.jpg)
«Η Στιγμή της Επιθυμίας» ή «Ευτυχισμένοι Εραστές». Πίνακας του Jean Honoré Fragonard (1732-1806), 18ος αιώνας.
αγκάς ελούσα μ' έχεις παρά σον λέχος΄εν δ' άρα δεσμοίς
κείμαι ελευθερίης ουκ επιδευόμενος.
ούτω γαρ ψυχή τε και έκχυτα σώματα φωτών
συμφέρεται φιλίης ρεύμασι μιγνύμενα.
Παλατινή Ανθολογία (249) Ακατάδεκτη Ροδόπη, έπεσες τελικά από τα βέλη της Αφροδίτης
και,πετώντας μακριά την αγέρωχη αλαζονεία σου,
με πήρες στην αγκαλιά και μ' έχεις στο κρεβάτι σου.
Είμαι κατάδικος χωρίς να στερούμαι την ελευθερία μου.
Έτσι η ψυχή και τα παραδομένα κορμιά των ανθρώπων
πλέουν ένα κουβάρι σπρωγμένα από τα ρεύματα της αγάπης .
***
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
και,πετώντας μακριά την αγέρωχη αλαζονεία σου,
με πήρες στην αγκαλιά και μ' έχεις στο κρεβάτι σου.
Είμαι κατάδικος χωρίς να στερούμαι την ελευθερία μου.
Έτσι η ψυχή και τα παραδομένα κορμιά των ανθρώπων
πλέουν ένα κουβάρι σπρωγμένα από τα ρεύματα της αγάπης .
****************
Gustav Klimt , Το φιλί (1907–1908)
ΕΡΩΤΑ ΕΣΥ!...
Μία ερωτική μινιατούρα της ύστερης αρχαιότητας σε ένα επίγραμμα . Διαθέτει την ειρωνεία της ελληνιστικής εποχής, τον παιχνιδιάρικο μύθο, αλλά κορυφώνεται σε μια σχεδόν νεοπλατωνική παραδοχή: ο έρωτας είναι η μόνη δύναμη που μπορεί να κάμψει τον εγωισμό ενός ανθρώπου (στην περίπτωσή μας, της Ροδόπης) και να κάνει τον άνθρωπο να αισθάνεται ταυτόχρονα και δέσμιος αλλά και απόλυτα ελεύθερος.
Είναι μια υπενθύμιση ότι στο παιχνίδι του Έρωτα η αληθινή σύνδεση μπορεί να συμβεί ακόμα και όταν υποχωρούμε στην ορμή του άλλου χωρίς όμως να εξουσιαζόμαστε από αυτόν .
Η Ροδόπη παρουσιάζεται αρχικά άτεγκτη, αδιάφορη, απροσπέλαστη ,ακατάδεκτη, υπερήφανη στα κελεύσματα του άνδρα.
Η Ροδόπη παρουσιάζεται αρχικά άτεγκτη, αδιάφορη, απροσπέλαστη ,ακατάδεκτη, υπερήφανη στα κελεύσματα του άνδρα.
Το παράδοξο της αιχμαλωσίας
Στους στίχους 3-4, βρίσκεται ο νοηματικός πυρήνας του ποιήματος. Ο ποιητής βρίσκεται «αγκάς» (στην αγκαλιά) και «εν δεσμοίς» (σε δεσμά) πάνω στο κρεβάτι της. Είναι φυλακισμένος, κατάδικος. Όμως, αμέσως εισάγει το οξύμωρο σχήμα: «κείμαι ελευθερίης ουκ επιδευόμενος» (είμαι κατάδικος χωρίς να στερούμαι την ελευθερία μου).
Ο ποιητής λοιπόν δεν υποφέρει. Αντίθετα, βρίσκει την απόλυτη ελευθερία μέσα στον πιο απόλυτο περιορισμό , την αγκαλιά της ερωμένης του: το μεν σώμα του είναι δέσμιο, αλλά η ψυχή του είναι τόσο πλήρης από αγαλλίαση, που η έννοια της «ελευθερίας» γίνεται πλεονασμός. Η δουλεία στον έρωτα είναι η ανώτατη μορφή αυτοδιάθεσης.
Το κοσμογονικό φινάλε
Στους στίχους 5-6, ο Ειρηναίος αναδεικνύει την ερωτική πράξη με μια ηφαιστειακού τύπου μεταφορά, όπου τα σώματα , στην παραζάλη του ερωτικού πάθους χάνουν την υλική τους υπόσταση γίνονται «έκχυτα», παραδομένα, λιωμένα, ρέοντα.
Το αποτέλεσμα είναι τα σώματα των εραστών να πλέουν ένα κουβάρι σπρωγμένα από τα ρεύματα («Συμφέρεται... ρεύμασι μιγνύμενα»). Ο έρωτας δεν είναι στατική κατάσταση, είναι υδάτινο ρεύμα, ορμή. Ο ποιητής βλέπει τον ίδιο τον έρωτα σαν έναν ωκεανό ή ποταμό που παρασύρει ανεξέλεγκτα ψυχές και σώματα και τα συμφύρει σε ένα ενιαίο, αξεδιάλυτο κουβάρι.
Στους στίχους 3-4, βρίσκεται ο νοηματικός πυρήνας του ποιήματος. Ο ποιητής βρίσκεται «αγκάς» (στην αγκαλιά) και «εν δεσμοίς» (σε δεσμά) πάνω στο κρεβάτι της. Είναι φυλακισμένος, κατάδικος. Όμως, αμέσως εισάγει το οξύμωρο σχήμα: «κείμαι ελευθερίης ουκ επιδευόμενος» (είμαι κατάδικος χωρίς να στερούμαι την ελευθερία μου).
Ο ποιητής λοιπόν δεν υποφέρει. Αντίθετα, βρίσκει την απόλυτη ελευθερία μέσα στον πιο απόλυτο περιορισμό , την αγκαλιά της ερωμένης του: το μεν σώμα του είναι δέσμιο, αλλά η ψυχή του είναι τόσο πλήρης από αγαλλίαση, που η έννοια της «ελευθερίας» γίνεται πλεονασμός. Η δουλεία στον έρωτα είναι η ανώτατη μορφή αυτοδιάθεσης.
Το κοσμογονικό φινάλε
Στους στίχους 5-6, ο Ειρηναίος αναδεικνύει την ερωτική πράξη με μια ηφαιστειακού τύπου μεταφορά, όπου τα σώματα , στην παραζάλη του ερωτικού πάθους χάνουν την υλική τους υπόσταση γίνονται «έκχυτα», παραδομένα, λιωμένα, ρέοντα.
Το αποτέλεσμα είναι τα σώματα των εραστών να πλέουν ένα κουβάρι σπρωγμένα από τα ρεύματα («Συμφέρεται... ρεύμασι μιγνύμενα»). Ο έρωτας δεν είναι στατική κατάσταση, είναι υδάτινο ρεύμα, ορμή. Ο ποιητής βλέπει τον ίδιο τον έρωτα σαν έναν ωκεανό ή ποταμό που παρασύρει ανεξέλεγκτα ψυχές και σώματα και τα συμφύρει σε ένα ενιαίο, αξεδιάλυτο κουβάρι.
Επιμέλεια , Μετάφραση , Σχόλια : Gerontakos
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου