Φωτογραφία από AI
Γράφει ο
ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΟΥΒΑΡΔΑΣ
PhD© Διεθνολόγος-Πολιτικός Επιστήμονας
Οι εξελίξεις μετά την εκεχειρία επιβεβαιώνουν το αδιέξοδο των ΗΠΑ στην επίθεση τους στο Ιράν. Ο ναυτικός αποκλεισμός και το «Σχέδιο Ελευθερία» δεν ήραν τον έλεγχο του τελευταίου στο Στενό του Ορμούζ και δε το έσυραν σε μία διαπραγμάτευση που θα αγνοεί την αποδεδειγμένη πλέον ικανότητα του να πλήττει καίρια βάσεις ή υποδομές των ΗΠΑ ή των εταίρων τους στη δυτική Ασία και να επιβιώνει των βομβαρδισμών τους. Αντίθετα, το αρνητικό status quo για τις ΗΠΑ που ανέδειξε ο πόλεμος δείχνει να σταθεροποιείται.
Το Ιράν οχυρώνει την αναβαθμισμένη θέση του. Διαφοροποιεί τις οδούς εμπορίου και εφοδιασμού του προς Κασπία, κεντρική Ασία, και τα χωρικά ύδατα χωρών στη νότια Ασία. Διευρύνει τον έλεγχο και την οικονομική εκμετάλλευση του Ορμούζ. Τονίζει τις στρατιωτικές του ικανότητες, προβάλλοντας τη δυνατότητα ταχείας αναπλήρωσης του μεγάλου αποθέματος του σε δρώνους και πυραύλους, αλλά και τα αχρησιμοποίητα ακόμη μέσα που διαθέτει. Έπληξε πλοία των ΗΠΑ και υποδομές των ΗΑΕ κατά την εξέλιξη του «Σχεδίου Ελευθερία», όταν σύμμαχοι αυτών των χωρών (Σαουδική Αραβία) αρνούνταν να το υποστηρίξουν. Ενισχύει την εσωτερική συνοχή και τα διεθνή του ερείσματα, ιδίως την σχέση με Κίνα και Ρωσία, αξιοποιώντας την πολεμική του αντοχή, την ικανότητα του να «ματώσει» τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, αλλά και την επιρροή του στις τιμές και στην προσφορά κρίσιμων πρώτων υλών. Σε αυτή τη βάση, οι πρώτες αρνητικές στρατηγικές συνέπειες του πόλεμου γίνονται ορατές για τις ΗΠΑ.
Γίνε μέλος του militaire.gr κάνοντας κλικ ΕΔΩ – Μάθε τι κερδίζεις
Η διεθνής οικονομία υποφέρει. Οι περιορισμοί στην κίνηση και η πληρωμή διοδίων στο Ορμούζ, αλλά και η καταστροφή υποδομών και η αδρανοποίηση παραγωγικών δυνάμεων στη δυτική Ασία μειώνουν την προσφορά κρίσιμων υλικών στην παραγωγή ενέργειας (πετρέλαιο, φυσικό αέριο), λιπασμάτων (ουρία) και υψηλής τεχνολογίας (ήλιο, βρώμιο), αυξάνουν τα ασφάλιστρα στις μεταφορές από την περιοχή, στρέφουν τις ροές εμπορίου σε μεγαλύτερες διαδρομές. Το αποτέλεσμα είναι η άνοδος των τιμών, η έλλειψη πρώτων υλών ή ημιτελών προϊόντων και η εξάντληση στρατηγικών αποθεμάτων. Ως συνέπεια οι ρυθμοί ανάπτυξης μειώνονται διεθνώς.
Ωστόσο το μέγεθος του προβλήματος διαφέρει σε κάθε χώρα. Ο κίνδυνος της κρίσης μεγαλώνει για όσες βασίζονται σε κλάδους, με μεγάλη υπερσυσσώρευση κεφαλαίου (ΗΠΑ: Τεχνητή νοημοσύνη. ΕΕ: Τράπεζες) ή είναι ευάλωτοι στις διεθνείς εξελίξεις (Ελλάδα: Ναυτιλία, Τουρισμός), αλλά για και για όσες εξαρτώνται από την εισαγωγή σχετικών πρώτων υλών και κρίνονται εχθρικές από το Ιράν (ΕΕ: υ/α). Στην πρώτη περίπτωση η καπιταλιστική ανάπτυξη υπονομεύεται από τις αναπόφευκτες απόπειρες τιθάσευσης του πληθωρισμού. Τα πολιτικά μέτρα (μείωση φόρων) κοστίζουν δημοσιονομικά. Τα «παίγνια» στα χρηματιστήρια (τεχνητή προσφορά) παράγουν «φούσκες». Ο περιορισμός της κυκλοφορίας χρήματος (αύξηση επιτοκίων) το κάνει πιο ακριβό. Αντίστοιχα στη δεύτερη περίπτωση ο κίνδυνος απορρέει από τις πενιχρές δυνατότητες αντιμετώπισης του πληθωρισμού και την έλλειψη σχετικών πρώτων υλών. Αντίθετα οι χώρες εξαγωγείς (εκτός δυτικής Ασίας) των τελευταίων (Ρωσία: Υ/α) ή όσων η οικονομία βρίσκεται σε μικρότερα επίπεδα «υπερθέρμανσης» (Κίνα: ρυθμοί ανάπτυξης) υποφέρουν λιγότερο. Οι πρώτες εξασφαλίζουν έσοδα, μειώνοντας τις ζημιές από τον πληθωρισμό. Οι δεύτερες διαθέτουν μεγαλύτερα περιθώρια δράσης για τον έλεγχο του. Τέλος όσες έχουν καλές σχέσεις με το Ιράν διατηρούν κάποια τροφοδοσία μέσω του Ορμούζ. Έτσι, η οικονομική θέση της ΕΕ και των ΗΠΑ γίνεται δυσκολότερη.
Επίσης πλήττεται η δυναμική του θαλάσσιου εμπορίου. Τα διόδια ή η άρνηση πρόσβασης σε σημεία πνιγμού και ωκεανούς καθίστανται «μόδα». Η κρίση στο Ορμούζ και ο αποκλεισμός του Ιράν είναι ένα ακόμη επεισόδιο αύξουσας σημασίας σε μία αλυσίδα με προηγούμενους «κρίκους» την κρίση σε Σουέζ και Μπαμπ Ελ-Μαντέπ, την έξωση της Κίνας από τη διώρυγα του Παναμά, τους αποκλεισμούς Κούβας και Βενεζουέλας και το κυνήγι του σκιώδους Ρωσικού στόλου σε ανοιχτές θάλασσες, και με πιο πιθανό επόμενο την επιβολή διοδίων ή/και μία κρίση στο Στενό της Μαλάκα. Η ναυσιπλοΐα γίνεται πλέον μία ριψοκίνδυνη και ακριβή υπόθεση.
Ακόλουθα τα κράτη κινούνται για την προστασία του εμπορίου τους. Ως άμεση λύση επιλέγουν τη συνδιαλλαγή με τους «ελεγκτές» της θαλάσσιας κυκλοφορίας, προτιμώντας να δεθούν στο «άρμα» κάποιων ή μία ισορροπημένη στάση στις διαμάχες τους. Εξού οι διμερείς συνεννοήσεις του Ιράν στο Ορμούζ και η συμμόρφωση κρατών στο δυτικό ημισφαίριο με απαιτήσεις των ΗΠΑ. Παράλληλα ωφελείται το χερσαίο και παράκτιο εμπόριο. Αυτό δείχνει η νέα σιδηροδρομική σύνδεση Ιράν-Κίνας, οι έξι νέοι διάδρομοι Πακιστάν-Ιράν και η σύνδεση τους με λιμένες του πρώτου, ο εντεινόμενος εφοδιασμός του Ιράν από την Κασπία, η μεταφορά Ιρανικού πετρελαίου στην Ινδία μέσω θαλάσσιων ζωνών του Πακιστάν. Το αποτέλεσμα είναι η ώθηση και μεγαλύτερη συγχώνευση των BRI και INSTC, και έτσι η ένταση της ολοκλήρωσης της Ευρασίας γύρω από τις Κίνα και Ρωσία. Συνακόλουθα, το εμπόριο διολισθαίνει εκτός ελέγχου ναυτικής ισχύος των ΗΠΑ, η οποία συνεχίζει να κυριαρχεί στους ωκεανούς.
Ωστόσο απειλές ανακύπτουν και για την τελευταία. Η αποτυχία στο Ορμούζ συνδυαστικά με την πειρατική δράση των ΗΠΑ σε Αραβική Θάλασσα και δυτικό ημισφαίριο τονίζουν την αδυναμία και αναξιοπιστία τους ως εγγυητή της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.[.............................................................................................]
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου