Ελένη Ε. Κούκκου: «Ιωάννης Α. Καποδίστριας – Ρωξάνδρα Σ. Στούρτζα» και «Ιωάννης Καποδίστριας»
Ελένη Ε. Κούκκου: «Ιωάννης Α. Καποδίστριας – Ρωξάνδρα Σ. Στούρτζα» και «Ιωάννης Καποδίστριας»
Η συγγραφέας Ελένη Κούκκου ήταν ιστορικός, καθηγήτρια στη Φιλοσοφική Σχολή της Αθήνας, με 62 αυτοτελείς εκδόσεις και περισσότερες από 300 δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά. Επισκέφτηκε δέκα φορές τα αρχεία της Μόσχας, Πετρούπολης και Οδησσού για να συγκεντρώσει το υλικό για τη ζωή και το έργο του Ιωάννη Καποδίστρια. Για τον Καποδίστρια, αλλά και για άλλα θέματα της ελληνικής ιστορίας, ταξίδεψε και έδωσε διαλέξεις σε πολλά πανεπιστήμια της Ευρώπης και της Αμερικής. Το 1994, με την ευκαιρία της ελληνικής προεδρίας στην ΕΟΚ, προσκλήθηκε στην Κέρκυρα, στις εκδηλώσεις της Συνόδου Κορυφής. Η Εταιρία Μελέτης της Ελληνικής Ιστορίας, με χορηγό το Ίδρυμα Λεβέντη, μετέφρασε και εξέδωσε την εκτενή μελέτη της John Kapodistrias: A Greek Europhile Diplomat: ο Καποδίστριας διεθνοποίησε την ιδέα της «Ηνωμένης Ευρώπης», για την οποία αγωνιζόταν να πείσει τους Ρώσους διπλωμάτες από το 1817. Στις 26 Σεπτεμβρίου 1996, ο Δήμος Ναυπλιέων την ανακήρυξε επίτιμη Δημότη Ναυπλίου (ημερομηνία δολοφονίας του Καποδίστρια: 27 Σεπτεμβρίου 1831), και στις 10 Φεβρουαρίου 2000, ο Δήμος Αθηναίων τής απένειμε το Μετάλλιο της πόλεως των Αθηνών (ημερομηνία γέννησης του Καποδίστρια: 10 Φεβρουαρίου 1776). Η Ελένη Κούκκου πέθανε το 2007.
Το βιβλίο της Ιωάννης Α. Καποδίστριας – Ρωξάνδρα Σ. Στούρτζα: Μια ανεκπλήρωτη αγάπη βρίσκεται πλέον στη 10η έκδοση, αποδεικνύοντας το μεγάλο ενδιαφέρον που έχει για την Ελλάδα και το κοινό, αφού στις σελίδες του ο αναγνώστης θα δει όχι μόνο την ιδιαίτερη σχέση των δύο αυτών σημαντικών ανθρώπων, αλλά και τη μεγάλη αγάπη τους για την Ελλάδα και την ελευθερία της.
Η Κούκκου άρχισε να ερευνά τη ζωή της Ρωξάνδρας Στούρτζα στα διάφορα αρχεία της Ελλάδας και της Ευρώπης, όπου είδε ότι οι δύο αυτοί άνθρωποι για σημαντικό χρονικό διάστημα συμπορεύτηκαν στο θέμα των πολιτικών και πολιτιστικών αγώνων. Το αρχείο του πατρός Στούρτζα, που στεγαζόταν στο σπίτι του Πούσκιν, ερεύνησε η Κούκκου για 45 ημέρες σε οκτάωρη βάση. Οι φάκελοι, με το πλούσιο υλικό, ήταν αποκαλυπτικοί. Ιδιαιτέρως τα δεύτερα απομνημονεύματα της Ρωξάνδρας (Ma vie), που άρχισε να τα γράφει μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια, και τα «Σκόρπια φύλλα της καρδιάς της», σημειώματα πολύ προσωπικά, απευθυνόμενα στον εαυτό της, μικρές εξομολογήσεις και φράσεις αντιγραμμένες από επιστολές του Καποδίστρια… «όλα σε ρυθμό crescendo και funèbre. […] Γι’ αυτό και έχουν τη γοητεία της πηγαίας αλήθειας». Ο αυστηρός και εξαιρετικά υπεύθυνος Καποδίστριας είχε εμπιστοσύνη στις κρίσεις της, στις γνώσεις της και στις «διπλωματικές» ικανότητές της.
Το ημερολόγιο που κρατώ, με όλα τα γεγονότα που έζησα και ζω, έγινε πολύ ογκώδες από τότε που είχα την τιμή να σε συναντήσω.
Παραθέτω απόσπασμα από την πρώτη επιστολή από τη Ζυρίχη, 4/16 Φεβρουαρίου 1814: «η καλύτερη ημέρα της ζωής μου θα είναι εκείνη κατά την οποία θα ημπορέσω να σας εκφράσω όλα εκείνα που αισθάνομαι και σκέπτομαι για σας […]. Έχω, δεσποσύνη, πολλά, παράδοξα και σοβαρά να σας ειπώ. Αλλά καιρός παντί πράγματι. […] Και ο καιρός αυτός δεν έφθασε ακόμη… Δικός σας».
Απόσπασμα από την τρίτη επιστολή, Ζυρίχη, 20 Απριλίου 1814: «Έχω πάντοτε στο νου μου, και με τη γλυκύτερη ψυχική ηδονή, το σχέδιο για το ταξίδι μου στην Καρλσρούη, όπου θα σε συναντήσω. Είχα ήδη την τιμή να σου ξαναγράψω ότι η σκέψη μου αυτή ήταν ο ευχάριστος σύντροφός μου κατά το ταξίδι μου από τη Ζυρίχη στο Γενικό Αρχηγείο του αυτοκράτορος και δεν απατήθηκα […]. Το ημερολόγιο που κρατώ, με όλα τα γεγονότα που έζησα και ζω, έγινε πολύ ογκώδες από τότε που είχα την τιμή να σε συναντήσω […]. Δέξου την επιβεβαίωση και την έκφραση για τα πιο βαθιά αισθήματά μου…».
Στα 1815, ο Καποδίστριας γίνεται, παρά τη θέλησή του, Υπουργός Εξωτερικών με τεράστιο όγκο εργασιών, ο τσάρος δεν προβαίνει σε καμία ενέργεια πριν τον ρωτήσει, ενώ στην Ευρώπη συμβαίνουν πάρα πολλά και δύσκολα, μεταξύ των οποίων η εφαρμογή της Συνθήκης του Βουκουρεστίου, οι διπλωματικές σχέσεις της Ρωσίας με την Περσία, η Ιερά Συμμαχία. Οι ευθύνες του τον αναγκάζουν να απομονωθεί και να απομακρυνθεί. Εκείνη διακριτικά θα του γράψει: «Να μου φυλάσσετε πάντα μια θέση ανάμνησης στην σκέψη σας και στην καρδιά σας!». Η αλληλογραφία του Καποδίστρια και της Ρωξάνδρας δεν είναι απλώς μια προσωπική υπόθεση. Είναι μια υπόθεση μέσα σε έναν λαβύρινθο πολιτικών δύσκολων συγκυριών, όπου μόνο η πολιτική σκοπιμότητα βαραίνει…[...............................................]ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ελένη Ε. Κούκκου: «Ιωάννης Α. Καποδίστριας – Ρωξάνδρα Σ. Στούρτζα» και «Ιωάννης Καποδίστριας»
***************
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Η Ελένη Ε. Κούκκου ήταν ιστορικός, καθηγήτρια στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Υπήρξε μέλος της πενταμελούς επιτροπής στην οποία ανέθεσε το Ιστορικό και Αρχαιολογικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών τη μελέτη και την οργάνωση των μεταπτυχιακών του σπουδών. Καρπός των πολύχρονων αρχειακών ερευνών της ήταν η συγγραφή και έκδοση 92 συγγραμμάτων και μελετών και περισσότερων από 300 άρθρων σε επιστημονικά περιοδικά. Το σύγγραμμά της “Ιωάννης Καποδίστριας: ο άνθρωπος – ο διπλωμάτης, 1800-1828” βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών. Έλαβε ενεργό μέρος σε διεθνή και πανελλήνια συνέδρια. Πέθανε στην Αθήνα τον Μάρτιο του 2007.
Διάλεξη
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου