Όσες και όσοι μας διαβάζετε συστηματικά θα έχετε καταλάβει ότι ένα θέμα που μας απασχολεί σταθερά είναι το πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις: αν υπάρχει διαφάνεια, αν υπάρχουν αρκετά δημόσια στοιχεία και αν οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να ενημερωθούν εγκαίρως για όσα αλλάζουν τη ζωή τους.
Και κάπως έτσι φτάνουμε στο σημερινό μας θέμα: τα data centers στην Ελλάδα.
Τους τελευταίους μήνες, το Solomon ερευνά τις επενδύσεις σε data centers στη χώρα. Στο πλαίσιο της έρευνας, μιλήσαμε με υπουργεία, στελέχη της αγοράς, Αρχές, ακαδημαϊκούς και επιστήμονες.
Εξασφαλίσαμε επίσης πρόσβαση σε δύο εσωτερικές εκθέσεις που δεν έχουν δημοσιευτεί: μια εμπιστευτική μελέτη της PwC για τις αντοχές του ηλεκτρικού δικτύου, η οποία εκπονήθηκε για λογαριασμό του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, και μια εσωτερική έκθεση της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης για την κατανάλωση νερού των data centers.
«Αν οι αυτοκινητόδρομοι είναι οι λεωφόροι του παρόντος, τα νέα κέντρα δεδομένων είναι οι λεωφόροι του μέλλοντος», δήλωσε ο πρωθυπουργός στα εγκαίνια ενός data center στο Κορωπί.
Πράγματι, πρόκειται για μια νέα υποδομή που καταφθάνει στη χώρα: τεράστια κτίρια γεμάτα υπολογιστές, που επεξεργάζονται δεδομένα εκατομμυρίων ανθρώπων και τροφοδοτούνται από τη διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση για cloud και τεχνητή νοημοσύνη. Η Ελλάδα, χάρη στη γεωγραφική της θέση και τα υποθαλάσσια καλώδια που τη συνδέουν με τον υπόλοιπο κόσμο, φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο.
Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι η ανάπτυξη αυτή δεν θα γίνει άναρχα. Γι’ αυτό και τον Μάρτιο του 2026 παρουσίασε τη μελέτη της PwC για τη χωροθέτηση των data centers, κάνοντας λόγο για «ισορροπημένη και ορθολογική» ανάπτυξη.
Τι δείχνει όμως η ίδια η μελέτη;
Ότι, όταν παρουσιάστηκε ο σχεδιασμός, κρίσιμες αποφάσεις είχαν ήδη ληφθεί.
Οκτώ έργα, συνολικής ισχύος 547,5 MW, είχαν ήδη εξασφαλίσει σύνδεση στο ηλεκτρικό δίκτυο — τα επτά από αυτά στην Αττική. Παράλληλα, άλλα 30 αιτήματα εκκρεμούν, με συνολική ισχύ που πλησιάζει τα 3 GW.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
Ότι το κράτος σχεδίαζε τους κανόνες μιας διαδικασίας που βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη. Και ότι η Ανατολική Αττική, όπου κατασκευάζονται έργα της Microsoft, της Dromeus–Apto και της ΔΕΗ–DAMAC, εμφάνιζε μηδενικό διαθέσιμο ηλεκτρικό περιθώριο για το 2024 — την ώρα που το 70% όλων των αιτημάτων αφορά την Αττική.
Παράλληλα, από το ρεπορτάζ προκύπτουν κρίσιμα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα:
Έχει η χώρα αρκετή ενέργεια για να τροφοδοτήσει τα νέα data centers; Πόσο θα κοστίσουν στους καταναλωτές οι αναβαθμίσεις του δικτύου; Και πώς θα επηρεαστούν οι τιμές του ρεύματος;
Η ίδια η μελέτη αναφέρει ότι οι σχετικές αναλύσεις «απαιτούνται» — δηλαδή δεν έχουν ακόμη πραγματοποιηθεί.
Και το ζήτημα δεν αφορά μόνο το ηλεκτρικό δίκτυο.
Σε περιοχές της χώρας, κάτοικοι έχουν ήδη εκφράσει ανησυχίες για τα νέα data centers και τον τρόπο με τον οποίο αδειοδοτούνται.
Στα Σπάτα, 150 σπίτια θα γειτνιάσουν με τρία data centers, το ένα από τα οποία βρίσκεται σε απόσταση μόλις 150 μέτρων από τις κατοικίες. Κάτοικοι έχουν προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της υπουργικής απόφασης που επιτρέπει την αδειοδότηση data centers χαμηλής ισχύος — μικρότερων των 20 MW — χωρίς να έχει προηγηθεί Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ).
Το ζήτημα που θέτουν είναι κρίσιμο: μια μεγάλη επένδυση μπορεί να αδειοδοτηθεί σε διαδοχικές φάσεις, καθεμία λίγο κάτω από το όριο των 20 MW, χωρίς να αξιολογηθεί ποτέ συνολικά.
Παράλληλα, παρακάμπτεται το στάδιο στο οποίο οι κάτοικοι μπορούν να ενημερωθούν και να συμμετάσχουν στη διαδικασία.
Ανάλογο ζήτημα έχει προκύψει και στα Ιωάννινα, όπου δύο έργα ισχύος 10 και 19,5 MW αδειοδοτήθηκαν χωριστά — ακριβώς κάτω από το όριο των 20 MW που θα απαιτούσε πλήρη περιβαλλοντική μελέτη.
Ποιος σχεδιάζει, λοιπόν, τις υποδομές του μέλλοντος; Με ποια δεδομένα; Και ποιος ελέγχει τις επιπτώσεις τους πριν αυτές γίνουν μη αναστρέψιμες;
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου