Το κουτί της Πανδώρας(βιβλίο)
ΤΟ ΚΟΥΤΙ ΤΗΣ ΠΑΝΔΩΡΑΣ
ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΚΙ ΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟ (ΑΝΑΘΕΩΡΗΜΕΝΗ ΕΚΔΟΣΗ 2021)
FRANK WEDEKIND
«Το Κουτί της Πανδώρας» είναι το δεύτερο μέρος του λεγόμενου «διπτύχου της Λούλου» του Γερμανού δραματουργού Φρανκ Βέντεκιντ. Μαζί με το πρώτο μέρος, «Το Πνεύμα της Γης» (1895), αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά και αμφιλεγόμενα έργα του γερμανικού εξπρεσιονισμού.
Θέση και υπόβαθρο
Θέση στο έργο του Βέντεκιντ: Αρχικά ο Βέντεκιντ σχεδίαζε μια ενιαία πεντάπρακτη «τερατώδη τραγωδία», αλλά τελικά τη χώρισε σε δύο μέρη: «Το Πνεύμα της Γης» και «Το Κουτί της Πανδώρας» (1904).
Λόγω του προκλητικού περιεχομένου της , η πρεμιέρα στη Νυρεμβέργη το 1904 και στη Βιέννη το 1905 περιορίστηκε από τη λογοκρισία. Στη βιεννέζικη παράσταση, ο ίδιος ο Βέντεκιντ υποδύθηκε τον «Τζακ τον Αντεροβγάλτη».
Η Λούλου δεν είναι ένας συμβατικός «άνθρωπος» με ηθική συνείδηση. Παρουσιάζεται ως μια απρόσωπη, πρωτόγονη φυσική δύναμη — ένα «δίχτυ» που αιχμαλωτίζει και καταστρέφει όποιον την πλησιάζει. Δεν έχει καν όνομα στα μητρώα· υπάρχει μόνο μέσα από το βλέμμα και την επιθυμία των άλλων. Δεν ενεργεί με δόλο — τα θύματά της υποτάσσονται οικειοθελώς.
Συνεχίζοντας από το «Πνεύμα της Γης», η Λούλου απελευθερώνεται από τη φυλακή με τη βοήθεια της κόμισσας Γκέσβιτς (της γυναίκας που την ερωτεύεται). Στη συνέχεια πέφτει στην ανέχεια και την πορνεία — κάτι που αντιβαίνει στην ίδια της τη φύση. Τελικά, σε μια σοφίτα στο Λονδίνο, δολοφονείται βάναυσα από τον Τζακ τον Αντεροβγάλτη.
Το δίπτυχο της Λούλου φανερώνει την απόρριψη του νατουραλισμού, υπέρ ενός εξπρεσιονισμού που καθιστά τα θεατρικά πρόσωπα περισσότερο τύπους παρά ατομικότητες, με περιγράμματα που φτάνουν να γίνονται μη ρεαλιστικά: είναι περισσότερο πρόδρομος του επικού θεάτρου του Μπρέχτ και του υπερρεαλιστικού θεάτρου του παραλόγου, παρά αυθεντικός συνοδοιπόρος του ρεαλισμού.
Το έργο, μαζί με το «Πνεύμα της Γης», αποτέλεσε τη βάση της όπερας «Λούλου» του Άλμπαν Μπεργκ (1935). Το 1929 ο Γ.Β. Πάμπστ σκηνοθέτησε τη διάσημη βωβή ταινία «Το Κουτί της Πανδώρας».
Αν θέλει κανείς να αναζητήσει το ανθρώπινο στοιχείο πρέπει να βαδίσει προς τις πηγές του ενστίκτου και της βίας. Η αναζήτηση του πρωτόγονου οδηγεί τον Βέντεκιντ στην πριμοδότηση του άχρονου χαρακτήρα της σεξουαλικής ανάγκης.
Για να την παραστήσει της δίνει σάρκα και οστά: όπως ο βιβλικός όφις χρησιμοποιεί την Εύα και το καταστροφικό σεξουαλικό της ένστικτο, έτσι και η Λούλου, που δεν υπάρχει παρά ως έναυσμα της σεξουαλικής επιθυμίας, είναι καταστροφική αρχή, δεν είναι ανθρώπινο όν, δε διαθέτει καμιά ατομικότητα. Δεν έχει όνομα στο ληξιαρχείο, υφίσταται μόνο στο βλέμμα των άλλων και μέσω του ονόματος που της δίνουν οι άλλοι. Δεν κάνει συνειδητά το κακό. Δε θέλει να δημιουργεί θύματα. Τα θύματα υποκύπτουν από μόνα τους.
Αν το "Πνεύμα της γης" είναι ένα είδος μακάβριου χορού των πτωμάτων που έσπειρε η Λούλου, το "Κουτί της Πανδώρας" παρουσιάζει την αναπόδραστη πτώση της ηρωίδας, που την εξυψώνει σε τραγικό θεατρικό πρόσωπο.
Και μόνο αναγκάζοντας την πάει ενάντια στη φύση της, οδεύει ολοταχώς προς το χαμό της: η πορνεία, φαινόμενο μια κοινωνικής και όχι φυσικής σεξουαλικότητας, αποτελεί το εντελώς αντίθετο του είναι και την οδηγεί στην καταστροφή .
Φρανκ Βέντεκιντ(1864-1918)**************************
Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΣΕ ΤΑΙΝΙΑ ΤΑΙΝΙΑ
Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΣΕ ΤΑΙΝΙΑ ΤΑΙΝΙΑ
ΤΟ ΚΟΥΤΙ ΤΗΣ ΠΑΝΔΩΡΑΣ (1929)
Παραγωγή: Γερμανική
Σκηνοθεσία: Τζορτζ Βίλχελμ Παμπστ
«Ο βερισμός (=ρεαλισμός) του Παμπστ στη Λούλου τον οδηγεί σε μεγάλη απλότητα στα
σκηνικά, τη φωτογραφία και κυρίως την υποκριτική ερμηνεία.» George
Sadoul, Η ιστορία του Παγκόσμιου Κινηματογράφου.
Μια ταινία-σταθμός, με
την τραγική ηρωίδα του Wedekind να βρίσκει την τέλεια ενσάρκωσή της στη
μορφή της Αμερικανίδας Louise Brooks!
Γκέοργκ Βίλχελμ Παμπστ - Βικιπαίδεια
Πρωταγωνιστούν: Λουίζ Μπρουκς
Louise Brooks - Wikipedia
, Φριτζ Κέρτνερ, Φράνσις Λέντερερ
Ο Δόκτωρ Σεν, εκδότης μιας σημαντικής εφημερίδας, μαγεύεται από την
όμορφη Λούλου. Σύντομα ο γάμος διαλύεται με απρόσμενα τραγικό τρόπο. Στη
συνέχεια η Λούλου ταξιδεύει στο Παρίσι μαζί με τον γιο του Σεν, τον
¶λβα και ακόμη ένα φίλο. Αλλά οι περιπέτειές της συνεχίζονται. Για άλλη
μια φορά η Λούλου πρέπει να δραπετεύσει, ενώ αυτή τη φορά το καταφύγιό
της είναι το Λονδίνο, όπου επιτέλους συναντά το πεπρωμένο της. Την
παραμονή των Χριστουγέννων συναντά, τον Τζακ τον αντεροβγάλτη...
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΚΡΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑ ΤΟΥ ΠΑΜΠΣΤ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου