Παρασκευή, Ιουνίου 26, 2026
Κρίνοντας το βιβλίο του Mythologist (Κωνσταντίνου Λουκόπουλου) «Συγχαρητήρια, πέθανες!»
Κρίνοντας το βιβλίο «Συγχαρητήρια, πέθανες!»
Η Ψυχή πάει στον Άδη με χιούμορ και θετικά μηνύματα από την αρχαιοελληνική μυθολογία
Για το βιβλίο μυθολογίας του Mythologist (Κωνσταντίνου Λουκόπουλου) «Συγχαρητήρια, πέθανες! – Μια ξενάγηση στον Άδη της ελληνικής μυθολογίας» (εκδ. Διόπτρα). Εικόνα: Ο Θησέας εγκαταλείπει την κοιμισμένη Αριάδνη, η θεά Αθηνά παρακολουθεί, ενώ ο Ύπνος ρίχνει νερό από τον ποταμό Λήθη στο μέτωπο της Αριάδνης. Αγγείο της Απουλίας (περίπου 400 – 390 π.Χ.) που φυλάσσεται στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστώνης.
Ο έρωτας και ο θάνατος, δύο από τα μεγάλα θέματα της λογοτεχνίας και της Τέχνης συνολικά. Με το δεύτερο καταπιάνεται ο Mythologist, κατά κόσμον Κωνσταντίνος Λουκόπουλος, στο βιβλίο με τον χιουμοριστικό τίτλο Συγχαρητήρια, πέθανες! (εκδ. Διόπτρα) που εκπληρώνει την υπόσχεση που δίνει ο υπότιτλός του: «Μια ξενάγηση στον Άδη της ελληνικής μυθολογίας».
Το βιβλίο του Mythologist είναι στην ουσία ένα βιβλίο γνώσεων που έχει, όμως, μυθιστορηματική δομή: έχει χαρακτήρες, πλοκή, μυθοπλαστική αφήγηση. Η ηρωίδα, η Ψυχή, εισέρχεται στον Άδη χωρίς να θυμάται το παραμικρό για τη ζωή της. Ο μυστηριώδης Ξεναγός που την υποδέχεται, αναλαμβάνει να της δείξει τους τόπους του Κάτω Κόσμου και κάπως έτσι ξεκινά μια περιήγηση κατά την οποία η Ψυχή προσπαθεί να ανακαλύψει την ταυτότητά της και να βρει τη θέση της στο επέκεινα.
Πραγματική πρωταγωνίστρια του βιβλίου, βέβαια, είναι η ελληνική μυθολογία: ο Mythologist έχει συλλέξει και παρουσιάζει λογής λογής πληροφορίες για τον τρόπο που οι Αρχαίοι απεικόνιζαν τη μεταθανάτια ζωή. Έτσι χτίζει ένα σκηνικό που ξεκινά από την Πύλη του Άδη, την οποία περιφρουρεί ο Κέρβερος, εκτείνεται ως το το δικαστήριο των ψυχών, στο οποίο οι τρεις κριτές, ο Αιακός, ο Ραδάμανθυς και ο Μίνωας, αποφασίζουν πού θα τοποθετηθεί ο νεκρός στο βασίλειο του Πλούτωνα, και από εκεί φτάνει ως τα Τάρταρα, με το μαύρο έδαφος, τα ρυάκια φλόγας και τους βαρυποινίτες, και πέρα από αυτά, περιλαμβάνοντας στην επικράτειά του το Λιβάδι των Ασφοδέλων, όπου κυριαρχεί η ησυχία και όπου «ζουν» οι συνηθισμένοι άνθρωποι, και τα Ηλύσια Πεδία, όπου κατοικούν και γλεντοκοπούν οι σπουδαίοι και οι τρανοί.
Η ζωή νικά τον θάνατο
Στο τέλος, βέβαια, υπάρχει κάτι επιπλέον, ο τερματικός σταθμός, όπου θα λυθεί το μυστήριο της ταυτότητας της Ψυχής. Με οδηγό αυτό το αίνιγμα ο Mythologist ξετυλίγει τον αφηγηματικό του μίτο και ακολουθώντας το νήμα της ιστορίας, παρουσιάζει στοιχεία και πληροφορίες, λιγότερο ή περισσότερο γνωστές στο ευρύτερο κοινό: από λεπτομέρειες για την πρώτη εκδοχή του Κάτω Κόσμου, στην εποχή της κυριαρχίας του Τιτάνα Κρόνου, όταν οι άνθρωποι γνώριζαν ακριβώς τη στιγμή που θα πέθαιναν και τις δίκες για την αποτίμηση του βίου τις διοργάνωναν οι ίδιοι, έως αναφορές στην κατάληξη της ψυχής του Αχιλλέα και το συμπέρασμά του, στην Οδύσσεια, περί ανωτερότητας της ζωής έναντι της υστεροφημίας και του ηρωικού θανάτου.
Στην ουσία, σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγουμε και όταν τελειώνει η ιστορία του Mythologist – από τις διαρκείς αναφορές στο απόλυτο σκοτάδι και στον θάνατο, ενισχύεται η σημασία τη ζωής, με όλα τα λάθη και τα πάθη της. Η πλοκή του βιβλίου αποτελεί περισσότερο πρόσχημα, προκειμένου να ξεσκονίσουμε γνώσεις και να αποκτήσουμε καινούριες, αλλά και να συναντήσουμε τα μεγάλο πρόσωπα του μύθου. Ένα έργο γραμμένο σε γλώσσα απλή, με χιούμορ σύγχρονο και ένα θετικό μήνυμα στο τέλος.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Κωνσταντίνος Λουκόπουλος είναι αρχαιολόγος και δημιουργός του «The Mythologist», ενός από τα μεγαλύτερα ελληνικά ψηφιακά εγχειρήματα σχετικά με τη μυθολογία και την αρχαιότητα. Σπούδασε Αρχαιολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ και εκπονεί τη διδακτορική του διατριβή με αντικείμενο την πρώιμη ελληνική τέχνη και τη μυθολογία.
Το 2020 ξεκίνησε το project «The Mythologist», με στόχο να κάνει τη μυθολογία προσιτή στο ευρύ κοινό μέσα από βίντεο, podcasts και ψηφιακό περιεχόμενο κάθε είδους. Σήμερα το κανάλι του στο YouTube μετρά πάνω από 220.000 συνδρομητές, ενώ το περιεχόμενό του ακολουθείται από δεκάδες χιλιάδες χρήστες σε όλα τα social media.
Έχει ήδη εκδώσει βιβλία για τη μυθολογία και συνεργάζεται συχνά ως ομιλητής και σύμβουλος σε θέματα αρχαίας Ελλάδας. Παρά το διαρκές ταξίδι του στο παρελθόν, ο ίδιος πιστεύει ότι η αρχαιότητα δεν είναι μόνο πεδίο νοσταλγίας· είναι επίσης ένα γοητευτικό εργαλείο κατανόησης του παρόντος με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον.
Το καράβι του ΣΥΡΙΖΑ σε φουρτουνιασμένο πέλαγος αλλα το λιμάνι της ΕΛΑΣ είναι κλειστό
Νέες δόσεις σουρεαλισμού προστέθηκαν χθες στον χώρο που κάλυπτε ο κάποτε ενιαίος και ισχυρός ΣΥΡΙΖΑ.
Την ώρα που ο Αλέξης Τσίπρας, σε τηλεοπτική του συνέντευξη, έβαζε μπλόκο στην προοπτική συμπόρευσης «με υπάρχουσες δυνάμεις που έχουν κλείσει τον κύκλο τους, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ», οι παλιοί του σύντροφοι στην Κουμουνδούρου διασταύρωναν τα ξίφη τους για το ζήτημα της συνεργασίας με τον… Αλέξη Τσίπρα!
Ads
Τσίπρας: «Δεν κάνω πάρτι για να απευθύνω προσκλήσεις»
Ο πρώην πρωθυπουργός σημείωσε ότι δεν κάνει πάρτι για να απευθύνει προσκλήσεις στο σπίτι του και επανέλαβε, για τους νυν βουλευτές, ότι, αν θέλουν να παραιτηθούν, είναι ευπρόσδεκτοι, αλλά χωρίς προκρατημένες θέσεις.
Σημείωσε, μάλιστα, ότι θα αποτελούσε εύκολη επιλογή για εκείνον να συγκολλήσει τα θραύσματα ενός πολιτικού χώρου, θεωρώντας ότι ο ίδιος δεν φέρει ευθύνη για αυτά.
«Τσάμπα καβγάς»
Σε αυτό το φόντο, στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, ακόμη και από τους κόλπους της πλειοψηφίας της Κεντρικής Επιτροπής, κάνουν λόγο στο Tvxs για «τσάμπα καβγά» στη χθεσινή Πολιτική Γραμματεία, αναφορικά με την υλοποίηση της απόφασης της Κεντρικής Επιτροπής περί κοινού βηματισμού με την ΕΛ.Α.Σ.
Τονίζουν ότι από τη στιγμή που «δεν θέλει ο Τσίπρας πάρε – δώσε, πρέπει ο ΣΥΡΙΖΑ να εκπονήσει τη στρατηγική του».
Ο «πάγος» του Τσίπρα
Ο Αλέξης Τσίπρας, κατά την εκτίμηση στελεχών της μειοψηφίας του ΣΥΡΙΖΑ, «βάζει πάγο» στον Σωκράτη Φάμελλο και βυθίζει στην αβεβαιότητα όσους επιθυμούν να φτιάξουν βαλίτσες.
Ήδη, άλλωστε, στη σκιώδη κυβέρνηση του δεν έδωσε χαρτοφυλάκια σε πρώην υπουργούς του.
Διαβάστε: ΕΛ.Α.Σ. / Η «σκιώδης» κυβέρνηση Τσίπρα
Το σκεπτικό του Αλέξη Τσίπρα, σε σχέση με τη διαχείριση των πρώην συντρόφων του, αποτυπώθηκε, σύμφωνα με την οπτική πολιτικών αναλυτών, στην εξής φράση: «Όταν τα συλλογικά μας όργανα συγκροτηθούν και συνεδριάσουν ώστε να αποφασίσουν ποια μέλη θα είναι υποψήφια σε όλες τις περιφέρειες στις βουλευτικές εκλογές, θα υπάρχει ισότιμη μεταχείριση».
Η διαχείριση των παλιών συντρόφων
Τι σημαίνει αυτό; Ότι ο πρώην πρωθυπουργός σχεδιάζει να αξιοποιήσει έναν περιορισμένο αριθμό στελεχών σε περιφέρειες όπου τα ψηφοδέλτια εμφανίζουν κενά ή δεν περιλαμβάνουν πρόσωπα με την απαιτούμενη τοπική επιρροή.
Πηγές διαφορετικής προέλευσης επισημαίνουν στο Tvxs ότι η ΕΛ.Α.Σ. έχει όλα τα φόντα για να συγκροτήσει ισχυρά ψηφοδέλτια στο λεκανοπέδιο και σε άλλα μεγάλα αστικά κέντρα.
Στην περιφέρεια, ωστόσο, εμφανίζει αδυναμίες στην προσέλκυση «άφθαρτων» προσώπων με ισχυρό επιστημονικό και επαγγελματικό αποτύπωμα.
Προφανώς, είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα, καθώς η ΕΛ.Α.Σ. αποτελεί ένα νεοσύστατο κόμμα. Παρ’ όλα αυτά, η δημοσκοπική επιρροή της ΕΛ.Α.Σ. εμφανίζει μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ Αττικής και Βόρειας Ελλάδας ή Πελοποννήσου.
Η αδιαφορία, έως και δυσανεξία, για κάποιους πρώην συντρόφους του Αλέξη Τσίπρα αποτυπώθηκε και στην αποστροφή του: «Εγώ είμαι εδώ προκειμένου να μιλήσω για τα προβλήματα της κοινωνίας και όχι για τα προβλήματα του κ. Πολάκη με τον ΣΥΡΙΖΑ».
Σε κάθε περίπτωση, ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να κλείσει λογαριασμούς με το παρελθόν και να βάλει πλώρη για το Μαξίμου.
«Δεν επέστρεψα στην ενεργό πολιτική δράση για να καταγράφω ποσοστά», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι στόχος της ΕΛ.Α.Σ. είναι να αποτελέσει μια κυβερνώσα δύναμη της Αριστεράς και όχι μια παράταξη που περιορίζεται μόνο στη διαμαρτυρία.
Ζητούνται μελλοντικοί σύμμαχοι
Παρ’ όλα αυτά, οι πολιτικοί παρατηρητές επιμένουν να εντοπίζουν την εξής αδυναμία: ο Αλέξης Τσίπρας δεν δείχνει να διαθέτει δυνητικούς συμμάχους, με βάση τουλάχιστον τον υφιστάμενο πολιτικό χάρτη.
«Εμείς, εάν βγούμε πρώτο κόμμα, θα επιδιώξουμε τον σχηματισμό κυβέρνησης στη βάση του προγράμματός μας. Αν αυτό δεν συμβεί, θα πάμε σε δεύτερες εκλογές», σημείωσε.
Στην κορυφή, αλλά και στην εκλογική βάση των άλλων κεντροαριστερών κομμάτων, εντούτοις, έχει εμπεδωθεί ο αρνητισμός έναντι του πρώην πρωθυπουργού.
Αντιθέτως, στη δεξιά πλευρά του λόφου ξεδιπλώνονται περισσότερες επιλογές. Από το σενάριο συγκρότησης κυβέρνησης-κουρελού υπό τον κ. Μητσοτάκη, με τη συνδρομή του Βελόπουλου και δεξιόστροφων βουλευτών του ΠΑΣΟΚ, μέχρι την εκδοχή συγκυβέρνησης Ν.Δ., Σαμαρά και ΠΑΣΟΚ με άλλον πρωθυπουργό.
Προς νέα συνεδρίαση Κεντρικής Επιτροπής ο ΣΥΡΙΖΑ
Όσο για τον ΣΥΡΙΖΑ; Η μειοψηφία ισχυρίζεται ότι έχει συγκεντρώσει τις απαιτούμενες υπογραφές για τη σύγκληση της Κεντρικής Επιτροπής, προκειμένου – όπως σημείωσε χθες ο Παύλος Πολάκης πριν από τη συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας – να οριστεί συγκεκριμένος οδικός χάρτης και χρονικός ορίζοντας σε σχέση με τις συνεργασίες με άλλα κόμματα.
Ίσως και σήμερα ή μέσα στο Σαββατοκύριακο προχωρήσει η σχετική πρωτοβουλία. Εφόσον γίνει κάτι τέτοιο, θα πρέπει να οριστεί ο χρόνος της συνεδρίασης εντός 15 ημερών, όπως προβλέπει το καταστατικό. Ίσως, πάντως, μέσα στον Ιούλιο να έχουν αντραπεί πλήρως οι συσχετισμοί του οργάνου λόγω κυμάτων παραιτήσεων.
Το κλίμα στη χθεσινή συνεδρίαση ήταν εκρηκτικό. Ο Σωκράτης Φάμελλος, επιδιώκοντας να διατηρήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων, σημείωσε ότι το κόμμα θα βρίσκεται κανονικά στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και έβαλε κατά της εσωκομματικής αντιπολίτευσης.
«Δεν νοείται να αποφασίζουμε κάτι δημοκρατικά και στη συνέχεια κάποια στελέχη μας, από την πρώτη ημέρα, να κάνουν πως δεν κατάλαβαν ή να παρουσιάζουν ως απόφαση τις απόψεις τους, οι οποίες μειοψήφησαν. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τους δημοκρατικούς μας κανόνες, με τη βούληση των μελών και με την απόφασή μας».
Ο… αψύς Π. Πολάκης δήλωσε πως αναγκάστηκε να φύγει νωρίτερα από τη λήξη της συνεδρίασης, διότι «δυστυχώς επιβεβαιώθηκε το στρατηγικό αδιέξοδο της πολιτικής που ακολουθεί αυτή τη στιγμή, με βάση την απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ σε σχέση με την προοδευτική ανασύνθεση του χώρου και την πορεία του ΣΥΡΙΖΑ».
Το μήνυμα ότι «δεν ακούσαμε τίποτα για οδικό χάρτη» και πως «δεν υπήρξε καμία εξήγηση για τη δημοσκοπική εικόνα του κόμματος, καθώς η προσέγγιση ότι “καλώς βαδίζουμε” προκαλεί απογοήτευση», έστειλε ο Νίκος Παππάς.
«Η ενότητα μπορεί να επιτευχθεί μόνον μετεκλογικά», με δεδομένη τη στάση της ΕΛ.Α.Σ., είπε στη δική της τοποθέτηση η Ρένα Δούρου.
«Αν θέλουμε να είμαστε παρόντες και όχι παρατηρητές, όπως σήμερα», τόνισε, «πρέπει να ανατάξουμε το κόμμα με όσες δυνάμεις έχουν μείνει, να τεθούμε σε προεκλογική διάταξη και φυσικά να μετέχουμε στις εκλογές, επιδιώκοντας τη μέγιστη σύμπραξη προοδευτικών δυνάμεων και προσωπικοτήτων που θέλουν και μπορούν» σημείωσε.
Η διαφοροποίηση του Θεοχαρόπουλου
Τη μεγαλύτερη αίσθηση, εντούτοις, προκάλεσαν οι αποστάσεις του διευθυντή του πολιτικού γραφείου του Σ. Φάμελλου, Θανάση Θεοχαρόπουλου, από τον ίδιο τον πρόεδρο.
Μεταξύ άλλων, φέρεται να σημείωσε πως «είναι σεβαστό αυτό που κάνει ο Τσίπρας, αλλά είναι και κατανοητό ότι η ΕΛ.Α.Σ. δεν διαπραγματεύεται με συλλογικότητες και κόμματα.
Επομένως, το δικό μας συλλογικό υποκείμενο, ο ΣΥΡΙΖΑ, πρέπει να ετοιμάζεται για όλα τα ενδεχόμενα, να λειτουργήσει ως κόμμα το καλοκαίρι και να προετοιμαστεί για τη ΔΕΘ. Ατομικά μπορεί να κάνει ο καθένας ό,τι θέλει, αλλά τώρα μιλάμε για το συλλογικό υποκείμενο».
Meet John Doe /Ο λαός προστάζει (1941) :πώς τα Μίντια κατασκευάζουν πλαστές αφηγήσεις , για να καθοδηγήσουν τη λαϊκή γνώμη
Meet John Doe /Ο λαός προστάζει (1941): Η ογδονταπεντάχρονη ταινία που αναδεικνύει ένα εξόχως επίκαιρο θέμα : το αδίστακτο πάρε-δώσε μεταξύ πολιτικής, οικονομίας και ΜΜΕ για τη διαμόρφωση της Κοινής Γνώμης προς όφελος των εξουσιαστικών ελίτ
Meet John Doe* – Frank Capra (1941)
Κοινωνική σάτιρα παραγωγής 1941 σε σκηνοθεσία Φρανκ Κάπρα και πρωταγωνιστές τους Γκάρι Κούπερ και Μπάρμπαρα Στάνγουικ.
Το σενάριο της ταινίας έγραψε ο Ρόμπερτ Ρίσκιν στην τελευταία του συνεργασία με τον σκηνοθέτη. Πρόκειται για το τρίτο μέρος της Πολιτικής τριλογίας του σκηνοθέτη (οι άλλες δυο ταινίες είναι Ο Πρίγκηψ των Δολλαρίων (Mr. Deeds Goes to Town, 1936) και Ο κύριος Σμιθ πάει στην Ουάσινγκτον (Mr. Smith Goes to Washington, 1939)). Η ταινία είχε εμπορική επιτυχία και προτάθηκε για Όσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου. Το Ινστιτούτο Αμερικανικού Κινηματογράφου κατέταξε την ταινία στην 49η θέση στη λίστα με τις καλύτερες κωμωδίες όλων των εποχών[......................]
ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ:
ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ=>Ο Λαός Προστάζει
Ο Λαός Προστάζει
Meet John Doe
ύς…
Μια ταινία που είναι πάντα επίκαιρη, «Ο Λαός Προστάζει» (Meet John Do) του Φρανκ Κάπρα με ένα πανέξυπνο σενάριο, (υποψήφιο για Όσκαρ), το οποίο αντιμετωπίζει ένα ευαίσθητο κοινωνικό θέμα, με καυστικό χιούμορ αλλά και ανθρωπιά. Στα συν οι δύο υπέροχες ερμηνείες, από τον Γκάρι Κούπερ και την Μπάρμπαρα Στάνγουικ.
Η εφημερίδα «Μπούλετιν» αλλάζει διεύθυνση και στέλνει 40 εργαζόμενους στην ανεργία. Μια απ’ τις απολυμαίνεις, η δημοσιογράφος Αν Μίτσελ (Μπάρμπαρα Στάνγουικ), στην τελευταία της στήλη δημοσιεύει ένα επινοημένο γράμμα με αποστολέα έναν ανύπαρκτο άνεργο που τον ονομάζει «Τζον Ντο» – είναι το όνομα με το οποίο χαρακτηρίζονται στην Αμερική οι αγνώστου ταυτότητος άνθρωποι, συνήθως νεκροί.
Ο επινοημένος «Τζον Ντο», λοιπόν, σύμφωνα με το σενάριο της Μίτσελ, έχει φτάσει σε σημείο απόλυτης απελπισίας και απειλεί ν’ αυτοκτονήσει την παραμονή των Χριστουγέννων, διαμαρτυρόμενος για τα κοινωνικά προβλήματα που τον έχουν ωθήσει στην ανεργία.
Η διεύθυνση της εφημερίδας «τσιμπάει» με
το «πιασάρικο» αυτό θέμα και επαναπροσλαμβάνει την Αν. Οπότε, η
τελευταία βρίσκεται πλέον σε δύσκολη θέση, καθώς πρέπει πια να
δημιουργήσει τον ανύπαρκτο υποψήφιο αυτόχειρα. Ο κατάλληλος άνθρωπος
εντέλει θα βρεθεί στο πρόσωπο του πρώην παίκτη του ράγκμπι και νυν
άστεγου Λονγκ Τζον Γουίλαμπι (Γκάρι Κούπερ).
Πλέον, τόσο η ίδια η δημοσιογράφος όσο και η εφημερίδα της θα
εκμεταλλευτούν στο έπακρο την ιστορία και θα πληρώσουν τον Γουίλουμπι
για να παριστάνει τον Τζων Ντο. Ωστόσο, ο διευθυντής της εφημερίδας
(Έντουαρντ Άρνολντ) θα θελήσει να χρησιμοποιήσει το τεράστιο κίνημα
κοινωνικής μεταρρύθμισης που δημιουργήθηκε γύρω από τις «ιδέες» του Τζων
Ντο για τους δικούς του, επικίνδυνους πολιτικούς σκοπούς…
Η ταινία «Ο Λαός προστάζει» (Meet John Do) που στη χώρα μας έχει προβληθεί επίσης και με τον τίτλο «Ο Άνθρωπος του Δρόμου», είναι ουσιαστικά, το τρίτο και τελευταίο μέρος μιας τριλογίας «κοινωνικής κριτικής» του Φρανκ Κάπρα. Είχαν προηγηθεί οι ταινίες «Deeds Goes to Town» («Ο Πρίγκιπας των Δολαρίων», 1936) και «Μr Smith Goes to Washington» («Ο κ. Σμιθ πάει στην Ουάσινγκτον», 1939).
Βασισμένο το φιλμ σε ένα ευφυές σενάριο, που προτάθηκε για Όσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου το 1942, η κλασική αυτή κοινωνική σάτιρα του Φρανκ Κάπρα, παρότι γράφτηκε και προβλήθηκε πριν από 72 ολόκληρα χρόνια, εν μέσω του 2ου Παγκόσμιου Πολέμου, έχει αξία διαχρονική και τα νοήματά της παραμένουν επίκαιρα, ειδικά στις μέρες μας.
Εξαιρετικά επίκαιρη, η ταινία του Κάπρα μελετά την εξέλιξη μιας κατασκευασμένης δημοσιογραφικής ιστορίας η οποία γίνεται αντικείμενο στυγνής εκμετάλλευσης από τους φορείς της εξουσίας, σε μία χώρα που βιώνει μία κρίση όχι οικονομική αλλά πάνω απ’ όλα, αξιών…
Ο σκηνοθέτης σχολιάζει με καυστικότητα και
σαρκαστική διάθεση τη δύναμη του Τύπου και την επιρροή σε βαθμό πλύσης
εγκεφάλου συχνά πυκνά των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, που διαμορφώνουν
στάσεις ζωής και απόψεις του κοινωνικού συνόλου, τη λεγόμενη και ως
πολυσυζητημένη «κοινή γνώμη».
Παράλληλα με την κριτική που ασκεί στον Τύπο ο Κάπρα, δε διστάζει να
δείξει μία άλλη Αμερική. Με διαρκείς αναφορές στη φτώχεια, στους
άστεγους και τους άνεργους, αλλά και στη διαφθορά των αδίστακτων
πολιτικών, ενώ παράλληλα εξυμνείται (σε σημείο σχεδόν «αγιοποίησης» στο
τέλος) ο απλός άνθρωπος που καλείται να βιώσει στην καθημερινότητά του
την εκμετάλλευση της τέταρτης εξουσίας…
Ο Αμερικανός σκηνοθέτης, Ιταλικής καταγωγής, Φρανκ Κάπρα (1897-1991) είναι μεταξύ άλλων κάτοχος τριών Όσκαρ σκηνοθεσίας, ενώ κατέχει κι άλλες τρεις ακόμα υποψηφιότητες.
Ο Κάπρα, φημίζεται κυρίως για τις κλασσικές του κωμωδίες «κοινωνικής κριτικής», με σημαντικότερες τις: «Συνέβη μια Νύχτα» (It happened one night, 1934), «Ο Πρίγκιπας των Δολαρίων» (Mr. Deeds goes to town, 1936), «Ο Κύριος Σμιθ πάει στην Ουάσινγκτον» (Mr. Smith goes to Washington, 1939), «Ο Λαός Προστάζει» (Meet Jojn Doe, 1941) και βέβαια το κλασσικό «Μια Υπέροχη Ζωή» (It’s a wonderful life, 1946).
Ο Φραντσέσκο Ροζάριο Κάπρα, όπως ήταν το
πλήρες όνομά του, γεννήθηκε το 1897 στη Σικελία. Οι γονείς του
μετανάστευσαν στο Λος Άντζελες των ΗΠΑ, όταν αυτός ήταν έξι χρονών. Σε
μικρή ηλικία γράφτηκε στο σχολείο των τεχνών του Λος Άντζελες και με το
1918 πήρε πτυχίο σαν χημικός μηχανικός. Όταν ξέσπασε ο Α’ Παγκόσμιος
Πόλεμος υπηρέτησε στον Αμερικάνικο στρατό, κόλλησε όμως την ισπανική
γρίπη και αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Αμερική με βαθμό ανθυπολοχαγού.
Το 1920 του δόθηκε η Αμερικανική υπηκοότητα κι εκείνη την περίοδο
ξεκίνησε να δουλεύει σε ταινίες του βωβού κινηματογράφου. Το 1924, με
δύο συναδέλφους του, τον σεναριογράφο Ρόμπερτ Ρίσκιν και τον κάμεραμαν
Τζόζεφ Γουόκερ, υπέγραψαν συμβόλαιο σαν ομάδα με την Columbia.
Μετά από μια σειρά επιτυχημένων ταινιών με την Columbia ήρθε η αναγνώριση με την πρώτη του υποψηφιότητα για Όσκαρ το 1933 με την ταινία «Κυρία για μια Μέρα» (Lady For A Day), και τον επόμενο χρόνο η επιβράβευση με το Όσκαρ για την ταινία «Συνέβη μια Νύχτα» (It happened one night, 1934).
Μάλιστα αυτή η ταινία με πρωταγωνιστές τον Κλαρκ Γκέιμπλ και την Κλοντέτ Κολμπέρ, ήταν η πρώτη στην ιστορία του θεσμού που τιμήθηκε και με τα πέντε βασικά βραβεία Όσκαρ (ταινίας, σκηνοθεσίας, σεναρίου κι ερμηνειών).
Τη δεκαετία του ’30 Φρανκ Κάπρα, κέρδισε άλλες δυο φορές το χρυσό αγαλματίδιο. Συγκεκριμένα το 1936 για το «Ο Πρίγκιπας των Δολαρίων» και το 1938 για το «Δεν θα τα Πάρεις Μαζί σου» (You Can’t Take it With You).
Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Κάπρα γύρισε ντοκιμαντέρ και αντιπολεμικές ταινίες, υπηρετώντας στο στρατό ως ταγματάρχης. Επιστρέφοντας απ’ τον πόλεμο συνέχισε να δουλεύει ως σκηνοθέτης, κάνοντας ένα διάλειμμα οκτώ χρόνων τη δεκαετία του ’50. Τελευταία του ταινία ήταν το «Η Κόμισσα κι ο Γκάνγκστερ» (A pocketful of miracles) του 1961 με την Μπέτι Ντέιβις και τον Γκλεν Φορντ, ενώ στη συνέχεια αποσύρθηκε.
Το 1982 το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου τον τίμησε με βραβείο προσφοράς στην 7η Τέχνη. Ο Φρανκ Κάπρα, πέθανε στον ύπνο του το 1991 σε ηλικία 94 χρονών, αφήνοντας πίσω του ένα μοναδικό έργο.
Έτος: 1941 | Xώρα: Η.Π.Α. | Διάρκεια: 122 λεπτά | Σκηνοθεσία: Frank Capra | Σενάριο: Richard Connell, Robert Presnell Sr. | Παίζουν: Gary Cooper, Barbara Stanwyck, Edward Arnold
*«Τζον Ντο» (είναι το όνομα με το οποίο χαρακτηρίζονται στην Αμερική οι αγνώστου ταυτότητος άνθρωποι, συνήθως νεκροί).
Στέφανος Τραχανάς: τιμώμενο πρόσωπο στο 5ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων 2026
Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Τιμήθηκε ο Στέφανος Τραχανάς, ξεκίνησαν οι εκδηλώσεις
Με κεντρικό θέμα «Κόσμοι σε σύγκρουση» διεξάγεται το 5ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων. Η επίσημη τελετή εγκαινίων, οι εναρκτήριες εκδηλώσεις, η εικαστική έκθεση στον Άγιο Ρόκκο.
Επιμέλεια: Book Press
Με ιδιαίτερη επισημότητα πραγματοποιήθηκαν το βράδυ της Δευτέρας 22 Ιουνίου τα εγκαίνια του 5ου Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (ΦΒΧ), στο Θέατρο Μίκης Θεοδωράκης, στο Ενετικό Λιμάνι των Χανίων.
Ιδιαίτερη στιγμή της βραδιάς αποτέλεσε η εκδήλωση απονομής τιμητικής διάκρισης στον ακαδημαϊκό δάσκαλο και συγγραφέα Στέφανο Τραχανά, φετινό τιμώμενο πρόσωπο του Φεστιβάλ, για τη μακρόχρονη και πολύτιμη συμβολή του στην επιστημονική γνώση, την παιδεία και τον δημόσιο διάλογο. Ο Στέφανος Τραχανάς αναφέρθηκε στην σχέση του με το βιβλίο από την παιδική και εφηβική του ηλικία, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «έτσι άναψε η φλόγα» και ότι «η γλώσσα πέρα και πάνω από το περιεχόμενο» έγινε η κεντρική αξία στη ζωή του. «Ό,τι προέκυψε από εκείνο το παιδί», συνέχισε, «είναι σήμερα μπροστά σας με αισθήματα ευγνωμοσύνης για την τιμή που του κάνετε και αισθάνεται την ανάγκη να αφιερώσει τούτη τη διάκριση στη μνήμη του δασκάλου του, του Στέλιου Βασιλάκη, και μέσα από αυτόν σε εκείνους τους φιλολόγους που συνεχίζουν να ανάβουν μικρές φωτιές σε πείσμα των καιρών».
 |
|
Ο φετινός τιμώμενος Στέφανος Τραχανάς στο βήμα, με τον Μανώλη Πιμπλή, Διευθυντή του ΦΒΧ |
Το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων, που διοργανώνεται από τον Δήμο Χανίων σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Κρήτης, και πραγματοποιείται με την υποστήριξη και υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων και του Υπουργείου Πολιτισμού, υποδέχεται φέτος πάνω από 230 ομιλητές από 18 χώρες σε περισσότερες από 130 εκδηλώσεις, επιβεβαιώνοντας τη θέση του ως ενός από τους σημαντικότερους θεσμούς για το βιβλίο, τις ιδέες και τον δημόσιο διάλογο στην Ελλάδα.
 |
|
Ο Στέφανος Τραχανάς συνομιλεί με τον Μανώλη Πιμπλή |
Με κεντρικό του θέμα «Κόσμοι σε σύγκρουση», η φετινή διοργάνωση στρέφει το βλέμμα της στις μεγάλες αντιθέσεις και τα κρίσιμα ζητήματα της εποχής μας: από τις γεωπολιτικές συγκρούσεις, τις προκλήσεις της δημοκρατίας και τις μετακινήσεις πληθυσμών, έως τη σχέση ανθρώπου και τεχνολογίας, την κλιματική κρίση, τη μνήμη, τη λογοτεχνία και τη μετάφραση. Για μία ακόμη χρονιά, τα Χανιά μετατρέπονται σε τόπο συνάντησης συγγραφέων, ακαδημαϊκών, μεταφραστών, καλλιτεχνών και ανθρώπων του βιβλίου από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
 |
|
Ο Στέφανος Τραχανάς και ο Μανώλης Πιμπλής επί σκηνής |
Στην τελετή των εγκαινίων χαιρετισμό απηύθυναν ο Δήμαρχος Χανίων κ. Παναγιώτης Σημανδηράκης, ο Βουλευτής Χανίων κ. Αλέξανδρος Μαρκογιαννάκης, εκπροσωπώντας τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων κ. Νικήτα Κακλαμάνη, η Υφυπουργός Μετανάστευσης & Ασύλου κα Σέβη Βολουδάκη, ο Αντιπεριφερειάρχης Χανίων κ. Νίκος Καλογερής και ο Διευθυντής του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων κ. Μανώλης Πιμπλής.
 |
|
Από αριστερά: Παναγιώτης Σημανδηράκης (Δήμαρχος Χανίων), Στέφανος Τραχανάς (ακαδημαϊκός, συγγραφέας), Μανώλης Πιμπλής (διευθυντής ΦΒΧ), Νίκος Καλογερής (Αντιπεριφερειάρχης Χανίων) |
Ο Δήμαρχος Χανίων, Παναγιώτης Σημανδηράκης, ανέφερε ότι «ο κόσμος δοκιμάζεται από συγκρούσεις σε δεκάδες σημεία, γι’ αυτό ένα φεστιβάλ βιβλίου σήμερα δεν είναι απλά μία νοσταλγική συνήθεια. Είναι μία πράξη πίστης στον άνθρωπο, και η στήριξη του πολιτισμού δεν είναι για το Δήμο μας πολυτέλεια. Είναι μία συνειδητή πολιτική επιλογή. Μια επιλογή που για μια πόλη σαν τη δική μας έχει ένα ακόμα βαθύτερο νόημα. Απέναντι στην πίεση μιας εκρηκτικής και ανεξέλεγκτης ανάπτυξης, ο πολιτισμός είναι το πιο γερό μας αντίδοτο».
Ο Αντιπεριφερειάρχης Χανίων κ. Νίκος Καλογερής τόνισε ότι «το Φεστιβάλ γίνεται όλο και καλύτερο, όλο και πλατύτερο, και αγκαλιάζεται από περισσότερο κόσμο, δημιουργώντας έναν χώρο όπου η τοπική δημιουργία έχει την ευκαιρία να συνομιλεί», καταλήγοντας ότι «η Περιφέρεια Κρήτης στηρίζει από την πρώτη στιγμή το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων αναγνωρίζοντας τη σημασία του που ενισχύει την εξωστρέφεια του τόπου».
Ο διευθυντής του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων, Μανώλης Πιμπλής, υπογράμμισε ότι «οργανώνουμε για 5η χρονιά το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων που συνδέεται ταυτοτικά με την πόλη και με ό,τι αυτή εκπέμπει. Πέντε χρόνια δεν είναι πολλά, δεν είναι όμως ούτε και λίγα. Το ΦΒΧ ξεκίνησε με όσο μεγαλύτερη φόρα μπορούσε να ξεκινήσει και έχει βλέψεις να ξεπεράσει τα συνήθη μέτρα και να δείξει ότι σ’ αυτή τη χώρα, παρά τα τόσα προβλήματα, μπορούμε να κάνουμε στον χώρο του πολιτισμού πράγματα που δεν έχουν να ζηλέψουν πολλά από αντίστοιχα εγχειρήματα στις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες».
 |
|
Από την τελετή των εγκαινίων στο Θέατρο Μίκης Θεοδωράκης |
Η πρώτη ημέρα του Φεστιβάλ περιλάμβανε επίσης μια σειρά εκδηλώσεων που ανέδειξαν το εύρος των θεματικών του. Ο Κουβανός Λεονάρδο Παδούρα (Leonardo Padura), ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς της Λατινικής Αμερικής, συνομίλησε με τον μεταφραστή του Κώστα Αθανασίου με αφορμή το βιβλίο του «Αβάνα, περιπλανήσεις στον χώρο και στον χρόνο», ενώ παρουσιάστηκε το έργο του Αριστείδη Γ. Αρχοντάκη, ενός δημιουργού που καταφέρνει να ισορροπεί ανάμεσα στην καθαρή λογική της Φυσικής και τη βαθιά ευαισθησία της λογοτεχνίας, από τους Μιχάλη Λαζαρίδη, καθηγητή Τμήματος Χημικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος στο Πολυτεχνείο Κρήτης και Χρυσούλα Σκεπετζή, εικαστικό. Στο Μεγάλο Αρσενάλι, συνομίλησαν οι Αγγέλα Καστρινάκη και Γιάννης Δημητρακάκης, καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας και αναπληρωτής καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, αντίστοιχα, με αφορμή το πρόσφατο βιβλίο του Σταμάτη Φιλιππίδη, ομότιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης, «Υπέρ της δύσκολης ποίησης. Ερμηνευτικές αναγνώσεις μοντερνιστικών ποιημάτων», ενώ ο Αμερικανός φιλόσοφος της μουσικής Άντριου Κάνια (Andrew Kania) παρουσίασε το βιβλίο του «Φιλοσοφία της δυτικής μουσικής», ανοίγοντας έναν γόνιμο διάλογο για τη σχέση μουσικής, αισθητικής και φιλοσοφικής σκέψης.
 |
|
Το περίπτερο του Φεστιβάλ στο Ενετικό Λιμάνι |
Παράλληλα, ξεκίνησε η λειτουργία της εικαστικής έκθεσης «Τα παιά επήγαν περίατο: Το πολυσύμπαν του Τάκη Γιαννούσα», η οποία φιλοξενείται στον Άγιο Ρόκκο, στη Σπλάντζια. Η έκθεση παρουσιάζει έργα του αυτοδίδακτου λαϊκού ζωγράφου Τάκη Γιαννούσα (1923-2010), αναδεικνύοντας το ιδιαίτερο εικαστικό του σύμπαν, όπου συνυπάρχουν οι μνήμες της υπαίθρου, η καθημερινή ζωή, η ιστορία και η λαϊκή φαντασία. Την έκθεση επιμελείται η Νάντια Αργυροπούλου, με συνεπιμελητή τον συγγραφέα Γιάννη Παλαβό, ενώ τον συντονισμό της διοργάνωσης έχει η Ζωή Γεωργούλα, μέλος της ομάδας έργου του ΦΒΧ. Η έκθεση θα διαρκέσει από τις 19 Ιουνίου έως τις 12 Ιουλίου 2026 (Ώρες λειτουργίας: καθημερινά 10:00-13:00 και 19:00-22:00), ενώ τα εγκαίνιά της θα πραγματοποιηθούν την Πέμπτη 25 Ιουνίου στις 18:00. Η έκθεση διοργανώνεται από την Περιφέρεια Κρήτης, σε συνδιοργάνωση με τον Δήμο Χανίων και το Υπουργείο Πολιτισμού – Εφορεία Αρχαιοτήτων Χανίων, σε συνεργασία με τον Μορφωτικό Όμιλο Βελβεντού.
Το 5ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων συνεχίζεται έως και την Κυριακή 28 Ιουνίου με ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα συζητήσεων, παρουσιάσεων βιβλίων, εργαστηρίων, ποιητικών αναγνώσεων, περφόρμανς, κινηματογραφικών προβολών και μουσικών εκδηλώσεων, φιλοξενώντας σημαντικές προσωπικότητες των γραμμάτων, των τεχνών και της διανόησης από την Ελλάδα και τον κόσμο.
Δείτε εδώ το Πρόγραμμα εκδηλώσεων
Το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (ΦΒΧ) πραγματοποιείται από τον Δήμο Χανίων, σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Κρήτης και συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα γεγονότα για το βιβλίο στη χώρα, τοποθετώντας δυναμικά τα Χανιά στον ελληνικό και διεθνή πολιτιστικό χάρτη. Κάθε χρόνο φιλοξενεί διακεκριμένους Έλληνες και ξένους συγγραφείς, πανεπιστημιακούς, διανοουμένους και καλλιτέχνες, με περισσότερες από 300 συμμετοχές μέχρι σήμερα. Στόχος του είναι η ανάδειξη της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας και διανόησης, η στήριξη νέων λογοτεχνικών φωνών και η ενίσχυση του διεθνούς του χαρακτήρα, φιλοδοξώντας να ενταχθεί δυναμικά στον χάρτη των ευρωπαϊκών φεστιβάλ βιβλίου. Τον σχεδιασμό και την υλοποίησή του έχει η ΑΜΚΕ «Σχέδιο Πολιτισμού».
Ο Jean Michel Jarre στην Αθήνα. Δευτέρα 22 Ιουνίου 2026 . Ολοκληρωμένη συναυλία!
Ο καταπληκτικός Jean-Michel Jarre, ένας άνθρωπος από τους πιο επιδραστικούς θεμελιωτές της σύγχρονης ηλεκτρονικής μουσικής, ήρθε ξανά στην Ελλάδα μετά από δεκαέξι χρόνια.
Έχοντας εκσυγχρονίσει την κλασική του δισκογραφία με δικά του remix, με νέες παραγωγές τα τελευταία χρόνια αλλά και με συνεργασίες με ονόματα από την trance όπως οι Armin van Buuren, Above & Beyond, Astral Projection και από άλλα είδη, μας δείχνει πόσο μπορεί ένας άνθρωπος να εμπνέει μουσικά μετά από πενήντα και πλέον χρόνια τις νέες γενιές.
Ζαν-Μισέλ Ζαρ/Βικιπαίδεια
Πέμπτη, Ιουνίου 25, 2026
Μουσαίος, Ηρώ και Λέανδρος (Νέα μετάφραση Κωνσταντίνος Χρυσόγελος)
J. M. W. Turner, «Ο αποχωρισμός της Ηρώς και του Λεάνδρου», London National Gallery
*
Νέα μετάφραση
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΡΥΣΟΓΕΛΟΣ
~.~
Τον λύχνο, πες, θεά, φρουρό της μυστικής αγάπης,
τον βραδινό κολυμβητή στου γάμου την αλμύρα,
την ένωση τη σκοτεινή που η αυγή ποτέ δεν είδε,
και τη Σηστό, την Άβυδο, που την Ηρώ παντρεύουν.
Καθώς ο Λέανδρος κολυμπά θ’ ακούω για τον λύχνο,
τον λύχνο που σου μαρτυρά πως χαίρεται η Παφία
και φέρνει νέο μες στη νυχτιά για της Ηρούς τον γάμο·
τον λύχνο, του Έρωτα παιδί, που, ουράνιε θεέ μου,
ας του έδινες για ανταμοιβή μια θέση μες στ’ αστέρια.
Ναι, πες τον άστρο του έρωτα, πιστό της νύφης φίλο,
γιατί αρωγός παρέμεινε στου πάθους τη μανία
κι όχι, ποτέ δεν πρόδωσε την ξάγρυπνη ένωσή τους,
μέχρι που φύσηξε άνεμος με την πνοή του μίσους.
Έλα λοιπόν, τραγούδησε μαζί μου τον χαμό τους,
του σκοτωμένου Λέανδρου και του σβησμένου λύχνου.
Θα βρεις δυο πόλεις κοντινές που η θάλασσα χωρίζει,
την Άβυδο και τη Σηστό. Και του Έρωτα το τόξο
τις πέτυχε ταυτόχρονα μ’ ένα μονάχα βέλος,
δυο νέους ανθρώπους φλέγοντας. Τα ονόματά τους μάθε:
ο Λέανδρος ο ποθητός και η Ηρώ η σεμνή κοπέλα.
Ήταν η κόρη στη Σηστό, στην Άβυδο το αγόρι,
καθένας άστρο λαμπερό για τη δική του πόλη
μα κι όμοιοι μεταξύ τους. Αν σε φέρει ο δρόμος, ξένε,
τον πύργο ψάξε στη Σηστό που η Ηρώ μας κατοικούσε
και με τον λύχνο φώτιζε στον Λέανδρο τον δρόμο.
Μα ψάξε και στην Άβυδο το αλμυρισμένο διάβα·
ακόμα κλαίει για τον χαμό του ερωτευμένου νέου.
Το σπίτι του στην Άβυδο πώς άφησε το αγόρι
και την Ηρώ ερωτεύτηκε και τούτη πάλι εκείνον;
Η Ηρώ, κοπέλα ευγενική, θεϊκά είχε μεγαλώσει.
Της Κύπριδος ιέρεια, πλην άμαθη στον γάμο,
ζούσε κοντά στη θάλασσα, στον πύργο των γονιών της,
κι ήταν σαν ρήγισσα κι αυτή, σαν δεύτερη Αφροδίτη.
Ως εγκρατής, απέφευγε τις γυναικείες παρέες
κι ούτε σε γλέντι εφηβικό θα πήγαινε ποτέ της,
τι ν’ αποφύγει πρόσεχε των κοριτσιών τη χλεύη
(γιατί στην ομορφιά μπροστά τις κατατρώει η ζήλεια).
Αντίθετα κατεύναζε διαρκώς την Αφροδίτη
και με θυσίες τον Έρωτα κοιτούσε να ηρεμήσει
και τη μητέρα του μαζί· τη φλόγα του φοβόταν,
μα τελικά τα βέλη του λαβώσαν το κορμί της.
Ήρθε κι η ημέρα της γιορτής για τη θεά Αφροδίτη·
μες στη Σηστό τον Άδωνη και τη θεά τιμάνε.
Συνέρευσαν, κοπάδια λες, προσκυνητών τα πλήθη,
από τις όχθες των νησιών που η θάλασσα όλο βρέχει·
από την Αιμονία πολλοί κι απ’ την ενάλια Κύπρο·
γυναίκα πια δεν έβρισκες στις πόλεις των Κυθήρων·
και στου Λιβάνου τις κορφές κανένα να χορεύει·
και ποιος από τους γείτονες τέτοια γιορτή θα χάσει,
απ’ τη Φρυγία κι αν έρχεται, στην Άβυδο κι αν μένει;
Μα και τα αγόρια που ποθούν τα ολόφρεσκα κορίτσια,
μαθαίνοντας για μια γιορτή φροντίζουν να μη λείψουν.
Δεν είναι που ανυπομονούν θυσίες πολλές να κάνουν·
να δουν μονάχα λαχταρούν τις όμορφες κοπέλες.
Κι η Ηρώ, λοιπόν, για τον ναό κινούσε της Παφίας
κι αστραφτερό κι ολόλαμπρο το πρόσωπό της ήταν,
όπως το βράδυ ξεπηδά σελήνη αργυρωμένη.
Είχε χιονάτα μάγουλα, μα στ’ άκρα τους ροδίζαν,
τριαντάφυλλο θυμίζοντας με δίχρωμα μπουμπούκια.
Όλο το σώμα της να πεις πως ήταν ένας κήπος
γεμάτος άνθη κόκκινα. Κι ακόμα, ξεγλιστρούσε
απ’ τον λευκό χιτώνα της ολάνθιστος ροδώνας
κι οι Χάριτες χορεύαν, λες, στο σώμα της. Μας είπαν
πως ήταν τρεις οι Χάριτες· τι ψέμα! Σαν γελούσε
η Ηρώ, χιλιάδες Χάριτες ανθούσαν στη ματιά της.
Ιέρεια καλύτερη δεν είδε η Αφροδίτη.
Έτσι λοιπόν, η πιο όμορφη και τέλεια γυναίκα
υπηρετούσε τη θεά, σαν δεύτερη Παφία.
Καρφώθηκε μεμιάς στον νου των τρυφερών εφήβων•
αλήθεια, ποιος δεν ήθελε δική του να την κάνει;
Καθώς εκείνη πήγαινε στον στέρεο ναό της
ο νους, τα μάτια των αντρών διαρκώς τη συνοδεύαν.
Κι ένα απ’ τα αγόρια μίλησε με θαυμασμό πηγαίο:
«Στη Σπάρτη πήγα, γύρισα τη φημισμένη πόλη,
όπου γι’ αγώνες κι έπαθλα της ομορφιάς μας λένε.
Μα τέτοια ωραία και κομψή κοπέλα δεν ξανάδα!
Τη Χάριτα την πιο μικρή μαζί της έχει η Κύπρις.
Την κοίταξα και πόνεσα· κοιτώ και δεν χορταίνω.
Στην κλίνη της ν’ ανέβαινα κι ας έσβηνα για πάντα.
Θεός να γίνω στο βουνό καθόλου δεν με νοιάζει,
αν είναι αυτή το ταίρι μου στο ερωτικό κρεβάτι.
Κι αν την ιερωμένη σου δεν κάνει ν’ ακουμπήσω,
μια σαν αυτήν, καλή θεά, ζητώ να μου χαρίσεις».
Τέτοια τα λόγια του νεαρού και λίγο παραπέρα
άλλος την κόρη κάκιζε για του έρωτα το τραύμα.
Συ, Λέανδρε ταλαίπωρε, την κόρη μόλις είδες,
με πόνο ανομολόγητο δεν παίδεψες τον νου σου,
αλλά σαν δούλος ξαφνικός στα πυρωμένα βέλη
πλέον να ζεις δεν ήθελες μακριά από την Ηρώ σου.
Τα μάτια σου όλο κοίταζαν ξανάβοντας τον πόθο,
μα κι η καρδιά σου φούντωνε σαν πυρ που όλα τα καίει,
γιατί η θεσπέσια ομορφιά μιας πάναγνης γυναίκας
σαν ένα βέλος κοφτερό τη σάρκα διαπερνάει.
Είναι ο οδηγός τα μάτια μας· οι ακτίνες τους εισάγουν
μες στο κεφάλι τη θωριά κι εκείνη μας τρελαίνει.
Κατάπληξη κι αναισχυντιά, ντροπή ένιωσε και τρόμο·
τρεμόπαιζε η καρδούλα του κι η αιδώς τον συγκρατούσε.
Ήταν το κάλλος φοβερό μα ο Έρως δεν φοβάται
και τον νεαρό, πριν ντροπαλό, με θράσος εξοπλίζει.
Και μια και δυο, στεκόταν πια μπροστά από το κορίτσι.
Τα μάτια του την τύλιξαν σαν το πανούργο φίδι·
τον νου της πολιόρκησε χωρίς ν’ αρθρώσει λέξη.
Κι αυτή μόλις αισθάνθηκε του νεαρού τον πόθο
την ομορφιά του θαύμασε και δίχως να μιλήσει
κατένευσε διακριτικά, λες μίλησε στο αγόρι,
και στράφηκε απ’ την άλλη. Μες στα βάθη της ψυχής του
εκείνος ένιωσε χαρά για την απόκρισή της.
Κι ενώ έψαχνε την αφορμή για να βρεθούν μονάχοι
το φως της μέρας έδυε κι ερχόταν το σκοτάδι,
καθώς πιο πέρα ανέτελλε το αστέρι της εσπέρας.
Τότε το αγόρι σίμωσε με τόλμη το κορίτσι,
μόλις απλώθηκε παντού της σκοτεινιάς το πέπλο.
Πιέζοντας τα δάχτυλα της ανθισμένης κόρης
αφήνει στεναγμό βαθύ, μα εκείνη δεν μιλάει
και δείχνοντας εκνευρισμό το χέρι απομακρύνει.
Κι όμως διακρίνει ο Λέανδρος πως τον ποθεί κι εκείνη·
με θάρρος απ’ τον πλουμιστό χιτώνα της την πιάνει
και μες στο βάθος του ναού την οδηγεί με βιάση.
Ήταν το βήμα της βαρύ, σαν κάποιας που δεν θέλει,
κι όπως ακολουθούσε εκεί σηκώνει τη φωνή της,
με λόγια αδύναμα πολύ τον Λέανδρο απειλώντας:
«Ξένε, τρελάθηκες; Γιατί με σέρνεις από πίσω;
Βρες άλλη• τον χιτώνα μου να τον αφήσεις θέλω.
Είναι οι γονείς μου πλούσιοι, κακό θα βρεις μεγάλο.
Της Κύπριδος ιέρεια κανείς δεν ακουμπάει
και στο κρεβάτι μου να μπεις δεν κάνει· ξέχασέ το».
Λόγια παρόμοια θα ’λεγε κάθε άγνωρο κορίτσι,
έτσι κι αυτός ακούγοντας με τι τον απειλούσε
κατάλαβε πως ήθελε κι εκείνη το ίδιο πράγμα
(γιατί οι κοπέλες που απειλούν τα φρέσκα παλικάρια,
στης Αφροδίτης το όνομα στέλνουν αγάπης όρκους).
Υπόδουλο στον Έρωτα, το αγόρι τέτοια λέει,
φιλώντας της τον πάλλευκο και μυρωδάτο αυχένα:
«Είσαι Αφροδίτη δεύτερη, της Αθηνάς καθρέφτης.
Με τις γυναίκες τις θνητές γιατί να σε συγκρίνω;
Θεός σε γέννησε θαρρώ, βλαστάρι είσαι του Δία.
Μακάριος ο πατέρας σου, μακάρια κι η μάνα
κι η μήτρα που σε δέχτηκε, θεά μου τιμημένη.
Τις προσευχές εισάκουσε, τι ο πόθος με συνθλίβει.
Ιέρεια της Κύπριδος τον έρωτα πώς διώχνει;
Έλα λοιπόν, ιερούργησε την τελετή που αρμόζει,
είναι σωστό να υπηρετούν την Κύπριδα οι κοπέλες.
Αυτή η θεά δεν συμπαθεί την παρθενιά καθόλου.
Μα αν θέλεις τα μυστήρια να μάθεις της θεάς σου,
τον γάμο τίμα, ξάπλωσε στη νυφική παστάδα
και τους θεσμούς της Κύπριδας μην απορρίπτεις πλέον.
Ικέτη σου και σύζυγο πώς θέλεις να μη κάνεις
εμένα που ο Έρως θήρευσε με τα ακριβή του βέλη;
Θυμίζω, λες, τον Ηρακλή που ο Ερμής ο χρυσοράβδης
δούλο τον έκανε σωστό στου Ιάρδανου την κόρη.
Μα εμένα στέλνει η Κύπριδα, του Ερμή δεν είμαι πρέσβης.
Στην Αρκαδία κάποτε δεν ήταν η Αταλάντη,
που ο Μελανίων αγάπησε κι εκείνη έκανε πέρα
παρθένα για να μείνει; Μα δυσφόρησε η θεά σου
κι εκείνον που δεν ήθελε τον φύτευσε στον νου της.
Υπάκουσε κι εσύ, λοιπόν, μη σου θυμώσει η Κύπρις».
Αυτά είπε και φαινόταν πως την κέρδισε την κόρη,
στους μύθους τους ερωτικούς κρατώντας την καρδιά της.
Κι Ηρώ τα μάτια κάρφωσε στο δάπεδο, σιωπώντας,
την κοκκινάδα της ντροπής πασχίζοντας να κρύψει.
Κι όλο τη γη από κάτω της να ξύνει με το πόδι
κι αμήχανα να ψηλαφά τις άκρες του χιτώνα,
σαν προανάκρουσμα πειθούς – διότι μια παρθένα
που έχει πειστεί στον έρωτα μιλά με τη σιωπή της.
Το βέλος το γλυκόπικρο την είχε πια τοξεύσει
κι η φλόγα του έρωτα η τερπνή της έκαιγε τα σπλάχνα·
θαυμάζοντας τον Λέανδρο θαρρούσε πως πετούσε.
Όσο τη γη μετρούσε αυτή και δεν θωρούσε πάνω,
ο Λέανδρος δεν χόρταινε να βλέπει τον λαιμό της
κι είχε ένα βλέμμα μανιακό, σαν των ερωτευμένων.
Στο τέλος με απαλή φωνή του μίλησε η κοπέλα,
με πρόσωπο κοκκινωπό· σημάδι αιδούς και πόθου:
«Ξένε, τα λόγια σου μπορούν βουνά να ξεσηκώσουν.
Στα μονοπάτια της πειθούς για δάσκαλο ποιον είχες;
Αλίμονο, ποιος σ’ έστειλε στην πόλη τη δική μου;
Μα είναι τα λόγια σου κενά· πώς ένας ταξιδιώτης
χωρίς εγγύηση καμιά ζητά τον έρωτά μου
τόσο ανοιχτά; Σε γάμο πώς ελπίζεις να με πάρεις,
χωρίς την άδεια των γονιών; Κι ακόμα κι αν σκεφτόσουν
στην πόλη μας πολύ καιρό, σαν κάτοικος, να μείνεις,
η σχέση μας πού να κρυφτεί, στα σκοτεινά σοκάκια;
Όσοι θα ξέρουν, θα μιλούν, γιατί η κρυμμένη πράξη
είδηση γίνεται γνωστή σ’ όλα τα σταυροδρόμια.
Μα πες μου, πώς σε λεν λοιπόν, ποιας πόλης είσαι θρέμμα;
Εμένα Ηρώ μπορείς να λες, λαμπρό όνομα στην πόλη.
Πύργος για σπίτι μου ψηλός, με αντήχηση μεγάλη·
κει μέσα ζω μονάχη μου με μία μόνο δούλα,
στης πόλης το προάστιο, στις κυματώδεις όχθες.
Τη θάλασσα έχω γείτονα· το ορίσαν οι γονείς μου.
Κοπέλες άλλες δεν θα δω κι ούτε περνούν αγόρια
από κοντά. Κάθε νυχτιά, πρωί και μεσημέρι
η ηχώ της μαύρης θάλασσας δονεί την ακοή μου».
Αυτά είπε κι έκρυψε μεμιάς τα μάγουλα στο ρούχο,
τι ντράπηκε που μίλησε με τέτοια μόλις λόγια.
Κι ο Λέανδρος τα τραύματα τα ερωτικά φορώντας,
σκεφτόταν τρόπο να ριχτεί σε τούτο τον αγώνα.
Γιατί όταν άντρας πληγωθεί με του Έρωτα τα βέλη
από τον Έρωτα θα βρει τη γιατρειά και πάλι·
εξουσιάζει τους θνητούς, μα και τους συμβουλεύει
γι’ αυτό και γίνεται αρωγός στου Λέανδρου τον πόθο.
Κι αφού για λίγο σάστισε, το αγόρι τέτοια λέει:
«Κόρη, για την αγάπη σου τα κύματα θα σκίσω
κι ας είναι η θάλασσα δεινή κι εχθρός μου το νερό της.
Κινώντας για την κλίνη σου το ρεύμα δεν θα τρέμω
και διόλου δεν θα φοβηθώ το πέλαγος που ουρλιάζει.
Μα κάθε νύχτα που περνά για τον υγρό εραστή σου
τον άγριο τον Ελλήσποντο θα διαπερνά με θάρρος.
Την Άβυδο, την πόλη μου, μακριά πολύ δεν χτίσαν.
Ένα λυχνάρι μοναχά στον πύργο σου εκεί πάνω
στη νύχτα ας φέγγει τη βαθιά. Κι όταν θα το κοιτάζω
καράβι θα ’μαι του Έρωτα κι ο λύχνος σου ένα αστέρι·
εκείνον θα ’χω για οδηγό, τον Βοώτη δεν θα βλέπω
κι ο τολμηρός Ωρίωνας βοηθός μου δεν θα γίνει
κι ούτε την άβροχη τροχιά θ’ ακολουθώ της Άρκτου,
σαν έρχομαι από απέναντι προς το γλυκό λιμάνι.
Μόνο, καλή μου, πρόσεχε τους δυνατούς ανέμους
γιατί θα φύγω απ’ τη ζωή, σαν τύχει και τον σβήσουν
τον λύχνο τον λαμπρό ταγό που ορίζει τη ζωή μου.
Μα αν θέλεις, τώρα θα σου πω, πώς όλοι με φωνάζουν·
με λένε εμένα Λέανδρο και θα ’μαι ο σύζυγός σου».
Έτσι κρυφό τον γάμο τους συμφώνησαν να κάνουν
και τη νυχτερινή ηδονή, που ενώνει τις ζωές τους,
ορκίστηκαν να σεβαστούν, με μάρτυρα τον λύχνο,
η μεν Ηρώ φωτίζοντας, ο Λέανδρος κολυμπώντας.
Κι αφού τον γάμο χάρηκαν μες στη γιορτή της νύχτας
χωρίστηκαν απρόθυμα, τι επιλογή δεν είχαν·
η κόρη προς το σπίτι της, μα εκείνος μες στη νύχτα,
τον πύργο της συζύγου του κοιτώντας για σημάδι,
επέστρεψε στην πόλη του, τον δήμο της Αβύδου.
Και την κρυφή τους ένωση μονάχα λαχταρώντας
προσεύχονταν ταχιά να ’ρθεί το φιλικό σκοτάδι.
Κι η νύχτα φάνηκε ξανά με το κυανό της πέπλο,
στους άντρες ύπνο φέρνοντας, στον Λέανδρο όμως όχι.
Το φως περίμενε σε αυτόν τον γάμο ν’ αναγγείλει,
τον λύχνο τον λυπητερό να δώσει το σινιάλο
για την κρυφή συνάντηση, μακριά πολύ κι ας ήταν.
Κι η Ηρώ σαν είδε τη νυχτιά, τη μέρα να πεθαίνει,
τον λύχνο ανάβει και το φως αχτίδες πέρα στέλνει
στον παθιασμένο Λέανδρο που πια δεν συγκρατιόταν·
κοινή φωτιά καψάλιζε τον λύχνο και το αγόρι.
Κι ακούγοντας της θάλασσας τη μανιασμένη αντάρα
φοβήθηκε για μια στιγμή, μα μάζεψε το θάρρος
και στην ψυχή του μίλησε, καθησυχάζοντάς τη:
«Ο Έρως δεινός κι η θάλασσα δεν ηρεμεί ποτέ της.
Στενό το πέρασμα πολύ, μα φλέγεται η καρδιά μου.
Νιώσε το πυρ, καρδιά καλή, το ρεύμα μη φοβάσαι.
Πάμε στον έρωτα μαζί, το κύμα μη σε μέλει.
[…....................................] |
|
274ο τεύχος Fractal // 75 νέα κείμενα
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)