Babell: 24 Sonatas for Oboe, Violin, Flute and Basso Continuo

Το Λονδίνο στις αρχές του 18ου αιώνα ήταν μια πόλη που εμπνεόταν από τη μουσική: η ιταλική όπερα κυριαρχούσε στα νεόκτιστα θέατρα, οι χοροί γαλλικού τύπου έφεραν φινέτσα στα σαλόνια και η παράδοση των αγγλικών καθεδρικών ναών είχε προσαρμοστεί πλήρως σε ένα τοπικό στiλ σύνθεσης κειμένων. Μέσα από αυτό το ζωντανό ηχοτοπίο αναδύθηκε ο William Babell (περίπου 1690-1723) - ένας Άγγλος μουσικός με αξιοσημείωτη ευελιξία, του οποίου η λαμπρότητα στα πλήκτρα και τα εκφραστικά έργα μουσικής δωματίου αποτύπωναν το πνεύμα του τόπου και της εποχής του.

Ο πρώτος δάσκαλος του Μπάμπελ ήταν ο πατέρας του, φαγκότο στην ορχήστρα του Θεάτρου Drury Lane. Ακολούθησε γρήγορα τα βήματα του πατέρα του, παίζοντας στην ιδιωτική μπάντα του Βασιλιά Γεωργίου Α΄ και διορίστηκε οργανίστας στο All Hallows, Bread Street, θέση που διατήρησε μέχρι τον πρόωρο θάνατό του. Η φήμη του ως βιρτουόζου του πληκτρολογίου ήταν ευρέως διαδεδομένη. Ο Γιόχαν Μάθεσον εξυμνούσε το παίξιμό του στο όργανο ως ανώτερο ακόμη και από αυτό του Χαίντελ.

Όσο για τη δική του μουσική, τα κύρια σωζόμενα απομεινάρια της είναι αυτές οι δύο συλλογές σονάτων που χρονολογούνται από το 1716 και το 1720. Σχεδιάστηκαν για όμποε ή βιολί με κοντίνουο. Οι μουσικοί της Cappella Musicale Enrico Stuart έχουν υιοθετήσει μια αρκετά φιλελεύθερη προσέγγιση, μοιράζοντας το μελωδικό μέρος στις διαφορετικές σονάτες μεταξύ βιολιού, φλάουτου και όμποε, οι οποίες υποστηρίζονται από μια πλούσια ομάδα κοντίνουο από φαγκότο, τσέλο και τσέμπαλο ή όργανο. Η λιγότερο ελκυστική πτυχή αυτής της λύσης είναι η ποικιλία της σε όλη την ακολουθία των 24 σονάτων.

Η επιρροή του Αρκάντζελο Κορέλι – του Ρωμαίου βιολονίστα-συνθέτη, του οποίου οι σονάτες Έργο 5 (που δημοσιεύθηκαν το 1700) διαμόρφωσαν μεγάλο μέρος του στιλ μουσικής δωματίου του 18ου αιώνα σε όλη την Ευρώπη – είναι εμφανής στην προσέγγιση του Μπάμπελ. Η δομή της σονάτας του Μπάμπελ – ειδικά η αργή-γρήγορη εναλλαγή, οι αναλογίες των κινήσεων και η ρυθμική χειρονομία – φέρουν τη σφραγίδα αυτού του κορελιανού μοντέλου, αν και με αγγλική ελαφρότητα και μια φινέτσα για διακόσμηση. Αυτή η διασκευή όχι μόνο αναδεικνύει την οργανική ποικιλομορφία στην καρδιά των δύο τόμων σονάτων, αλλά και θυμίζει την εμπειρία ενός λονδρέζικου σαλόνιου του 18ου αιώνα, όπου βιολί, όμποε και φλάουτο θα μπορούσαν να διαδέχονται άψογα το ένα το άλλο σε μια βραδιά μουσικής δωματίου.

 

                                            Tracklist:

 

Sonata in G Minor, No. 1:
0:00:00 I. Adagio-Allegro
0:02:02 II. Allegro
0:03:19 III. Adagio
0:05:16 IV. Allegro
0:06:36 V. Largo
0:08:54 VI. Presto

Sonata in E-Flat Major, No. 2:
0:10:03 I. Adagio
0:13:14 II. Siciliana
0:15:16 III. Adagio
0:17:35 IV. Presto

Sonata in G Minor, No. 3:
0:19:24 I. (Without Tempo Indication)
0:21:20 II. Airq
0:22:45 III. Hornpipe
0:24:18 IV. Giga

Sonata in B-Flat Major, No. 4:
0:25:14 I. Round O
0:26:53 II. Gavott

Sonata in G Major, No. 5:
0:28:13 I. Adagio
0:30:31 II. Vivace
0:32:46 III. Allegro

Sonata in C Minor, No. 6:
0:34:35 I. Adagio
0:37:01 II. Vivace
0:39:02 III. Largo
0:42:44 IV. Presto

Sonata in F Major, No. 7:
0:44:21 I. Adagio
0:46:44 II. Allegro
0:48:38 III. Adagio
0:49:31 IV. Allegro

Sonata in E-Flat Major, No. 8:
0:51:11 I. Adagio
0:53:42 II. Allegro
0:54:43 III. Adagio
0:57:28 IV. Allegro
0:59:58 V. Adagio
1:03:42 VI. Presto

Sonata in C Minor, No. 9:
1:05:23 I. Largo
1:07:14 II. Allegro
1:09:44 III. Adagio
1:11:36 IV. Allegro

Sonata in B-Flat Major, No. 10:
1:13:28 I. Adagio
1:15:31 II. Allegro
1:17:50 III. Adagio
1:20:56 IV. Presto

Sonata in C Minor, No. 11:
1:22:31 I. Adagio
1:24:43 II. Spirittuoso
1:25:45 III. Adagio
1:27:57 IV. Presto

Sonata in B-Flat Major, No. 12:
1:29:07 I. Adagio
1:31:08 II. Vivace
1:33:08 III. Adagio
1:35:16 IV. Presto

Sonata in B-Flat, No. 1:
1:36:39 I. Adagio
1:38:24 II. Vivace
1:40:19 III. Adagio (Attacca)
1:41:11 IV. Allegro

Sonata in C Minor, No. 2:
1:42:29 I. Adagio
1:48:03 II. Allegro
1:50:07 III. Poco Largo/Adagio
1:55:20 IV. Allegro

Sonata in C Minor, No. 3:
1:57:14 I. Adagio
2:00:21 II. Vivace
2:02:16 III. Largo
2:05:11 IV. Presto

Sonata in G Minor, No. 4:
2:07:00 I. Adagio
2:10:03 II. Vivace
2:11:40 III. Adagio
2:13:49 IV. Allegro

Sonata in E-Flat Major, No. 5:
2:14:59 I. Adagio
2:19:02 II. Allegro
2:21:17 III. Adagio
2:22:37 IV. Presto

Sonata in F Major, No. 6:
2:24:54 I. Adagio
2:27:12 II. Vivace
2:28:05 III. Adagio
2:30:32 IV. Allegro

2:38:59 Sonata in B-Flat Major, No. 7
2:40:55 Sonata in E-Flat Major, No. 8
2:46:19 Sonata in B-Flat Major, No. 9
2:53:57 Sonata in E-Flat Major, No. 10
3:03:02 Sonata in G Minor, No. 11
3:10:24 Sonata in C Minor, No. 12

 

Ο Μάκης Καραγιάννης στο "Μας Αφορά" του Γ.Μαγκριώτη (Συνέντευξη)

Ο Μάκης Καραγιάννης ,  καθηγητής  μαθηματικός που μόλις αφυπηρέτησε από τη Δημόσια Εκπαίδευση , αλλά και εξαίρετος  πεζογράφος και κριτικός,  έδωσε μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη στον Γιάννη Μαγκριώτη.

Πρόκειται για μία  ειλικρινή αποτύπωση της πολλαπλής κρίσης που διαπερνά το Δημόσιο Σχολείο .Η Κρίση αυτή  είναι πολυδιάστατη και αφορά τη φοβική προκατάληψη για τα μαθηματικά ,  τη  γλωσσική πενία των μαθητών που αυξάνεται από την έλλειψη ενδιαφέροντος για την ανάγνωση βιβλίων,  το ξεπερασμένο και γραφειοκρατικό σύστημα μέσα στο οποίο διδάσκουν πολλοί προσοντούχοι καθηγητές , τα ακατάλληλα (ξεπερασμένα εν πολλοίς)  βιβλία, τα παράλογα σε απαιτήσεις θέματα στις Πανελλαδικές Εξετάσεις, την απουσία  ουσιαστικής αξιολόγησης των εκπαιδευτικών κ.ά. 

Δυστυχώς, ο "οικοδεσπότης" του έχασε τη μεγάλη ευκαιρία να επεκτείνει τη συζήτηση στο κλίμα αυταρχισμού και καταπίεσης του σύγχρονου σχολείου , το απαράδεκτο μισθολόγιο , αλλά  και στο άλλο μεγάλο πάθος του συνομιλητή του , τη Λογοτεχνία, τομέα στον οποίο διαπρέπει   εδώ και πολλά χρόνια ο Μάκης Καραγιάννης.Λίγες μόνο κουβέντες στο τέλος της εκπομπές δεν ήταν αρκετές...

Περισσότερα για τον άνθρωπο και τον συγγραφέα: 

α. Μάκης Καραγιάννης/Βικιπαίδεια

*******************

β. Μάκης Καραγιάννης (προσωπικό Blog)

 

Προκλητικές αυξήσεις μισθών στους εκ Δεξιών καθημένους του (εκάστοτε) «Κυρίου»

 

1. Γιώργος Καρελιάς : «Ευλόγησον, Δέσποτα, την αύξησή σου»!

2. 

ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ

(1874-1974) 

 

Πρωτοχρονιάτικο 

Σαράντα σβέρκοι βοδινοί με λαδωμένες μπούκλες, 

σκεμπέδες σταυροθόλωτοι και βρόμιες ποδαρούκλες, 

ξετσίπωτες, ακαμάτηδες, τσιμπούρια και κορέοι

ντυμένοι στα μαλάματα κι επίσημοι κι ωραίοι.

 

Σαράντα λύκοι με προβιά (γι’ αυτούς βαρά η καμπάνα)

 καθένας γουρουνόπουλο, καθένας νταμιτζάνα! 

Κι απέ ρεβάμενοι βαθιά ξαπλώσανε στο τζάκι 

κι αβάσταγες ενιώσανε φαγούρες στο μπατζάκι.

Όξ’ ο κοσμάκης φώναζε: «Πεινάμε τέτοιες μέρες» 

γερόντοι και γερόντισσες, παιδάκια και μητέρες·

 κι οι των επίγειων αγαθών σφιχτοί νοικοκυραίοι

 ανοίξαν τα παράθυρα και κράξαν: «Είστε αθέοι». 

3.

 

ΦΟΡΟΣ ΤΙΜΗΣ ΣΤΙΣ ΚΑΠΝΕΡΓΑΤΡΙΕΣ ΤΗΣ ΣΕΒΙΛΛΗΣ -Humo/Καπνός - Ballet flamenco de Rafaella Carrasco - ARTE Concert

Humo - Ballet flamenco de Rafaella Carrasco - ARTE Concert

 Ηχογραφημένο στις 24 Μαΐου 2026, στο Teatro de la Maestranza στη Σεβίλλη, το Humo/ Καπνός σηματοδοτεί την πολυαναμενόμενη επιστροφή της χορογράφου Rafaela Carrasco. Αυτή η νέα παράσταση αποκτά πλήρη εμβέλειά της στην ίδια την πόλη όπου γεννήθηκε ο θρύλος της Κάρμεν.

 Το 1813, σχεδόν 6.000 γυναίκες εντάχθηκαν στο εργατικό δυναμικό του Βασιλικού Εργοστασίου Καπνού της Σεβίλλης, προσθέτοντάς τες στους 23.000 κατασκευαστές πούρων που ήταν διάσπαρτοι σε όλη την Ισπανία. 

Αυτές οι γυναίκες, πραγματικές μορφές που έγιναν μυθικές, ενέπνευσαν τον χαρακτήρα της Κάρμεν. Το Humo – Ο  καπνός – αναδύεται σαν μια ανάσα μνήμης προς τιμήν αυτών των γυναικών. Στη σκηνή, εννέα χορεύτριες ενσαρκώνουν ισάριθμα ταξίδια μέσα από ένα μοναδικό χορογραφικό και μουσικό στιλ. Ο χορός και το τραγούδι αποκαλύπτουν πολλαπλές πραγματικότητες, συχνά αμφισβητώντας τα γυναικεία στερεότυπα που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά.

 Μέσα από αυτή τη δημιουργία, η Rafaela Carrasco αποκαλύπτει  τη  βαθιά σκέψη της  για την γυναικεία κατάσταση και την εξέλιξή της. Οι χαρές και οι αγώνες αυτών των κοριτσιών που αγαπούν το τσιγάρο εξακολουθούν να αντηχούν σήμερα, υπενθυμίζοντάς μας ότι  η αληθινή Κάρμεν παραμένει διαχρονική. 

Ανάμεσα στη μνήμη της εργατικής τάξης, την ανδαλουσιανή φαντασία και τη δύναμη του φλαμένκο, το Humo δίνει ένα πρόσωπο σε εκείνους που η ιστορία έχει συχνά αφήσει στις σκιές, πέρα ​​από τους μύθους και τη λαογραφία. 

Γυρίστηκε στις 24 Μαΐου 2026 στο Teatro de la Maestranza στη Σεβίλλη της Ισπανίας.

 [ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΜΕΧΡΙ 02/06/2027]

 

Arena di Verona Gala/Παγκόσμιοι Πρωταθλητές, η Ιταλία λατρεύει την Unesco - Ιούνιος 2026

Παγκόσμιοι Πρωταθλητές, η Ιταλία λατρεύει την Unesco 

Βερόνα, 5 Ιουνίου 2026 

Ένα πρωτοφανές θέαμα, όπου η Αρένα της Βερόνα είναι εξαιρετικά διακοσμημένη με δύο υπέροχα σκηνικά αφιερωμένα στην Όπερα και την Ιταλική Κουζίνα. Σημαντικοί Ιταλοί και διεθνείς μουσικοί καλεσμένοι γιόρτασαν την κληρονομιά της Ιταλίας στην UNESCO και εγκαινίασαν  την υποψηφιότητα του κλασικού ναπολιτάνικου τραγουδιού. 

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από το Ίδρυμα Arena di Verona, με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Υπουργείο Γεωργίας, το Υπουργείο Τουρισμού, το Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Αθλητισμού. Παρουσιάζει η Milly Carlucci. Με τη συμμετοχή του Paolo Belli.

 

Harry Jaggard: Επισκέφτηκα την πιο μισητή χώρα του κόσμου

Harry Jaggard:

Επισκέφτηκα την πιο μισητή χώρα του κόσμου 

1. Η άφιξη και ο έλεγχος στο αεροδρόμιο

Το βίντεο ξεκινά με την άφιξη του Harry στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν του Τελ Αβίβ. Εκεί έρχεται αντιμέτωπος με τις εξαιρετικά αυστηρές διαδικασίες ασφαλείας του Ισραήλ. Περνά από πολύωρη και εξονυχιστική ανάκριση (grilling) από τις αρχές μετανάστευσης, οι οποίες τον ρωτούν επίμονα για τους σκοπούς του ταξιδιού του, τις προηγούμενες ταξιδιωτικές του χώρες και τις προθέσεις του.
2. Η ζωή στους δρόμους του Τελ Αβίβ

Αφού καταφέρνει να περάσει τον έλεγχο, εξερευνά την πόλη του Τελ Αβίβ. Περπατά στους δρόμους, επισκέπτεται τις τοπικές αγορές και συνομιλεί τόσο με μόνιμους κατοίκους όσο και με τουρίστες.

    Προσπαθεί να καταγράψει δυναμικά πώς κυλάει η καθημερινή, «φυσιολογική» ζωή στην πόλη εν μέσω της γεωπολιτικής έντασης.

Συνομιλεί, προσπαθώντας να κρατήσει την ψυχραιμία του,με μία φανατική σιωνίστρια, που λατρεύει τον Νετανιάχου και την ηγεσία της χώρας , δικαιολογώντας έως εντελώς φυσικά όσα τερατώδη έχουν διαπράξει στη Γάζα και αφήνουν να γίνονται ακόμα εκεί και στη Δυτική όχθη
    Επισκέπτεται ιστορικά σημεία, όπως το Independence Hall (την αίθουσα όπου ανακηρύχθηκε η ανεξαρτησία του Ισραήλ το 1948).

3. Μετάβαση στην Ιερουσαλήμ και τη Δυτική Όχθη

Στη συνέχεια, ο Harry συναντιέται με έναν συνδρομητή του καναλιού του, Άραβα Ισραηλινό και μουσουλμάνο, έναν από τα δύο εκατομμύρια που έχει το Ισραήλ, και ταξιδεύει προς την Ιερουσαλήμ.

    Εξερευνά την Παλιά Πόλη και τις παραδοσιακές αγορές της.

    Το βίντεο περιλαμβάνει συζητήσεις γύρω από την κατάσταση στη Δυτική Όχθη και την Παλαιστίνη, ενώ ο ίδιος άγοράζει πράγματα από Παλαιστίνιους μικροϊδιοκτήτες επιχειρήσεων (ξεναγούς, οδηγούς ταξί και καταστηματάρχες) με τους οποίους έρχεται σε επαφή.

4. Στιγμές έντασης

Κατά τη διάρκεια της περιήγησής του στις αγορές και στα θρησκευτικά/ιστορικά μνημεία της Ιερουσαλήμ, το κλίμα γίνεται σε κάποια μέρη   τεταμένο, λόγω των επιθέσεων φανατικών σιωνιστών εναντίον παλαιστινιακών μαγαζιών, αναδεικνύοντας την έντονη στρατιωτική παρουσία, την καχυποψία και τις βαθιές κοινωνικοπολιτικές διαιρέσεις που επικρατούν στην περιοχή ανάμεσα στους πενόμενους λόγω αναγκαστικής ανεργίας και απροστάτευτους Παλιστίνιους και τους προνομιούχους δυνάστες τους Εβραίους.
 Ο δημιουργός χρησιμοποιεί τον clickbait τίτλο «Η πιο μισητή χώρα» για να αναδείξει την τεράστια παγκόσμια πόλωση γύρω από το κράτος του Ισραήλ (ειδικά με βάση τις πρόσφατες διεθνείς εξελίξεις). Στόχος του βίντεο είναι να δείξει την αντίθεση ανάμεσα στην πολιτική/στρατιωτική πραγματικότητα και στην καθημερινή ζωή των απλών ανθρώπων (Ισραηλινών και Παλαιστινίων) που προσπαθούν να επιβιώσουν και να εργαστούν στην περιοχή.

 

Chapters:
0:00 Pack your bags boys, we're going to Israel & Palestine!
1:30 Got in trouble at airport immigration 
4:20 Got seriously grilled at Tel Aviv, Israel
12:24 We talked about the West Bank
14:10 Explored more of the streets of Israel
19:08 Speaking to locals and tourists at the market
22:38 How's normal life here like?
25:39 The Independence Hall (Israel) 
26:33 Meeting up with a subscriber; Going to Jerusalem 
30:30 Exploring Jerusalem
32:34 Things got a bit tensed...
35:20 Exploring the markets

 

Ρόδο αμάραντο...

 

Φίλος έδωσε σε φίλο τριαντάφυλλο με φύλλο,

Φίλε , μην κρατάς μόνος σου το φύλλο,

 δώσ΄το  και σε άλλο φίλο

και ο φίλος παρευθύς  σε έναν άλλο φίλο 

να το δώσει με πολύ  μεγάλο ζήλο

ώσπου να μην απομείνει ούτε ένας  φίλος 

που να μην του δώσει ρόδο κάποιος  δικός μας  φίλος.

 

-Κατάλαβες , Λίνα μου γιατί όλοι θέλουν

να κόβουν μυρωμένα τριαντάφυλλα 

από τον ροδώνα μας ; 

-Πρόεδρε, είσαι ρόδο αμάραντο! 

 

                                                           Gerontakos , Ιούνιος 2026

 

 

Θανάσης Καρτερός: «Βίοι σκανδάλων και συγγενών.Γενικά μοιράζονται και μοιράζουν χρήμα. Πολύ χρήμα, αν κρίνουμε από τα νούμερα που βλέπουν το φως της δημοσιότητας»(efsyn.gr)

Dance with Rodin/ Χορεύοντας με τον Ροντέν - Ballet Julien Lestel

Dance with Rodin - Ballet Julien Lestel
A film by Patrick Lauze
Choreography - Julien Lestel
Performers - Ballet Julien Lestel

Music:
Iván Julliard
Ólafur Arnalds
A Winged Victory For The Sullen
Αφού διασκεύασε τμήματα της χορογραφίας του σε διάσημα μουσεία του Παρισιού, ο χορογράφος Julien Lestel εργάζεται τώρα πάνω σε μια νέα δημιουργία εμπνευσμένη από τα έργα του Ροντέν.
Ιδιαίτερα εμπνευσμένος από τον διάσημο γλύπτη, αυτό που τον γοητεύει πάνω απ' όλα είναι η κίνηση που αναδύεται από όλα τα έργα του. Χωρίς να αναζητά  την ομοιότητα με κάθε κόστος ούτε την ιδανική ομορφιά, ο Ροντέν απεικονίζει τη χειρονομία, τον ρυθμό και την ορμή που αποκαλύπτουν την ποικιλομορφία της ανθρώπινης έκφρασης. Ο Ροντέν ήθελε να κάνει τα πράγματα πραγματικά και, πέρα ​​από τα φαινόμενα, να αποκαταστήσει την αλήθεια του σώματος.
Πέρα από τα ζητήματα ανατομικής ακρίβειας, το σώμα ως όχημα έκφρασης των κινήσεων της ψυχής και των παθών, αλλά και ως στήριγμα για τις φαντασιώσεις του καλλιτέχνη, αποτελεί στην πραγματικότητα, σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του, μια ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης στην αναζήτησή του για μια τελειότητα που συνδυάζει την ομορφιά του αρχαίου ιδανικού και το μυστήριο της φύσης. Αυτή η μελλοντική δημιουργία θα επικεντρωθεί στα ζητήματα της παρόρμησης, της πτήσης, της βαρύτητας και της ισορροπίας.

 

Πέθανε ο εμβληματικός καλλιτέχνης του εικοστού αιώνα David Hockney (1937-2026)

1.Ντέιβιντ Χόκνεϊ: Πέθανε ένα από τα σύμβολα της Τέχνης του εικοστού αιώνα(efsyn.gr) ...

David Hockney Painting School: School of London
Field: painting, design, drawing, photography
Art institution: Royal Academy of Arts (RA), London, UK

Nationality: British

Art Movement: Pop Art

Art Movement: Pop Art

****************************** 

2. David Hockney/Wikipedia

Painting School: School of London
Field: painting, design, drawing, photography
Art institution: Royal Academy of Arts (RA), London, UK

Ο Ντέιβιντ Χόκνεϊ  ήταν  Βρετανός ζωγράφος γνωστός για τις απεικονίσεις της ζωής στο Λος Άντζελες, μια γοητεία που ξεκίνησε από την παιδική του ηλικία και συνεχίστηκε όταν επισκέφθηκε τη Δυτική Ακτή το 1964. 

Ο Χόκνεϊ αποτυπώνει το ηδονιστικό πνεύμα, τον πολιτισμό, τις δραστηριότητες και το κλίμα της πόλης στους ποπ αρτ πίνακές του. «Προτιμώ να ζω με χρώμα», λέει για την απόφασή του να μετακομίσει εκεί. Αυτή η μετακόμιση τον μεταφέρει από την ελαιογραφία στην ακρυλική ζωγραφική, η οποία δίνει απαλές και λαμπερές αποχρώσεις στα έργα του, όπως στη σειρά του «Πισίνες».

 Εργάζεται με χαρακτική, φωτογραφία, σχέδιο στο iPad, ενδιαφέρεται για τη σκηνογραφία και αναφέρει τον Πάμπλο Πικάσο και τον Ανρί Ματίς ως τις επιρροές του. 

Γεννημένος στις 9 Ιουλίου 1937 στο Μπράντφορντ του Γιορκσάιρ της Αγγλίας, ο Χόκνεϊ φοίτησε στο φημισμένο Βασιλικό Κολλέγιο Τέχνης με τον Αμερικανό RB Kitaj και παρακολούθησε μαθήματα με επισκέπτες καλλιτέχνες όπως ο Φράνσις Μπέικον και ο Πίτερ Μπλέικ. Σήμερα ο Χόκνεϊ περνάει τον περισσότερο χρόνο του στην ύπαιθρο του East Riding στο Γιορκσάιρ και συνεχίζει να ζωγραφίζει σε εξωτερικούς χώρους.

*****************************

 

******************************* 

3 . Πενήντα (50) εκτυφλωτικά έργα τέχνης του David Hockney σε υψηλή ανάλυση

 **************************

ΔΕΙΤΕ :David Hockney Reloaded

Soundtrack: Robert Schumann Six Concert-Studies on Caprices by Paganini Op. 10 I: Allegro molto II: Non troppo lento III: Vivace IV: Maestoso V: Without tempo indication VI: Sostenuto-Allegro Nicolai Petrov, piano Live recording, 1981

ΣΚΑΝΔΙΝΑΒΙΚΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ/«Παρτίδα θανάτου»: το Ελσίνκι ως μία σκακιέρα εγκλημάτων

 

ΠΑΡΤΙΔΑ ΘΑΝΑΤΟΥ

Δημοσιεύθηκε την 9 Ιουνίου, 2026 στο  nordiccrimefiction

Παρτίδα θανάτου (Merkitty)

του Max Seeck (μτφ. R.P. Pulkkinen, Μ. Μαρτζούκου)

Memento, 2026

Μετά τα βιβλία με κεντρικό χαρακτήρα την Τζέσικα Νίεμι, ο Max Seeck αρχίζει μια νέα σειρά με πρωταγωνιστή τον πρώην προφάιλερ της Ασφάλειας Μίλο Πέρχο. Το μυθιστόρημα Παρτίδα θανάτου εκδόθηκε στη Φινλανδία το 2024 και το δεύτερο της σειράς, το Petetty, έναν χρόνο αργότερα. Από τα βιβλία της προηγούμενης σειράς έχουν κυκλοφορήσει στην Ελλάδα τα Κυνηγός μαγισσών (2020) και Δίκτυο (2022) από τις εκδόσεις Λιβάνη.

Μια νύχτα του Νοεμβρίου, σε ένα πάρκο του Ελσίνκι, δίπλα στη θάλασσα, βρίσκεται το πτώμα μιας νεαρής γυναίκας που είναι καλυμμένο με λευκή μπογιά. Την υπόθεση αναλαμβάνει το Τμήμα Βίαιων Εγκλημάτων και ο επικεφαλής του, θεωρώντας ότι πρόκειται για το πρώτο έγκλημα ενός κατ’  εξακολούθηση δολοφόνου, καλεί τον Μίλο Πέρχο, πρώην πράκτορα της Ασφάλειας και ειδικό στο ψυχολογικό προφίλ των σίριαλ κίλερ, για να βοηθήσει.

Η κατάσταση περιπλέκεται όταν κατά τη νεκροψία ανακαλύπτεται ότι στο λαιμό του θύματος έχει τοποθετηθεί ένα πιόνι σκακιού, ένας μαύρος ίππος. Από την εξέλιξη των ερευνών φαίνεται ότι έχει εμφανιστεί ένας δολοφόνος που μετατρέπει ουσιαστικά το Ελσίνκι σε μια γιγάντια σκακιέρα [ΣΗΜ. 1], και έχει αρχίσει ένα παιχνίδι ζωής και θανάτου, στέλνοντας μηνύματα σε σκακιστική σημειογραφία. Σε αυτή την παρτίδα [ΣΗΜ. 2] κάθε κίνηση συνδέεται με νέο έγκλημα και, καθώς ανακαλύπτονται και άλλα θύματα, το καθένα βαμμένο άσπρο ή μαύρο και με ένα πιόνι στον λαιμό τους, οι ερευνητές πρέπει να βρουν ποια θα είναι η επόμενη κίνηση του δολοφόνου, και να τον σταματήσουν πριν την κάνει και πριν χαθούν και άλλες ζωές.

Ο συγγραφέας δημιουργεί έναν πολύ ενδιαφέροντα πρωταγωνιστή. Ο Μίλο Πέρχο έχει αφήσει τη δουλειά του ως ερευνητή-προφάιλερ της Ασφάλειας, και είναι πλέον ιδιοκτήτης μιας γκαλερί, ενώ εργάζεται ως εξωτερικός σύμβουλος της αστυνομίας όταν τον καλούν σε ιδιαίτερα δύσκολες υποθέσεις. Ο Μίλο έχει, όπως πολλοί ήρωες αστυνομικών μυθιστορημάτων, ένα τραυματικό παρελθόν που σκιάζει τις σχέσεις με τη μητέρα και τον πατριό του, αλλά και προβλήματα στον γάμο του, τα οποία προσπαθεί να διαχειριστεί, με μάλλον πρωτότυπο και όχι ιδιαίτερα επιτυχή τρόπο. Η συμμετοχή του στις έρευνες για τις δολοφονίες τον φέρνει αντιμέτωπο με τις αναμνήσεις του και τον αναγκάζει να συνεργαστεί με την ιατροδικαστή μητέρα του, αλλά και τον, πρώην πράκτορα μυστικών υπηρεσιών, πατριό του -δύο, επίσης, ενδιαφέροντες χαρακτήρες.  Παράλληλα με τη εξέλιξη της ιστορίας, γνωρίζουμε σιγά σιγά τον Μίλο, παρακολουθούμε τις προσπάθειές του να λύσει την υπόθεση και να αντιμετωπίσει τους δαίμονές του. Ο συγγραφέας αποκαλύπτει σταδιακά την προσωπικότητα και άλλων καλοσχεδιασμένων χαρακτήρων (όπως της υπαστυνόμου Μίνκα Λάινερ, μέλους της ομάδας και πολύ ικανής ερευνήτριας) που παίζουν τον ρόλο τους στην υπόθεση, και για κάποιος από τους οποίους θα μάθουμε, προφανώς, περισσότερα, σε επόμενα βιβλία.

Η πλοκή είναι αρκετά σύνθετη, και η αφήγηση, σε γενικές γραμμές, χωρίς φλυαρίες, ενώ τα σύντομα κεφάλαια, από πολλαπλές οπτικές γωνίες και με εναλλαγή του χρόνου (παρελθόντος-παρόντος), που απαιτεί την προσοχή του αναγνώστη, συμβάλλουν στη δημιουργία ενός γρήγορου ρυθμού. Η ένταση αυξάνεται συνεχώς μέχρι το τέλος, ενώ η παράθεση λεπτών ενδείξεων και οι ανατροπές δεν επιτρέπουν να προβλέψουμε τι θα συμβεί, ακόμη και όταν η λύση της υπόθεσης φαίνεται κοντά.

Ο Seeck μάς προσφέρει ένα έντονο, σκοτεινό, συναρπαστικό, καλά δομημένο, «νευρικό», αστυνομικό θρίλερ με κατ’ εξακολούθηση δολοφόνο, χωρίς, ευτυχώς τα στοιχεία μαγείας και αποκρυφισμού της προηγούμενης σειράς. Ένα βιβλίο που θα ικανοποιήσει τους φίλους του υποείδους και δημιουργεί ήδη ενδιαφέρον για το επόμενο της νέας σειράς του.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Εκτός από το Παρτίδα θανάτου υπάρχουν και άλλα αστυνομικά των οποίων η υπόθεση έχει κάποια, οποιουδήποτε είδους, σχέση με το σκάκι. Το γνωστότερο, ίσως, από αυτά είναι το Ο πίνακας της Φλάνδρας του Arturo Pérez-Reverte (2012, μτφ. Β. Χωρεάνθη, Πατάκης).

2. Η παρτίδα στην οποία αναφέρεται ο Seeck στο βιβλίο (βλ. και σ. 390-391) είναι η 9^η από τον αγώνα μεταξύ Φίσερ και Σπάσκι που έγινε στα τέλη του 1992 στην τότε Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας. Στη συγκεκριμένη παρτίδα (άνοιγμα Ρούι Λόπεζ, Παραλλαγή Ανταλλαγής), που έγινε στις  16 Σεπτεμβρίου 1992, νίκησε ο Φίσερ, ο οποίος ήταν και ο νικητής του αγώνα γενικά με 10 νίκες, 5 ήττες και 15 ισοπαλίες (βλ. αναλυτικά https://en.wikipedia.org/wiki/Fischer%E2%80%93Spassky_(1992_match)

Τζον Στάινμπεκ , The grapes of wrath - Τα σταφύλια της οργής: Το εμβληματικό βιβλίο και η θαυμάσια μεταφορά του στον κινηματογράφο (1940)

 

Το magnum opus του Τζον Στάινμπεκ - Σταφύλια της Οργής

1.Τα Σταφύλια της Οργής: Ένα κλασικό αριστούργημα που μένει αναλλοίωτο στο χρόνο...

2.Τα Σταφύλια της Οργής | Τζον Στάινμπεκ | Ηχητικό Βιβλίο ...

YouTube·The Common Reader ·24 Οκτ 2023

3. Η ταινία

The grapes of wrath - Τα σταφύλια της οργής (1940)

Σενάριο: Nunnally Johnson (από το ομώνυμο μυθιστόρημα του John Steinbeck), Σκηνοθεσία: John Ford, Πρωταγωνιστούν: Henry Fonda, Jane Darwell, John Carradine, Διάρκεια: 128΄, Κατηγορία: Δράμα                           

Μια ταινία έκπληξη, δεδομένου ότι γυρίστηκε σε μια εποχή, που ούτε η κυβέρνηση της Αμερικής, ούτε το Χόλιγουντ, ήθελαν ταινίες που ενθάρρυναν τα εργατικά συνδικάτα και επέκριναν τον καπιταλισμό. Βασισμένη στο βιβλίο του Τζον Στάϊνμπεγκ, η ταινία παρακολουθεί την πορεία των αγροτών της Οκλαχόμα, που θύματα της ύφεσης και της καπιταλιστικής απληστίας ξεκινούν για την Καλιφόρνια, προκειμένου ν' αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή. Αν και το απαισιόδοξο φινάλε του βιβλίου αντικαταστάθηκε με μια νότα ελπίδας, η ταινία παραμένει αξιόλογη σε όλα τα επίπεδα. Δικαίως λοιπόν απέσπασε ένα Όσκαρ σκηνοθεσίας, ενώ ήταν υποψήφια σε άλλες τέσσερις κατηγορίες.

Τα σταφύλια της οργής (ταινία, 1940)/Βικιπαίδεια

Τα Σταφύλια της Οργής»: Μια από τις σημαντικότερες αμερικανικές ταινίες που έγιναν ποτέ

Το αριστούργημα του Τζον Στάινμπεκ κι ένας από τους κινηματογραφικούς στύλους του Τζον Φορντ, στέκουν πάντα σαν ορόσημο λαϊκού σινεμά έμπνευσης και βαθιά συγκινητικού ανθρωπισμού.

Από τον Ηλία Δημόπουλο

cinemagazine.gr

Σε μια από τις εντυπωσιακότερες αποδείξεις ευτυχών χολιγουντιανών αντανακλαστικών, η βιομηχανία του σινεμά παρέδωσε μια ταινία βασισμένη σε βιβλίο που είχε εκδοθεί λιγότερο από εννέα μήνες πριν. Βιβλίο που θα χάριζε το Πούλιντζερ στον συγγραφέα του, Τζον Στάινμπεκ, και το Όσκαρ στο σκηνοθέτη της κινηματογραφικής μεταφοράς του, Τζον Φορντ.

Ως συνήθως πολλοί μουρμούραγαν τότε. Πώς, έλεγαν, ένα συντηρητικό στούντιο (η Φοξ) ενός συντηρητικού επικεφαλής (ο Ντάριλ Ζάνουκ) μ’ έναν συντηρητικό σκηνοθέτη στο τιμόνι, θα μπορέσουν να μεταφέρουν μια εξόφθαλμα αριστερή θεματολογία και γραφή στο πανί; Ως συνήθως, εκείνοι που οικειοποιούνται τον ανθρωπισμό θεωρώντας τον άλλη μια αφήγηση που τους κάνει πλεονεκτικούς σ’ έναν κόσμο συντηρητικού αντιδραστισμού, έκαναν λάθος. Ακόμα και ο ίδιος ο Στάινμπεκ, παρά την φυσιολογική του επιφύλαξη απέναντι στην χολιγουντιανή μεταχείριση του υλικού του, ενέδωσε εύκολα βλέποντας κοτζάμ Φορντ να το επιθυμεί διακαώς, τον προικισμένο Νάναλι Τζόνσον στην σεναριογραφή και, βέβαια, τον Χένρι Φόντα στον πρωταγωνιστικό ρόλο που συγκλόνισε τον συγγραφέα όταν είδε πια το έργο.

Τα «Σταφύλια της Οργής» περιγράφουν την διαχρονικότητα δεινών οικονομικού μαρασμού, εργασιακής μετανάστευσης κι εκμετάλλευσης ανθρώπων από εταιρείες. Μια ομάδα ανθρώπων φεύγει από την Οκλαχόμα την εποχή της οικονομικής σύνθλιψης του αμερικανικού κραχ και ταξιδεύει προς την Καλιφόρνια ελπίζοντας σ’ ένα μέλλον. Με επίκεντρο την ομάδα αυτή, την οικογένεια των Τζόουντ, το βιβλίο περιγράφει μια καταραμένη μεσοπολεμική αμερικανική εποχή, τρομερών ανακατατάξεων, αγροτικής αναδιάρθρωσης, κραχ, κλειστών τραπεζών και φοβερής ξηρασίας που όλα μαζί συνέτειναν σε μια, δυστυχώς όχι αδιανόητη και σήμερα, αδιαπέραστη κατάσταση για μεγάλες μάζες του πληθυσμού.

Για τον Φορντ το δραματουργικό σκηνικό ήταν ιδεώδες. Πολύ μακριά από την λογική του σοσιαλιστικού ρεαλισμού και των συλλογικών ηρώων, ο Φορντ διαλέγει την αγαπημένη του ανθρώπινη κοινότητα (μοτίβο αειθαλές στο σύνολο σχεδόν του σινεμά του), διεισδύει στους μηχανισμούς της, πλησιάζει με απέραντη συμπάθεια την ανθρώπινη ιδιοσυγκρασία, τιμά το ένστικτο του δικαίου που έχει ο καθένας μας, ενοχλείται από την βάναυση παρέμβαση υπηρετών μιας απάνθρωπης καπιταλιστικής λογικής στη ζωή της κοινότητας, δυσπιστεί στις δομές μιας «νέας εποχής» και εστιάζει με μεγάλη δραματική ένταση στα πρόσωπα ηρώων μιας καθημερινότητας στην οποία τα θύματα δεν συνέβαλαν.

Συνεχίστε:

«Τα Σταφύλια της Οργής»: Μια από τις σημαντικότερες αμερικανικές ταινίες που έγιναν ποτέ

Η Apple αποκαλύπτει την «Apple Intelligence» με ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης της Google! Τα οφέλη για τον άνθρωπο και το περιβάλλον

 

Η Apple ίσως μόλις σκότωσε το δράκο της ΑΙ

LiFO Team

lifo.gr

 

 4–5 λεπτά

---

Η στρατηγική της Apple να ενσωματώσει την τεχνητή νοημοσύνη (AI) απευθείας στο λειτουργικό της σύστημα, είναι μια μετωπική επίθεση στα επιχειρηματικά μοντέλα των κολοσσών της αγοράς, όπως η OpenAI, η Google και η Microsoft.

LIFOTEAM

6 ΩΡΕΣ ΠΡΙΝ

Η στρατηγική της Apple να ενσωματώσει την τεχνητή νοημοσύνη (AI) απευθείας στο λειτουργικό της σύστημα, δίνοντας έμφαση στην τοπική εκτέλεση (on-device AI), αναδιαμορφώνει εκ βάθρων το τεχνολογικό οικοσύστημα. Η κίνηση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια νέα προσθήκη χαρακτηριστικών, αλλά μια μετωπική επίθεση στα επιχειρηματικά μοντέλα των κολοσσών της αγοράς, όπως η OpenAI, η Google και η Microsoft.

Η Apple επιδιώκει με αυτόν τον τρόπο να καταστήσει το AI μια αόρατη, πλην όμως πανταχού παρούσα, υποδομή των συσκευών της. Αντί να βασίζεται αποκλειστικά σε τεράστια, ενεργοβόρα μοντέλα στο cloud, το βάρος πέφτει σε εξειδικευμένα μοντέλα που τρέχουν τοπικά στους επεξεργαστές Apple Silicon (M-series και A-series).

Το οικονομικό πλεονέκτημα είναι μεγάλο. Για τον τελικό χρήστη, η βασική πρόσβαση είναι δωρεάν ή περιλαμβάνεται στο κόστος της συσκευής, εξαλείφοντας την ανάγκη για μηνιαίες συνδρομές σε τρίτες εφαρμογές.

Ακόμη πιο σημαντικό όμως είναι η ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων. Τα δεδομένα δεν εγκαταλείπουν τη συσκευή, γεγονός που αποτελεί το ισχυρότερο επικοινωνιακό και ουσιαστικό πλεονέκτημα της Apple έναντι του ανταγωνισμού.

Τελευταίο αλλά όχι έσχατο, η ενσωμάτωση στο OS: Όταν το AI είναι ενσωματωμένο στον πυρήνα του λειτουργικού συστήματος, τα πράγματα είναι πια πανεύκολα για τον χρήστη. Δεν απαιτείται λήψη ξεχωριστής εφαρμογής ούτε δημιουργία νέων λογαριασμών.

Υπάρχουν ήδη υπολογισμοί ότι το μετωπικό  πλήγμα στους Hyperscalers θα είναι υπαρξιακής τάξεως και ενδεχομένως θα οδηγήσει στην απώλεια του 99% των χρηστών. Με τον τρόπο αυτό η Apple «κλέβει» τη δυνητική πελατιακή βάση των μεγάλων εταιρειών AI.
Για το 90-95% των καθημερινών εργασιών (σύνταξη email, περίληψη κειμένων, βασική επεξεργασία φωτογραφίας, οργάνωση προγράμματος), τα τοπικά μοντέλα της Apple θα είναι υπεραρκετά. Κατά συνέπεια, ο μέσος καταναλωτής δεν έχει κανέναν απολύτως λόγο να πληρώσει 20 ευρώ τον μήνα για μια εξωτερική συνδρομή (π.χ. ChatGPT Plus), όταν η συσκευή του προσφέρει την ίδια λειτουργικότητα εγγενώς.

Οι Hyperscalers περιορίζονται έτσι σε μια εξειδικευμένη αγορά που αποτελείται από επαγγελματίες, προγραμματιστές και επιχειρήσεις που απαιτούν τεράστια υπολογιστική ισχύ και σύνθετη συλλογιστική.

Υπάρχουν όμως και άλλες επιπτώσεις. Η στροφή αυτή ίσως φέρει πίσω τις θέσεις εργασίας στον τομέα του design κι αυτό οφείλεται σε μια απλή οικονομική διόρθωση που θα γίνει.

Τα μεγάλα, κεντρικά μοντέλα AI θα έχουν πλέον υψηλότερο λειτουργικό κόστος και θα αναγκαστούν να διαθέσουν τους πόρους τους προς την επίλυση εξαιρετικά σύνθετων προβλημάτων της επιστήμης, της ιατρικής και της βαριάς βιομηχανίας, όπου τα περιθώρια κέρδους είναι μεγαλύτερα, αντί να καίνε ενέργεια για τη δημιουργία απλών εικαστικών ή δημιουργία βίντεο με γάτους που μαγειρεύουν.

Παράλληλα, η αγορά αρχίζει να εμφανίζει σημάδια κόπωσης από την αισθητική ομοιομορφία των παραγόμενων AI εικόνων. Η ανάγκη για αυθεντική, ανθρώπινη σχεδιαστική ταυτότητα (branding, UI/UX, βιομηχανικός σχεδιασμός) επανέρχεται στο προσκήνιο ως στοιχείο διαφοροποίησης για τις επιχειρήσεις.

Αν και η στρατηγική της Apple είναι συμπαγής, αντιμετωπίζει ωστόσο ένα σημαντικό περιορισμό. Υπάρχει ένα τεχνολογικό ταβάνι σε αυτό που πάει να κάνει. Τα τοπικά μοντέλα περιορίζονται από τη μνήμη RAM και την ισχύ της μπαταρίας των smartphone. Δεν μπορούν να ανταγωνιστούν άμεσα τα μοντέλα εκατοντάδων δισεκατομμυρίων παραμέτρων που τρέχουν σε data centers.
Και η ίδια η Apple αναγνωρίζει αυτόν τον περιορισμό, γι' αυτό και συνεργάζεται με τρίτους (όπως η OpenAI ή η Google) μέσω cloud, λειτουργώντας ως πύλη. Ο έλεγχος του interface, ωστόσο, παραμένει στα χέρια της Apple.

Σίγουρα πάντως υπάρχει μια σοβαρότατη μετατόπιση ισχύος: Το AI παύει να είναι ένας αυτόνομος προορισμός και μετατρέπεται σε χαρακτηριστικό του υφιστάμενου hardware. Σε αυτό το νέο περιβάλλον, όποιος ελέγχει τη συσκευή και το λειτουργικό σύστημα, ελέγχει και τη σχέση με τον τελικό χρήστη.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 

 

Apple Unveils 'Apple Intelligence' With Google AI Integration(whalesbook.com)

Υπάρχουν χόμπι… που απομακρύνουν την άνοια;

 

Υπάρχουν χόμπι… που απομακρύνουν την άνοια; Η απάντηση των ερευνών εκπλήσσει

Ελληνική πηγή: libre.gr

 5–7 λεπτά

---

💡 AI Summary by Libre

✨Η άνοια είναι πλέον η κύρια αιτία θανάτου στην Αυστραλία, με 446.000 ανθρώπους να ζουν με τη νόσο και αριθμό που θα διπλασιαστεί έως το 2065.

✨Η πρόληψη της άνοιας σχετίζεται με πνευματική δραστηριότητα και γνωσιακή εφεδρεία, ενώ η κοινωνική επαφή προσφέρει σημαντικά οφέλη για τον εγκέφαλο.

✨Συνιστώνται δραστηριότητες που προκαλούν πνευματική πρόκληση, σωματική κινητοποίηση, βελτιώνουν τη διάθεση και ενισχύουν την επικοινωνία με άλλους ανθρώπους.

Η άνοια αποτελεί πλέον την κύρια αιτία θανάτου στην Αυστραλία. Περίπου 446.000 άνθρωποι ζουν σήμερα με αυτή τη νευροεκφυλιστική πάθηση που επηρεάζει τη μνήμη, τη σκέψη και τη συμπεριφορά, ενώ ο αριθμός αυτός αναμένεται να διπλασιαστεί έως το 2065.

Αυτή η προοπτική προκαλεί ανησυχία, ιδιαίτερα όσο μεγαλώνουμε ή βλέπουμε αγαπημένα μας πρόσωπα να γερνούν. Ωστόσο, ο κίνδυνος άνοιας δεν οφείλεται μόνο στη γενετική, την ηλικία ή την τύχη. Έρευνες δείχνουν ότι έως και το 40% των περιστατικών άνοιας παγκοσμίως συνδέονται με παράγοντες του τρόπου ζωής που μπορούμε να αλλάξουμε – ανάμεσά τους και τα χόμπι.

Γιατί όμως τα χόμπι ωφελούν τον εγκέφαλο; Και ποια δραστηριότητα μπορεί να διατηρήσει το μυαλό μας σε εγρήγορση;

Παράγοντες κινδύνου και πρόληψης της άνοιας

Η πρόσφατη έκθεση της Lancet Commission για την πρόληψη και φροντίδα της άνοιας ανέλυσε δεδομένα από μεγάλες παγκόσμιες έρευνες, εντοπίζοντας 14 τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου σε διάφορα στάδια της ζωής.

Αυτοί περιλαμβάνουν: χαμηλή εκπαίδευση στην παιδική ηλικία, απώλεια ακοής, έλλειψη άσκησης, παχυσαρκία, διαβήτη, υψηλή χοληστερόλη, υπέρταση (ειδικά στη μέση ηλικία), κάπνισμα (κυρίως στην ενηλικίωση), υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, μη διορθωμένη απώλεια όρασης, ατμοσφαιρική ρύπανση, τραυματική εγκεφαλική κάκωση, κατάθλιψη και κοινωνική απομόνωση.

Σημαντικό είναι να τονιστεί πως τίποτα από αυτά δεν σημαίνει ότι ευθυνόμαστε προσωπικά αν εμφανίσουμε άνοια. Οι καθημερινές μας επιλογές όμως φαίνεται πως παίζουν ρόλο στη διατήρηση της εγκεφαλικής μας υγείας.

Πνευματική δραστηριότητα και γνωσιακή εφεδρεία

Οι επιστήμονες εξηγούν αυτά τα ευρήματα με τον όρο “γνωσιακή εφεδρεία”. Δηλαδή, η εκπαίδευση, η απαιτητική εργασία και οι πνευματικά διεγερτικές δραστηριότητες ενισχύουν τις νευρωνικές συνδέσεις στον εγκέφαλο.

Άτομα με υψηλότερη γνωσιακή εφεδρεία ανταποκρίνονται καλύτερα στις αλλαγές του εγκεφάλου λόγω ηλικίας ή νόσου, ακόμη κι αν δεν έχουν εμφανή συμπτώματα όπως απώλεια μνήμης. Μελέτες δείχνουν πως τα χόμπι μπορούν να ενισχύσουν αυτή την εφεδρεία.

Συστηματική ανασκόπηση διαπίστωσε ότι όσοι ασχολούνται τακτικά με ψυχαγωγικές δραστηριότητες έχουν σημαντικά μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας σε σχέση με όσους δεν το κάνουν. Αυτές οι δραστηριότητες χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: σωματικές (π.χ. περπάτημα), πνευματικές (π.χ. παζλ) και κοινωνικές (π.χ. συμμετοχή σε λέσχη) – όλες συνδέονται με μειωμένο κίνδυνο.

Υπάρχει το “μαγικό” χόμπι;

Τα δεδομένα δείχνουν ότι δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο χόμπι που να προστατεύει περισσότερο από την άνοια. Μεγάλη ιαπωνική μελέτη σε πάνω από 22.000 ανθρώπους, χωρίς διάγνωση άνοιας στην αρχή της έρευνας και διάρκεια παρακολούθησης 11 ετών, έδειξε ότι όσοι είχαν τουλάχιστον ένα χόμπι στη μέση ηλικία είχαν περίπου 19% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης “αναπηρικής” μορφής άνοιας σε σχέση με όσους δεν είχαν κανένα χόμπι.

Όσοι είχαν περισσότερα από ένα χόμπι παρουσίασαν ακόμα μεγαλύτερη προστασία: περίπου 23% μειωμένο κίνδυνο. Ωστόσο, κανένα συγκεκριμένο είδος χόμπι δεν ξεχώρισε ως πιο αποτελεσματικό.

Παρόμοια ευρήματα προέκυψαν και από αυστραλιανές μελέτες. Έρευνα του 2023 έδειξε πως δραστηριότητες όπως η συγγραφή, η επίλυση γρίφων ή η χρήση υπολογιστή συσχετίζονται με 9-11% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας, ενώ δημιουργικές ασχολίες όπως το πλέξιμο ή η ξυλουργική σχετίζονται με μείωση περίπου 7%. Καμία όμως δεν αναδείχθηκε ως “καλύτερη” επιλογή.

Αυτό είναι ενθαρρυντικό: δεν χρειάζεται να βρείτε το “τέλειο” χόμπι – αρκεί να επιλέξετε κάτι που σας ευχαριστεί και μπορείτε να το κάνετε τακτικά.

Συνδυασμός ωφελειών – Η αξία της κοινωνικής επαφής

Τα χόμπι φαίνεται πως μειώνουν τον κίνδυνο άνοιας επειδή συνδυάζουν πολλούς παράγοντες που ωφελούν συνολικά τον εγκέφαλο: πνευματική πρόκληση (μάθηση νέων δεξιοτήτων), σωματική δραστηριότητα (χορός ή κηπουρική), μείωση του στρες (αφού η χρόνια πίεση σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο), αλλά και κοινωνικότητα.

Για παράδειγμα: το παιχνίδι χαρτιών στο κινητό προσφέρει πνευματική διέγερση· όμως μια εβδομαδιαία βραδιά χαρτιών με φίλους προσθέτει κίνηση, γέλιο και κοινωνική σύνδεση – στοιχεία ιδιαίτερα πολύτιμα για την υγεία του εγκεφάλου.

Η κοινωνική επαφή ξεχωρίζει ως ο σημαντικότερος παράγοντας: η απομόνωση ευθύνεται για περίπου 5% των περιστατικών άνοιας. Μακροχρόνια έρευνα διαπίστωσε ότι οι ηλικιωμένοι που δεν ήταν κοινωνικά ενεργοί εμφάνισαν συμπτώματα άνοιας περίπου πέντε χρόνια νωρίτερα από τους πιο κοινωνικούς συνομηλίκους τους.

Πρακτικές συμβουλές για υγιή εγκέφαλο

Τα χόμπι δεν αποτελούν πανάκεια κατά της άνοιας· όμως είναι ένας πρακτικός και ευχάριστος τρόπος να μειώσουμε πολλούς κινδύνους ταυτόχρονα.

Αν επιλέγετε κάποιο χόμπι για να ενισχύσετε την εγκεφαλική σας υγεία, αναρωτηθείτε:

• – Θα μου προσφέρει πνευματική πρόκληση;
• – Θα με κινητοποιεί σωματικά σε τακτική βάση;
• – Θα βελτιώσει τη διάθεσή μου ή θα μου δώσει αίσθημα σκοπού;
• – Θα με βοηθήσει να βλέπω ή να επικοινωνώ με άλλους ανθρώπους;

Όσο περισσότερες “ναι” απαντήσεις δώσετε, τόσο πιο πιθανό είναι το χόμπι σας να κρατήσει τον εγκέφαλό σας υγιή και ενεργό.

Αρχική πηγή: popsci.com