Σκωτία: Ουρές για την τελευταία επιστολή της Μαρίας Α’
Την ώρα του δείπνου της, στις 7 Φεβρουαρίου 1587, η Μαρία Α’, βασίλισσα της Σκωτίας, ενημερώθηκε ότι μετά από δύο δεκαετίες φυλάκισης για φερόμενη προδοσία θα αποκεφαλιζόταν το επόμενο πρωί. Η κατά κόσμον Μαρία Στιούαρτ ευχαρίστησε τους οικοδεσπότες της, επέστρεψε στο δωμάτιό της και έγραψε με πένα μια επιστολή. Την υπέγραψε, τη δίπλωσε σε στιλ οριγκάμι και τη σφράγισε με κερί. Δύο ώρες αργότερα εκτελέστηκε.
Η επιστολή, η τελευταία της ζωής της, ήταν ένας από τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους η 44χρονη γαλαζοαίματη, η οποία πέρασε τη μισή ζωή της φυλακισμένη, δεν παρέμεινε απλή υποσημείωση στα ιστορικά αρχεία. Αντίθετα, τέσσερις αιώνες αργότερα εξακολουθεί να συναρπάζει και να θεωρείται τραγική φιγούρα, μάρτυρας του Καθολικισμού και σύμβολο της εθνικής ταυτότητας των Σκωτσέζων, όπως αναφέρει δημοσίευμα της Washington Post.
Τώρα οι οπαδοί της έχουν τη μοναδική δυνατότητα να δουν από κοντά αυτό το χειρόγραφο, που γράφτηκε στην επιθανάτια κλίνη της. Η επιστολή, έχοντας αντέξει ταξίδια με άλογα και ιστιοφόρα, το χάος της Γαλλικής Επανάστασης και έναν αιώνα διαρκούς σκότους σε κλιματικά ελεγχόμενο περιβάλλον, είναι πλέον διαθέσιμη στο κοινό.
Το χειρόγραφο εκτίθεται από τα τέλη Ιανουαρίου στο Μουσείο Περθ, ένα νέο κέντρο πολιτιστικής κληρονομιάς που απέχει μία ώρα με το τρένο από το Εδιμβούργο. Το μουσείο θα εκθέτει την επιστολή μέχρι τα τέλη Απριλίου, ενώ ήδη προσελκύει τα μεγαλύτερα πλήθη επισκεπτών στην ιστορία του.
Η φήμη της βασίλισσας Μαρίας Α’ της Σκωτίας πέρασε από πολλά κύματα. Τον αιώνα που ακολούθησε την εκτέλεσή της θεωρείτο μάρτυρας της Καθολικής πίστης. Κατά τη διάρκεια των εξεγέρσεων των Ιακωβιτών, στις αρχές του 1700, έγινε σύμβολο της εκστρατείας της δυναστείας των Στιούαρτ για αποκατάσταση της εξόριστης ρωμαιοκαθολικής μοναρχίας στη Βρετανία.
Ο Διαφωτισμός έφερε νέο ενδιαφέρον και μια πιο σκεπτικιστική επανεκτίμηση για τη γυναίκα που είχε αναλάβει τον σκωτσέζικο θρόνο σε ηλικία έξι ημερών, βίωσε θυελλώδη ειδύλλια, παντρεύτηκε τον άντρα που πιστεύεται ευρέως ότι σκότωσε τον πρώτο της σύζυγο, και τελικά πέθανε κατ’ εντολήν της εξαδέλφης της, βασίλισσας Ελισάβετ Α’.
Αργότερα, όπως σημειώνει η Washington Post, φιλόσοφοι όπως ο Ντέιβιντ Χιουμ και ο Ανταμ Σμιθ συνέβαλαν σε μια αναθεώρηση των στοιχείων που την καταδίκασαν, ενώ η Βικτοριανή Αγγλία τη μετέτρεψε σε ρομαντική ηρωίδα – μια βασίλισσα που, κατά την αναθεωρημένη εκδοχή της εποχής, κυβερνούσε με την καρδιά και όχι με το μυαλό της.
Διαχρονικά εκφράστηκαν επιφυλάξεις ως προς τους ισχυρισμούς της για την αθωότητά της – οι οποίες όμως δεν μετρίασαν τη ρομαντική ακτινοβολία της. Ο άγγλος ποιητής του 18ου και 19ου αιώνα Γουίλιαμ Γουόρντσγουορθ θρήνησε την «κλαίουσα αιχμαλωσία» της, ενώ ο εθνικός ποιητής της Σκωτίας, Ρόμπερτ Μπερνς, στον δικό του θρήνο την παρουσίασε ως μια γυναίκα που αψήφησε μέχρι τέλους τον θάνατο.
Το θεατρικό έργο του Φρίντριχ Σίλερ «Μαίρη Στιούαρτ» του 1800 την απογείωσε και στον χώρο της λογοτεχνίας. Παρουσίασε τη Μαρία Α’ ως τραγική, αξιοπρεπή φιγούρα, εδραιώνοντας τη φήμη της ως υποκείμενο διεθνούς ακτινοβολίας, στο οποίο εστιάζουν διαχρονικά ποιητές, μυθιστοριογράφοι, αλλά και κινηματογραφιστές.
Η σκωτσέζα θεατρική συγγραφέας Λιζ Λόχεντ ανέβασε το 1987 την παράσταση «Η Μαρία, Βασίλισσα της Σκωτίας, Αποκεφαλίστηκε», μια σκοτεινή, κωμικών διαστάσεων εξερεύνηση της αντιπαλότητας ανάμεσα σε εκείνη και τη βασίλισσα Ελισάβετ. Πιο πρόσφατα, η ταινία του 2018 «Μαίρη, η Βασίλισσα της Σκωτίας», με πρωταγωνίστριες τις Σίρσα Ρόναν και Μάργκο Ρόμπι, απέφερε έσοδα άνω των 100 εκατ. δολαρίων (86 εκατ. ευρώ) στο μποξ όφις.
Η προσωπική μαρτυρίας της
Το τετρασέλιδο χειρόγραφο, γραμμένο τη στιγμή που στηνόταν η γκιλοτίνα, διαθέτει απλοϊκή σύλληψη αλλά και συγκλονιστική εμβέλεια, όπως επισημαίνει η Washington Post. Γραμμένη χωρίς πρόσβαση στα αρχεία της και χωρίς νομικές συμβουλές, η επιστολή της Μαρίας Α’ στοιχειοθετεί μια απέριττη προσωπική μαρτυρία που αντέχει στο πέρασμα του χρόνου.
Μαρία Στιούαρτ (1453-1488)/Βικιπαίδεια
Η καταδικασμένη πρώην βασίλισσα αναφέρεται στα χρέη της, ζητά να πληρωθούν οι υπηρέτες της και η σορός της να μεταφερθεί στη Γαλλία. Αλλά στο πιο κρίσιμο τμήμα του χειρογράφου κατασκευάζει το αφήγημα της σκοπιμότητας της θανάτωσης της, εμφανίζοντας εαυτόν ως θύμα αντικαθολικής υστερίας και όχι ως αδίστακτης αυλικής δολοπλοκίας – παρότι η κατηγορία εναντίον της ήταν ότι σχεδίαζε να δολοφονήσει την εξαδέλφη της.
«Απόψε, μετά το δείπνο, μου ανακοινώθηκε η ποινή μου: Θα εκτελεστώ ως εγκληματίας στις οκτώ το πρωί», γράφει η Μαίρη στον κουνιάδο της, βασιλιά Ερρίκο Γ’ της Γαλλίας[........................]ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου