| Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία |
Στο καμίνι
Υποτίθεται ότι ο Σεπτέμβριος είναι το τέλος του καλοκαιριού, που επισφραγίζεται με την ισημερία στις 21 του μηνός, αλλά οι ζέστες ακόμα καλά κρατούν, έστω ένα κλικ λιγότερο καυτές. Το φετινό καλοκαίρι ήταν κατά πάσα πιθανότητα το πιο ζεστό που έχουμε ζήσει, μέχρι το επόμενο δηλαδή. Μια από τις πιο συνηθισμένες μεταφορές για τον καύσωνα, μαζί και δημοσιογραφικό κλισέ, είναι πως η Αθήνα "έγινε καμίνι" -και αυτό λεγόταν πριν, κατά και μετά τη θητεία του Γιώργου Καμίνη ως δημάρχου, άρα είναι άσχετο με αυτόν, και άλλωστε αφορά όλη τη χώρα.
Καμιά φορά επιτατικά, "καμίνι που βράζει η Κύπρος" (τίτλος στο ΡΙΚ πριν από κανα μήνα), αν και το καμίνι δεν βράζει, μάλλον ψήνει. Η λέξη είναι μεσαιωνική, από το αρχαίο κάμινος, που μαρτυρείται ήδη στον Ησίοδο και που σήμαινε καμίνι αλλά και φούρνο. Τεχνικός όρος, πιθανό δάνειο λένε τα λεξικά. Υποκοριστικό καμίνιον, καμίνιν, καμίνι. Πιο πριν, η κάμινος είχε περάσει στα λατινικά, ως caminus και από τα λατινικά έκανε λαμπρή καριέρα στις νεότερες ευρωπαϊκές γλώσσες. Το δωμάτιο με τζάκι ειπώθηκε στα υστερολατινικά camera caminata, ύστερα σκέτο caminata το τζάκι, αλλά και η καπνοδόχος. Από εκεί, θα το καταλάβατε, μέσω ενετικών, η δική μας καμινάδα, ως αντιδανειο. Αλλά η λέξη περνάει και στα παλαιά γαλλικά, ως cheminée, και από εκεί στα ιταλικά, ciminiera, και από εκεί άλλο αντιδάνειο η δική μας τσιμινιέρα, που πάγωσε στο τραγούδι του Λοΐζου.
|
Η
μεταφορά είναι αυτονόητη και λεξικογραφημένη. Το καμίνι είναι "κλειστή
εγκατάσταση στο εσωτερικό της οποίας αναπτύσσονται πολύ υψηλές
θερμοκρασίες, για τήξη μετάλλων ή απανθράκωση ξύλων", και μεταφορικά
κάθε τόπος όπου επικρατεί αφόρητη ζέστη -είπαμε, το κλισέ που λέει
"Καμίνι και πάλι η Αθήνα", όπως λέμε επίσης "έγινε φούρνος" (
|
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου