Ζοχράν Μαμντάνι-Έλιφ Εράλπ:«First We Take Manhattan, then we take Βerlin»
Τρίτη, Οκτωβρίου 06, 2026
Από τα σύνορα στην αρένα: Η ρωμαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα των άγριων ζώων
Ένα λιοντάρι στο Κολοσσαίο. [Credit: Public Domain / Wikimedia Commons]
Μια νέα μελέτη δύο παραμελημένων ρωμαϊκών νόμων αποκαλύπτει την εφοδιαστική αλυσίδα — αλλά και τους γραφειοκρατικούς πονοκεφάλους — πίσω από την πιο δημοφιλή μορφή θεάματος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας: τα θεάματα με άγρια ζώα.
anaskafi.gr
Όταν σκεφτόμαστε το Κολοσσαίο, η εικόνα που έρχεται σχεδόν πάντα στο μυαλό είναι η ίδια: ένα λιοντάρι να ορμά στην αρένα, το πλήθος να κραυγάζει και ένας καταδικασμένος άνδρας να οπισθοχωρεί τρομοκρατημένος. Ο κινηματογράφος και η δημοφιλής ιστοριογραφία έχουν επικεντρωθεί τόσο πολύ σε αυτή τη μία στιγμή, ώστε ελάχιστα έχουν μείνει στη συλλογική φαντασία για το πώς έφτανε στην πραγματικότητα το ζώο μέχρι εκεί.
Μια νέα μελέτη από το Universidad Carlos III de Madrid (UC3M), που δημοσιεύθηκε στη Revista General de Derecho Romano, έρχεται να καλύψει αυτό το κενό. Αντί να βασιστεί σε φιλολογικές πηγές, η ιστορικός Rosa María Carreño Sánchez, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Κλασικών Σπουδών Lucio Anneo Séneca του UC3M, στράφηκε στο ίδιο το ρωμαϊκό δίκαιο: σε δύο αυτοκρατορικά διατάγματα που περιλαμβάνονται στον Θεοδοσιανό Κώδικα (Codex Theodosianus) και ενσωματώθηκαν αργότερα στον Ιουστινιάνειο Κώδικα (Codex Justinianus), τα οποία ρύθμιζαν με ακρίβεια τον τρόπο σύλληψης, μεταφοράς και ελέγχου των άγριων ζώων σε ολόκληρη την αυτοκρατορία.
Αυτό που προκύπτει είναι μια εικόνα των ρωμαϊκών θεαμάτων που έχει περισσότερα κοινά με μια σύγχρονη, αυστηρά ρυθμιζόμενη εφοδιαστική αλυσίδα παρά με μια αυθόρμητη έκφραση βίας. Και αποδεικνύεται ότι οι venationes — τα κυνήγια θηρίων και οι επιδείξεις εξωτικών ζώων — ήταν στην πραγματικότητα δημοφιλέστερα από τις μονομαχίες των μονομάχων. Οι τελευταίες σταδιακά υποχώρησαν κατά τους επόμενους αιώνες, υπό την επίδραση της χριστιανικής ηθικής αλλά και εξαιτίας του υψηλού κόστους διοργάνωσής τους. Τα θεάματα με ζώα, αντίθετα, συνεχίστηκαν για γενιές, μετασχηματιζόμενα σε επιδείξεις της ανθρώπινης κυριαρχίας πάνω στη φύση και, ακόμη πιο ξεκάθαρα, σε εργαλείο αυτοκρατορικής προπαγάνδας.
Ρωμαϊκή τοιχογραφία που απεικονίζει έναν κυνηγό με ένα λιοντάρι. [Credit: Museo Nacional de Arte Romano (MNAR) / Wikimedia Commons] [.................................................................
Μια Κυριακή στο Ζάππειο, παρέα με τον 80χρονο μπαμπά μου και τους φίλους του, μιλήσαμε για το τι σημαίνει σήμερα Τρίτη Ηλικία. Τι σου δίνει, άραγε, χαρά και ενέργεια σε αυτή την περίοδο της ζωής και τι σκέφτεσαι για το μέλλον;
«Το ότι η μνήμη των γερόντων χάνεται για πράγματα ανούσια, αλλά πολύ σπάνια μάς προδίδει για ό,τι πράγματι μας ενδιαφέρει, είναι θρίαμβος της ζωής». Είναι Κυριακή 10:00 το πρωί και o παραπάνω στίχος του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές (από το βιβλίο του «Οι δύστυχες πουτάνες της ζωής μου») παίζει σε λούπα στο μυαλό μου.
Τα εξωτερικά τραπεζάκια της Αίγλης Ζαππείου λούζονται από έναν ευχάριστο φθινοπωρινό ήλιο. Γύρω από ένα κάπως πιο σκιερό, κάθεται μια παρέα ηλικιωμένων. Πιστοί στο μηνιαίο ραντεβού τους, οι πέντε άντρες –ανάμεσά τους και ο μπαμπάς μου– έχουν μια πανίσχυρη κοινή μνήμη να λειτουργεί σαν το λιμάνι στο οποίο, ενίοτε με δικαιολογημένες απουσίες, πάντα θα επιστρέφουν: τα σχολικά τους χρόνια στο 5ο Γυμνάσιο Αρρένων Αθηνών. Τη συγκεκριμένη Κυριακή, όμως, ήμουν κι εγώ εκεί.
Όταν πήγαινα εγώ στο Γυμνάσιο ηλικιωμένο μου φαινόταν οποιοδήποτε άτομο πάνω από σαράντα. Τα δε ογδόντα με παρέπεμπαν στο τέλος της ζωής. Έχοντας πλέον περάσει τα σαράντα, συνειδητοποιώ πως αυτά όχι μόνο μοιάζουν με το κατώφλι μιας νέας ζωής, αλλά και πως τα ογδόντα μπορούν να είναι το απόσταγμα των σημαντικότερων στιγμών που η ζωή αυτή έχει να σου προσφέρει.
Συνειδητοποιώ πως αυτό που πραγματικά με τρόμαζε κάποτε με την Τρίτη Ηλικία είναι η ανημποριά με την οποία η κοινωνία την έχει συνδέσει. Όμως εδώ, απέναντί μου, αυτή την Κυριακή και πολλές ακόμα που θα έρθουν, κάθεται η ζωντανή απόδειξη πως τα ογδόντα δεν ορίζονται μόνο από τις δυσκολίες του γήρατος –εξάλλου κάθε εποχή στη ζωή του ανθρώπου έχει τις δικές της, διαφορετικές δυσκολίες–, αλλά και από ορισμένα ζηλευτά πλεονεκτήματα, όσο υπερβολικό κι αν ακούγεται αυτό.
Δεν ζουν πια όλοι οι παλιοί συμμαθητές του μπαμπά μου. Και από αυτούς που ζουν δεν είναι όλοι αρκετά υγιείς και ακμαίοι, ώστε να δηλώνουν παρουσία στις τακτικές συναντήσεις της παρέας. Όμως –θες επειδή το προσδόκιμο ζωής ρεαλιστικά έχει αυξηθεί, θες επειδή παράλληλα είναι πιο αποτελεσματικός και ο τρόπος που αντιμετωπίζονται σήμερα τα προβλήματα υγείας– ανάμεσα σε αυτούς τους γλυκύτατους ογδοντάρηδες που έχω τη χαρά να γνωρίζω, υπάρχει ένας που μόλις μετακόμισε στις Σέρρες με τη γυναίκα του για μια νέα αρχή, ένας άλλος που απολαμβάνει ακόμα να κάνει ιστιοπλοΐα με τον σαραντάχρονο γιο του, και αυτός που οδήγησε πρόσφατα έξι ώρες μέσα σε ένα διήμερο για να μαζέψει ρόδια από το κτήμα του, να τα καθαρίσει και να μου τα φέρει. (Ναι, αναφέρομαι στον μπαμπά μου).
Σε τίποτα, λοιπόν, δεν θυμίζει η γενιά των σημερινών 80ρηδων τους ηλικιωμένους που ως παιδί είχα στο μυαλό μου. Και, δεδομένου ότι το προσδόκιμο ζωής θα συνεχίσει αυξάνεται, νομίζω ότι έχει πολύ νόημα να γνωρίζουμε τι σημαίνει να είσαι ογδόντα (και καλά στην υγεία σου) σήμερα. Τι σου δίνει ενέργεια σε αυτή την ηλικία; Ποια είναι η καλύτερη στιγμή της ημέρας σου; Τι αναπολείς από το παρελθόν και πώς σκέφτεσαι τη ζωή σου στο μέλλον;
Δεν σας κρύβω ότι οι απαντήσεις των... Baby Boomers παρακάτω όχι μόνο με συγκίνησαν, αλλά και μου έμαθαν ότι η Τρίτη αλλά και η Τέταρτη Ηλικία, με αρκετή τύχη και περισσότερη θέληση, μπορεί να είναι ευλογία. Και μια μοναδική ευκαιρία για μια γεμάτη, δημιουργική ζωή.
Εικονογράφηση: Χριστίνα Αβδίκου
Η καθημερινότητα στα ογδόντα: Καλές και δύσκολες στιγμές
«Κάθε μέρα είναι μια μικρή ζωή»
Το πρώτο που ζήτησα από τους πέντε φίλους ήταν να μου μιλήσουν για την καλύτερη και τη χειρότερη στιγμή της ημέρας τους. Ομολογώ πως γλαφυρότερη ήταν η απάντηση του κ. Δημήτρη που υπογράμμισε την αξία της συντροφικότητας και της οικογένειας: «Ο ερχομός της νέας μέρας με αναζωογονεί! Το σύμπαν μού κλείνει το μάτι και μου υπόσχεται τη συνέχεια στην ύπαρξη. Είναι σαν να δίνεται μία υπόσχεση ότι έχω να περιμένω κι άλλες χαρές και εγώ καλούμαι να προλάβω να ολοκληρώσω όσα δεν πρόλαβα τη χθεσινή μέρα: να τρέξω για μικρές εξυπηρετήσεις των παιδιών μου, να ολοκληρώσω επισκευές και εκκρεμότητες που πάντα υπάρχουν σε ένα ιστιοπλοϊκό που εδώ και 33 χρόνια συντηρώ μάλλον, παρά ταξιδεύω με αυτό, να συνεχίσω την ανάγνωση του βιβλίου μου, ή να δω τη συνέχεια μίας σειράς που ξεκινήσαμε να βλέπουμε με τη Φανή, τη σύζυγό μου. Βέβαια η πρώτη μου κίνηση το πρωί είναι να ετοιμάσω το καφεδάκι μας για να το πιούμε μαζί και να… τα πούμε!»
Ουσιαστικές ήταν και οι απαντήσεις του κ. Χρήστου που νιώθει ευλογημένος όταν ξυπνά και βεβαιώνεται πως δεν πονάει κάπου και του κ. Στάθη που χαίρεται με τη «διαπίστωση ότι οι ζωτικές μου λειτουργίες είναι σε καλή σχετικά κατάσταση, τηρουμένων των… ηλικιακών αναλογιών και ότι είμαι έτοιμος να υπηρετήσω και να απολαύσω την καθημερινότητά μου την αγία, όπως μου αρέσει να την αποκαλώ. Ας μην ξεχνάμε ότι κάθε μέρα είναι μια μικρή ζωή!»[.................................] ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Πολιτισμός και Πολιτική στη σημερινή διεθνή συγκυρία
Ο «πολιτισμός» και η «πολιτική» είναι δύο λέξεις με κοινή ρίζα. Ποια είναι όμως η αιτιακή σχέση που συνδέει τα πολιτικά με τα πολιτισμικά φαινόμενα των καιρών μας; Στην τρίτη εκδήλωση του 16ου κύκλου της σειράς ΛΟΓΟΣ, θα εστιάσουμε στις πολιτισμικές καταβολές καίριων πολιτικών αλλαγών που εκτυλίσσονται σήμερα σε διεθνές επίπεδο, αναδεικνύοντας ορισμένες από τις κοινωνικές, ιστορικές και εννοιολογικές διαστάσεις των στοιχείων που συνθέτουν την ιδιόμορφη πολιτική συνθήκη της εποχής μας.
Ομιλητές:
Βασιλική Γεωργιάδου, Διευθύντρια και Πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών
«Πολιτισμικές αντιδράσεις και πολιτική»
Άγγελος Χανιώτης, Καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας και Κλασικών Σπουδών, Institute for Advanced Study, Princeton
«Έχει αποτύπωμα ο πολιτισμός στην πολιτική;»
Αντώνης Χατζημωυσής, Καθηγητής Φιλοσοφίας Πανεπιστημίου Αθηνών. Αντιπρόεδρος Ε.Σ. Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος
Στανισλάβ Ζούκοφσκι: Μια συλλογή 262 πινάκων ζωγραφικής (HD)
«Ο Στάνισλαβ Ζούκοφσκι γεννήθηκε στην οικογένεια ενός αριστοκράτη που στερήθηκε την περιουσία και τα δικαιώματα ευγενείας του λόγω της συμμετοχής του στην Πολωνική Επανάσταση του 1863. Πιο εις βάθος μελέτες των λόγων αποκάλυψαν ότι οι λόγοι ήταν οικονομικοί παρά πολιτικοί. Ο πατέρας του Στάνισλαβ Ζούκοφσκι πιθανότατα δεν συμμετείχε στην εξέγερση, αλλά έχασε την περιουσία του ως αποτέλεσμα των οικονομικών κυρώσεων που επιβλήθηκαν στους υποστηρικτές της εξέγερσης. Ως αποτέλεσμα, ο Γιούρι Ζούκοφσκι δεν μπόρεσε να διατηρήσει την οικογενειακή περιουσία και έγινε ο ενοικιαστής της, όπως και οι περισσότεροι άλλοι εκπρόσωποι των Λευκορωσο-Πολωνών ευγενών. Η ήττα της εξέγερσης, η εξορία των αδελφών του πατέρα του, η απώλεια της πατρικής περιουσίας του, η προβληματική οικονομική κατάσταση της οικογένειας και οι εξαφανισμένες ελπίδες είχαν σημαντικό αντίκτυπο στην ψυχοσυναισθηματική αντίληψη της πραγματικότητας από τον καλλιτέχνη.»
Παρά τη θέληση του πατέρα του, ο Στάνισλαβ Ζουκόφσκι έφυγε για τη Μόσχα για να σπουδάσει ζωγραφική το 1892. Παρακολούθησε μαθήματα από τον Ισαάκ Λεβιτάν και αποφοίτησε από τη Σχολή Ζωγραφικής, Γλυπτικής και Αρχιτεκτονικής της Μόσχας. Από το 1895, ο Στάνισλαβ Ζουκόφσκι συμμετείχε σε εκθέσεις του Itineraries. Το 1899, ο καμβάς του "Νύχτα στο Φεγγάρι" αποκτήθηκε από την Πινακοθήκη Τρετιακόφ.
Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο Στάνισλαβ Ζουκόφσκι έγινε ένας από τους πιο διάσημους ιμπρεσιονιστές τοπιογράφους στη Ρωσία. Συμμετείχε επίσης σε εκθέσεις της ομάδας «Κόσμος της Τέχνης».
Ο καλλιτέχνης έζησε κατά προτίμηση στη Μόσχα. Οργάνωσε εκεί ένα ιδιωτικό σχολείο και δίδαξε από το 1907 έως το 1917. Ταξίδεψε πολύ σε όλη την Κεντρική Ρωσία και μελέτησε αρχαία αρχοντικά. Το 1923 ο καλλιτέχνης μετανάστευσε στην Πολωνία. Το 1930 ο Γιόζεφ Μπρόντσκι και άλλοι φίλοι του έπεισαν τον καλλιτέχνη να επιστρέψει στην ΕΣΣΔ, αλλά αυτός παρέμεινε στην Πολωνία.
Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο καλλιτέχνης συνελήφθη από τους Ναζί. Ο Στάνισλαβ Ζουκόφσκι πέθανε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Προύσκοφ το 1944.
Όταν ξεκινήσαμε την έρευνά μας για τα data centers στην Ελλάδα, η πρώτη ερώτηση που κάναμε ήταν και η πιο απλή: πόσα είναι και πού βρίσκονται;
Δεν υπήρχε απάντηση. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει κάποιο δημόσιο μητρώο, δεν υπάρχει κατάλογος με τις τοποθεσίες, την ισχύ ή τους ιδιοκτήτες τους. Κάποια από αυτά τα στοιχεία είναι διάσπαρτα σε ΦΕΚ, σε αποφάσεις αναρτημένες στη Διαύγεια, σε εταιρικά δελτία Τύπου και σε απαντήσεις που δίνουν (ή δεν δίνουν) οι αρμόδιοι φορείς.
Ακόμη και το προτεινόμενο σύστημα αξιολόγησης της ΕΕ δεν προβλέπει τη δημοσιοποίηση κρίσιμων στοιχείων για την κατανάλωση ενέργειας και νερού, ενώ φαίνεται ήδη να βασίζεται σε ελλιπή και προβληματικά δεδομένα, όπως τεκμηριώσαμε σε πρόσφατη έρευνά μας.
Πιο απλά, ένας κάτοικος στα Σπάτα Αττικής, στα Γιάννενα ή στη Βοιωτία δεν έχει τρόπο να μάθει τι ακριβώς χτίζεται δίπλα του.
Γι' αυτό στο Solomon φτιάξαμε αυτό που έλειπε.
Με την πολύτιμη βοήθεια του συναδέλφου Θανάση Τρομπούκη στον σχεδιασμό, παρουσιάζουμε τον πρώτο διαδραστικό χάρτη με τα data centers στην Ελλάδα.
Στον χάρτη μπορείς να δεις πόσα και ποια data centers λειτουργούν, κατασκευάζονται ή σχεδιάζονται σήμερα στην Ελλάδα. Επιλέγοντας κάθε εγκατάσταση, μπορείς να δεις την ακριβή τοποθεσία της, την ισχύ της, την εταιρεία που τη λειτουργεί και τον ιδιοκτήτη της.
Αυτή είναι η πρώτη έκδοση της χαρτογράφησης — και θα συνεχίσουμε να την εμπλουτίζουμε. Σταδιακά, θα προσθέτουμε περισσότερες πληροφορίες για κάθε data center: αν υπάρχουν τοπικές αντιδράσεις, αν έχει γίνει Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, τι γνωρίζουμε για την κατανάλωση ενέργειας και νερού και αν υπάρχουν σχέδια επέκτασης.
Στόχος μας είναι ο χάρτης να γίνει ένα ζωντανό εργαλείο ενημέρωσης για κάθε πολίτη και κάθε τοπική κοινωνία.
Γιατί έχει σημασία;
Όπως έδειξε η έρευνά μας, οι εγκαταστάσεις data centers με ισχύ μικρότερη των 20 MW δεν υποχρεούνται σε Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Αυτό σημαίνει ότι οι κάτοικοι μπορεί να χάνουν το μοναδικό στάδιο στο οποίο έχουν τη δυνατότητα να ενημερωθούν και να εκφράσουν τη γνώμη τους.
Ταυτόχρονα, έργα που κατασκευάζονται σταδιακά ή το ένα δίπλα στο άλλο μπορεί αθροιστικά να ξεπερνούν αυτό το όριο, χωρίς όμως οι συνολικές επιπτώσεις τους να αξιολογούνται ως ένα ενιαίο έργο.
Ένας χάρτης, φυσικά, δεν λύνει αυτό το πρόβλημα. Μπορεί όμως να κάνει κάτι που μέχρι σήμερα έλειπε: να μας επιτρέψει να δούμε τη συνολική έκταση αυτών των επενδύσεων και να δώσουμε στις τοπικές κοινωνίες πρόσβαση στην πληροφορία που τις αφορά.
Πώς φτιάξαμε τον χάρτη;
Ο χάρτης βασίζεται σε επίσημα έγγραφα και δημόσιες πηγές: αποφάσεις έγκρισης περιβαλλοντικών όρων και Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων από την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και τη Διαύγεια, στοιχεία του μητρώου Στρατηγικών Επενδύσεων, απαντήσεις που έδωσαν στο Solomon ο ΑΔΜΗΕ και άλλοι αρμόδιοι φορείς, την εμπιστευτική μελέτη της PwC, ανακοινώσεις των ίδιων των εταιρειών, καθώς και δημοσιεύματα του ελληνικού και διεθνούς Τύπου.
Η χαρτογράφηση είναι μια ζωντανή έρευνα και θα συνεχίσουμε να την εμπλουτίζουμε. Αν γνωρίζεις ένα data center που σχεδιάζεται ή κατασκευάζεται στην περιοχή σου και δεν βρίσκεται στον χάρτη ή αν έχεις στη διάθεσή σου έγγραφα που μπορούν να βοηθήσουν την έρευνά μας, επικοινώνησε μαζί μας στο danai.maragoudaki@wearesolomon.com.
Οι τοπικές κοινωνίες δεν πρέπει να είναι οι τελευταίες που γνωρίζουν.
Πρέπει να μπορούν να ξέρουν τι χτίζεται δίπλα τους, ποιος το χτίζει και τι σημαίνει αυτό για την περιοχή τους.
Αυτός είναι ο ρόλος της ανεξάρτητης ερευνητικής δημοσιογραφίας: να ψάχνει εκεί που η πληροφορία είναι διάσπαρτη ή δύσκολα προσβάσιμη και να τη φέρνει στο φως, ώστε να μπορεί να γίνει γνώση και εργαλείο για τους πολίτες.
Η έρευνά μας για τα data centers είναι μόνο ένα μέρος αυτής της προσπάθειας. Για να συνεχίσουμε να ερευνούμε, να ελέγχουμε την εξουσία και να κάνουμε την πληροφορία δημόσια, χρειαζόμαστε τη στήριξή σου.
ΤΟ ΛΟΓΟΚΡΙΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΕΝΟΣ ΑΘΕΟΥ ΜΑΡΞΙΣΤΗ ΘΕΟΛΟΓΟΥ. ΠΟΙΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΠΕΚΑΣ;ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΔΙΔΑΚΤΟΡΑ ΚΩΣΤΑ ΠΑΛΟΥΚΗ ΣΤΟΝ ΧΡΗΣΤΟ ΔΕΜΕΤΗ
news247.gr
“Δεν ήταν τόσο ο Τούρκος αγάς που ερχόταν σε επαφή με τον αγρότη, ούτε ο σούμπασης, ήταν ο χριστιανός προύχοντας και ο δεσπότης που, με το να είναι με την τουρκικήν εξουσίαν, με χίλιους δυο τρόπους έγδυναν τον ραγιά γεωργό και δουλευτή”. Όταν ο Γιάνης Κορδάτος έγραφε τα παραπάνω το 1924 στο βιβλίο του “Η Κοινωνική Σημασία της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821”, δεν περίμενε (μάλλον) πως σχεδόν δέκα έτη μετά, η αστυνομία θα προχωρούσε σε λογοκρισία της κυκλοφορίας ενός άλλου ιστορικού βιβλίου, μετά από σχετική καταγγελία της Ιεράς Συνόδου.
Ήταν Νοέμβριος του 1933 και οι Αρχές αποφάσιζαν να αποκρύψουν την πρώτη απόπειρα να βγει δημοσίως µια κριτική επισκόπηση της Ελλαδικής Εκκλησίας, µέσα από ένα µαρξιστικό πρίσµα, ή αλλιώς, το έργο “Η αληθινή ιστορία της Εκκλησίας” του Κώστα Απέκα, ενός θεολόγου που είχε επηρεαστεί εμφανώς από το έργο του Κορδάτου.
Ο Απέκας παρουσιάζει εδώ του τον εκµεταλλευτικό χαρακτήρα της Εκκλησίας και τα συµφέροντα που αυτή εκπροσωπούσε διαχρονικά, αναλύοντας τον ρόλο της στο βυζαντινό και κυρίως στο οθωµανικό κράτος. Περιγράφει την πολιτική και ιδεολογική της αµφισβήτηση από τους φιλελεύθερους ριζοσπάστες διαφωτιστές κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821, και αναδεικνύει τον νέο της ρόλο, αµέσως µετά τη δηµιουργία του νέου ελληνικού κράτους, ως ένας ιδεολογικός µηχανισµός της νέας κυρίαρχης αστικής τάξης, καθώς αυτή ξεκίνησε να συντηρητικοποιείται και να συµβιβάζεται µε τα προεπαναστατικά κυρίαρχα στοιχεία.
Το “κυνηγημένο” πόνημα του Κώστα Απέκα, “Η Αληθινή Ιστορία της Εκκλησίας” (1933), που έμεινε στο περιθώριο, κυκλοφορεί πλέον σε όλα τα ενημερωμένα βιβλιοπωλεία από τη Σειρά Lux Orbis των εκδόσεων iWrite, επανασυστήνοντας μια μελέτη που έχει τη δική της βαρύνουσα σημασία καθώς διερευνά “διαδρόμους” που κάποιοι εκουσίως κρατούσαν επί δεκαετίες, στο σκοτάδι. Το Magazine είχε τη χαρά να συνομιλήσει με τον διδάκτορα νεότερης ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, Κώστα Παλούκη, ο οποίος επιμελήθηκε τον πολύ ενδιαφέροντα, πολυσέλιδο πρόλογο της νέας έκδοσης.
Ποιος ήταν λοιπόν ο “άγνωστος” Κώστας Απέκας; Τι Εκκλησία θα μπορούσε να αποδεχθεί ως θεολόγος; Τι δίδασκε στους μαθητές του; Γιατί η αστική τάξη συμβιβάστηκε με τον Κλήρο και ποιος είναι διαχρονικά ο ρόλος της Αριστεράς απέναντι στην Εκκλησία, στην Ελλάδα; Οι απαντήσεις, παρακάτω.[..............................................] ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ
Οι εκδόσεις iWrite και η Σειρά Lux Orbis, παρουσίασαν το βιβλίο se n;ea ;ekdosh ,την Δευτέρα 6 Μαρτίου, 2023, στο Διπλό Καφέ, Θεμιστοκλέους 70, Εξάρχεια.
Μίλησαν οι:
Κώστας Κατσάπης, Ιστορικός στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο,
Κώστας Παλούκης, Διδάκτορας νεότερης Ιστορίας, διδάσκων στο Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας, Αρχειονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης στο ΔΙΠΑΕ, επιμελητής έκδοσης
Αιμιλία Σαλβάνου, διδακτόρισσα ιστορίας και κοινωνικής ανθρωπολογίας, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο ΔΠΘ,
Νίκος Θεοδοσίου, σκηνοθέτης και συγγραφέας,
Την εκδήλωση χαιρέτησε ο δημοσιογράφος Μηνάς Παπαγεωργίου, διευθυντής της Σειράς Lux Orbis.
Η British Art Fair 2026 είναι μια από τις σημαντικότερες εκθέσεις για τη σύγχρονη και μοντέρνα βρετανική τέχνη. Πραγματοποιήθηκε από τις 24 έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2026 στην Πινακοθήκη Saatchi, στο Τσέλσι του Λονδίνου .
Αποτελεί τη μοναδική έκθεση στο Ηνωμένο Βασίλειο που είναι αφιερωμένη αποκλειστικά στη μοντέρνα και σύγχρονη βρετανική τέχνη. Ιδρύθηκε το 1988 και φέτος συμπλήρωσε την 36η διοργάνωσή της, φιλοξενώντας περισσότερους από 70 εκθέτες, συμπεριλαμβανομένων κορυφαίων γκαλερί και εμπόρων τέχνης .
Η έκθεση καλύπτει ένα ευρύ φάσμα καλλιτεχνών, από τους σπουδαίους μοντερνιστές του 20ού αιώνα έως σημαντικές σύγχρονες φωνές. Ανάμεσα στα ονόματα που παρουσιάστηκανφέτος ήταν οι:
Frank Auerbach, Barbara Hepworth, Henry Moore, Bridget Riley, Paula Rego, L.S. Lowry, Stanley Spencer .
David Hockney, στον οποίο έγινε ειδικό αφιέρωμα με 12 έργα του .
Tracey Emin και Damien Hirst .
Οι τιμές των έργων ποίκιλαν, ξεκινώντας από λίγες εκατοντάδες λίρες και φτάνοντας έως και εξαψήφια ποσά .
Η φετινή διοργάνωση σημείωσε ισχυρές πωλήσεις. Ενδεικτικά:
Ένας πίνακας του Walter Richard Sickert, το The Visitor (1905–06), πωλήθηκε για 95.000 £ .
Έργα της Bridget Riley και της Mary Fedden βρήκαν αγοραστές σε τιμές που κυμάνθηκαν από 26.000 £ έως 50.000 £ .
Υπήρξε έντονο ενδιαφέρον και για πιο προσιτές τιμές, με πωλήσεις που ξεκινούσαν από 300 £ .
Το οικονομικό μοντέλο του Λούλα ντα Σίλβα συνετέλεσε σε σωρευτική ανάπτυξη, την ώρα που το αναρχοκαπιταλιστικό μοντέλο του Χαβιέρ Μιλέι προκάλεσε ύφεση και ανεργία
Συντριπτική η υπεροχή των επιτευγμάτων του Λούλα ντα Σίλβα έναντι του Χαβιέρ Μιλέι της Αργεντινής | (shutterstock.com), (AP Photo/Markus Schreiber)
Η Λατινική Αμερική αποτελεί σήμερα το πεδίο μιας ιστορικής αναμέτρησης. Η σύγκρουση αυτή δεν διεξάγεται με στρατιωτικά μέσα, αλλά αποτελεί μια βαθιά ιδεολογική, οικονομική και θεσμική αναμέτρηση μεταξύ των κυβερνήσεων των δύο μεγαλύτερων οικονομιών της ηπείρου Βραζιλίας και Αργεντινής.
Η σύγκριση ανάμεσα στην Αργεντινή του Μιλέι και τη Βραζιλία του Λούλα ντα Σίλβα, κατά την τρίτη του θητεία (2023-2026), αναδεικνύει δύο εκ διαμέτρου αντίθετα οικονομικά μοντέλα με τελείως διαφορετικά αποτελέσματα, αποτυπώνοντας μια θεμελιώδη διαφορά φιλοσοφίας γύρω από τον σκοπό της οικονομικής επιστήμης.
Για τον Χαβιέρ Μιλέι, το κράτος αποτελεί τον «υπέρτατο εχθρό» και μια πηγή διαφθοράς που στρεβλώνει την αγορά. Η φιλοσοφία του, βασισμένη στον ακραίο φιλελευθερισμό και τον αναρχοκαπιταλισμό, πρεσβεύει ότι η απόλυτη απορρύθμιση και η απελευθέρωση των δυνάμεων του ιδιωτικού τομέα είναι ο μοναδικός δρόμος για τη μακροπρόθεσμη ευημερία. Εφαρμόζοντας από το 2023 μια οικονομική «θεραπεία σοκ», ο Μιλέι έθεσε ως απόλυτο δογματικό κανόνα το «μηδενικό έλλειμμα», διαλύοντας κρατικές δομές και καταργώντας ελέγχους με την πίστη ότι η αγορά θα αυτορυθμιστεί.
Αξιοπρέπεια και δικαιοσύνη
Στον αντίποδα, ο Λούλα ντα Σίλβα θέτει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την κοινωνική δικαιοσύνη πάνω από τους ψυχρούς δείκτες των αγορών. Για τον Λούλα, η οικονομική ανάπτυξη δεν έχει κανένα νόημα αν δεν μεταφράζεται σε τροφή, στέγη και εργασία για τους πιο ευάλωτους. Το νεοκεϊνσιανό του μοντέλο δεν βλέπει το κράτος ως εμπόδιο, αλλά ως τον απαραίτητο εγγυητή της ισότητας και τον βασικό μοχλό αναδιανομής του πλούτου. Μέσα από την ενίσχυση της εγχώριας κατανάλωσης, τις διαδοχικές αυξήσεις στον κατώτατο μισθό και τη γιγάντωση των δικτύων προστασίας, ο Λούλα απέδειξε ότι η κοινωνική ευαισθησία μπορεί να συμβαδίσει με τη μακροοικονομική σταθερότητα.
Τα έως σήμερα επιτεύγματα των δύο προέδρων συνηγορούν συντριπτικά υπέρ του δεύτερου.
Η Βραζιλία του Λούλα παρουσιάζει μια αξιοσημείωτη, σταθερή και συνεχή αναπτυξιακή πορεία, διαψεύδοντας τις Κασσάνδρες των αγορών. Μεταξύ 2022 και 2025, η βραζιλιάνικη οικονομία αναπτύχθηκε σωρευτικά κατά 8,9%, ξεπερνώντας κατά πολύ τον μέσο όρο της Νότιας Αμερικής.
Αντίθετα, η Αργεντινή του Μιλέι επιλέγοντας τον δρόμο της βίαιης και επώδυνης προσαρμογής βυθίστηκε σε βαθιά και σκληρή ύφεση το 2024, με το ΑΕΠ να συρρικνώνεται από -1,3% έως -3,5%. Η δυναμική τεχνική ανάκαμψη του 2025 (+4,4%) που οδηγεί σε σταθεροποίηση φέτος παραπέμπει σε πολύ χαμηλότερη σωρευτική ανάπτυξη μόλις 1,5-3%, αποδεικνύοντας ότι το τίμημα της δημοσιονομικής εξυγίανσης είναι η βαριά καθίζηση της πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας.
Εργασία ή… ανεργία;
Η ίδια ακριβώς αντίθεση αποτυπώνεται και στην αγορά εργασίας. Υπό την ηγεσία του Λούλα, η Βραζιλία βιώνει ένα ιστορικό ρεκόρ θετικών επιδόσεων, με την ανεργία να γκρεμίζεται από το 9% του 2022 στο εντυπωσιακό 5,3% το φθινόπωρο του 2026 -το χαμηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορία της χώρας- με τη δημιουργία εκατομμυρίων σταθερών και ασφαλισμένων θέσεων εργασίας στον επίσημο τομέα.
Στον αντίποδα, οι επιλογές του Μιλέι στην Αργεντινή οδήγησαν σε άνοδο της ανεργίας, από το 5,7% στα τέλη του 2023, στο 7,8-7,9% φέτος. Οι μαζικές απολύσεις στον δημόσιο τομέα και το πάγωμα των κατασκευών προκάλεσαν ραγδαία επέκταση της άτυπης, ανασφάλιστης και επισφαλούς εργασίας στο 44%, στερώντας από χιλιάδες οικογένειες τη στοιχειώδη εργασιακή ασφάλεια.
Κοινωνικό θαύμα…
Εκεί όμως που η ανθρωπιστική φιλοσοφία του Λούλα αφήνει ανεξίτηλο στίγμα, είναι η καταπολέμηση της φτώχειας και της πείνας. Επανενεργοποιώντας και διευρύνοντας με πάθος προγράμματα όπως το Bolsa Família, ο Λούλα πέτυχε ένα πραγματικό κοινωνικό θαύμα μέσα σε ελάχιστα χρόνια, καθώς το ποσοστό της φτώχειας στη Βραζιλία μειώθηκε από 31,6% το 2022 σε 23,1% το 2024. Ακόμα πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι η ακραία φτώχεια μειώθηκε κατά 40%, με αποτέλεσμα το 2025 η Βραζιλία να αφαιρεθεί επίσημα από τον Χάρτη της Πείνας του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) των Ηνωμένων Εθνών, καθώς ο χρόνιος υποσιτισμός υποχώρησε κάτω από το 2,5%.
…ή κοινωνική σκοτεινιά
Στην Αργεντινή αντίθετα, η κοινωνική πραγματικότητα γίνεται όλο και πιο σκοτεινή. Η απόφαση του Μιλέι να καταργήσει τις κρατικές επιδοτήσεις σε μεταφορές και ενέργεια, οι περικοπές και οι μαζικές απολύσεις προκάλεσαν βίαιη έξαρση της φτώχειας (52% το 2024). Παρά την ανακούφιση που προσέφερε η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, το 2026 η φτώχεια παραμένει καθηλωμένη στο δυσθεώρητο 32,3% και ώς το τέλος του έτους ίσως αγγίξει το 35% καθώς οι μισθοί δυσκολεύονται να συμβαδίσουν με το κόστος ζωής. Η ακραία φτώχεια και η πείνα έχουν εκτοξευτεί στο 7,5% αναγκάζοντας χιλιάδες πολίτες να στηρίζονται σε εκτεταμένα δίκτυα κοινωνικών κουζινών για να επιβιώσουν.
___________________
ΜΟΛΑΤΑΥΤΑ , Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΟΤΙ ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΒΡΑΖΙΛΙΑ😡
Τις τελευταίες μέρες διάφορα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας επαναλαμβάνουν με διάφορους τρόπους, και σε συναγωνισμό για το ποιος θα το υπογραμμίσει με τον πιο εξωφρενικό τρόπο, ένα αφήγημα ότι στην Ελλάδα όχι μόνο δεν υπάρχει κρίση κόστους ζωής, αλλά στην πραγματικότητα οι άνθρωποι είναι στην καλύτερη δυνατή οικονομική κατάσταση.
Σύμφωνα με αυτό το αφήγημα στην Ελλάδα δεν είναι ακριβά τα καύσιμα, γιατί εάν ήταν ακριβά, τότε δεν θα βλέπαμε μεγάλη κίνηση στις λεωφόρους της Αθήνας και κυκλοφοριακή συμφόρηση, αλλά οι άνθρωποι θα παρατούσαν τα αυτοκίνητά τους. Αφού δεν τα παρατούν δεν έχουν κανένα πρόβλημα.
Αντίστοιχα, οι άνθρωποι δεν υποφέρουν οικονομικά γιατί βγαίνουν έξω και κυκλοφορούν στους δρόμους και στα μαγαζιά, άρα καταναλώνουν και επομένως έχουν λεφτά. Εάν δεν είχαν θα κάθονταν στο σπίτι και θα ψόφαγαν της πείνας.
Και βέβαια οι άνθρωποι δεν υποφέρουν από την ακρίβεια επειδή δεν μπορούσες το καλοκαίρι να βρεις ελεύθερη ξαπλώστρα, διότι προφανώς εάν δεν είχαν λεφτά δεν θα πήγαιναν στην παραλία.
Όλα αυτά δεν λέγονται ως αστεία σε κακής ποιότητας παράσταση. Λέγονται στα σοβαρά. Διατυπώνονται ως επιχειρήματα για να αποδειχτεί ότι όσοι μιλούν για ακρίβεια και για κοινωνική δυσαρέσκεια το κάνουν επειδή είναι μεμψίμοιροι και θέλουν να μην αφήσουν την κυβέρνηση να παράγει το έργο της.
Προφανώς και λέγοντάς τα αυτά αγνοούν την ίδια την πραγματικότητα, ή απλώς την προσπερνάνε. Γιατί η πραγματικότητα είναι ότι εάν κάποιος δεν μπορεί να πάει στη δουλειά του παρά μόνο με αυτοκίνητο, τότε θα αναγκαστεί να το πάρει και θα υπάρξει και κυκλοφοριακό πρόβλημα και ταυτόχρονα αυτό θα του κοστίσει πολύ περισσότερο και αυτό το κόστος θα σημαίνει ότι θα αναγκαστεί να στερηθεί κάτι άλλο.
Το ίδιο ισχύει για το εάν οι άνθρωποι βγαίνουν από τα σπίτια τους, πηγαίνουν σε καταστήματα ή ακόμη και σε παραλίες ή καφετέριες. Αυτές είναι στοιχειώδεις ανάγκες τις οποίες από ένα σημείο και μετά δεν μπορεί κάποιος να μην καλύψει. Αυτό δε, σημαίνει ότι εάν όλες αυτές οι υπηρεσίες κοστίζουν πολύ περισσότερο, όπως συμβαίνει σήμερα, τότε το κόστος είναι μεγάλο και πάλι θα αναγκαστούν να στερηθούν κάτι άλλο.
Και βέβαια ακόμη και εάν υποθέσουμε ότι αυτή τη στιγμή οι άνθρωποι βγάζουν ως μισθό και εισόδημα παραπάνω από όσο έβγαζαν το 2019, ταυτόχρονα βλέπουν αυτό το επιπλέον εισόδημα να εξανεμίζεται πολύ πιο γρήγορα, να αναγκάζονται παρότι παίρνουν περισσότερα να κάνουν αυστηρές επιλογές και κάποια πράγματα να τα στερούνται, ξεκινώντας από το γεγονός ότι δεν τους μένουν πολλά για αποταμίευση.
Επιπλέον, οι άνθρωποι δεν ζουν σε γυάλα. Δεν παρατηρούν μόνο τις αυξημένες τιμές στο βενζινάδικο ή το σουπερμάρκετ, την απτή απόδειξη ενός πληθωρισμού σε άνοδο όπως επιβεβαιώνει και η ΕΛΣΤΑΤ. Την ίδια στιγμή ακούνε ειδήσεις και καταλαβαίνουν ότι μπαίνουμε σε μια περισσότερο ασταθή περίοδο, με υπαρκτούς κινδύνους για γεωπολιτικές εξελίξεις που θα έχουν επίπτωση και στο κόστος ενέργειας, άρα και στους «οικογενειακούς προϋπολογισμούς».
Και αυτό τους δημιουργεί ανασφάλεια. Γιατί οι άνθρωποι που όντως ζουν από τον μόχθο τους δεν θέλουν απλώς να μπορούν να τα βγάζουν πέρα τώρα, θέλουν να έχουν και την αίσθηση ότι θα συνεχίσουν να τα βγάζουν πέρα και στο μέλλον. Και ως προς αυτό τα πράγματα γίνονται όλο και πιο δύσκολα. Για να μην αναφερθούμε και σε άλλα γεγονότα που γεννούν ανησυχία στους ανθρώπους και τους κάνουν να μην αισθάνονται αισιοδοξία για το μέλλον, όπως είναι η κατάσταση με το σύστημα υγείας και η αγωνία για το τι θα γίνει εάν συμβεί κάτι στους ίδιους ή σε ένα οικείο πρόσωπο.
Όλα αυτά τα καταλαβαίνει η κοινωνία και γι’ αυτό τον λόγο ιεραρχεί ψηλά το πρόβλημα της ακρίβειας και είναι τόσο δυσαρεστημένη με την κυβέρνηση και τις πολιτικές της. Δεν είναι επειδή είναι «μίζερη». Το ακριβώς αντίθετο: είναι μια κοινωνία που το 2019 είχε πραγματική αισιοδοξία ότι τα χειρότερα είχαν περάσει και ότι η χώρα επανερχόταν στην κανονικότητα και ένα μέλλον πιο προβλέψιμο. Είναι μια κοινωνία που άντεξε και την πανδημία και τις μετέπειτα μεγάλες αναστατώσεις, ακριβώς επειδή πίστευε ότι παρ’ όλα αυτά μπορούν τα πράγματα να πάνε καλύτερα. Και που τώρα συνειδητοποιεί ότι όχι μόνο δεν πάνε καλύτερα, αλλά ξαναμπαίνει σε έναν κύκλο κρίσης και ανασφάλειας. Κάτι που αισθάνεται καθημερινά, ακόμη και όταν οδηγεί, πηγαίνει στα καταστήματα ή κατεβαίνει στην παραλία.
Προφανώς όλα αυτά δεν σημαίνουν κάτι για βουλευτές και στελέχη της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη που επιμένουν ότι ζούμε στον καλύτερο δυνατό κόσμο. Ή, για να πούμε την αλήθεια, ξέρουν πολύ καλά τι σημαίνουν, αλλά προσπαθούν να εμπεδώσουν την αντίληψη ότι δεν υπάρχει καμία εναλλακτική, ότι τίποτε άλλο δεν μπορεί να γίνει και άρα ότι το καλύτερο που έχουν να κάνουν οι πολίτες είναι συμφιλιωθούν και να λένε «πάλι καλά».
Όμως, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι πολίτες δεν προσυπογράφουν αυτό το «πάλι καλά» και δεν πιστεύουν ότι ζουν στον καλύτερο δυνατό κόσμο. Βιώνουν πραγματικά προβλήματα και έχουν εξίσου πραγματικές αγωνίες για το μέλλον, γνωρίζοντας ότι υπάρχουν εναλλακτικές και είναι θέμα πολιτικής βούλησης εάν θα υπάρξουν μέτρα υπέρ του συνόλου ή μέτρα υπέρ ημετέρων, που ευνοήθηκαν προκλητικά από την κυβερνητική πολιτική, είτε με τη διασπάθιση ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων, είτε με την ανοχή σε πρακτικές καρτέλ και υπερκερδών. Και γι’ αυτόν τον λόγο και επιμένουν τόσο έντονα σε ένα αίτημα πολιτικής αλλαγής.
Η Ν.Δ. ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΠΑΛΙΟ ΚΟΜΜΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΦΥΓΕΙ ΓΙΑΤΙ ΚΑΝΕΙ ΚΑΚΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
ΝΔ: ένα κόμμα σε διαρκή άρνηση της πραγματικότητας
Από την παρουσία διαφόρων στελεχών της Νέας Δημοκρατίας στα μέσα ενημέρωσης προκύπτει ότι μάλλον δεν έχουν ακριβώς επαφή με την πραγματικότητα
Γράφει ο Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος
Τις τελευταίες μέρες διάφορα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας επαναλαμβάνουν με διάφορους τρόπους, και σε συναγωνισμό για το ποιος θα το υπογραμμίσει με τον πιο εξωφρενικό τρόπο, ένα αφήγημα ότι στην Ελλάδα όχι μόνο δεν υπάρχει κρίση κόστους ζωής, αλλά στην πραγματικότητα οι άνθρωποι είναι στην καλύτερη δυνατή οικονομική κατάσταση.
Σύμφωνα με αυτό το αφήγημα στην Ελλάδα δεν είναι ακριβά τα καύσιμα, γιατί εάν ήταν ακριβά, τότε δεν θα βλέπαμε μεγάλη κίνηση στις λεωφόρους της Αθήνας και κυκλοφοριακή συμφόρηση, αλλά οι άνθρωποι θα παρατούσαν τα αυτοκίνητά τους. Αφού δεν τα παρατούν δεν έχουν κανένα πρόβλημα.
Αντίστοιχα, οι άνθρωποι δεν υποφέρουν οικονομικά γιατί βγαίνουν έξω και κυκλοφορούν στους δρόμους και στα μαγαζιά, άρα καταναλώνουν και επομένως έχουν λεφτά. Εάν δεν είχαν θα κάθονταν στο σπίτι και θα ψόφαγαν της πείνας.
Και βέβαια οι άνθρωποι δεν υποφέρουν από την ακρίβεια επειδή δεν μπορούσες το καλοκαίρι να βρεις ελεύθερη ξαπλώστρα, διότι προφανώς εάν δεν είχαν λεφτά δεν θα πήγαιναν στην παραλία.
Όλα αυτά δεν λέγονται ως αστεία σε κακής ποιότητας παράσταση. Λέγονται στα σοβαρά. Διατυπώνονται ως επιχειρήματα για να αποδειχτεί ότι όσοι μιλούν για ακρίβεια και για κοινωνική δυσαρέσκεια το κάνουν επειδή είναι μεμψίμοιροι και θέλουν να μην αφήσουν την κυβέρνηση να παράγει το έργο της.
Προφανώς και λέγοντάς τα αυτά αγνοούν την ίδια την πραγματικότητα, ή απλώς την προσπερνάνε. Γιατί η πραγματικότητα είναι ότι εάν κάποιος δεν μπορεί να πάει στη δουλειά του παρά μόνο με αυτοκίνητο, τότε θα αναγκαστεί να το πάρει και θα υπάρξει και κυκλοφοριακό πρόβλημα και ταυτόχρονα αυτό θα του κοστίσει πολύ περισσότερο και αυτό το κόστος θα σημαίνει ότι θα αναγκαστεί να στερηθεί κάτι άλλο.
Το ίδιο ισχύει για το εάν οι άνθρωποι βγαίνουν από τα σπίτια τους, πηγαίνουν σε καταστήματα ή ακόμη και σε παραλίες ή καφετέριες. Αυτές είναι στοιχειώδεις ανάγκες τις οποίες από ένα σημείο και μετά δεν μπορεί κάποιος να μην καλύψει. Αυτό δε, σημαίνει ότι εάν όλες αυτές οι υπηρεσίες κοστίζουν πολύ περισσότερο, όπως συμβαίνει σήμερα, τότε το κόστος είναι μεγάλο και πάλι θα αναγκαστούν να στερηθούν κάτι άλλο.
Και βέβαια ακόμη και εάν υποθέσουμε ότι αυτή τη στιγμή οι άνθρωποι βγάζουν ως μισθό και εισόδημα παραπάνω από όσο έβγαζαν το 2019, ταυτόχρονα βλέπουν αυτό το επιπλέον εισόδημα να εξανεμίζεται πολύ πιο γρήγορα, να αναγκάζονται παρότι παίρνουν περισσότερα να κάνουν αυστηρές επιλογές και κάποια πράγματα να τα στερούνται, ξεκινώντας από το γεγονός ότι δεν τους μένουν πολλά για αποταμίευση.
Επιπλέον, οι άνθρωποι δεν ζουν σε γυάλα. Δεν παρατηρούν μόνο τις αυξημένες τιμές στο βενζινάδικο ή το σουπερμάρκετ, την απτή απόδειξη ενός πληθωρισμού σε άνοδο όπως επιβεβαιώνει και η ΕΛΣΤΑΤ. Την ίδια στιγμή ακούνε ειδήσεις και καταλαβαίνουν ότι μπαίνουμε σε μια περισσότερο ασταθή περίοδο, με υπαρκτούς κινδύνους για γεωπολιτικές εξελίξεις που θα έχουν επίπτωση και στο κόστος ενέργειας, άρα και στους «οικογενειακούς προϋπολογισμούς».
Και αυτό τους δημιουργεί ανασφάλεια. Γιατί οι άνθρωποι που όντως ζουν από τον μόχθο τους δεν θέλουν απλώς να μπορούν να τα βγάζουν πέρα τώρα, θέλουν να έχουν και την αίσθηση ότι θα συνεχίσουν να τα βγάζουν πέρα και στο μέλλον. Και ως προς αυτό τα πράγματα γίνονται όλο και πιο δύσκολα. Για να μην αναφερθούμε και σε άλλα γεγονότα που γεννούν ανησυχία στους ανθρώπους και τους κάνουν να μην αισθάνονται αισιοδοξία για το μέλλον, όπως είναι η κατάσταση με το σύστημα υγείας και η αγωνία για το τι θα γίνει εάν συμβεί κάτι στους ίδιους ή σε ένα οικείο πρόσωπο.
Όλα αυτά τα καταλαβαίνει η κοινωνία και γι’ αυτό τον λόγο ιεραρχεί ψηλά το πρόβλημα της ακρίβειας και είναι τόσο δυσαρεστημένη με την κυβέρνηση και τις πολιτικές της. Δεν είναι επειδή είναι «μίζερη». Το ακριβώς αντίθετο: είναι μια κοινωνία που το 2019 είχε πραγματική αισιοδοξία ότι τα χειρότερα είχαν περάσει και ότι η χώρα επανερχόταν στην κανονικότητα και ένα μέλλον πιο προβλέψιμο. Είναι μια κοινωνία που άντεξε και την πανδημία και τις μετέπειτα μεγάλες αναστατώσεις, ακριβώς επειδή πίστευε ότι παρ’ όλα αυτά μπορούν τα πράγματα να πάνε καλύτερα. Και που τώρα συνειδητοποιεί ότι όχι μόνο δεν πάνε καλύτερα, αλλά ξαναμπαίνει σε έναν κύκλο κρίσης και ανασφάλειας. Κάτι που αισθάνεται καθημερινά, ακόμη και όταν οδηγεί, πηγαίνει στα καταστήματα ή κατεβαίνει στην παραλία.
Προφανώς όλα αυτά δεν σημαίνουν κάτι για βουλευτές και στελέχη της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη που επιμένουν ότι ζούμε στον καλύτερο δυνατό κόσμο. Ή, για να πούμε την αλήθεια, ξέρουν πολύ καλά τι σημαίνουν, αλλά προσπαθούν να εμπεδώσουν την αντίληψη ότι δεν υπάρχει καμία εναλλακτική, ότι τίποτε άλλο δεν μπορεί να γίνει και άρα ότι το καλύτερο που έχουν να κάνουν οι πολίτες είναι συμφιλιωθούν και να λένε «πάλι καλά».
Όμως, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι πολίτες δεν προσυπογράφουν αυτό το «πάλι καλά» και δεν πιστεύουν ότι ζουν στον καλύτερο δυνατό κόσμο. Βιώνουν πραγματικά προβλήματα και έχουν εξίσου πραγματικές αγωνίες για το μέλλον, γνωρίζοντας ότι υπάρχουν εναλλακτικές και είναι θέμα πολιτικής βούλησης εάν θα υπάρξουν μέτρα υπέρ του συνόλου ή μέτρα υπέρ ημετέρων, που ευνοήθηκαν προκλητικά από την κυβερνητική πολιτική, είτε με τη διασπάθιση ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων, είτε με την ανοχή σε πρακτικές καρτέλ και υπερκερδών. Και γι’ αυτόν τον λόγο και επιμένουν τόσο έντονα σε ένα αίτημα πολιτικής αλλαγής.
![Ρωμαϊκή τοιχογραφία που απεικονίζει έναν κυνηγό με ένα λιοντάρι. [Credit: Museo Nacional de Arte Romano (MNAR) / Wikimedia Commons]](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjSkWoe-AuZBcX-OH26la0mC7eLeQy_njIT7v8z2bYOFqguIi2iWgkd8aqngzwvFS3YLe05n1c1Dowrd-3hPpYbODxNth0W1201PDEwrtPSEuQWoSWcf6OxrUHXB8BG0JFiBqLyRoR18-MpBf_7Fz3bOj8RPVAxN7Yt0GWaAnsFVHezhveNfaWgUQ0syCM/s1280/Romi_Liontaria2.webp "Ρωμαϊκή τοιχογραφία που απεικονίζει έναν κυνηγό με ένα λιοντάρι. [Credit: Museo Nacional de Arte Romano (MNAR) / Wikimedia Commons]")
