Πρόωρη πληρωμή χρέους, με τι κόστος;
Το 2026, λέει, το δημόσιο χρέος θα πέσει στο 138% του ΑΕΠ. «Επιστρέφουμε στο 2010». Τέλος η κρίση, τέλος τα Μνημόνιο. Success story. Μόνο που αυτή η «επιτυχία» χτίζεται πάνω σε μια κοινωνία που δεν αντέχει άλλο.
Γιατί την ίδια στιγμή που οι δείκτες βελτιώνονται, η καθημερινότητα χειροτερεύει. Μισθοί που τελειώνουν πριν τελειώσει ο μήνας. Δημόσια νοσοκομεία χωρίς προσωπικό. Σχολεία που επιβιώνουν από το φιλότιμο. Νέοι που φεύγουν, οικογένειες που μετρούν κάθε ευρώ.
Αν αυτή είναι η κανονικότητα, τότε το πρόβλημα δεν ήταν ποτέ η κρίση, ήταν το μοντέλο.
Το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώνεται. Το χρέος, όμως, ως πραγματικό ποσό παραμένει ένα θηρίο 360 δισ. ευρώ. Δεν ελαφρύνθηκε το βάρος. Απλώς καλλωπίστηκε και πάνω σε αυτή τη λογιστική ωραιοποίηση στήνεται πολιτικό πανηγύρι.
Η κυβέρνηση δεν μείωσε το χρέος επειδή παρήγαγε πλούτο και τον μοίρασε. Το μείωσε επειδή στραγγίζει τα εισοδήματα μέσω ακρίβειας, παγώνει μισθούς και συντάξεις, κρατά τις κοινωνικές δαπάνες στο όριο, αποθηκεύει ρευστό αντί να το επιστρέφει στην κοινωνία.
Αυτό δεν λέγεται ανάπτυξη, λέγεται διαρκής φτωχοποίηση με δημοσιονομική γραβάτα. Οι πρόωρες αποπληρωμές είναι πολιτική επιλογή, όχι ανάγκη. Η απόφαση για 8,8 δισ. ευρώ πρόωρες αποπληρωμές δεν είναι ουδέτερη, είναι καθαρά πολιτική.
Η κυβέρνηση επέλεξε να πληρώσει νωρίτερα τους δανειστές, ενώ η κοινωνία πληρώνει αργά και βασανιστικά την ακρίβεια. Επέλεξε τις αγορές αντί για τους πολίτες, τα εύσημα των οίκων αξιολόγησης αντί για τη δημόσια Υγεία και Παιδεία. Αυτή η επιλογή έχει όνομα και είναι η αναδιανομή από τα κάτω προς τα πάνω.
Το περίφημο cash buffer (μαξιλάρι) παρουσιάζεται ως ασφάλεια. Στην πράξη είναι θηλιά. Γιατί γεμίζει από υπερφορολόγηση μέσω πληθωρισμού, υποεκτέλεση κοινωνικών δαπανών, αφαίμαξη ταμείων, Δήμων και νοσοκομείων. Και μετά χρησιμοποιείται όχι για να προστατευτεί η κοινωνία, αλλά για να πληρώνονται πρόωρα χρέη και να «βγαίνουν ωραία τα νούμερα».
Το κράτος δανείζεται με 3-4% για να κρατά λεφτά παρκαρισμένα. Πληρώνουμε τόκους για να μην επενδύουμε στην κοινωνία. Αυτό δεν είναι σοβαρή διαχείριση, είναι κοινωνικά επιζήμια εμμονή στη βιτρίνα.
Η Ευρώπη μπαίνει σε κούρσα εξοπλισμών. Δανείζεται μαζικά. Τα επιτόκια ανεβαίνουν. Κάθε μονάδα βάσης σημαίνει δισεκατομμύρια σε τόκους και κάθε δισεκατομμύριο σε τόκους σημαίνει λιγότερα νοσοκομεία, λιγότερα σχολεία, λιγότερες αυξήσεις.
Η κυβέρνηση ελπίζει σε ένα «μέσο επιτόκιο 3,1%». Δεν είναι σχέδιο, είναι ευχή. Και όταν οι ευχές δεν βγαίνουν, ο λογαριασμός πηγαίνει πάλι εκεί που πηγαίνει πάντα: στους πολίτες.
Ο «κόφτης» είναι ένα μόνιμο Μνημόνιο. Με το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας, ο έλεγχος δεν γίνεται στο έλλειμμα, αλλά στις κοινωνικές δαπάνες. Ακόμα κι αν υπάρχουν έσοδα, απαγορεύεται να επιστρέψουν στην κοινωνία. Η κυβέρνηση κρύβεται πίσω από τον κόφτη χρησιμοποιώντας τον ως τέλεια δικαιολογία, μόνο που άλλες χώρες πράττουν διαφορετικά.
Για τις πρόωρες αποπληρωμές όμως, η Ευρώπη δεν έχει πρόβλημα. Αυτό που ζούμε δεν είναι τέλος της κρίσης, είναι μονιμοποίηση της λιτότητας. Ένα Μνημόνιο χωρίς Μνημόνιο, χωρίς τρόικα, χωρίς υπογραφές. Όμως, με τα ίδια αποτελέσματα.
Οι πολίτες δουλεύουν για τόκους, εξοπλισμούς, «δημοσιονομική αξιοπιστία»· όχι για τη ζωή τους, τη βελτίωση της καθημερινότητάς τους.
Πόσα χρόνια φτώχειας χρειάζονται για να θεωρηθεί επιτυχία μια μείωση χρέους; Γιατί χωρίς κοινωνία όρθια, χωρίς δημόσια Υγεία, χωρίς αξιοπρεπείς μισθούς, καμία μείωση χρέους δεν μας σώζει. Η κυβέρνηση μπορεί να πανηγυρίζει. Η κοινωνία όμως πληρώνει.
Όσα ποσοστά και αν επικαλεστούν, αυτό δεν λέγεται πρόοδος, λέγεται κυνισμός, λέγεται έλλειψη κάθε ηθικού παρονομαστή.
* Η Ιωάννα Λιούτα είναι πολιτική και οικονομική αναλύτρια
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου