Επιλέξαμε πέντε βιβλία μεταφρασμένης λογοτεχνίας από την πρόσφατη παραγωγή, στα οποία οι συγγραφείς χρησιμοποιούν τη μουσική στην αφήγησή τους (τη ροκ μουσική κυρίως) και το κάνουν με επιτυχία. Στα έργα αυτά η χρήση της μουσικής δεν γίνεται μόνο για εφέ ή για τη δημιουργία ατμόσφαιρας. Αντιθέτως, γίνεται με μεγάλη ακρίβεια ή έχει οργανικό ρόλο στην αφήγηση. Προσφέρει ενίοτε κλειδιά για την εξέλιξη της πλοκής. Οι μουσικές επιλογές των ηρώων δικαιολογούνται από τις κοινωνικές ή άλλες καταβολές τους∙ λειτουργούν συνδετικά ή αποδομητικά στο πεδίο των σχέσεων∙ υποβαστάζουν εν τέλει το οικοδόμημα των χαρακτήρων.
Holly Brickley, Κρυφά διαμάντια
μτφρ. Μυρσίνη Γκανά
εκδ. Μεταίχμιο, 2025
σελ. 444
Toν
Απρίλιο του 1967, το (γραμμένο από τον Cat Stevens!) “The First Cut Is
the Deepest” έγινε μια από τις μεγαλύτερες soul επιτυχίες των 60’ς στο
Ηνωμένο Βασίλειο. Ερμηνεύτριά του ήταν η Αφροαμερικανίδα P.P. Alrnold,
πρώην ερμηνεύτρια των gospel και μέλος της χορωδίας που συνόδευε στις
τουρνέ τους Ike & Tina Turner. Η Arnold ρίζωσε στη Μεγάλη Βρετανία,
όπου έκανε σπουδαία καριέρα, συνεργάστηκε με πολυάριθμους μουσικούς και
αργότερα έγινε σύντροφος του Paul Weller. Η «πρώτη αμυχή» στην αφήγηση
της μεγαλύτερης επιτυχίας της P.P. Arnold αφορά την οποιαδήποτε
εμπειρία, συνήθως νεανική, που σε σημαδεύει ανεξίτηλα. Τον πρώτο έρωτα,
την πρώτη φορά που πήγες στο γήπεδο, την πρώτη ακρόαση ενός
συγκεκριμένου τραγουδιού…
Σε μια τέτοια εμπειρία αντιστοιχούν τα Κρυφά διαμάντια (Deep cuts στο πρωτότυπο) στον τίτλο του πρώτου μυθιστορήματος της Holly Brickley. Στο ξεκίνημα του βιβλίου, η κεντρική ηρωίδα, η Πέρσι ορίζει ως «deep cuts» τα τραγούδια που σε συγκινούν μέχρι το κόκκαλο και καρφώνονται στη μνήμη.
Φθινόπωρο του 2000. Ο Τζο Μόροου και η Πέρσι Μαρκς γνωρίζονται στο κολέγιο και συνδέονται χάρη στην κοινή τους αγάπη για τη μουσική. Ο Τζο είναι ένας επίδοξος μουσικός και φιλοδοξεί να ακολουθήσει πετυχημένη καριέρα με το συγκρότημά του. Η Πέρσι δεν διαθέτει ανάλογο ταλέντο, όμως το αναπληρώνει με τις γνώσεις της γύρω από τη μουσική, με το ένστικτο και την ικανότητά της να αντιμετωπίζει κριτικά τη μουσική. Όταν ο Τζο, για παράδειγμα, γράφει ένα άτονο τραγούδι, η Πέρσι τον βοηθάει να το βελτιώσει και να το αναδείξει. Οι προτάσεις της, όπως φαίνεται, κάνουν τα τραγούδια καλύτερα με μια μόνο τεκτονική μετατόπιση.
Είναι απόλαυση να διαβάζει κανείς, ειδικά ένας μουσικόφιλος, τις σκηνές όπου η Πέρσι και ο Τζο γίνονται φίλοι μέσω των μουσικών τους προτιμήσεων. Η συγγραφέας αποτυπώνει τόσο καλά την ευφορία που συνοδεύει το να μοιράζεσαι το πάθος για τη μουσική. Μας δίνει επίσης γενναιόδωρα δείγματα της διαδικασίας της δημιουργίας της μουσικής πίσω από τα παρασκήνια,
Η Πέρσι είναι ένα πολύπλευρο άτομο: τη βλέπουμε να ασχολείται με τη μουσική δημοσιογραφία, τη βλέπουμε να τεντώνει το σχοινί του μουσικοκριτικού με τα έξυπνα σχόλιά της, ως συνεργάτιδα με οξυδερκείς ιδέες που «ενισχύουν» τα τραγούδια, ανάμεσα σε μια σειρά από άλλους επαγγελματικούς ρόλους που δεν υπάρχουν πια. Αλλά το πιο σημαντικό, ήταν εξαιρετικά φιλόδοξη στο να αξιοποιήσει τις μουσικές της ευαισθησίες, ακόμα κι αν δεν μπορούσε να είναι αυτή που θα ερμήνευε. Η μουσική ήταν η μόνη αληθινή της αγάπη, η διαφυγή της, ο ασφαλής χώρος της.
Με πηγή έμπνευσης το High Fidelity του Nick Hornby, τα Κρυφά διαμάντια είναι κάτι περισσότερο από ένα απλό ερωτικό γράμμα στη μουσική σκηνή των αρχών της δεκαετίας του 2000. Αφορά τόσο τα τραγούδια και την παραγωγή όσο και τις υποκουλτούρες που γέννησε αυτή η μουσική, τις εμμονές και τις εμπειρίες ενηλικίωσης όσων βρήκαν παρηγοριά στη μουσική ενώ ζούσαν γεγονότα που άλλαξαν τον κόσμο. Οι προσεκτικές αναφορές στο soundtrack του βιβλίου φανερώνουν μια βαθιά γνώση της ροκ δισκογραφίας: διαφορετικά είδη και στυλ, από το “Strangers” των Kinks και το “What Makes You Think You’re the One” των Fleetwood Mac μέχρι το “Fight the Power” των Public Enemy και το “Someone Great” των LCD Soundsystem. Εκτός από πιο γνωστούς καλλιτέχνες, αναφέρονται επίσης μερικά σπουδαία underground συγκροτήματα όπως οι Yo La Tengo, οι Neutral Milk Hotel και οι Modest Mouse.
Michèle Pedinielli, Πίσω από τα σκυλιά
μτφρ. Γιάννης Καυκιάς,
Εκδόσεις Πόλις, 2026
σελ. 280
Έχει
κάτι το…παλαιοροκάδικο το νουάρ της Ιταλο-κορσικανής Michèle Pedinielli
(γεννήθηκε στη Νίκαια το 1968 και εργάστηκε για χρόνια ως δημοσιογράφος
στο Παρίσι). Η Ντιου (Ντιούλια) Μποκανέρα, περί ης ο λόγος, είναι
γενικώς ωραία περίπτωση. Πενηντάρα, Κορσικανή στην καταγωγή που ζει στην
Νίκαια, άτεκνη από επιλογή, με ισχυρό χαρακτήρα και καυστικό χιούμορ,
αδέσμευτη και αθυρόστομη, μισο-νοσταλγική, μισο-απογοητευμένη, λάτρης
των μυθιστορημάτων του Κρεγκ Τζόνσον και του Τζιμ Χάρισον, ερωτευμένη με
τον Πωλ Νιούμαν ως πρωταγωνιστή σε παλιά γουέστερν. Κυκλοφορεί ντυμένη
casual, με τζην, t-shirt και αρβύλες.
Η Ντιου Μποκανέρα είναι διαζευγμένη από τον Αφρικανοκορισκανό Ζοζέφ (Τζο) Σαντούτσι, υπαστυνόμο τοπικού αστυνομικού τμήματος. Ζει σε ένα κοινό διαμέρισμα με τον Νταν, έναν ομοφυλόφιλο που διατηρεί μια γκαλερί τέχνης και παρατηρεί αναγκαστικά τον μετασχηματισμό της Νίκαιας, της πόλης της, μιας πόλης που δεν αναγνωρίζει πια. «Αν πιστέψουμε τους κατοίκους της υπόλοιπης Γαλλίας, στη Νίκαια βρίσκουμε ήλιο, θάλασσα, τουρίστες, συνταξιούχους και φασίστες». Εδώ η ελεγειακή οπτική της Michèle Pedinielli προσιδιάζει σ’ αυτήν του Jean-Claude Izzo στην περίφημη Τριλογία της Μασσαλίας.
Η συγγραφέας ασχολείται με σημαντικά τρέχοντα ζητήματα, όπως το μεταναστευτικό, την ξενοφοβία και την ομοφοβία, τα κινήματα για την διεκδίκηση της ταυτότητας, την πατριαρχική βία, την Άκρα Δεξιά, αλλά και τις εστίες αντίστασης και αλληλεγγύης που δημιουργούνται. Στο δεύτερο μυθιστόρημα της σειράς που μεταφράζεται στα ελληνικά, η Μποκανέρα ερευνά τη φρικτή δολοφονία ενός νεαρού πρόσφυγα από την Ερυθραία, για την οποία όπως θα αποδειχθεί, ευθύνονται ομάδες ακροδεξιών και νεοναζιστών σκίντχεντ που δρουν στη Νίκαια.
Η Μποκανέρα είναι έξω καρδιά, είναι δυναμική και τελικά γίνεται γρήγορα αξιαγάπητη χαρακτήρας. Υποστηρίζει το παρουσιαστικό της με τις ροκ προτιμήσεις της: αγαπημένο της συγκρότημα είναι οι Clash (με ξεχωριστή αναφορά στον μπασίστα τους Paul Simonon, που εκτός από εξαιρετικός μουσικός, κάποτε ψηφίστηκε ένας από τους πιο δέκα πιο σέξι άντρες στον κόσμο από τις αναγνώστριες του Playgirl)∙ γουστάρει επίσης τον Willy DeVille, τον rock ‘n’ roll δανδή της νεοϋορκέζικης punk/new σκηνής των τελών του ’70, ιδιαίτερα εκείνο το καταπληκτικό δωδεκάμετρο “Cadillac Walk” που εκδόθηκε σε single το 1985. Προς το τέλος του μυθιστορήματος μνημονεύει και το “Sledgehammer” του Peter Gabriel. Τα ίδια ισχύουν και για τη μικρή κοινότητα που περιβάλλει την Μποκανέρα, στην οποία η ντετέκτιβ μπορεί να βασιστεί στα δύσκολα. Στο παρόν μυθιστόρημα τη συνδράμουν δύο Σκανδιναβές φίλες της, η πιο μικροκαμωμένη και εσωστρεφής Κλάρα και η πιο πληθωρική και δυναμική Ντάγκμπαρ. Η δεύτερη παρουσιάζεται να έχει εξωπραγματικές αντοχές στο ποτό, ειδικά στο Τζακ Ντάνιελς και περιγράφεται σαν «η κρυφή κόρη του Λέμμυ Κίλμιστερ και της Ανίτα Άκμπεργκ».
——————————————————
Kyle Decker, Θα σπείρουμε τον όλεθρο
μτφρ. Όλγα Καρυώτη
Έρμα, 2026,
σελ. 376[.............................................]
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου