Ρόμπερτ ντε Νίρο προς μεγιστάνες του πλούτου: «Αν μπορείτε να ξοδέψετε δισεκατομμύρια για να φτιάξετε πυραύλους, εφαρμογές και εικονικούς κόσμους,
μπορείτε να ξοδέψετε ένα κλάσμα από αυτό για να ταΐσετε παιδιά και να ανοικοδομήσετε κοινότητες.
Θέλετε να αυτοαποκαλείστε οραματιστές;
Τότε αποδείξτε το με συμπόνια, όχι με δελτία τύπου»
Κυριακή, Ιανουαρίου 18, 2026
Η ΖΩΟΦΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ
ΕΝΑΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΣ ΤΑΦΟΣ
Ένας τάφος για μια ...σκυλίτσα ως ένα από τα άφθονα τεκμήρια της αρχαιοελληνικής φιλοζωίας . Ο τάφος είναι των ρωμαϊκών χρόνων(2ος ή 3ος αι. μ.Χ), βρέθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα στο χώρο της αρχαίας ακρόπολης της Μυτιλήνης , και, σύμφωνα με την επιγραφή που χαράχτηκε στην επιτύμβια στήλη , ανήκει στην σκυλίτσα Παρθενόπη. To αφεντικό της έβαλε τον τεχνίτη να σκαλίσει τα εξής συγκινητικά λόγια :
Τη σκυλίτσα του, την Παρθενόπη, που έπαιζε μαζί της,
έθαψε το αφεντικό της σε ανταπόδοση για τη χαρά που του έδινε.
Υπάρχει επομένως βραβείο αφοσίωσης και για τους σκύλους·
έτσι και αυτή τώρα, δείχνοντας αγάπη σε εκείνον που την έτρεφε,
πήρε σαν αντάλλαγμα αυτόν τον τάφο.
Το μνήμα αυτό να βλέπεις και να κάνεις φίλο καλό
που να σε αγαπάει ειλικρινά όσο θα ζεις
και , όταν πεθάνεις, με σεβασμό να σε φροντίσει.
H ANTAΠΟΔΟΣΗ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΩΣ ΗΘΙΚΟ ΧΡΕΟΣ
Η λέξη-κλειδί που υπονοείται στο επίγραμμα είναι η ανταπόδοση. Ο ιδιοκτήτης δεν θάβει τη σκυλίτσα απλώς από λύπη, αλλά ως πράξη δικαιοσύνης:
Η Παρθενόπη του πρόσφερε χαρά.
Ο ιδιοκτήτης της προσφέρει ως τιμή έναν τάφο με αφιέρωση στο όνομα της σκυλίτσας ως έμπρακτη απόδειξη ότι η αγάπη του ζώου δεν είναι μονόπλευρη αλλά αξίζει και από τη μεριά του την επιβράβευσή της .
Η Ανατροπή των Ρόλων
Υπάρχει μια εμφανής διαφοροποίηση ρόλων στο ποίημα. Συνήθως, ο σκύλος είναι αυτός που μένει πιστός στον τάφο του αφεντικού του. Εδώ, το αφεντικό γίνεται ο φύλακας της μνήμης του σκύλου. Το κέντρο βάρους πέφτει στην «αγάπη προς εκείνον που την έτρεφε» (τροφέα), υπογραμμίζοντας ότι η ευγνωμοσύνη είναι το ισχυρότερο δέσιμο.
Η Κατακλείδα
Στους τελευταίους στίχους, το ποίημα στρέφεται προς τον αναγνώστη. Το κέντρο βάρους μετακινείται από το ζώο στον άνθρωπο.
«Το μνήμα αυτό να βλέπεις και να κάνεις φίλο καλό...» του λέει εμφατικά.
Το βάρος λοιπόν μετακινείται , γίνεται ανθρωποκεντρικό , αφού μπαίνει στο θέμα της αυθεντικότητας και της αμοιβαιότητας στη φιλία : αν ένας σκύλος μπορεί να δείξει τέτοια αφοσίωση, που αξίζει τη μετά θάνατο επιβράβευσή του, άλλο τόσο πολύτιμη και απαραίτητη είναι μια ειλικρινής φιλία μεταξύ των ανθρώπων, που θα αντέξει όχι μόνο σε ολόκληρο το βίο αλλά και θα ακολουθήσει έως τη φροντίδα του θανάτου του εκλιπόντος φίλου.Gerontakos
************************
ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΕΙΜΝΗΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟ ΠΑΝΟ ΒΑΛΑΒΑΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΟΥΣ ΤΕΤΡΑΠΟΔΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ ΤΟΥΣ
Ο
Πάνος Δ. Βαλαβάνης ήταν Έλληνας ανθρωπολόγος, ιστορικός τέχνης,
αρχαιολόγος και καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας στο Τμήμα Ιστορίας και
Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Πάνος Βαλαβάνης: Υπέροχες ιστορίες από το βιβλίο
του αρχαιολόγου και καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας για τα σκυλιά της
Αρχαιότητας
«Κοιτάω πάντα με λατρεία το αφεντικό μου περιμένοντας το χάδι του.
Είμαι όμορφος. Το ξέρω. Τόσο όμορφος, που με έκανε αγγείο για το κρασί
του». Από Αττικό ερυθρόμορφο ρητό του πρώιμου
5ου αιώνα π.Χ., σε μορφή σκύλου. Πώς γάβγιζαν οι σκύλοι στα αρχαία
χρόνια; Άνθρωπος και σκύλος συνδέονταν από τα βάθη των αιώνων με δεσμούς
ανιδιοτελούς αγάπης και συντροφικότητας; Από τους σκύλους της
Αρχαιότητας διασημότεροι είναι ο Άργος, ο τρικέφαλος Κέρβερος και η
φρικώδης Σκύλλα, που από τη μέση της ξεπηδούσαν λαιμοί που κατέληγαν σε
τρομακτικά κεφάλια σκύλων. Στην «Οδύσσεια»
κορυφαία στιγμή αποτελεί η συνάντηση του Οδυσσέα με τον πιστό του σκύλο
Άργο, που έχει δημιουργήσει μια από τις πιο δυνατές και συγκινητικές
εικόνες πίστης σκύλου της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Ο Άργος, που είχε να
δει τον Οδυσσέα από κουτάβι, τον αναγνώρισε από τη μυρωδιά του είκοσι
χρόνια μετά και ξεψύχησε στα πόδια του.
«Εκεί κι ο Άργος κείτονταν τσιμπούρια
φορτωμένος. Και τότε όπως μυρίστηκε κοντά του τον Δυσσέα / Κούνησε λίγο
την ουρά, κατέβασε τα αυτιά του / Όμως δεν είχε ανάκαρα να τρέξει πιο
κοντά του. / Έστρεψε κείνος τότε αλλού και σφούγγισε ένα δάκρυ». - Οδύσσεια ρ 290-299
Σε όλους τους πολιτισμούς της γης και σε
όλες τις εποχές, οι σκύλοι αποτελούσαν μέρος της ζωής και της κουλτούρας
των ανθρώπων και αντιμετωπίζονταν με τον ίδιο τρόπο όπως περίπου και
σήμερα. Φύλακες, κυνηγοί, πιστοί σύντροφοι, συνοδοιπόροι και, συχνά,
πολύτιμα μέλη της οικογένειας. Και, ναι, οι σκύλοι γάβγιζαν όπως και
σήμερα.
«Κάποτε χιλιάδες χρόνια πριν, στην
Παλαιολιθική περίοδο, μπορεί σε περισσότερα μέρη από ένα, κάποιοι λύκοι
να έγιναν φίλοι με κάποιους ανθρώπους και να διαπίστωσαν γρήγορα ότι δεν
θα έμεναν πεινασμένοι κοντά τους. Σιγά σιγά άρχισαν να τους ακολουθούν
στη νομαδική ζωή τους και ίσως ορισμένα ζώα να πλησίασαν περισσότερο και
να έγιναν μέρος των ανθρώπινων ομάδων. Κι έτσι ο φόβος έφυγε και οι
λύκοι έγιναν σκύλοι, οι καλύτεροι φίλοι του ανθρώπου».
Ο Πάνος Βαλαβάνης, καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, συνέγραψε το υπέροχο βιβλίο «Σκύλοι από τους αρχαίους χρόνους» (εκδόσεις Πρώτη Ύλη) εικονογραφημένο εξαιρετικά από τη Χαρά Μαραντίδου, αρχιτέκτονα, εικαστικό και designer.
Προϊόν βαθιάς έρευνας, πρωτότυπο και μοναδικό, το βιβλίο οι«Σκύλοι από τους Αρχαίους Χρόνους»είναι αφιερωμένο στους σύγχρονους τετράποδους φίλους του κ. Βαλαβάνη, τον Πάκο, τη Λούνα και τη Μούσκα.[...............................................]ΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ
Σκύλοι από τους αρχαίους χρόνους, Π.Βαλαβάνης, Π.Ιωσήφ, Χ.Μαραντίδου,Τ.Επτακοίλη, Ιανός Αθήνας
📍Εκδήλωση - Παρουσίαση βιβλίου-Σκύλοι από τους αρχαίους χρόνους
🐶Ο σκύλος, το ευγενές ζώο είναι για πολλές χιλιετίες ενταγμένο στον κόσμο των ανθρώπων. Ας γνωρίσουμε την ιστορία του.
📆τη Δευτέρα 11 Νοεμβρίου στις 18:00
🏬café του βιβλιοπωλείου IANOS (Σταδίου 24).
***
📍Ομιλητές:
✅Παναγιώτης Ιωσήφ, Επιστημονικός διευθυντής Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, Καθηγητής Αρχαίας Νομισματικής Παν. Radboud
✅Χαρά Μαραντίδου, Αρχιτέκτων, Εικονογράφος του βιβλίου
και ο συγγραφέας του βιβλίου ✅Πάνος Βαλαβάνης,
Ομότ. Καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας Ε.Κ.Π.Α
✅Σύντομη εισήγηση και συντονισμός συζήτησης από την Τασούλα Επτακοίλη, Δημοσιογράφο «Καθημερινή», Ραδιόφωνο Αθήνα 9,84.
✅Χαιρετισμό απηύθυνε η Μαρία Κοκκίνου, Εκδότρια
Gerontakos
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου