Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: «Ξεφυλλίζοντας» τις έξι μέρες μιας… πολύ πυκνής αφήγησης
Βιβλία, ιδέες, προβληματισμοί, εντυπώσεις, πρόσωπα, καλεσμένοι και στιγμές από την πρόσφατη διοργάνωση που, φιλοξενώντας 210 ομιλητές σε 130 εκδηλώσεις με δωρεάν είσοδο, ανέβασε ακόμα ψηλότερα τον πήχη της, παρά την πενιχρή συμμετοχή του ΥΠ.ΠΟ.
ΑΝΙΑ, ανταπόκριση. «Τι επιχορήγηση να παίρνει από το ΥΠ.ΠΟ. το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων;». Επιστρέφοντας από την Κρήτη, έχοντας παρακολουθήσει την εβδομάδα εκδηλώσεων του 5ου κατά σειρά βιβλιοφιλικού θεσμού που –αν κρίνω μάλιστα απ’ το περιεχόμενο, τις παρουσίες και κυρίως απ’ τη διάθεση και τα σχόλια των ξένων προσκεκλημένων συγγραφέων–εξελίσσεται σε σημαντικότατο ετήσιο ραντεβού στον πανευρωπαϊκό (και όχι μόνο) «χάρτη» ανάλογων διοργανώσεων, αυτό το ερώτημα είχε προτεραιότητα.
Πώς αναγνωρίζει το υπουργείο την υποδειγματική διοργάνωση που μόνο φέτος φιλοξένησε μέσα σε έξι ημέρες (22-28/6) περισσότερους από 210 ομιλητές προερχόμενους από 18 χώρες, για περισσότερες από 130 εκδηλώσεις, όλες με δωρεάν είσοδο, με τη συμμετοχή 51 εκδοτικών οίκων και σε συνεργασία με κορυφαίους πολιτιστικούς φορείς, όπως το Φεστιβάλ ΛΕΑ, το British Council, το Γαλλικό Ινστιτούτο, το Ινστιτούτο Γκέτε, η Ελληνοαμερικανική Ενωση, το Ινστιτούτο Θερβάντες κ.ά.; Η απάντηση είναι μία δυσάρεστη έκπληξη. Δυσάρεστη ίσως λιγότερο για το ίδιο το Φεστιβάλ Χανίων που, ευτυχώς, έχει αρωγούς και τον Δήμο Χανίων και την Περιφέρεια Κρήτης, και περισσότερο για την πολιτιστική πολιτική του ΥΠ.ΠΟ. που φέτος επιχορήγησε τον θεσμό μόλις με 5.000 ευρώ! Ποσό που δεν αρκεί ούτε για μισή ημέρα φιλοξενίας π.χ. των διάσημων συγγραφέων απ’ όλο τον κόσμο που παραβρέθηκαν.
Ομολογώ ότι απόρησα με την αξιολόγηση που κάνει το καθ’ ύλην αρμόδιο υπουργείο, ενώ γνωρίζει το μέγεθος και τον κόπο της διοργάνωσης εκ του σύνεγγυς, αφού μάλιστα φέτος ήταν παρούσα στις εκδηλώσεις η διευθύντρια της Διεύθυνσης Γραμμάτων του ΥΠ.ΠΟ., Σίσσυ Παπαθανασίου, η ίδια που –ας θυμίσουμε ενδεικτικά– χρειάστηκε άνω των 200.000 ευρώ για την ελληνική εκπροσώπηση στην 44η Διεθνή Εκθεση Βιβλίου του Εμιράτου της Σάρτζα, η οποία περιλάμβανε το ελληνικό περίπτερο και 30 εκδηλώσεις, λιγότερες κι απ’ το ένα τέταρτο όσων έγιναν στα Χανιά. Είναι κρίμα το ΥΠΠΟ να μην αξιολογεί θεσμούς που λειτουργούν πρότυπα σε έναν χώρο κλειδί του σύγχρονου πολιτισμού.
Αθλος
Πάντως με ή χωρίς την καλή διάθεση του ΥΠ.ΠΟ. για απτή και δίκαιη στήριξη, το Φεστιβάλ Βιβλίου των Χανίων ολοκληρώθηκε και φέτος με ακόμα μεγαλύτερη επιτυχία. Και μόνο η φιλοσοφία της κατανομής των εκδηλώσεων ήταν ένας άθλος εκ μέρους των διοργανωτών, του Μανώλη Πιμπλή στη διεύθυνση και της ολιγομελούς του ομάδας που περιλαμβάνει ακόμα τις Παυλίνα Μάρβιν και Κυριακή Μπεϊόγλου στον σχεδιασμό του προγράμματος, τη Ζωή Γεωργούλα στην επιμέλεια παραγωγής, τον Βασίλη Κιμούλη στην επικοινωνία και –μια θαυμάσια έκπληξη– στη δημιουργία και διαχείριση ψηφιακού περιεχομένου τους φοιτητές εργαστηρίου του Τμήματος Επικοινωνίας και Ψηφιακών Μέσων του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, με την εποπτεία της καθηγήτριάς τους Αναστασίας Γιαννακοπούλου.
Γιατί όμως άθλος; Διότι και φέτος το πρόγραμμα ήταν διαμορφωμένο έτσι ώστε να προσφέρει μία βεντάλια επιλογών που κάλυπτε τις διαφορετικές όψεις της βιβλιοφιλίας χαρίζοντας σε κάθε επισκέπτη τη δυνατότητα να φτιάξει τη δική του ατζέντα προτιμήσεων, το δικό του φεστιβαλικό πρόγραμμα βάσει ενδιαφερόντων, ροπών και γούστων. Εντός της ομπρέλας του φεστιβάλ που είχε κεντρικό άξονα το «Κόσμοι σε Σύγκρουση» υπήρχε π.χ. μία ολόκληρη σειρά καθημερινών εκδηλώσεων που συνομιλούσαν με την Ιστορία, τα εμβληματικά πρόσωπα και τη λογοτεχνική παράδοση της Κρήτης, απ’ τον Ελευθέριο Βενιζέλο και τον Νίκο Καζαντζάκη έως σύγχρονους Κρητικούς λογοτέχνες, όπως οι Μιχάλης Αλμπάτης και Λάζαρος Αλεξάκης, και βέβαια τον περίφημο κβαντικό φυσικό και ακαδημαϊκό δάσκαλο Στέφανο Τραχανά, ως κεντρικό τιμώμενο πρόσωπο της φετινής διοργάνωσης.
Ενας άλλος κύκλος εκδηλώσεων αφορούσε, σε συνεργασία με το ΛΕΑ, περίφημους ισπανόφωνους συγγραφείς. Αλλος κύκλος αφορούσε τους Ελληνες μεταφραστές και το έργο τους. Αλλος το παλαιστινιακό ζήτημα –γι’ αυτόν με έμφαση στη ζωντανή συνομιλία Λεβί – Ασράουι γράψαμε ήδη. Αλλος την ποιότητα και τις προκλήσεις των σύγχρονων δυτικών δημοκρατιών και την άνοδο της ακροδεξιάς. Αλλος το θέμα της βίας, πολιτικής, κοινωνικής ή σεξουαλικής. Και δεκάδες άλλοι, άλλα θέματα και πρόσωπα που απασχολούν τη σύγχρονη λογοτεχνία, τη σύγχρονη διανόηση, την πολιτική και τα ενδιαφέροντα κάθε ανήσυχου και σκεπτόμενου πολίτη. Πράγμα που σημαίνει ότι εάν συγκέντρωνε κανείς τα έντυπα προγράμματα με τις κυκλωμένες εκδηλώσεις και σημειώσεις κάθε επισκέπτη, καμία σειρά ημερήσιων εκδηλώσεων δεν θα συνέπιπτε με την άλλη. Ο καθένας παρακολούθησε δηλαδή το «δικό του» φεστιβάλ.
Για τους δημοσιογράφους που καλύπταμε το γεγονός, η ταυτόχρονη διεξαγωγή εκδηλώσεων καθημερινά στους πέντε χώρους της βασικής έδρας του φεστιβάλ (στις δύο αίθουσες του Θέατρου Μίκης Θεοδωράκης, στις άλλες δύο στο Μεγάλο Αρσενάλι και στη Σκάλα της Αγίου Μάρκου) σήμαινε μία διαρκή κινητικότητα αν θέλαμε να πάρουμε μία γεύση… απ’ όλα.
Από λαμπερές πολιτικές παρουσίες, δεν ήταν αυτή του, ευρισκόμενου για λίγο στα Χανιά, πρωθυπουργού, παρότι η επίσκεψή του στο φεστιβάλ συζητιόταν ως σχεδόν βέβαιη. Ηταν όμως αυτή της Ντόρας Μπακογιάννη που βρέθηκε μάλιστα δύο βραδιές μαζί με τον σύζυγό της Ισίδωρο Κούβελο στο φεστιβαλικό Αρσενάλι, μόνο για να παραστεί στις παρουσιάσεις βιβλίων του Σταύρου Θεοδωράκη («14 σκιές και αλήθειες της Ελλάδας», Μεταίχμιο) και του Χρήστου Χωμενίδη («Δεκατρία», Πατάκης).
Η κατακλείδα όλων αυτών και των πολύ – πολύ περισσότερων που δεν αναφέρθηκαν είναι ένα «μπράβο» στους διοργανωτές και η επισήμανση ότι μία τόσο άρτια και υψηλού επιπέδου πολιτιστική διοργάνωση μπορεί πραγματικά να προβάλλει την Ελλάδα στο εξωτερικό, να επιτύχει την ώσμωση του ντόπιου στοιχείου με τους ξένους καλεσμένους και το γόνιμο ανακάτεμα των ηλικιών –φέτος ήταν σχεδόν η πλειονότητα νέοι άνθρωποι. Και παρότι μπορεί να αποτελέσει και κίνητρο στοχευμένου τουρισμού, δεν το υπογραμμίζουμε, γιατί αν κρίνουμε από τον συνωστισμό στο παλιό ενετικό λιμάνι αυτό το εξαήμερο, τα καλοκαιρινά Χανιά είναι στα πρόθυρα του φαινομένου του υπερτουρισμού.
12+1 στιγμιότυπα σαν μικρά φωτογραφικά «κλικ»
Είδαμε:
1. Τον πολυαγαπημένο και στην Ελλάδα Κουβανό συγγραφέα Λεονάρδο Παδούρα να συνομιλεί με τον Ελληνα μεταφραστή του Κώστα Αθανασίου για το τελευταίο του βιβλίο – πορτρέτο της Αβάνας.
2. Τον ιστορικό Μενέλαο Χαραλαμπίδη να μιλά[.................................]ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ
Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: «Ξεφυλλίζοντας» τις έξι μέρες ...
ΓΙΑ ΤΟ ΙΔΙΟ ΘΕΜΑ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου