Το καινούργιο μου βιβλίο / Πόσο ευδιάκριτο είναι το Καλό από το Κακό;
Έγραψα αυτή την αληθινή ιστορία πρώτα απ’ όλα επειδή θεωρώ τη δεκαετία του 1940, τον Πόλεμο, την Κατοχή, την Αντίσταση και τον Εμφύλιο, την πιο αντιφατική και τραυματική στη σύγχρονη ελληνική Ιστορία. Το ενδιαφέρον για την περίοδο 1940-1949 παραμένει ανεξάντλητο, όχι από μια ανέξοδη παρελθοντολογία, αλλά επειδή οι πληγές εκείνης της περιόδου αποτελούν ακόμα το «γενετικό υλικό» της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας.
Τα τελευταία χρόνια έχουν ανοίξει αρχεία που προσφέρουν μια πιο σύνθετη εικόνα, μακριά από τις ασπρόμαυρες αφηγήσεις του παρελθόντος. Δείτε το διεθνές ενδιαφέρον που προκάλεσαν οι φωτογραφίες των 200 εκτελεσμένων της Καισαριανής. Προχωράμε από την εποχή των ακλόνητων ιδεολογημάτων στην εποχή των «τεκμηρίων».
Όμως πολύ μεγαλύτερη από οποιαδήποτε ιστορική ανάλυση εκείνης της περιόδου είναι η δύναμη της αφήγησης αληθινών ιστοριών, που μεταφέρονται από στόμα σε στόμα, ακόμα και σήμερα, σε χιλιάδες οικογένειες, συχνά ως ένα «γενεόγραμμα» που έχει στιγματίσει τη ζωή όχι μόνο των παλιότερων αλλά και των νεότερων.
Πέρα από το ενδιαφέρον μου για εκείνη την περίοδο ανήκω λοιπόν κι εγώ σε εκείνους που κουβαλάνε μία οικογενειακή ιστορία: Τον ηρωικό θάνατο του παππού μου Ξενοφώντα Κοντιάδη από τους ναζί το 1941, αλλά και τη συνεργασία του πεθερού του με τις δυνάμεις της Κατοχής λίγο αργότερα. Με την ιστορία αυτών των ανθρώπων συμπλέκεται ο οικογενειακός τους φίλος και συνάδελφος Πέτρος Κόκκαλης που θα ακολουθήσει μία εντελώς διαφορετική πορεία.
Έτσι, οι τρεις πρωταγωνιστές με τις οικογένειές τους ξεκινάνε μαζί, από την ίδια αφετηρία, ο ένας πρόωρα νεκρός και οι άλλοι δύο καταλήγοντας σε δύο εντελώς διαφορετικούς κόσμους: Ο πρώτος, ο καθηγητής Γυναικολογίας Κωνσταντίνος Λογοθετόπουλος, θα γίνει δωσίλογος, στενός συνεργάτης των ναζί, θα τους ακολουθήσει όταν αποχωρήσουν από την Ελλάδα, θα συλληφθεί, θα δικαστεί και θα φυλακιστεί ατιμασμένος. Ο δεύτερος, ο καθηγητής Χειρουργικής Πέτρος Κόκκαλης, θα ενταχθεί στις γραμμές της Αντίστασης, θα αναλάβει ηγετικό ρόλο στο ΕΑΜ, θα γίνει κομμουνιστής και θα πολεμήσει στον Εμφύλιο με την πλευρά των ηττημένων, ακολουθώντας μετά τον δρόμο της προσφυγιάς.
Τα ερωτήματα που με απασχόλησαν ήταν: Ποια κίνητρα οδήγησαν στις διαφορετικές επιλογές τους; Τι κρύβεται πίσω από την προσωπική τους σύγκρουση; Πώς εμφανίζονται μέσα από τα μάτια των γυναικών που τους συντροφεύουν; Πώς αντιμετώπισαν τα μεγάλα διλήμματα και τη βίαιη αποκοπή από την προπολεμική ζωή τους; Πόσο ευδιάκριτο είναι το Καλό από το Κακό;
Με το βιβλίο αυτό ολοκληρώνεται η «Τριλογία για τη μνήμη», που περιλαμβάνει επίσης τα βιβλία «Η τρέλα ν’ αλλάξουν τον κόσμο» (2022), όπου αφηγούμαι τη ζωή και τον θάνατο του Δημήτρη Μπάτση και του Νίκου Μπελογιάννη, και «Η νύχτα που έφυγε ο Παύλος» (2023), τις ηρωικές ιστορίες του Γρηγόρη Λαμπράκη και του Παύλου Φύσσα με πενήντα χρόνια απόσταση. Μέσα από τις προσωπικές περιπέτειες των πρωταγωνιστών των «Δωσίλογων και Ονειροπόλων» προσπάθησα να αποτυπώσω τη σύγχρονη Ιστορία της χώρας.
* Ο Ξενοφών Κοντιάδης είναι συνταγματολόγος, καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και συγγραφέας
Διαβάστε επίσης της συνέντευξη που έδωσε για το βιβλίο ο Ξενοφών Κοντιάδης στον Βασίλη Σκουρή :
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου