Καλυβομεζεδάκια
ΝΙΚΟΣ ΣΑΡΑΝΤΑΚΟΣ
16 Μαΐου, 2026
Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία
sarantakos.wordpress.com/
Τα λέω έτσι επειδή τη βδομάδα που πέρασε έγινε κάμποσος ντόρος στα σόσιαλ για το βιβλίο Big Bang 1970-73 του Στάθη Καλύβα και της Νατάσας Τριανταφύλλη.
Οι εκδόσεις Άγρα την περασμένη Παρασκευή σε δημοσίευση στο Φέισμπουκ χαρακτήρισαν "σοβαρό ατόπημα" την αναφορά που υπάρχει στο βιβλίο των Καλύβα-Τριανταφύλλη ότι ο συγγραφέας Μάριος Χάκκας αυτοκτόνησε. Πράγματι(=Αντίθετα,), ο Χάκκας πέθανε από καρκίνο, τη μάχη του με την αρρώστια την αφηγείται ο ίδιος στο Κοινόβιο, οπότε σε πολλούς έκανε εντύπωση αυτό το λάθος.
Ο (συν-)συγγραφέας κ. Καλύβας θα μπορούσε να παραδεχτεί το λάθος του, ίσως και να ζητήσει συγγνώμη δημόσια από τους αναγνώστες. Αντίθετα, σε μια μακροσκελή ανακοίνωση καταλογίζει "κακοήθεια" στην Άγρα, αφήνει υπαινιγμούς για μειωμένο IQ και, το χειρότερο, παραλληλίζει τον καλό εκδοτικό οίκο με την Αυριανή. Εδώ βρίσκετε και τη δημοσίευση της Άγρας και την απάντηση του Στάθη Καλύβα.
Να δώσω ένα παράδειγμα για την περιττή αιχμηρότητα που βρίσκω στην απάντηση του κ. Καλύβα. Γράφει: Το Big Bang είναι ένα βιβλίο 716 σελίδων που αναφέρεται σε εκατοντάδες ανθρώπους--το ευρετήριο περιλαμβάνει περίπου 800 ονόματα. Το να παρεισφρήσουν κάποια λάθη σε ένα τέτοιο έργο είναι επομένως αναπόφευκτο, το αλάθητο το διεκδικεί μόνο ο Πάπας, ίσως και η Άγρα.
Χωρίς το μαυρισμένο κομμάτι, η απάντηση θα ήταν μια χαρά. Με το μαυρισμένο, έχουμε φάουλ -διότι λάθος έκανες εσύ, κύριε Στάθη, πάει πολύ να ζητάς και τα ρέστα. Και πολύ χειρότερη είναι η έπαρση στο τέλος, όπου παραλληλίζει το βιβλίο του με το έργο του Μάνου Χατζιδάκι και τους επικριτές του με την Αυριανή.
Επειδή η Άγρα και ο Σταύρος Πετσόπουλος απολαμβάνουν σεβασμό ευρέως, η απάντηση του κ. Καλύβα προκάλεσε κατακραυγή. Και με την ευκαιρία, ο Φώντας Τρούσας κοιτάζοντας 16 μόνο σελίδες του βιβλίου βρήκε άλλα πεντέξι λάθη, ασφαλώς όχι τόσο σημαντικά όσο η "αυτοκτονία του Χάκκα" αλλά πάντως αρκετά για να μην ισχύει η υπερασπιστική γραμμή "σε 700 σελίδες θα παρεισφρήσει και ένα λάθος". Εννοώ λάθη όπως ότι το πρώτο δισκάκι του Σαββόπουλου βγήκε το 1964 (ενώ βγήκε το 1965) ή ότι το "Μια αγάπη για το καλοκαίρι" βγήκε το 1963 (ενώ το 1964). Λεπτομέρειες δηλαδή, αλλά λάθη, που ένας επιμελητής θα έπρεπε να τα πιάσει.
Και σκέφτομαι ότι πριν από μερικούς μήνες είχαμε κάνει πάρτι για τη "Ρίγα της Εσθονίας" στην Ιθάκη του Τσίπρα. Στο σχετικό άρθρο εδώ στο ιστολόγιο αναφέρω ότι βρήκα και 3-4 άλλα λάθη στην Ιθάκη: ένα πραγματολογικό και 2-3 γραμματικά. Δεν είναι πολλά για βιβλίο 700 σελίδων που βγαίνει εσπευσμένα. Ο εκδότης της Ιθάκης παραδέχτηκε αξιοπρεπώς το λάθος, προβάλλοντας ως μόνη δικαιολογία τις εξαιρετικά σφιχτές προθεσμίες -και στην πρώτη ανατύπωση το διόρθωσε. Ούτε για κακοήθειες μίλησε, ούτε για μειωμένο iq των επικριτών του.
Τέλος πάντων, το Καλυβούργημα (δική μου πατέντα ο όρος) έπιασε ήδη πολύ χώρο στην πιατέλα, οπότε σταματάω -ή μάλλον, σαν γέφυρα προς τα μεζεδάκια, βάζω κατι που έγραψε ο φίλος Κώστας Σπαθαράκης.
Κάποιος υποστηρικτής του κ. Καλύβα (Σημ.Gerontakos: πρόκειται για τον Ξενοφώντα Μπρουντζάκη
)κατακεραύνωσε στο The Books Journal την τάση «της σταλινογενούς(!) μεταπολιτευτικής ευαισθησίας» να μετατρέπει «το ασήμαντο στραβοπάτημα σε αφορμή δημόσιας αγανακτισμένης πόζας, την υποσημείωση σε ηθικό δράμα και το ανθρώπινο λάθος σε τεκμήριο πνευματικής ανηθικότητας»
Ο ίδιος πριν από μερικούς μήνες, γράφοντας για το Νόμπελ λογοτεχνίας του Κρασναχορκάι, είχε διαπράξει το εξής:

H πληροφορία για τα έργα που κυκλοφορούν στα ελληνικά είναι εντελώς λάθος. Ούτε οι Αντίποδες έχουν εκδώσει τέτοιο βιβλίο (και μάλιστα με αγγλικό τίτλο!), ούτε ο Καστανιώτης. Πρόκειται για "παραισθήσεις της ΑΙ". Αντίθετα, τον Κρασναχορκάι τον εκδίδει (έξι ή εφτά βιβλία του) ο εκδοτικός οίκος "Πόλις".
Όταν κανείς έχει υποψηφιότητα για το Τσαπατσούλιτζερ της χρονιάς, λογικό είναι να πνέει μένεα ενάντια σε όσους επισημαίνουν λάθη!
* Και πριν προχωρήσω στα καθαυτό μεζεδάκια, μία πρόσκληση που απευθύνεται σε όσους διδάσκουν.
Η ερευνήτρια Λέλια Παντελόγλου κάνει μεταδιδακτορική έρευνα με θέμα: Το «τελικό νι»: η ιστορία ενός φωνολογικού φαινομένου και της ρύθμισής του στη νέα ελληνική ως πρώτη/δεύτερη γλώσσα.
Έχει φτιάξει ένα ενδιαφέρον ερωτηματολόγιο (π.χ. γράφετε "Πάω στη Θεσσαλονίκη" ή "Πάω στην Θεσσαλονίκη" ή και τα δύο; ) που όμως απευθύνεται σε διδάσκουσες και διδάσκοντες, γι' αυτό και πολλές ερωτήσεις αφορούν το κατά πόσον ο απαντητής/η απαντήτρια εφαρμόζει "τον κανόνα του τελικού νι".
Εγώ δεν διδάσκω, αν όμως εσείς διδάσκετε, το λινκ για το ερωτηματολόγιο είναι εδώ.
* Και για αρχή ένα μεζεδάκι που δεν είναι λάθος -σε ανταπόκριση από την Κύπρο.

Όπως βλέπετε, το "διασχίστε τον δρόμο" στην Κύπρο το λένε "διασταυρώστε". Εμείς πληροφορίες διασταυρώνουμε, οι κουμπάροι δρόμους, αποδίδοντας έτσι το αγγλικό cross.
Φυσικά, δεν είναι λάθος, κι ας ξενίζει τον καλαμαρά.
Συνεχίστε την ανάγνωση

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου