Κυριακή, Ιανουαρίου 04, 2026

Ένας αναγωστικός άθλος: τα αναγνώσματα που γοήτευσαν τον Άγγελο Μαλλίνη το 2025

 

Ημερολόγιο ανάγνωσης: Προσωπικό Λεξικό, Ερμηνευτικό & Κύριων Ονομάτων μιας γοητευτικής αναγνωστικής χρονιάς

Άγγελος Μαλλίνης

Α, α Αντίποδες: Στην εκπνοή του 2025 οι εκδόσεις Αντίποδες μας χάρισαν ένα μοναδικό δώρο για όλους όσους λατρεύουμε την νύμφη του Θερμαϊκού. «Σαλονίκη» – η Θεσσαλονίκη πριν. Αποτυπώματα επικοινωνίας και εθνογραφικά ίχνη του προηγουμένου αιώνα, σε σύλληψη, συλλογή και σχεδιασμό του Γιάννη Καρλόπουλου. Με καρτ ποστάλ ενός αιώνα, μας ταξίδεψε και μας συγκίνησε μέσα από εικόνες και μνήμες με οδηγό την μικροϊστορία της πόλης. Ένα βιβλίο θησαυρός και κειμήλιο.

Β, β Βιβλιοπωλείο, βιβλιοπώλης: Κεντρί, Ακυβέρνητες Πολιτείες, Public, Μυθιστορία, Ευριπίδης, Πρωτοπορία,  Λεξικοπωλείο, Πλειάδες, Σαιξπηρικόν. Μια ακόμη χρονιά θα με βρεις χαμένο μέσα στα βιβλιοπωλεία να ψάχνω με όλες τις αισθήσεις μου σε κάθε γωνιά τους.  Η Πολιτεία όμως για το 2025 δεν ήταν μόνο το καταφύγιο μου για τα δύσκολα απογεύματα στην Αθήνα έγινε σιγά σιγά η χώρα της καρδιάς μου. Μεταξύ πολλών βιβλίων που αναζήτησα και προμηθεύτηκα, εκεί βρήκα το «Αλητεία Χαλκιδικής» του Σάκη Σερέφα, εκεί και τις  «Αντιγόνες» του Τζορτζ Σταίνερ.

Γ, γ Γονατάς: Μόλις εκδόθηκε η βιογραφία «Ε.Χ. Γονατάς, Μικρές και παράξενες ιστορίες» της Φραγκίσκης Αμπατζοπούλου από τις εκδόσεις Πατάκη. Αυτός ο συγγραφέας δεν είναι μόνο ότι με εμπνέει αλλά με κάνει να τον νιώθω συγγενή μου. Μια πραγματικά μοναδική φωνή της ελληνικής λογοτεχνίας αλλά ανυπεράσπιστη και παράδοξη για την ελληνική κριτική.  Το βιβλίο μας δίνει κλειδιά για να τον κατανοήσουμε καλύτερα.

Εγώ που δεν έχω πουλιά φυλακισμένα σε κλουβιά / (ένα κλουβί της μάνας μου σαπίζει στην αποθήκη),/ ξυπνάω καμιά φορά από ‘να σιγανό κελάϊδισμα. Ε.Χ. Γονατάς, Ο φιλόξενος Καρδινάλιος.

Δ, δ Δαββέτας / Δεσμοφύλακας: Το Δέλτα ανήκει αποκλειστικά στον Νίκο Δαββέτα και στην «Δεσμοφύλακα» του από τις εκδόσεις Πατάκη. Δεν είναι τυχαία η εμπορική του επιτυχία ούτε και τα βραβεία που είμαι σίγουρος πως θα σαρώσει την επόμενη χρονιά.  Λιτή γραφή με πυκνότητα. Λέξεις σφηνωμένες σωστά σε αυτό το μικρό οικοδόμημα, χωρίς συναισθηματισμούς και λογοτεχνικά συγκινητικά τερτίπια, χειρίζεται την πρώτη ύλη του από απόσταση και μεθοδικά. Θα με ακολουθεί η ηρωίδα του για καιρό. Ο Νίκος Δαββέτας παρέδωσε το καλύτερο ελληνικό λογοτεχνικό βιβλίο για το 2025, τελεία και παύλα.

Ε, ε Εκδότης: Ο Νίκος Γκιώνης και οι εκδόσεις Πόλις αντικειμενικά αποτελούν τον κορυφαίο εκδοτικό οίκο για το 2025 .  Θα μπορούσε αυτή η διαπίστωση να σταθεί μόνο από το Νόμπελ Λογοτεχνίας του 2025 για τον Λάσλο Κρασναχορκάι τα βιβλία του οποίου παρουσιάζονται στο ελληνικό κοινό από τις εκδόσεις Πόλις να αιτιολογούν τον τίτλο αλλά στη μέση μπαίνουν και «τα χωριστά δωμάτια» του Πιέρ Βιττόριο Τοντέλλι , «Η απόδειξη της αθωότητάς μου» του Jonathan Coe, «Η χορεύτρια» του Patrick Modiano και «οι Άγνωστες Λέξεις» της Σοφίας Αυγερινού. Προσωπικά όμως ο εκδοτικός οίκος μου χάρισε το σημαντικότερο βιβλίο της χρονιάς. Το  «Ένας τόπος για να επιστρέφεις» του Ρόμπερτ Πεν Γουόρεν σε μια εξαιρετική μετάφραση της Αθηνάς Δημητριάδου. Διαβάστε το!

Ζ, ζ Ζουμπουλάκη:  Το καλοκαίρι μου έκλεισε αναγνωστικά με το υπέροχο βιβλίο του Ζαν-Πωλ Ντυμπουά «Η πηγή των δακρύων» από τις εκδόσεις Δώμα. Με την αφηγηματική δεινότητα του συγγραφέα να τραμπαλίζεται μεταξύ τραγικού και κωμικού, ανάμεσα στο σκοτεινό και το ελπιδοφόρο, έφθασα αποχαυνωμένος στη τελευταία σελίδα του βιβλίου χωρίς να το καταλάβω. Η βροχή, τα δάκρυα και η υγρασία του βιβλίου σε βγάζουν μούσκεμα από αυτό το μυθιστόρημα. Όλα αυτά όμως δεν θα ήταν απτά αν δεν μας παραδίδονταν το βιβλίο με αυτή τη μετάφραση της Στέλας Ζουμπουλάκη. Η μετάφραση διατήρησε τον ρυθμό, την ψυχή και το ύφος του κειμένου.

Η, η Ημερολόγιο: Συνεχίζω να αναρωτιέμαι πότε η Στελίνα πέρασε από τον Oliver Jeffers και τον Benji Davies στην Ζωρζ Σαρή και στην Άννα Φρανκ. Προμηθευτήκαμε από την 20η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου «το ημερολόγιο της Άννα Φρανκ» ως graphic Diary των Αρι Φολμαν και Νταβιντ Πολόνσκυ από τις εκδόσεις Πατάκη. Ξεκίνησε να το διαβάζει κατά την επιστροφή μας με το μετρό και μέχρι σήμερα το έχει ολοκληρώσει τρεις φορές. Την αναστάτωσε η ιστορία της Άννα Φρανκ και η συγκεκριμένη έκδοση δίνει μια ολοκληρωμένη διάσταση του πλαισίου και των συνθήκων αυτής της ιστορίας σε ένα παιδί εννιά ετών. Εξαιρετική σύνδεση του βιβλίου με το graphic novel και μια ευφάνταστη εικονογράφηση.  Παρακολουθούσαμε την Στελίνα με την Θύμη να ψάχνει στο internet περισσότερες πληροφορίες, στο youtube ντοκιμαντέρ και της έδειξα τη δική μου έκδοση όταν είχα διαβάσει και εγώ αυτό το βιβλίο στα δέκα μου. Αν δεν είναι η ανάγνωση βίωμα, τότε τι είναι;

Θ, θ Θεοδωρίδης: Ολοκλήρωσα απνευστί το μυθιστόρημα του Πάνου Θεοδωρίδη «η δεξιά ερωμένη» από τις εκδόσεις κείμενα. Το αγόρασα με το που το είδα στη προθήκη του Ιανού όπως αγοράζει κάνεις ένα φυλαχτό. Το βιβλίο ξεκινάει με την ακόλουθη παράγραφο: «Θα διηγηθώ την ιστορία της Δυναμό. Τη θαύμαζα, την ποθούσα, την ερωτεύτηκα, τα φτιάξαμε και χωρίσαμε, τη νοσταλγώ.» Δεν το διάβασα ως μια ερωτική ιστορία ούτε σαν είδος αυτοβιογραφίας. Αλλά ως ένα οδοιπορικό σε μια παρθένα, κοινοβιακή και φιλόξενη Χαλκιδική πριν εξελιχθεί σε ένα τόπο προβληματικό. Ως μια προσωπική αρχαιολογία με βαθιά ψυχαναλυτική διάθεση. Δεν κρύβω την αδυναμία μου στη γλώσσα του Θεοδωρίδη. Πόσο με έλκυε αυτή η γλώσσα στα κείμενα του στο οπισθόφυλλο του Αγγελιοφόρου, μια γλώσσα μπολιασμένη με όλη την ιστορία της ελληνικής. Το λάτρεψα!

Ι, ι Ιστορία:  Ο Σπύρος Κουζινόπουλος μας παρέδωσε το βιβλίο «Γεντί Κουλέ, η Βαστίλη της Θεσσαλονίκης» Μέσα από έρευνα, μαρτυρίες, ντοκουμέντα και αρχειακό υλικό μας παρουσιάζει την εξέλιξη του Επταπυργίου από την Οθωμανική Θεσσαλονίκη μέχρι το κλείσιμο του ως φυλακή το 1989. Ναρκωτικά, βιασμοί, εκμετάλλευση, κινηματογραφικές αποδράσεις και φυσικά εκτελέσεις ποινικών και πολιτικών κρατούμενων. Μια καταγραφή της διαχρονικότερης μαύρης κηλίδας στην ιστορία της Θεσσαλονίκης. Μακάριοι οἱ δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν .Από τις εκδόσεις Ιανός.

Κ, κ Κυριάκος: Ο Κυριάκος Χαρίτος με τα «γράμματα στη Παναγία» εκδόσεις Πατάκη έρχεται μετά τον Γιάννη Τσαρούχη να συνδιαλλαγεί με την Δ’ οικουμενική σύνοδο.  Αυτά τα 26 γράμματα αναφέρουν ξεκάθαρα ότι ο Λόγος προσλαμβάνει την ανθρώπινη φύση, όχι για να απορροφήσει την θεία αλλά για να την αποκαταστήσει στην αρχική της δόξα. Δεν προκαλεί για την πρόκληση. Μα ποιος γράφει αυτές τις επιστολές; Είναι ο Χριστός; Είναι ο Θεός; Την απάντηση σε αυτό το ερώτημα μπορεί να την δώσει η Σφίγγα κατά την σεφερική εκδοχή. Για περισσότερες επεξηγήσεις παρακαλώ όπως μελετηθεί η Σύνοδος της Χαλκηδόνος. Με τον Κυριάκο Χαρίτο έχω πάντοτε την ίδια απορία με όποιο είδος καταπιάνεται. Πώς είναι δυνατόν ένα απλό κομμάτι χαρτί λερωμένο με μελάνι που φαίνεται ασάλευτο, να μεταμορφώνεται σε ήλιο ηλιάτορα και να φέγγει όλος ο ντουνιάς!

Λ, λ Λαϊνά: Όσο θα περνούν τα χρόνια θα στερεώνεται μέσα μου η βεβαιότητα πως η Μαρία Λαϊνά θα είναι η κορυφαία ποιήτρια του αναγνωστικού μου σύμπαντος.

«Το πρωί είναι το χειρότερο. Εκεί που ξημερώνουν οι προσδοκίες. Και τα πράματα που έχω να κάνω, ό,τι έχω αφήσει σε εκκρεμότητα όλον αυτό τον καιρό; Τα τηλεφωνήματα, οι διευθετήσεις, η υπομονή, η υπομονή που πρέπει να δείξω στο συνηθισμένο κανονικό, η προσπάθεια να αισθανθώ ή να µην αισθανθώ αν ακούσω κάτι δυσάρεστο; Παρακαλάω να κοιμηθώ αμέσως, να µην προλάβω να σκεφτώ, µην προλάβω να σκεφτώ άλλο».[.................................]

Ημερολόγιο ανάγνωσης: Προσωπικό Λεξικό, Ερμηνευτικό & ...


Δεν υπάρχουν σχόλια:

The Clouded Yellow/Η μαύρη πεταλούδα (1950)

  Η μαύρη πεταλούδα (1950) Τhe Clouded Yellow Σκηνοθεσία: Ralph Thomas Πρωταγωνιστές: Jean Simmons και Trevor Howard  Ένας πρώην πράκτορας τ...