει τη μύτη του και να τρώει τα ευρήματά της στην τουαλέτα πριν τη συνέντευξη Τύπου.

 

Άγης Πετάλας, «Διδακτική επίσκεψη στο σαλόνι μιας κυρίας»
[Η δύναμη του κυρίου Δ., Αντίποδες, 2015. Πρώτη δημοσίευση levga.gr, 2011]

Ο αφηγητής επισκέπτεται μια ηλικιωμένη και πλούσια, την κυρία Κρα*, η οποία ζει μέσα σε έναν κόσμο χλιδής. Στο σαλόνι της, του μιλά για την οικογένειά της, τις κοινωνικές της απόψεις και την παρακμή στην οποία έχει φτάσει η χώρα. Με αφορμή μια φαινομενικά απλή ερώτηση για το πώς μιλούν σήμερα οι ζητιάνοι, αρχίζει να αναπτύσσει μια ολόκληρη θεωρία για την παρακμή της παιδείας και την ανάγκη επιστροφής στην «αριστεία». Υποστηρίζει ότι ακόμη και ο τρόπος που ζητά κανείς ελεημοσύνη είναι δείγμα πολιτισμού και θεωρεί πως στο παρελθόν υπήρχε μεγαλύτερη καλλιέργεια σε όλα τα κοινωνικά στρώματα.

Η κυρία Κρα* εμφανίζεται να εκφράζει απόψεις που φαίνονται λογικές, αλλά στην ουσία είναι υπεροπτικές και αποκομμένες από την πραγματικότητα.

 

Αστική ειρωνεία

Στην κατηγορία αυτή το χιούμορ και η ειρωνεία ξεσκεπάζουν τις καταπιεσμένες φαντασιώσεις και την κρυφή βία που υποβόσκουν στην «κανονική» ελληνική κοινωνία. Οι ήρωες των ιστοριών είναι αντιήρωες της ρουτίνας: μικροαστοί, γιάπηδες, δημόσιοι υπάλληλοι, εποχικοί εργάτες ή ατίθασοι νέοι που παλεύουν με το σώμα τους, τον φόβο του εξευτελισμού και τα στερεότυπα. Οι αφηγήσεις διαλύουν τον καθωσπρεπισμό, απομυθοποιούν τα success stories και σατιρίζουν την υποκρισία.

Η γλώσσα τολμηρή, γεμάτη λαϊκά στοιχεία, φτάνει στα όρια του γκροτέσκου.

Κοινός παρονομαστής, η γελοιοποίηση του σοβαροφανούς με τρόπο φαιδρό.

 

Νίκος Κουνενής, «Γιάπινγκ»
[Ζωντανή σύνδεση, Κοχλίας, 2003]

Σατιρική και καταιγιστική αφήγηση με στόχο τον νεοπλουτισμό, την έπαρση και την κουλτούρα του γιάπη. Ξεκινά με ημερολογιακή καταγραφή της πρωινής ρουτίνας του Νικηφόρου, ενός golden boy, για να καταλήξει στην απόλυτη καταστροφή μέσα σε μία μόνο μέρα.

Η ιστορία αρχίζει με υπερβολικές περιγραφές του επιδεικτικού lifestyle του ήρωα. Η καμπή έρχεται όταν, φτάνοντας στο γραφείο, ενημερώνεται ότι απολύεται λόγω της κατάρρευσης των αργεντίνικων ομολόγων που ο ίδιος είχε εισηγηθεί στην εταιρεία. Ακολουθεί απαξίωση και αποβολή από το κτίριο μέσω ξυλοδαρμού. Το τηλεοπτικό δελτίο ειδήσεων παίζει ξανά και ξανά τη μορφή του. Το αλκοόλ και η κοκαΐνη γίνονται «παρηγοριά». Τελικά επιχειρεί να αυτοκτονήσει πέφτοντας από το μπαλκόνι του αλλά καταλήγει πάνω στο αυτοκίνητο του γείτονα και δέχεται έτσι έναν ακόμη ξυλοδαρμό.

 

Άρης Σφακιανάκης, «Η νόσος των πυραμίδων»
[Η νόσος των κινέζικων εστιατορίων, Κέδρος, 1993]

Σπινθηροβόλος, κυνικός μονόλογος που ισορροπεί ανάμεσα στο χιούμορ και την απόγνωση ενός υπαρξιακά φοβισμένου αντιήρωα, πνευματικά καλλιεργημένου.

Ο αφηγητής, ένας αργόσχολος διανοούμενος της μεσοαστικής Αθήνας, βλέπει τη ζωή του να απειλείται από κάτι που θεωρεί ανάξιο για τη βαθυστόχαστη ύπαρξή του: την επικείμενη πατρότητα με τη Μερκοζάτα, την Πολωνή οικιακή βοηθό του. Οι μελλοντικές του υποχρεώσεις ως πατέρα τον προβληματίζουν, και δημιουργούν ένα λαμπρό κείμενο αυτοσαρκασμού και υποδόριας απελπισίας. Τη λύση στο αδιέξοδο τη βρίσκει στον «ιό της Χατσεψούτ», που είναι σε έξαρση εκείνες τις μέρες στο Κάιρο. Ο αφηγητής, γελοία θωρακισμένος με φυλαχτά, επιχειρεί να «μολύνει» τη γυναίκα και το έμβρυο με την ασθένεια, επιχειρώντας έτσι το τέλειο έγκλημα. Όμως το σχέδιο ματαιώνεται καθώς η Μερκοζάτα του εκμυστηρεύεται πως παιδί δεν υπάρχει και πως απλώς ήθελε να τον φέρει ξανά κοντά της.[...................................................]

The Street with No Name/Δρόμος χωρίς όνομα (1948)

 

 

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΧΩΡΙΣ ΟΝΟΜΑ . 1948, 20th Century Fox. Μαρκ Στίβενς, Ρίτσαρντ Γουίντμαρκ, Λόιντ Νόλαν, Μπάρμπαρα Λόρενς, Τζον ΜακΙντάιρ, Ντόναλντ Μπούκα, Τζόζεφ Πέβνεϊ. Σκηνοθεσία: Γουίλιαμ Κίγλι.


   Ως συνέχεια του The House on 92nd Street (Fox, 1945), αυτή η ταινία επαναλαμβάνει τόσο το ημι-ντοκιμαντέρ στυλ όσο και τον Λόιντ Νόλαν ως πράκτορα του FBI Τζορτζ Μπριγκς. Αμέσως μετά την αναφορά στους τίτλους τέλους της ταινίας, εμφανίζεται στην οθόνη η ακόλουθη ειδοποίηση:

    «Ο δρόμος στον οποίο ακμάζει το έγκλημα είναι ο δρόμος που εκτείνεται σε όλη την Αμερική. Είναι ο δρόμος χωρίς όνομα. Ο οργανωμένος γκαντέρισμός επιστρέφει για άλλη μια φορά. Αν αφεθεί να περάσει ανεξέλεγκτος, τρεις στους τέσσερις Αμερικανούς τελικά θα γίνουν θύματά του. Όπου και αν καταρρεύσει ο νόμος και η τάξη, εκεί θα βρείτε δημόσια αδιαφορία. Μια Αμερική σε εγρήγορση και επαγρύπνηση θα συμβάλει στην ασφάλεια της Αμερικής.»     J. EDGAR HOOVER

   Για να εξασφαλίσει κανείς την έγκριση του κ. Χούβερ για την ταινία, υποθέτει κανείς ότι τα πρώτα δεκαπέντε λεπτά είναι τρομερά και θλιβερά αργά. Με δυνατή, βαρετή μουσική στο παρασκήνιο, το κοινό μαθαίνει με δραματικό τρόπο τις τεχνικές εξελίξεις και το εκπαιδευτικό υπόβαθρο που είχαν στη διάθεσή τους οι πράκτορες του FBI στη νέα μεταπολεμική μάχη τους κατά του εγκλήματος.

The Street with No Name on Make a GIF   Ο Μαρκ Στίβενς, ίσως υπερβολικά όμορφος για τον ρόλο, υποδύεται τον μυστικό πράκτορα Τζιν Κόρντελ καθώς προσπαθεί να κερδίσει την αποδοχή του από την παρέα του Άλεκ Στάιλς. Μόνο όταν εμφανίζεται ο Άλεκ Στάιλς η ταινία αρχίζει να αποκτά κάποια βάση - και ξέρετε ποιος υποδύεται τον Στάιλς, έτσι δεν είναι; Έχετε δει τους τίτλους τέλους, αν όχι την ίδια την ταινία. Κατευθείαν από το σημαντικό ντεμπούτο του στον πρωταγωνιστικό ρόλο του ως Τόμι Ούντο στο Kiss of Death , ο Ρίτσαρντ Γουίντμαρκ.

The Street with No Name Ως ο αρχηγός συμμορίας Άλεκ Στάιλς, που μισεί τις γυναίκες, είναι ναρκισσιστής και μικροβιοφοβικός , ο Γουίντμαρκ τονίζει την ερμηνεία του με τέτοιο τρόπο ώστε να απέχει μόλις ελάχιστα  από την τρέλα, αλλά είναι πολύ κοντά. Ο Λόιντ Νόλαν, τον οποίο πιστεύαμε εξαρχής ότι θα είναι ο πρωταγωνιστής, δεν έχει σχεδόν κανένα ρόλο.

   Η δράση διαδραματίζεται στους δρόμους της «Κεντρικής Πόλης», με τον Τζον ΜακΙντάιρ ως μέντορα του Κόρντελ και εφεδρικό ατζέντη του, τον Σάι Γκόρντον, στο απέναντι πανδοχείο, να γίνεται όλο και πιο άθλιος κάθε λεπτό στη ροή του έργου , αλλά να παρέχει στον Κόρντελ τη μόνη του προστασία.

   Σχεδόν εξίσου σημαντικό ρόλο με τον Γουίντμαρκ παίζει ο προαναφερθείς «δρόμος», στην πραγματικότητα το κέντρο του Λος Άντζελες την εποχή που γυριζόταν η ταινία, γεμάτος με αποτυχημένες λέσχες, αίθουσες μπιλιάρδου, αίθουσες με χαμηλές τιμές, φθηνά εστιατόρια, καταστήματα πυγμαχίας και κάθε είδους καταδύσεις. 

Γυρισμένο κυρίως τη νύχτα, ξεκινώντας από τη στιγμή που το λεωφορείο μπαίνει με τον Κόρντελ πάνω του και κατεβαίνει, το φιλμ προκαλεί μια αίσθηση χλιδής της μεγαλούπολης της δεκαετίας του 1940, τόσο ακαταμάχητης και αυθεντικής όσο μπορείτε να φανταστείτε. Βαθιά μέσα σας, ξέρετε ότι αυτό είναι (ήταν) όσο πιο αληθινό γίνεται.The Street with No Name[..........................................................]

See more => Movie Review – THE STREET WITH NO NAME (1948).

The Street with No Name (1948) - IMDb

The Street with No Name/Wikipedia


Πώς οι σχέσεις ΗΠΑ -Ισραήλ έφτασαν σε οριακό σημείο (Ανάλυση)

 

Άρθρο αναδημοσιευμένο από τους

Πώς το Ισραήλ έχασε την Αμερική


Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου AP Julia Demaree

Μια συμμαχία που συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της σύγχρονης Μέσης Ανατολής βρίσκεται πλέον σε οριακό σημείο.

news247.gr


Η ανακοίνωση έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία στο Ισραήλ. Ήταν ημέρα εκλογών στις ΗΠΑ και ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έκανε ένα σχόλιο με εντελώς “χαλαρό” τρόπο: ότι θα περικόψει την ετήσια επιδότηση των 3,8 δισ. δολαρίων που παρέχει η Ουάσινγκτον στον ισραηλινό στρατό.

Σε καιρό ειρήνης, η βοήθεια αυτή καλύπτει περίπου το ένα έκτο του αμυντικού προϋπολογισμού του Ισραήλ· αποτελεί, ωστόσο, και τη ραχοκοκαλιά της αμερικανοϊσραηλινής συμμαχίας, συνδέοντας άρρηκτα τις ένοπλες δυνάμεις των δύο χωρών.

Μέχρι εκείνο το πρωί, οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι πίστευαν ότι βρίσκονταν σε τροχιά διαπραγματεύσεων για την ανανέωση του δεκαετούς μνημονίου στρατιωτικής βοήθειας των ΗΠΑ, το οποίο είχε αρχικά υπογραφεί επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα. Και μετά, ήρθαν οι δηλώσεις του Τραμπ στο Fox News.

“Το «τελείωσε» έτσι απλά;” διερωτάται έκπληκτος Ισραηλινός στρατιωτικός αξιωματούχος, ο οποίος είχε μόλις ταξιδέψει στην Ουάσινγκτον για να συζητήσει την επέκταση της συμφωνίας πέραν του 2028.

Ήταν μια θεαματική – και δημόσια – ήττα για το Ισραήλ, και ιδίως για τον επί μακρόν πρωθυπουργό του, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος έχτισε ολόκληρο το πολιτικό του προφίλ πάνω στη σχέση του με τον απρόβλεπτο Αμερικανό πρόεδρο – αλλά ίσως τελικά να έπαιξε λάθος τα χαρτιά του.

Τόσο ο Ντένις Ρος, πρώην διαπραγματευτής των ΗΠΑ για το Μεσανατολικό, όσο και ο Πίτερ Γουέλτς, Δημοκρατικός γερουσιαστής του Βερμόντ, δηλώνουν στους FT ότι έχει συντελεστεί μια “τεκτονική αλλαγή” στους δεσμούς των δύο χωρών – μιας συμμαχίας που καθόρισε τη σύγχρονη Μέση Ανατολή και όχι μόνο. Πολλοί ακόμη αξιωματούχοι, νυν και πρώην, συμμερίζονται αυτή την εκτίμηση.

Η Αμερική, η οποία έσπευσε να σταθεί στο πλευρό του Ισραήλ μετά τις φονικές επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, έχει πλέον κάνει πίσω, αντιδρώντας στον τρόπο με τον οποίο διεξήχθη ο πόλεμος στη Γάζα, αλλά και στις συνέπειες της σύγκρουσης με το Ιράν, την οποία πολλοί στις ΗΠΑ πιστεύουν ότι ενορχήστρωσε το ίδιο το Ισραήλ.

Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου και ο Τζ. Ντ. Βανς σε μπάνερ στην Τεχεράνη.

Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου και ο Τζ. Ντ. Βανς σε μπάνερ στην Τεχεράνη. AP Photo Vahid Salemi

Από τα κέντρα λήψης αποφάσεων της κυβέρνησης μέχρι την αμερικανική ενδοχώρα των Μεσοδυτικών πολιτειών, εδραιώνεται η πεποίθηση ότι η κορυφαία υπερδύναμη του πλανήτη χειραγωγήθηκε από τον μικρότερο σύμμαχό της και παρασύρθηκε σε έναν πανάκριβο πόλεμο, από τον οποίο πασχίζει τώρα να απεμπλακεί.

Η οργή των Αμερικανών για τον κοινό πόλεμο ΗΠΑ – Ισραήλ κατά του Ιράν αποτέλεσε έναν από τους βασικούς λόγους πίσω από την εκλογική συντριβή του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στις ενδιάμεσες εκλογές της περασμένης εβδομάδας – ένα αποτέλεσμα πολύ χειρότερο από κάθε δυσοίωνη για τους Ρεπουμπλικανούς, πρόβλεψη.

“Η αμερικανική κοινή γνώμη στήριζε ανέκαθεν το Ισραήλ”, επισημαίνει ο Ρος. “Τώρα, για πρώτη φορά, το 60% των Αμερικανών αποδοκιμάζει το Ισραήλ και την πολιτική του”.

Το ρήγμα ξεπερνά κατά πολύ την εξαγγελία του Τραμπ για τη στρατιωτική βοήθεια – οι πρακτικές επιπτώσεις της οποίας παραμένουν ασαφείς – καθώς και τη δημοσκοπική κατάρρευση του Ισραήλ στις ΗΠΑ. Μεγάλα τμήματα τόσο των Δημοκρατικών όσο και των Ρεπουμπλικανών ασκούν πλέον ανοιχτά κριτική στη σχέση ΗΠΑ – Ισραήλ. Το πανίσχυρο φιλοϊσραηλινό λόμπι, η Aipac, κατέληξε να αποτελεί πολιτικό βαρίδι για αρκετούς υποψηφίους στις ενδιάμεσες εκλογές.

Παράλληλα, πληθαίνουν οι φωνές στις ΗΠΑ – ακόμη και μέσα στον σκληρό πυρήνα της κυβέρνησης Τραμπ – που ζητούν οριστική ρήξη με μια παραδοσιακή σχέση που μετρά πάνω από μισό αιώνα ζωής.

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, φαβορί για το προεδρικό χρίσμα των Ρεπουμπλικανών το 2028, έχει ήδη χρεώσει στον πόλεμο με το Ιράν τις ιστορικές απώλειες του κόμματός του. Σε ανάρτησή του στο X, σημείωσε ότι ένα από τα κυρίαρχα αιτήματα των ψηφοφόρων ήταν να “επαναπροσδιορίσουν οι ΗΠΑ τη σχέση τους με το Ισραήλ”. Ο γιος του προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, έσπευσε να δηλώσει ότι συμφωνεί “100, 100, 100”.

Από την πλευρά του, ο Έρικ Λεβίν, φιλοϊσραηλινός Ρεπουμπλικανός χρηματοδότης, εκφράζει την απόγνωσή του: “Δεν υπάρχει απολύτως τίποτα που να μπορεί να κάνει το Ισραήλ, γιατί ο Τύπος και τα ΜΜΕ στην Αμερική το μισούν. Δεν μπορούν να κερδίσουν τον επικοινωνιακό πόλεμο”.

Ο ίδιος δεν επιρρίπτει ευθύνες στην ισραηλινή κυβέρνηση για τις επιχειρήσεις στη Γάζα, όπου περισσότεροι από 74.500 Παλαιστίνιοι έχουν χάσει τη ζωή τους αφότου η Χαμάς πυροδότησε τον πόλεμο με τη δική της επίθεση όταν και σκότωσε περίπου 1.200 ανθρώπους στο Ισραήλ και παίρνοντας 251 ομήρους.

Αντίθετα, υποστηρίζει ότι το Ισραήλ απέτυχε παταγωδώς να εξηγήσει τη λογική πίσω από την ισοπέδωση πολιτικών υποδομών και τις παράπλευρες απώλειες. “Ο κόσμος είναι σοκαρισμένος”, παραδέχεται ο Λεβίν. “Οι εικόνες μιλούν από μόνες τους. Αλλά χρειάζεται να εξηγήσεις ότι «βομβαρδίσαμε εκείνη την πολυκατοικία επειδή η Χαμάς έκρυβε σήραγγες από κάτω»”.

Καταστροφή στη Γάζα

Καταστροφή στη Γάζα AP Photo Jehad Alshrafi

Η φθορά στη συμμαχία γιγαντωνόταν σταδιακά καθ’ όλη τη διάρκεια της πολιτικής κυριαρχίας του Νετανιάχου στο Ισραήλ, σύμφωνα με πολιτικούς και διπλωμάτες που εργάστηκαν επί χρόνια για τη διατήρηση των διμερών σχέσεων.

Πολλοί αξιωματούχοι και αναλυτές εκτιμούν ότι το ρήγμα οφείλεται εν μέρει στην επιλογή του Ισραηλινού πρωθυπουργού να εγκαταλείψει την πάγια τακτική της δικομματικής ισορροπίας, ταυτιζόμενος με Ρεπουμπλικανούς όπως ο Τραμπ εις βάρος των σχέσεων με Δημοκρατικούς προέδρους, όπως ο Ομπάμα και ο Τζο Μπάιντεν.

Άλλοι, ωστόσο, ρίχνουν το βάρος στον πόλεμο με το Ιράν.

Λίγες ημέρες μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, στις οποίες οι Ρεπουμπλικανοί του Τραμπ έχασαν τόσο τη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και τη Γερουσία από τους Δημοκρατικούς, ένας δημοσιογράφος ρώτησε τον πρόεδρο πού αποδίδει την ήττα. Ο Τραμπ υπήρξε ωμός.

Οι Αμερικανοί ήταν δυσαρεστημένοι με τον πόλεμο στο Ιράν και με τις υψηλές τιμές των καυσίμων, δήλωσε στο CBS. Και έπειτα πρόσθεσε έναν ακόμη παράγοντα: “Υπάρχει, όσο απίστευτο κι αν φαίνεται, μια τεράστια αντιπάθεια για το Ισραήλ”.

Μια “παραπάνω από ειδική” σχέση

Για το μεγαλύτερο μέρος της σχεδόν 80χρονης ιστορίας του, το Ισραήλ απολάμβανε την ακλόνητη δικομματική στήριξη των ΗΠΑ. Η σχέση αυτή εδραζόταν στη βαθιά ριζωμένη πεποίθηση της Ουάσινγκτον ότι το Ισραήλ δεν άξιζε απλώς μια προνομιακή μεταχείριση – με πακτωλό αμερικανικών κονδυλίων και πολιτικής κάλυψης – αλλά ότι η ύπαρξή του ήταν ζωτικής σημασίας και για τις δύο χώρες.

Οι ΗΠΑ λειτούργησαν ως ασπίδα για το Ισραήλ απέναντι στις καταδίκες του ΟΗΕ, το υπερασπίστηκαν έναντι εχθρών και επικριτών του, χρηματοδότησαν και εξόπλισαν τις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF), ανέχτηκαν το βαρύ τίμημα σε ζωές αμάχων στις γειτονικές χώρες του και αναγνώρισαν ορισμένες από τις εδαφικές του προσαρτήσεις, με κορυφαία εκείνη στα συριακά Υψίπεδα του Γκολάν.

H δημόσια συμφωνία εγγυάται ότι το Ισραήλ θα διατηρεί πάντα “ποιοτικό στρατιωτικό πλεονέκτημα” έναντι των περιφερειακών του αντ


ιπάλων, ενώ h μυστική συμφωνία – που σφυρηλατήθηκε μεταξύ της Ισραηλινής πρωθυπουργού Γκόλντα Μέιρ και του Αμερικανού προέδρου Ρίτσαρντ Νίξον – επιτρέπει στο Ισραήλ να διατηρεί ένα κρυφό πυρηνικό οπλοστάσιο.

Συνολικά, το Ισραήλ έχει λάβει περισσότερη αμερικανική βοήθεια από οποιοδήποτε άλλο κράτος μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο: πάνω από 300 δισ. δολάρια σε διμερή ενίσχυση και αντιπυραυλική άμυνα (σε τιμές προσαρμοσμένες στον πληθωρισμό), σύμφωνα με την ανεξάρτητη Υπηρεσία Ερευνών του Κογκρέσου (CRS).[...............]

Πώς το Ισραήλ έχασε την Αμερική