Δύση VS Ρωσίας : ποιος ευθύνεται για την κλιμάκωση σε επικίνδυνο βαθμό της έντασης;

 

Προβοκάτσια της Ρωσίας ή πρόβες πολέμου της Δύσης;

Σωτήρης Βαλντέν*, 

TVXS.gr,Δημοσιευμένο: 2025-09-22

Τις τε­λευ­ταί­ες μέ­ρες, τα διε­θνή Μ­ΜΕ έχουν γε­μί­σει πλη­ρο­φο­ρί­ες, ει­δή­σεις και σχό­λια, σύμ­φω­να με τα οποία η Ρωσία έχει επι­δο­θεί σε σει­ρά προ­κλή­σε­ων κατά χω­ρών και προ­σω­πι­κο­τή­των της Δύσης.

Το ΝΑ­ΤΟ­, η ΕΕ και πολ­λές δυ­τι­κές κυ­βερ­νή­σεις εντεί­νουν την πο­λε­μι­κή τους κατά της Μόσχας. Στό­χος του Πού­τιν, μας λένε, εί­ναι να δο­κι­μά­σει τη βού­λη­ση και την ικα­νό­τη­τα της Δύσης να αμυν­θεί σε μια ρω­σι­κή επί­θε­ση.

Γι’ αυτό και οι Δυτι­κοί επι­τα­χύ­νουν τον επα­νε­ξο­πλι­σμό και προ­ω­θούν όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρες ΝΑ­ΤΟϊκές δυ­νά­μεις στα σύ­νο­ρα της Ρωσί­ας.

Μπο­ρεί βέ­βαια κα­νείς να διε­ρω­τη­θεί τι συμ­φέ­ρον έχει η Μόσχα από προ­κλή­σεις που έχουν ως προ­φα­νές απο­τέ­λε­σμα οι πο­λί­τες στη Δύση να συ­σπει­ρώ­νο­νται γύρω από την αντι­ρω­σι­κή υστε­ρία των κυ­βερ­νή­σε­ών τους και να απο­δέ­χο­νται πιο εύ­κο­λα τις υπέ­ρο­γκες πο­λε­μι­κές δα­πά­νες, σε βά­ρος της δι­κής τους ευ­η­με­ρί­ας. Δεν υπάρ­χει λι­γό­τε­ρο αυ­το­κα­τα­στρο­φι­κός τρό­πος για τον Πού­τιν να «δο­κι­μά­σει» την άμυ­να της Δύσης;

Ή μή­πως εί­μα­στε στα πρό­θυ­ρα μιας νέας ει­σβο­λής, αυτή τη φορά σε χώρα του ΝΑ­ΤΟ­; Σαν εξε­ζη­τη­μέ­νη όμως φαί­νε­ται μια τέ­τοια υπό­θε­ση, την ώρα που τα ρω­σι­κά στρα­τεύ­μα­τα αγω­νί­ζο­νται επί μή­νες να προ­ε­λά­σουν με­ρι­κά χι­λιό­με­τρα μέσα στην Ουκρα­νία.

Είναι, νο­μί­ζω, πολύ πιο πι­θα­νό οι «προ­κλή­σεις» αυ­τές να κα­τα­σκευά­ζο­νται ή να διο­γκώ­νο­νται από όσους επι­διώ­κουν την κλι­μά­κω­ση της σύ­γκρου­σης με τη Ρωσία, ακρι­βώς για να συ­σπει­ρώ­σουν χώ­ρες και πο­λί­τες γύρω από μια τέ­τοια κλι­μά­κω­ση.

Δεν μπο­ρεί επί­σης να απο­κλει­στεί όλη αυτή η εκ­στρα­τεία να απο­σκο­πεί σε προ­ε­τοι­μα­σία του εδά­φους για να δι­καιο­λο­γη­θεί μια ανοι­κτή σύ­γκρου­ση του ΝΑ­ΤΟ με τη Ρωσία.

Υπάρ­χουν βέ­βαια και όσοι εξα­κο­λου­θούν να πι­στεύ­ουν ότι οι Δυτι­κοί και το ΝΑ­ΤΟ δεν θα έφθα­ναν ποτέ να σκη­νο­θε­τή­σουν τέ­τοιες προ­κλή­σεις. Είναι αυ­τοί που πι­στεύ­ουν ακό­μη πως η Δύση εκ­προ­σω­πεί τη δη­μο­κρα­τία και ηθι­κές αξί­ες σε μια πα­γκό­σμια σύ­γκρου­ση με τον αυ­ταρ­χι­σμό.

Ακόμη και μετά τα όσα συ­νέ­βη­σαν και συμ­βαί­νουν γύρω μας, στο Ιράκ, στην Παλαι­στί­νη, στο Ιράν, με τους πρό­σφυ­γες όπου γης. Ακόμη και όταν στην πε­ρί­πτω­ση του πο­λέ­μου στην Ουκρα­νία, οι «κα­λοί» επαι­τούν τη στή­ρι­ξη του «δη­μο­κρά­τη» Τραμπ από τον οποίο και εξαρ­τώ­νται πλή­ρως.

Όμως τα επί­ση­μα και κυ­ρί­αρ­χα αφη­γή­μα­τα για τις τε­λευ­ταί­ες ρω­σι­κές προ­κλή­σεις εί­ναι φα­νε­ρό πως «μπά­ζουν». Θα ανα­φέ­ρω τρία πα­ρα­δείγ­μα­τα:

Προ ημε­ρών η πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Ούρ­σου­λα φον ντερ Λάι­νεν, «πρώ­το πι­στό­λι» των πο­λε­μο­χα­ρών, δή­λω­σε urbi et orbi πως το GPS του αε­ρο­σκά­φους της υπέ­στη πα­ρεμ­βο­λές με απο­τέ­λε­σμα να υπο­χρε­ω­θεί να κά­νει κύ­κλους επί μία ώρα πριν προ­σγειω­θεί στη Βουλ­γα­ρία. Ο αυ­τουρ­γός εί­ναι βέ­βαια γνω­στός, λέ­γε­ται Βλα­ντί­μιρ Πού­τιν. Πρω­το­σέ­λι­δα στον διε­θνή Τύπο, σά­λος από ανα­κοι­νώ­σεις του ΝΑ­ΤΟ και πολ­λών κυ­βερ­νή­σε­ων.

Ωστό­σο, λίγο μετά τη δη­μο­σί­ευ­ση της εί­δη­σης, η σου­η­δι­κή πλατ­φόρ­μα Flight Radar που κα­τα­γρά­φει τις πτή­σεις ανά τον κό­σμο (και που ου­δέ­πο­τε αμ­φι­σβη­τή­θη­κε η εγκυ­ρό­τη­τά της) ανα­κοί­νω­σε ότι το GPS του αε­ρο­σκά­φους της φον ντερ Λάι­νεν είχε λει­τουρ­γή­σει κα­νο­νι­κά «από την απο­γεί­ω­ση ως την προ­σγεί­ω­ση» και πως δεν υπήρ­ξε κα­θυ­στέ­ρη­ση της πτή­σης κατά μία ώρα, αλλά κατά ελά­χι­στα λε­πτά.

Επί­σης, οι βουλ­γα­ρι­κές αρ­χές προ­έ­βη­σαν σε σει­ρά αντι­φα­τι­κών ανα­κοι­νώ­σε­ων, τε­λι­κά όμως δή­λω­σαν πως δεν υπάρ­χει λό­γος πε­ραι­τέ­ρω έρευ­νας και την στα­μά­τη­σαν.

Η ανα­κοί­νω­ση της Flight Radar και οι επι­φυ­λά­ξεις των βουλ­γα­ρι­κών αρ­χών ελά­χι­στα ανα­φέρ­θη­καν στα δυ­τι­κά Μ­ΜΕ­, που συ­νέ­χι­σαν ακά­θε­κτα την κα­ταγ­γε­λία των Ρώσων και μετά τη γνω­στο­ποί­η­σή τους.

Χαρα­κτη­ρι­στι­κά, οι Φαϊ­νάν­σιαλ Τάιμς (3.9) δη­μο­σί­ευ­σαν πύ­ρι­νο κύ­ριο άρ­θρο περί «κραυ­γα­λέ­ας πα­ρέμ­βα­σης των Ρώσων», μετά την ανα­κοί­νω­ση της Flight Radar χω­ρίς κα­μία ανα­φο­ρά σε αυ­τήν. Πρό­κει­ται δη­λα­δή για κα­θα­ρή πε­ρί­πτω­ση πα­ρα­πλη­ρο­φό­ρη­σης. Εντυ­πω­σιά­ζει δε η συ­μπε­ρι­φο­ρά της προ­έ­δρου ενός θε­σμού που κό­πτε­ται κατά των fake news.

Δεύ­τε­ρη πε­ρί­πτω­ση, τα ρω­σι­κά drones που ει­σέ­βα­λαν στην Πολω­νία. Εδώ τα πράγ­μα­τα δεν εί­ναι μεν τόσο ξε­κά­θα­ρα, τί­θε­νται όμως πολ­λά ερω­τή­μα­τα:

Πρώ­τον, για την έκτα­ση της «ει­σβο­λής»: «Τερά­στιος αριθ­μός» drones, ανέ­φε­ρε αρ­χι­κά ο πο­λω­νός πρω­θυ­πουρ­γός, 6-10 ανα­κοί­νω­σε λίγο αρ­γό­τε­ρα το ΝΑ­ΤΟ­, πε­ρί­που 20 εί­ναι ο αριθ­μός όπου τε­λι­κά κα­τα­στά­λα­ξαν στη Δύση.

Δεύ­τε­ρον, για την επι­κιν­δυ­νό­τη­τά της επι­χεί­ρη­σης. Το κλί­μα που καλ­λιερ­γή­θη­κε ήταν πως επρό­κει­το για μεί­ζο­να απει­λή κατά της ασφά­λειας των πο­λω­νών και κατ’ επέ­κτα­ση των ευ­ρω­παί­ων πο­λι­τών. Η εί­δη­ση συ­νο­δευό­ταν συ­χνά από ει­κό­νες από κα­τα­στρο­φές που προ­κα­λούν (αλ­λού) τα drones. Τελι­κά προ­έ­κυ­ψε ότι τα πε­ρισ­σό­τε­ρα drones ήταν πα­ρα­πλα­νη­τι­κά (decoys), χω­ρίς γό­μω­ση.

Ένα μά­λι­στα πλήγ­μα που προ­κά­λε­σε ζη­μιές σε σπί­τι φαί­νε­ται πως δεν ήταν από drone, αλλά από πύ­ραυ­λο πο­λω­νι­κού κα­τα­διω­κτι­κού που ξε­στρά­τι­σε. Κανέ­να αν­θρώ­πι­νο θύμα. Ένα κλου­βί με κου­νέ­λια χτυ­πή­θη­κε, έγρα­φε η αντα­πό­κρι­ση των New York Times, αλλά τα ζώα επέ­ζη­σαν. Η απει­λή απο­δεί­χθη­κε τε­λι­κά λι­γό­τε­ρο σο­βα­ρή από ό,τι είχε φα­νεί στα ρα­ντάρ, συ­μπλη­ρώ­νει η αντα­πό­κρι­ση (NYT 20.9).

Τέλος, τί­θε­ται το ερώ­τη­μα αν τα drones στό­χευαν την Πολω­νία ή ξέ­φυ­γαν από τον προ­ο­ρι­σμό τους στην δυ­τι­κή Ουκρα­νία, κα­θώς την ημέ­ρα εκεί­νη οι Ρώσοι εξα­πέ­λυ­σαν εκα­το­ντά­δες drones προς αυτή τη χώρα και ιδί­ως το δυ­τι­κό της τμή­μα.

Οι ίδιοι οι Ρώσοι, εμ­μέ­σως πλην σα­φώς, ανα­γνώ­ρι­σαν την πα­ρα­βί­α­ση του ενα­ε­ρί­ου χώ­ρου της Πολω­νί­ας, αλλά υπο­στή­ρι­ξαν πως δεν στό­χευαν αυτή τη χώρα. «Δεν επρό­κει­το περί λά­θους, τα drones στό­χευαν την Πολω­νία», ήταν η κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κή θέση όλων των ΝΑ­ΤΟϊκών και των πει­θή­νιων Μ­ΜΕ­. Και πλή­ρης άρ­νη­ση των Πολω­νών να διε­ρευ­νή­σουν το συμ­βάν από κοι­νού, όπως πρό­τει­ναν οι Ρώσοι.

Είναι και εδώ προ­φα­νές πως η Δύση διό­γκω­σε το επει­σό­διο και πως το χα­ρα­κτή­ρι­σε αυ­θαί­ρε­τα σκό­πι­μη επι­θε­τι­κή ρω­σι­κή ενέρ­γεια. Δεν εί­ναι δύ­σκο­λο να υπο­θέ­σου­με τα κί­νη­τρα μιας τέ­τοιας στά­σης.

Ως γνω­στόν, το επει­σό­διο απο­τέ­λε­σε αφορ­μή για νέα κι­νη­το­ποί­η­ση και ενί­σχυ­ση του ΝΑ­ΤΟ στα ανα­το­λι­κά του σύ­νο­ρα. Αντί­θε­τα, εί­ναι δύ­σκο­λο να φα­ντα­στού­με τη λο­γι­κή μιας τέ­τοιας επι­θε­τι­κής ενέρ­γειας από πλευ­ράς των Ρώσων, ενέρ­γειας που εντε­λώς προ­βλέ­ψι­μα ενί­σχυ­σε την υστε­ρία και τις πο­λε­μι­κές προ­ε­τοι­μα­σί­ες ενα­ντί­ον τους.

Τελευ­ταίο πα­ρά­δειγ­μα η πρό­σφα­τη πα­ρα­βί­α­ση (διαρ­κεί­ας λέ­γε­ται 12’) του ενα­ε­ρί­ου χώ­ρου της Εσθο­νί­ας από τρία ρω­σι­κά μα­χη­τι­κά που ανα­χαι­τί­στη­καν από ΝΑ­ΤΟϊκά αε­ρο­σκά­φη. Η­ Εσθο­νία την χα­ρα­κτή­ρι­σε σο­βα­ρό­τα­το επει­σό­διο.

Προ­χώ­ρη­σε σε δια­βου­λεύ­σεις στο ΝΑ­ΤΟ­ (βά­σει του άρ­θρου 4 του κα­τα­στα­τι­κού του) και ζή­τη­σε τη σύ­γκλη­ση του Συμ­βου­λί­ου Ασφα­λεί­ας του ΟΗΕ­. Ηγέ­τες δυ­τι­κών χω­ρών, με πρώ­το τον Μακρόν, κα­τήγ­γει­λαν για μια ακό­μη φορά ηχη­ρά τη Μόσχα. Τα δυ­τι­κά Μ­ΜΕ ορ­γί­α­σαν.

Συζη­τεί­ται πλέ­ον και το σε­νά­ριο κα­τάρ­ρι­ψης των ρω­σι­κών αε­ρο­πλά­νων (όπως εί­χαν κά­νει προ δε­κα­ε­τί­ας οι Τούρ­κοι).

Με βάση την πλη­ρο­φό­ρη­ση και την αντί­δρα­ση που προ­κά­λε­σε το επει­σό­διο, ο ευ­ρω­παί­ος πο­λί­της έμει­νε με την εντύ­πω­ση μιας πρω­το­φα­νούς ρω­σι­κής αε­ρο­πο­ρι­κής διείσ­δυ­σης στο εσω­τε­ρι­κό της Εσθο­νί­ας (12’ λε­πτά πτή­σης μα­χη­τι­κού αρ­κούν για να κα­λυ­φθεί το σύ­νο­λο της μι­κρής χώ­ρας). Αν οι Ρώσοι άρ­χι­σαν να πε­τούν πάνω ή κο­ντά στο Ταλίν, για­τί όχι αύ­ριο και πάνω από τη Βαρ­σο­βία, το Ελσίν­κι ή τη Στοκ­χόλ­μη.

Μόνο που τα πράγ­μα­τα δεν εί­ναι ακρι­βώς έτσι. Η υπο­τι­θέ­με­νη υπέρ­πτη­ση αφο­ρού­σε ένα μι­κρό ακα­τοί­κη­το νη­σά­κι έκτα­σης 60 στρεμ­μά­των στο μέσο πε­ρί­που της Βαλ­τι­κής, 26 χι­λιό­με­τρα από την εσθο­νι­κή ακτή (Vaindloo).

Τα ρω­σι­κά μα­χη­τι­κά υπο­τί­θε­ται ότι πα­ρα­βί­α­σαν το ενα­έ­ριο χώρο εκεί, όχι ει­σβάλ­λο­ντας στην εν­δο­χώ­ρα, αλλά καθ’ οδόν από την πε­ριο­χή της Αγίας Πετρού­πο­λης προς τον ρω­σι­κό θύ­λα­κα του Καλί­νιν­γκραντ, πα­ρα­βιά­ζο­ντας δη­λα­δή την εφα­πτό­με­νη του εσθο­νι­κού ενα­έ­ριου χώ­ρου στη Βαλ­τι­κή.

Οι Ρώσοι φυ­σι­κά αρ­νού­νται την πα­ρα­βί­α­ση, οπό­τε το επί­μα­χο ζή­τη­μα εί­ναι πού ακρι­βώς σε σχέ­ση με την εφα­πτό­με­νη αυτή ήταν η δια­δρο­μή των τριών ρω­σι­κών αε­ρο­σκα­φών. Το πιο εκ­πλη­κτι­κό εί­ναι δε πως οι Εσθο­νοί ανα­κοί­νω­σαν πως η πα­ρα­βί­α­ση δεν ήταν η πρώ­τη, αλλά η τέ­ταρ­τη ή πέμ­πτη το 2025, αλλά η πιο σο­βα­ρή.

Δηλα­δή, οι Ρώσοι εί­χαν πα­ρα­βιά­σει επα­νει­λημ­μέ­να τον ενα­έ­ριο χώρο τους για, ας πού­με 5-10’, χω­ρίς να υπάρ­ξει η πα­ρα­μι­κρή δια­μαρ­τυ­ρία, τώρα όμως με τα 12’ επι­βάλ­λε­ται η κι­νη­το­ποί­η­ση του ΝΑ­ΤΟ και οι πο­λε­μι­κές ια­χές.

Με δε­δο­μέ­νη την έκτα­ση του πο­λέ­μου προ­πα­γάν­δας που ορ­γιά­ζει στο σύγ­χρο­νο γε­ω­πο­λι­τι­κό το­πίο, εί­ναι δύ­σκο­λο για έναν απλό πο­λί­τη, ακό­μη και προ­σε­κτι­κό ανα­γνώ­στη των ει­δή­σε­ων, να συ­μπε­ρά­νει τι εί­ναι αλή­θεια και τι πα­ρα­πλη­ρο­φό­ρη­ση από τα όσα δια­βά­ζει. Αυτό ισχύ­ει και όσον αφο­ρά τη νέα σει­ρά των ρω­σι­κών «προ­κλή­σε­ων».

Δεν μπο­ρού­με συ­νε­πώς να απο­κλεί­σου­με τα πρό­σφα­τα επει­σό­δια να εντάσ­σο­νται σε κά­ποια σχέ­δια της Μόσχας, αν και εί­ναι πολύ δύ­σκο­λο να εξη­γή­σου­με για­τί θα πυ­ρο­βο­λού­σε κα­τα­φα­νώς τα πό­δια της.

Αντί­θε­τα, η υπό­θε­ση μιας δυ­τι­κής προ­βο­κά­τσιας, με επι­νό­η­ση ανύ­παρ­κτων ή διό­γκω­ση υπαρ­κτών γε­γο­νό­των (που πά­ντα υπάρ­χουν γύρω από πο­λε­μι­κές ζώ­νες), έρ­χε­ται και δέ­νει με τη στρα­τη­γι­κή της «πα­ρά­τα­ξης του πο­λέ­μου» που εξαρ­χής επι­διώ­κει την κλι­μά­κω­ση με στό­χο τη συ­ντρι­βή της Ρωσί­ας και που σή­με­ρα αγω­νί­ζε­ται επι­πρό­σθε­τα να πα­ρα­σύ­ρει τον Τραμπ σε αυτή την τρο­χιά.

Η αξιο­πι­στία των κύ­κλων αυ­τών εί­ναι όση και του Πού­τιν, δη­λα­δή μη­δε­νι­κή. Ένα εί­ναι βέ­βαιο: κάθε μέρα που περ­νά­ει, βρι­σκό­μα­στε και ένα βήμα πλη­σιέ­στε­ρα σε μια ανοι­κτή σύ­γκρου­ση ΝΑ­ΤΟ­-Ρωσί­ας. 

*Άξελ Σωτήρης Βαλντέν

Θα βρε­θούν κά­ποιοι να στα­μα­τή­σουν αυ­τήν την τρε­λή πο­ρεία προς την κα­τα­στρο­φή;