ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Η σημερινή εικόνα δεν αφήνει περιθώρια για αμφισημίες ή επικοινωνιακά προπετάσματα καπνού. Είναι η απόλυτη αποτύπωση μιας οικολογικής τραγωδίας με ονοματεπώνυμο. Οι πιο πρόσφατες δορυφορικές εικόνες του ευρωπαϊκού δορυφόρου Sentinel-2 (του προγράμματος Copernicus), τις οποίες ανέλυσε και έδωσε στη δημοσιότητα το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών/Meteo, αποκαλύπτουν το μέγεθος της καταστροφής. Η υδάτινη έκταση της λίμνης Κορώνειας λίγα χιλιόμετρα έξω από Θεσσαλονίκη έχει συρρικνωθεί σε ποσοστό που αγγίζει το 94%!
Συστημικό έγκλημα
Εκεί όπου στις 20 Αυγούστου 1984 ο δορυφόρος Landsat κατέγραφε μια πανίσχυρη υδάτινη μάζα 42,8 τετραγωνικών χιλιομέτρων, την πέμπτη μεγαλύτερη λίμνη της Ελλάδας, η εικόνα του 2026 δείχνει μια αποκαρδιωτική, ξεραμένη λεκάνη μόλις 2,7 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Η κατάρρευση υπήρξε ραγδαία. Αν και το 2016 η λίμνη διατηρούσε μια επιφάνεια 34,4 τετραγωνικών χιλιομέτρων (μειωμένη κατά 20% σε σχέση με το 1984), η τελευταία τριετία αποδείχθηκε χαριστική βολή:
- 2024: 29,8 τετραγωνικά χιλιόμετρα
- 2025: 17,9 τετραγωνικά χιλιόμετρα
- 2026: 2,7 τετραγωνικά χιλιόμετρα
Πίσω από αυτούς τους αμείλικτους αριθμούς, όμως, δεν κρύβεται απλώς η κλιματική αλλαγή ή η ανομβρία. Κρύβεται ένα διαχρονικό, συστημικό έγκλημα. Μια λεηλασία κοινοτικών και εθνικών πόρων δεκαετιών, όπου τα «σπονδυλωτά» Master Plans της Νέας Δημοκρατίας, οι πολιτικές εξυπηρετήσεις, η κάλυψη της βιομηχανικής αυθαιρεσίας και η ασύδοτη δράση «ημετέρων» εργολάβων κατάφεραν να εξαφανίσουν μια ολόκληρη λίμνη, αφήνοντας πίσω τους μόνο άδεια ταμεία και νεκρά πουλιά.
Για να καταλάβει κανείς πώς φτάσαμε στο σημερινό τοπίο καθολικής απουσίας ζωής, πρέπει να γυρίσει το ημερολόγιο πίσω στη δεκαετία του 2000, όταν στο τιμόνι της Νομαρχίας Θεσσαλονίκης βρισκόταν ο περίφημος «Ζορό» της Αυτοδιοίκησης, αργότερα έκπτωτος και καταδικασμένος Παναγιώτης Ψωμιάδης. Ηταν η εποχή που η «γαλάζια» Τοπική Αυτοδιοίκηση διαχειριζόταν αλαζονικά εκατομμύρια ευρώ με όρους επικοινωνιακού σόου και εργολαβικών εξυπηρετήσεων.
Η «Εφ.Συν.» θυμάται πώς τα κονδύλια της Ε.Ε. έγιναν η «χαρά των εργολάβων» και η Κορώνεια από πανίσχυρη υδάτινη μάζα 42,8 τετραγωνικών χιλιομέτρων μετατράπηκε σε μια νεκρή νερολεκάνη μόλις 2,7 τ. χλμ.
Το περιβόητο Master Plan Ι πλασαρίστηκε τότε ως το «οραματικό» έργο για τη σωτηρία της Κορώνειας. Στην καρδιά αυτού του σχεδίου βρισκόταν η κατασκευή της λεγόμενης «ενωτικής τάφρου», η οποία υποτίθεται ότι θα συνέδεε την Κορώνεια με τη γειτονική λίμνη Βόλβη με στόχο τη μεταφορά νερού από τη γεμάτη λίμνη στην άδεια και με σοβαρό κίνδυνο να χαθεί και η άλλη!
Παρά τις επιστημονικές επιφυλάξεις, τις αμφισβητήσεις και τις επισημάνσεις, βρέθηκαν τότε «καθηγητές» που μυρίστηκαν ζεστό κοινοτικό χρήμα και αποφάσισαν να συνδράμουν την εξωφρενική αυτή λύση! Το αποτέλεσμα; Ενα πρωτοφανές περιβαλλοντικό και οικονομικό φιάσκο.
1 .Τεράστια κονδύλια σε χωματουργικά: Εκατομμύρια ευρώ διοχετεύθηκαν σε «ημετέρους» για εκσκαφές, διανοίξεις και λιμνοδεξαμενές που ουδέποτε λειτούργησαν αποτελεσματικά.
2. Οικολογική ρώσικη ρουλέτα: Αντί να σωθεί η Κορώνεια, δημιουργήθηκε ο άμεσος κίνδυνος να μεταφερθούν τα τοξικά απόβλητα, τα βαρέα μέταλλα και η λάσπη της μολυσμένης λίμνης στη Βόλβη, απειλώντας να «δηλητηριάσουν» δύο οικοσυστήματα στην τιμή του ενός.
Την ίδια στιγμή που οι εργολάβοι έσκαβαν τάφρους χωρίς αντίκρισμα, η νομαρχία Ψωμιάδη φρόντιζε να κρατά «στο απυρόβλητο» τους πραγματικούς ρυπαντές. Αντί για αυστηρούς ελέγχους στις βιομηχανικές μονάδες, στα βαφεία και τα κλωστοϋφαντουργεία της περιοχής που διοχέτευαν ανεπεξέργαστα λύματα στη λίμνη, η διοίκηση της νομαρχίας προχωρούσε συστηματικά στη μείωση ή ακόμη και τη διαγραφή των περιβαλλοντικών προστίμων!
Βεβαίως, η τακτική αυτή οδήγησε τελικά τον Παναγιώτη Ψωμιάδη στη δικαστική αίθουσα, όπου το 2014 το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης τον καταδίκασε σε 11 μήνες φυλάκιση για παράβαση καθήκοντος και απιστία. Η Δικαιοσύνη αποφάνθηκε, αλλά τι να το κάνεις; Το κακό στη λίμνη είχε ήδη συντελεστεί. Τα χρήματα είχαν φαγωθεί, οι αυθαιρεσίες είχαν νομιμοποιηθεί στην πράξη και η στάθμη του νερού συνέχιζε να πέφτει. Η πιο τραγική πτυχή της ιστορίας είναι ότι η καταστροφή της Κορώνειας δεν συνέβη στα τυφλά. Υπήρχαν σοβαροί επιστήμονες που φώναζαν, προειδοποιούσαν και παρείχαν αδιάσειστα στοιχεία, αλλά το «γαλάζιο» σύστημα εξουσίας επέλεγε συνειδητά να τους αγνοήσει.
Πικρή δικαίωση
Η Μαρία Μουστάκα, τότε καθηγήτρια του ΑΠΘ, αφιέρωσε όλη την ακαδημαϊκή της σταδιοδρομία –από τη διδακτορική της διατριβή έως την αφυπηρέτησή της– στη μελέτη της λίμνης Κορώνειας. «Η σημερινή δορυφορική αποτύπωση αποτελεί μια ακόμη καταγραφή μιας πορείας που η ερευνητική μας ομάδα παρακολουθούσε και τεκμηρίωνε επί χρόνια», επισημαίνει σήμερα η κ. Μουστάκα, απογοητευμένη για την πικρή δικαίωσή της. Από πολύ νωρίς είχε διατυπώσει τη ρητή διαφωνία της με τη φιλοσοφία των Master Plans. Η στάση της ήταν τόσο ανένδοτη, που αρνήθηκε ακόμη και χρηματοδοτήσεις όταν αυτές συνδέονταν με τους σχεδιασμούς του Master Plan, αρνούμενη να προσαρμόσει την επιστημονική της αλήθεια στις εργολαβικές σκοπιμότητες.[.........................................]
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου