Η Silicon Valley αντεπιτίθεται ιδεολογικά
Το τεχνοφασιστικό μανιφέστο του Άλεξ Καρπ της Palantir για έναν ψηφιακό Λεβιάθαν.
Τον Απρίλιο του 2026, ο αμφιλεγόμενος διευθύνων σύμβουλος της Palantir Technologies Άλεξ Καρπ, εξέδωσε ένα κείμενο από 22 σημεία κι υπό τη μορφή μανιφέστου, που συγκλόνισε το διατλαντικό πολιτικό και τεχνολογικό οικοσύστημα. Με τίτλο «Η Τεχνολογική Δημοκρατία» (The Technological Republic), το κείμενο αυτό -που αυτομάτως χαρακτηρίσθηκε ως το «Μανιφέστο του Υπερκακού» από τους επικριτές του- δεν αποτελεί απλά μία έκθεση για τους μετόχους μίας εταιρείας για τους επιχειρηματικούς της στόχους. Απεναντίας, το κείμενο τούτο είναι μία πολεμική ιαχή, μια υλακή του παντοδύναμου σήμερα τεχνολογικού τομέα, που παροτρύνει την εξουσία να ανατρέψει την μορφή της δημοκρατίας όπως την γνωρίζουμε -έστω και στη νεοφιλελεύθερη μορφή της- και την αντικατάστασή της από ένα υβριδικό σύστημα όπου το λογισμικό, ο στρατός και το κράτος συγχωνεύονται σε μια αδιάσπαστη ενότητα.
Είναι τόσο κραυγαλέα αντιδημοκρατικές οι απόψεις που διατυπώνει ο Καρπ, του το έγκριτο Tech Policy Press, περιγράφει το μανιφέστο «τόσο διακριτικό όσο ένα καπέλο MAGA», υποδηλώνοντας ότι ο συντάκτης του πλέον αφήνει κατά μέρους κάθε πρόσχημα ουδετερότητας. Προβάλλοντας την καθολικότητα της ΤΝ ως απόλυτη δυνατότητα η Palantir δεν εμφανίζεται μόνον ως εταιρεία που πουλάει λογισμικό, αλλά ως διαμορφωτής μίας κοσμοθεωρίας, μίας νέας συλλογικής πεποίθησης -εάν όχι μίας θρησκείας που αξιώνει την απόλυτη υποταγή της κοινωνίας στις ανάγκες της «τεχνολογικής άμυνας».
Το επιστέγασμα της «εαρινής επίθεσης» Big Tech στις δημοκρατίες
Ουσιαστικά, το κείμενο του Καρπ έρχεται να συνοψίσει και να κωδικοποιήσει και κυρίως να ριζοσπαστικοποιήσει δραστικά και κυριαρχικά τις καταστατικές απόψεις που εξέφρασαν (τυχαία;) μέσα στον ίδιο μήνα και οι άλλοι «σημαιοφόροι» της Big Tech και της Silicon Valley, για το πώς οραματίζονται την κοινωνία με την καθοδήγηση (και χρηματοδότηση) που θα τους παραχωρήσουν τα εθνικά κράτη. Προνόμια, που στη βάση τους έχουν τον πλήρη έλεγχο από την ΤΝ της λειτουργίας του κράτους, τη στρατικοποίηση της οικονομίας και της μετατροπής της δημοκρατίας σε ένα παγκόσμιο καθεστώς ελέγχου, πολύ πιο διευρυμένο από το πεδίο που η Soshana Zuboff (The Age of Surveillance Capitalism) περιέγραφε το 2018.
Ήδη, από τις 6 Απριλίου, ο Σαμ Άλτμαν της OpenAI δημοσίευε το σημείωμα «Μια βιομηχανική πολιτική στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης: ιδέες για την προτεραιότητα στον άνθρωπο». Ένα πολιτικό πρόγραμμα για την επανεπινόηση του «κοινωνικού συμβολαίου», μέσα από τρεις, επωφελείς για τον τομέα, προτεραιότητες. Την κατανομή του πλούτου (αναδιανομή των κερδών μέσω δημόσιων ταμείων, τη μείωση του χρόνου εργασίας, τη δημιουργία δικτύων ασφαλείας κατά της ανεργίας), τον μετριασμό των κινδύνων και τον «εκδημοκρατισμό» της πρόσβασης σε αυτές τις τεχνολογίες. Η εταιρεία υποστηρίζει, ότι «μετά τη μετάβαση στη βιομηχανική εποχή, ο μοντερνισμός και το New Deal βοήθησαν στον εκσυγχρονισμό του κοινωνικού συμβολαίου για έναν κόσμο που μεταμορφώθηκε από τον ηλεκτρισμό, τον κινητήρα εσωτερικής καύσης και τη μαζική παραγωγή. […] Η μετάβαση προς την υπερνοημοσύνη θα απαιτήσει μια ακόμη πιο φιλόδοξη μορφή βιομηχανικής πολιτικής». Βέβαια, τούτη η ομολογία πίστης δεν κοστίζει τίποτα στον Άλτμαν, εάν αναλογισθούμε ότι η OpenAI λυσσαλέα αντιτίθεται στη ρύθμιση της ΤΝ, είτε πρόκειται για την αμερικανική είτε για την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Στις 17 Απριλίου, ο πολυδισεκατομμυριούχος, Διευθύνων Σύμβουλος της SpaceX και επίσης συνιδρυτής της OpenAI (κατά της οποίας ξεκινά δικαστική διαμάχη στις 27 Απριλίου) Ίλον Μασκ πρότεινε μέσω του κοινωνικού του δικτύου X ότι ένα «υψηλό καθολικό εισόδημα», καταβαλλόμενο «από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση είναι ο καλύτερος τρόπος για την αντιμετώπιση της ανεργίας που προκαλείται από την τεχνητή νοημοσύνη». Δεν πρόκειται πλέον μόνο για ένα «βασικό» εισόδημα -όπως υποστήριζε παλαιότερα- αλλά για ένα «υψηλό» εισόδημα. Αυτό θα επέτρεπε στους καταναλωτές (του δυτικού κόσμου ή των πλουσίων, εννοείται) να ζουν σε μια κοινωνία αφθονίας, ώστε «μετά την έλλειψη» (post-scarcity) να συνεχίσουν να καταναλώνουν, χρηματοδοτούμενοι από το κράτος… διασφαλίζοντας παράλληλα ότι αυτές οι βιομηχανίες που καταστρέφουν θέσεις εργασίας θα επιβιώσουν από το ίδιο τους το δημιούργημα.
Τεχνοφασισμός: Ο ορισμός μιας νέας τυραννίας
Δεν είναι τυχαίο, που πολλοί αναλυτές και μέσα ενημέρωσης χρησιμοποιούν για να χαρακτηρίσουν ως «Τεχνοφασισμό» (Technofascism) το πλαίσιο που προτρέπει την ανθρωπότητα (μέσω των καθοδηγούμενων πολιτικών), καθώς περιγράφει ένα καθεστώς όπου οι δημοκρατικές διαδικασίες, οι συνταγματικές πρόνοιες, τα απαραχάρακτα και καθορισμένα ανθρώπινα δικαιώματα, πλέον θα παρακάμπτονται από αλγοριθμικές αποφάσεις.
Στο όραμα του Καρπ, η «αποτελεσματικότητα» του καταιγιστικού σε ταχύτητα, ανεξάρτητου από ψυχολογικές αντιδράσεις κι ηθικά διλήμματα λογισμικού υπερτερεί έναντι της -αργόσυρτης και διστακτικής, διάτρητης από ηθικούς κανόνες κι ισηγορίες- διαβουλευτικής φύσης της δημοκρατίας. Αναπτύσσει ένα πρόγραμμα που επικρίνει συλλήβδην τη δημόσια διοίκηση, τη «συμπερίληψη» και τον «κενό πλουραλισμό», ενώ εξαίρει τις «προοδευτικές αξίες» της αμερικανικής ισχύος, η οποία «κατέστησε δυνατή μια εξαιρετικά μακρά περίοδο ειρήνης».
Επικαλείται την ευθύνη των ελίτ της Silicon Valley, οι οποίες έχουν «την υποχρέωση να συμμετέχουν στην άμυνα του έθνους», και καλεί σε επιστροφή στις «μεγάλες αφηγήσεις». Κομπάζει για τον πατριωτισμό του και υιοθετεί έναν πολεμοχαρή τόνο… κάτι που κάνει με ευκολία, δεδομένου ότι η Palantir πουλάει τα εργαλεία για τη διεξαγωγή αυτών των τεχνολογικών πολέμων. Έτσι, οι «άρχοντες της Τεχνολογίας» αναγνωρίζουν την καταστροφική ισχύ των εργαλείων που δημιούργησαν, αλλά και την αδυναμία τους για αυτορρύθμιση, και φαντάζονται κανόνες για ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο, με στόχο την προστασία της κοινωνίας και των επιχειρήσεών τους.
Με γνώμονα όσα γράφει ο Καρπ η ανθρωπότητα πρέπει να αντικαταστήσει το ισχύον πολιτικό σύστημα με ένα άλλο, όπου οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες δεν υπηρετούν απλώς το κράτος, αλλά γίνονται οι ίδιες το κράτος, εν είδει Οργουελικού ‘Μεγάλου Αδελφού’, επιβάλλοντας μια κουλτούρα «πολεμικής ετοιμότητας» και καταργώντας κάθε έννοια ιδιωτικότητας και πλουραλισμού.
Σύμφωνα με το Μανιφέστο, που απηχεί εν πολλοίς τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές που ακολουθούν κι οι υπόλοιπες εταιρείες της παντοδύναμης ΤΝ -και οι οποίες μάλιστα βρίσκουν και πολλούς «υποστηρικτές», στους χώρους των ζηλωτών της τεχνολογίας, της οικονομίας και της πολεμόχαρης δυτικολαγνείας -ο Τεχνοφασισμός της Palantir βασίζεται σε τρεις πυλώνες:
α) την Αλγοριθμική Κυριαρχία, που εδράζεται στην πεποίθηση ότι μόνο ένα προηγμένο λογισμικό μπορεί να διακρίνει τον «φίλο» από τον «εχθρό». Ο Καρπ ξαναπιάνει μία διαλεκτική πολεμικής αντιπαλότητας ακόμη και μέσα στην κοινωνία, στα πρότυπα της θεωρίας που είχε αναπτύξει ο μεγάλος νομικός απολογητής του Ναζισμού Καρλ Σμιτ, που είχε φέρει στα έσχατα όριά του τον ορισμό της έννοιας του «εχθρού», ως οντολογική κι υπαρξιακή διάκριση μίας κοινωνίας που βρίσκεται σε ένα διαρκές «κράτος εξαίρεσης».
Ο πολιτικός υπαρξισμός του κι η θεωρία του Carl Schmitt για τον Κυρίαρχο (βλέπε Φύρερ), ορίζει πως ηγέτης είναι εκείνος ο οποίος είναι αυτός που αποφασίζει για την «κατάσταση εξαίρεσης». Ο Καρπ ισχυρίζεται ότι η εποχή μας είναι μια διαρκής «κατάσταση εξαίρεσης». Επομένως, οι νόμοι της ειρηνικής περιόδου δεν ισχύουν. Αυτό νομιμοποιεί τον Τεχνοφασισμό: αν είμαστε πάντα σε πόλεμο, τότε ο έλεγχος της Palantir δεν είναι επιλογή, αλλά αναγκαιότητα. Η αλήθεια δεν πηγάζει πλέον από το δίκαιο, αλλά από την επεξεργαστική ισχύ των διακομιστών της εταιρείας.
Τούτο το διαρκές «κράτος εξαίρεσης» εκφράζεται και στις άλλες δύο προκείμενες των προτάσεων του επικεφαλής της Palantir, όπως καθορίζονται από την εισήγησή του για
β) Κατάργηση της Ιδιωτικότητας, όπου η ανεμπόδιστη άντληση πληροφοριών κι απαγόρευση σχεδόν κάθε είδους ιδιωτικότητας θα ισοδυναμεί με την αντιμετώπιση κάθε δεδομένου (ιατρικού, οικονομικού, προσωπικού) ως δυνητικό «πολεμοφόδιο» για την “εθνική ασφάλεια”. Όπου η έννοια της “ασφάλειας” εμφανώς διευρύνεται ως επίπεδο εφαρμογής, αλλά και περιστέλλεται ως αποδέκτης, γιατί ως τέτοιος καθορίζεται όχι πλέον το raison d’ état της κάθε χώρας, αλλά τα επιχειρηματικά συμφέροντα κάθε είδους και τα οποία εξυπηρετούνται από τις υπηρεσίες και τον έλεγχο της ΤΝ.
Φυσικά, το επιβεβλημένο τούτο «κράτος εξαίρεσης» εξυπακούει την πλήρη και καθολική Επιβολή Συμμόρφωσης. Μέσα στους ασφυκτικούς ελέγχους και κανονισμούς της, θα περιθωριοποιούνται όλες οι φωνές που αμφισβητούν την πρωτοκαθεδρία, πολιτική κι ηθική της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI).
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου