Τρίτη, Ιουλίου 30, 2024

Λυπημένοι οι λάτρεις του φάντο

 


Πέθανε σε ηλικία 69 ετών η παθιασμένη ιέρεια των μελαγχολικών fados, Mísia


Διαβάζεται σε 3'

Misia



Η Πορτογαλίδα τραγουδίστρια Mísia (Μίσια), εκπρόσωπος της ανανέωσης του παραδοσιακού τραγουδιού φάντο, πέθανε το Σαββατοκύριακο σε ηλικία 69 ετών και θα αποτεφρωθεί στη Λισαβόνα στις 7 Αυγούστου, έγινε σήμερα γνωστό από τη δισκογραφική της εταιρία.

Η Σουζάνα Μαρία Αλφόνσο ντε Αγκιάρ, γνωστή με το καλλιτεχνικό όνομα Mísia, πέθανε το Σάββατο σε νοσοκομείο της Λισαβόνας έπειτα από μακρά ασθένεια, ανέφεραν συγγενείς της σε τοπικά μέσα ενημέρωσης.

Μαζί με τραγουδίστριες όπως η Μαρίζα, η Άνα Μούρα ή ακόμη η Κριστίνα Μπράνκο, η Mísia ανήκε σε μία γενιά τραγουδιστριών φάντο που είχαν ανανεώσει τα τελευταία χρόνια αυτό το παραδοσιακό μελαγχολικό τραγούδι.

«Η Mísia έπαιξε ρόλο κλειδί στην ανανέωση του fado, μη διστάζοντας να πειραματισθεί με νέες εντάσεις ήχου και λιγότερο συμβατικές προσεγγίσεις», υπογράμμισε το υπουργείο Πολιτισμού.

Ο Πορτογάλος πρόεδρος Μαρσέλο Ρεμπέλο ντε Σόουζα απέτισε φόρο τιμής σε μια ανακοίνωση που δημοσιοποιήθηκε την Κυριακή, στον ιστότοπο της προεδρίας μιλώντας για μια «παθιασμένη» τραγουδίστρια του fado που έκανε μία σταδιοδρομία «στο σταυροδρόμι άλλων μουσικών».

Mísia – Ποια ήταν η ιέρεια του σύγχρονου fado

Γεννημένη στην πόλη του Πόρτο, στη βόρεια Πορτογαλία, η Mísia αντιπροσώπευε την τρίτη γενιά καλλιτεχνών στην οικογένειά της. Με καταγωγή από τη Βαρκελώνη, η μητέρα της και η γιαγιά της από τη μητέρα της ήταν, αντίστοιχα, χορεύτρια κλασικής μουσικής και καλλιτέχνιδα του μιούζικ χολ και του μπουρλέσκ.

Μέχρι τα τέλη της εφηβείας της, η Mísia ζούσε στη γενέτειρά της, τραγουδώντας περιστασιακά σε σπίτια fado, πάντα ως ερασιτέχνης.

Όταν ήταν σχεδόν 20 ετών, μετακόμισε από το Πόρτο στη Βαρκελώνη και αργότερα, στη Μαδρίτη. Η καλλιτεχνική της φλέβα ήταν ήδη αρκετά εμφανής, με αποτέλεσμα να ασχοληθεί με τη μουσική, το χορό, το μιούζικ χολ και τις τηλεοπτικές παραγωγές. Ωστόσο, η κλίση που θα την έκανε διάσημη δεν είχε ακόμη υλοποιηθεί. Ήταν το 1991 όταν η Mísia αποφάσισε να επιστρέψει στην Πορτογαλία και να εγκατασταθεί στη Λισαβόνα, αποφασισμένη να δημιουργήσει το δικό της ρεπερτόριο στο σύμπαν του fado.

Mísia – Σε επαφή με Πορτογάλους ποιητές

Η Mísia, μη ξεχνώντας ποτέ την αποκάλυψη που σήμαινε για εκείνη το παραδοσιακό fado, όταν ήταν έφηβη και ζούσε στο Πόρτο, ένιωσε επιστρέφοντας στην Πορτογαλία, ότι αντί να βασίζεται στις επιτυχίες των καλλιτεχνών που θαυμάζει, θα έπρεπε να δημιουργήσει το δικό της ρεπερτόριο. Έτσι αρχίζει αυτό που, σύμφωνα με τον δημοσιογράφο και συγγραφέα Manuel Halpern, θα ονομαστεί το Νέο Φάντο.

MISIA 

Διαπνεόμενη από αυτό το πνεύμα αποστολής, η Mísia ήρθε προσωπικά σε επαφή με Πορτογάλους ποιητές και συνθέτες, τραγουδοποιούς, φωτογράφους, σχεδιαστές και στυλίστες, παρουσιάζοντάς τους το όραμά της για το fado.

Η ερμηνεύτρια, που για πολλούς είχε χαρακτηριστεί ως “η διάδοχος της Amalia Rodriguez”, είχε εμφανιστεί και στη χώρα μας. «Στη χώρα της Σαπφούς και του Κωνσταντίνου Καβάφη είμαι βέβαιη ότι αυτά τα fados θα αγγίξουν την ψυχή κάθε ακροατή» είχε γράψει η ίδια προσωπικά στο κείμενό της για τη συναυλία στην Ελλάδα στο gazarte.

Ένα μυθιστόρημα για τα αποτρόπαια έργα των Ισπανών και της Ιερής Εξέτασης στο Περού

 


Σαντιάγο Ρονκαλιόλο: Ένα βιβλίο πορτρέτο του 17ου αιώνα, αλλά και της σημερινής εποχής | https://www.epohi.gr/uploads/articles/big/240726225713549.jpg

Αντώνης Ν. Φράγκος

Παλιός μας γνώριμος ο περουβιανός συγγραφέας Σαντιάγο Ρονκαλιόλο –ήδη αριθμούμε τέσσερις συζητήσεις μαζί του–, ήρθε ξανά στη χώρα μας στο πλαίσιο του 16ου Φεστιβάλ ΛΕΑ, του φεστιβάλ για τη λογοτεχνία της Λατινικής Αμερικής, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Κάτοικος Βαρκελώνης εδώ και χρόνια, πέρα από την προσωπική συγγραφική δημιουργία, έχει μεταφράσει σπουδαίους λογοτέχνες, όπως ο Ζαν Ζενέ και ο Αντρέ Ζιντ, επιπλέον δε άρθρα του εμφανίζονται συχνά σε γνωστές εφημερίδες όπως η El País. Έχοντας γράψει στο παρελθόν για τον μονήρη εισαγγελέα Φέλιξ Τσακαλτάνα, για τον ηγέτη του Φωτεινού Μονοπατιού Αμπιμαέλ Γκουσμάν, για τον Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα ή για την εφηβική βία, μεταξύ άλλων, στο πιο πρόσφατο βιβλίο του επιστρέφει στον 17ο αιώνα, στην εποχή της περίφημης Αντιβασιλείας του Περού («Η χρονιά που γεννήθηκε ο δαίμονας», μτφ. Κώστας Αθανασίου, εκδ. Καστανιώτη). Σε αυτό το τελευταίο βιβλίο του εστιάσαμε στη συζήτηση που ακολουθεί.

Γιατί διαλέξατε να μιλήσετε για τον 17ο αιώνα στο Περού και συγκεκριμένα τη χρονιά του 1623;

Πάντα μου άρεσε να διερευνώ εκείνες τις σκοτεινές φιγούρες που μας φέρνουν τρόμο. Έχω ασχοληθεί με δολοφόνους, με τρομοκράτες, με τέτοιες μορφές. Θέλω πάντα η λογοτεχνία μου να ψάχνει τις σκοτεινές ζώνες. Τούτη τη φορά αποφάσισα να γράψω για τις λεγόμενες μάγισσες και να διερευνήσω τον διωγμό αυτών των μαγισσών από την ισπανική Ιερά Εξέταση. Εκεί βρήκα ένα σύμπαν που είχε στοιχεία τόσο μαγικού ρεαλισμού όσο και γοτθικού τρόμου. Έναν κόσμο με βία, μαστιγώσεις, εκτελέσεις, πυρές· έναν κόσμο μαύρο τον οποίον ήθελα να διηγηθώ.

Πείτε μας για την προεργασία μου κάνατε για να ζωντανέψετε, κατά κάποιον τρόπο, την ατμόσφαιρα της εποχής.

Υπάρχει μεγάλη βιβλιογραφία σχετικά με το θέμα και την εποχή και γι’ αυτό διάβασα πάρα πολύ, αλλά η έμπνευση είναι η ίδια η εποχή καθώς νομίζω πως υπάρχουν πράγματα που τα ζούμε ακόμα και έρχονται από αυτή την παράδοση. Γίνεται, για παράδειγμα, ένας βιασμός και κάποιοι ρωτούν τι φορούσε η γυναίκα και άλλα τέτοια, υπονοώντας στην ουσία ότι έφταιγε η ίδια. Ακόμα υπάρχουν στην Ευρώπη άνδρες που πιστεύουν πως ο ρόλος της γυναίκας είναι να είναι σύζυγος και μητέρα. Όλα αυτά έρχονται από τότε, όπως και ο φόβος να είσαι διαφορετικός. Τέτοια στοιχεία τα βλέπουμε σήμερα και στα κοινωνικά δίκτυα. Πέρα από ένα πορτρέτο εκείνου του αιώνα, λοιπόν, αυτό το βιβλίο είναι και πορτρέτο της σημερινής εποχής.

Πείτε μας λίγα πράγματα για την πλοκή του μυθιστορήματος.

Είναι ιστορικό γεγονός, αναφέρεται σαφώς στη βιβλιογραφία, πως εκείνη την εποχή στη Λίμα γεννήθηκε ένα βρέφος για το οποίο δεν ξέρουμε ακριβώς αν ήταν παραμορφωμένο ή αν επρόκειτο για δύο σιαμαία βρέφη. Πάντως, υπάρχει η ιστορική μαρτυρία πως εκεί στην πρωτεύουσα θεώρησαν ότι γεννήθηκε ένας δαίμονας. Επίσης, είναι ιστορικά διαπιστωμένο πως υπήρχαν γυναικεία μοναστήρια που ήταν στην πραγματικότητα απελευθερωμένες δημοκρατίες γυναικών. Τον έλεγχο είχαν οι μοναχές και οι χώροι ήταν στην ουσία ανεξάρτητες πόλεις με εσωτερική ζωή. Οι μοναχές έκαναν γιορτές, είχαν κοινωνική ζωή και εραστές, πραγματοποιούνταν μέχρι και ταυρομαχίες! Σκέφθηκα να συνδυάσω τον «δαίμονα» με ένα τέτοιο μοναστήρι καθώς θα μου έδινε κάτι περισσότερο από μια αστυνομική ιστορία. Ήταν, στην ουσία, ένα πεδίο όπου μπορούσα να μιλήσω για το Καλό και το Κακό. Δημιούργησα τον χαρακτήρα του Αλόνσο ο οποίος δουλεύει για την Ιερά Εξέταση και με αυτό τον τρόπο έχει τη δυνατότητα να σκαλίζει όλες τις σκοτεινές γωνίες του Περού την εποχή της Αντιβασιλείας. Στην πραγματικότητα είναι ένας ιεροεξεταστής που βασανίζει τους διαφορετικούς, όσους ξεφεύγουν από τους κανόνες της Εκκλησίας, αλλά σιγά σιγά, στην πορεία του βιβλίου, ανακαλύπτει πως ο ίδιος μοιάζει πολύ με αυτά τα υποτιθέμενα τέρατα που κυνηγάει.

Στο βιβλίο αναμειγνύονται χαρακτήρες πραγματικοί και μυθοπλαστικοί. Πώς δουλεύετε αυτή τη σχέση και πόσο πιστός επιλέγετε να παραμένετε στα ιστορικά στοιχεία;

Εκείνη την εποχή κανένας δεν έγραφε για τα συναισθήματά του και την ιδιωτική του ζωή, οπότε υπήρχε ένα απέραντο πεδίο για να χτίσω πάνω στα ιστορικά δεδομένα. Αλλά στην ουσία το μυθιστόρημα ξεκινάει από εκεί που τελειώνει η ιστορική βάση. Επομένως αρχίζω από τα υπαρκτά πρόσωπα, π.χ. την αγία Ρόζα, που έγινε προστάτιδα του Περού – όλη της η ζωή τότε αποτελεί ένα πολύ καλό υλικό. Από εκεί και πέρα όλα τα υπόλοιπα είναι επινοημένα, όπως και οι σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους. Μου φάνηκε πολύ ενδιαφέρον πόσο θολά ήταν τα όρια ανάμεσα σε μια αγία και σε μια μάγισσα. Η Ρόσα έγινε κατόπιν αγία αλλά πολλές από τις οπαδούς της κάηκαν στην πυρά ως μάγισσες. Η Ρόσα, με βάση τα βιογραφικά της στοιχεία, είναι ένα μυστήριο: ήταν αγία; ήταν μάγισσα; ήταν μια ψυχωτική; ήταν μια γυναίκα που ήθελε να ζήσει ελεύθερα; Η ιστορία δεν μας δίνει απαντήσεις γι’ αυτά τα πράγματα, αυτά πια τα επεξεργάζεται η λογοτεχνία.

Η δαιμονοποίηση των γυναικών κυριαρχεί σε όλη την ιστορία σας.

Ναι, η δαιμονοποίηση των γυναικών ήταν βασική για το βιβλίο γιατί έχει μεγάλο ενδιαφέρον ποια ήταν η θέση των γυναικών εκείνη την εποχή. Για παράδειγμα, μια γυναίκα θα μπορούσε να είναι μόνο η σύζυγος κάποιου άνδρα. Αν ο σύζυγος έφευγε, πέθαινε κ.λπ. υπήρχε η πιθανότητα εγκλεισμού της γυναίκας του σε ένα είδος φυλακής. Με ενδιέφεραν πάρα πολύ οι ιστορίες των γυναικών που ανέπτυξαν έναν δικό τους τρόπο ζωής. Πολλές πήγαιναν σε μοναστήρια γιατί ήταν πιο φιλελεύθερα – αυτές που δεν ήθελαν να παντρευτούν, «παντρεύονταν» με τον Θεό. Οι γυναίκες μπορούσαν να θεωρηθούν «ευλογημένες», μάγισσες, τρελές, οτιδήποτε. Μάλιστα αυτή η έννοια της μάγισσας στην καθολική παράδοση αποτελεί τη βάση για να ρίχνουν στις γυναίκες ακόμη και τις ευθύνες των ανδρών. Ένα εγχειρίδιο των ιεροεξεταστών του 15ου αιώνα γράφει ότι αν πλαγιάσεις με μάγισσα και δεν μπορέσεις να κάνεις έρωτα μαζί της δεν φταις εσύ αλλά εκείνη. Αν μια γυναίκα με την οποία έχεις κάνει έρωτα γεννήσει ένα παιδί ενώ θεωρείται μάγισσα, τότε το παιδί δεν είναι δικό σου αλλά εκείνης. Άρα, οποιαδήποτε μπορεί να θεωρηθεί μάγισσα και να της φορτώσουν το παιδί. Και όλα αυτά σε μια εποχή που είχε φοβερή εμμονή με την οικογενειακή καταγωγή, με το ποιος είναι παιδί ποιανού, καθώς έπρεπε να υπάρχει έλεγχος στις κληρονομιές. Όταν οι Ισπανοί πηγαίνουν στη Λατινική Αμερική βρίσκουν μια κοινωνία αγροτική η οποία, όπως όλες οι αγροτικές κοινωνίες, δεν θέλει να ελέγξει τον κόσμο του σεξ και της τεκνοποίησης – αντίθετα θέλει να γεννιούνται πολλά παιδιά. Επομένως οι μάγισσες παύουν να είναι ένα ζήτημα απλώς των γυναικών και συνδέονται με όλη την κοινωνία.https://m.media-amazon.com/images/I/81r+7nKhtPL.jpg

Ποιος ήταν ο πραγματικός ρόλος τις Ιεράς Εξέτασης πέρα από το να ρίχνει τις υποτιθέμενες μάγισσες στη φωτιά;

Στην Αντιβασιλεία του Περού είναι γνωστό πως η Ιερά Εξέταση δεν έκαιγε μάγισσες, δεν είχε λόγο, αντίθετα έκαιγαν Εβραίους γιατί ήθελαν να τους πάρουν την περιουσία. Είχε τέτοιο ρόλο «ρύθμισης» η Ιερά Εξέταση. Γι’ αυτό ο μεγαλύτερος όγκος του υλικού από τα πρακτικά της Ιεράς Εξέτασης αφορούσε κυρίως τις καταχρήσεις και τη σεξουαλική εκμετάλλευση των ιερέων ενάντια σε πιστές γυναίκες της Εκκλησίας. Έτσι, η Ιερά Εξέταση λειτουργούσε ως ένα τμήμα εσωτερικών υποθέσεων της ίδιας της Εκκλησίας. Μερικοί χαμηλόβαθμοι αξιωματούχοι, όπως ο Αλόνσο Μοράλες, δεν είχαν μισθό, αλλά έμεναν εκεί γιατί ήταν κοντά στους ισχυρούς κάθε εξουσίας. Επειδή αυτές οι κοινωνίες κάποια στιγμή εκτροχιάζονταν από τους κανόνες της Αυτοκρατορίας, καθώς ήταν πολύ μακριά από την Ισπανία και τον έλεγχό της και επειδή οι ντόπιοι ιθαγενείς δεν είχαν κανένα ζήτημα με τη σεξουαλικότητα, γι’ αυτό την πειθάρχησή τους την αναλάμβανε η Ιερά Εξέταση. Όλα αυτά ξεκινούν από την ιδέα ότι ο Θεός είναι πνεύμα. Επομένως αυτό που σε απομακρύνει από αυτόν είναι το σώμα σου. Για να αποδείξεις, λοιπόν, ότι είσαι καλός έπρεπε να πληγώσεις το σώμα σου. Εκείνη την εποχή οι μοναχές και οι μοναχοί αυτομαστιγώνονταν και πλήγωναν το σώμα τους. Είναι ένας παραλογισμός που λέει ότι ο πόνος των ανθρώπων αρέσει στον Θεό.

Υπήρχαν διαφορετικές στάσεις μέσα στην εξουσία. Υπήρχε, για παράδειγμα, μεγάλη διαφορά κουλτούρας ανάμεσα στον αντιβασιλέα του Περού και στον επικεφαλής της Ιεράς Εξέτασης, τον λισενσιάδο Γαϊτάν.

Σχεδόν όλοι οι αντιβασιλείς ήταν ανήθικοι άνθρωποι. Έρχονταν με τεράστιες συνοδείες και ορμούσαν στην επικράτειά τους. Ήταν όλοι γυναικάδες και κλέφτες και η κεντρική τους ιδέα ήταν να κερδίσουν όσα πιο πολλά μπορούσαν από τη θητεία τους στην Αντιβασιλεία. Κάτι που δεν άλλαξε ποτέ. Από την άλλη πλευρά οι ιεροεξεταστές –προφανώς υπήρχαν και μεταξύ τους διαφορές– αντιπροσώπευαν όλο αυτό το ιερό πλαίσιο, την ηθική νομιμότητα της Αυτοκρατορίας. Γι’ αυτό η ηθική του Ευαγγελισμού, το να διδάξουν δηλαδή στους ντόπιους τον αληθινό Θεό που αγνοούσαν, άλλαξε και τη λογική της κατάκτησης. Το μόνο που θα επιδίωκαν οι κατακτητές, αν δεν υπήρχε όλο αυτό το πλαίσιο, θα ήταν να πάρουν τις πρώτες ύλες και μετά ίσως να φύγουν. Η Καθολική Εκκλησία, όμως, πήγε για να μείνει.

Παλιός μας γνώριμος ο περουβιανός συγγραφέας Σαντιάγο Ρονκαλιόλο –ήδη αριθμούμε τέσσερις συζητήσεις μαζί του–, ήρθε ξανά στη χώρα μας στο πλαίσιο του 16ου Φεστιβάλ ΛΕΑ, του φεστιβάλ για τη λογοτεχνία της Λατινικής Αμερικής, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Κάτοικος Βαρκελώνης εδώ και χρόνια, πέρα από την προσωπική συγγραφική δημιουργία, έχει μεταφράσει σπουδαίους λογοτέχνες, όπως ο Ζαν Ζενέ και ο Αντρέ Ζιντ, επιπλέον δε άρθρα του εμφανίζονται συχνά σε γνωστές εφημερίδες όπως η El País. Έχοντας γράψει στο παρελθόν για τον μονήρη εισαγγελέα Φέλιξ Τσακαλτάνα, για τον ηγέτη του Φωτεινού Μονοπατιού Αμπιμαέλ Γκουσμάν, για τον Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα ή για την εφηβική βία, μεταξύ άλλων, στο πιο πρόσφατο βιβλίο του επιστρέφει στον 17ο αιώνα, στην εποχή της περίφημης Αντιβασιλείας του Περού («Η χρονιά που γεννήθηκε ο δαίμονας», μτφ. Κώστας Αθανασίου, εκδ. Καστανιώτη). Σε αυτό το τελευταίο βιβλίο του εστιάσαμε στη συζήτηση που ακολουθεί.

Γιατί διαλέξατε να μιλήσετε για τον 17ο αιώνα στο Περού και συγκεκριμένα τη χρονιά του 1623;

Πάντα μου άρεσε να διερευνώ εκείνες τις σκοτεινές φιγούρες που μας φέρνουν τρόμο. Έχω ασχοληθεί με δολοφόνους, με τρομοκράτες, με τέτοιες μορφές. Θέλω πάντα η λογοτεχνία μου να ψάχνει τις σκοτεινές ζώνες. Τούτη τη φορά αποφάσισα να γράψω για τις λεγόμενες μάγισσες και να διερευνήσω τον διωγμό αυτών των μαγισσών από την ισπανική Ιερά Εξέταση. Εκεί βρήκα ένα σύμπαν που είχε στοιχεία τόσο μαγικού ρεαλισμού όσο και γοτθικού τρόμου. Έναν κόσμο με βία, μαστιγώσεις, εκτελέσεις, πυρές· έναν κόσμο μαύρο τον οποίον ήθελα να διηγηθώ.

Πείτε μας για την προεργασία μου κάνατε για να ζωντανέψετε, κατά κάποιον τρόπο, την ατμόσφαιρα της εποχής.

Υπάρχει μεγάλη βιβλιογραφία σχετικά με το θέμα και την εποχή και γι’ αυτό διάβασα πάρα πολύ, αλλά η έμπνευση είναι η ίδια η εποχή καθώς νομίζω πως υπάρχουν πράγματα που τα ζούμε ακόμα και έρχονται από αυτή την παράδοση. Γίνεται, για παράδειγμα, ένας βιασμός και κάποιοι ρωτούν τι φορούσε η γυναίκα και άλλα τέτοια, υπονοώντας στην ουσία ότι έφταιγε η ίδια. Ακόμα υπάρχουν στην Ευρώπη άνδρες που πιστεύουν πως ο ρόλος της γυναίκας είναι να είναι σύζυγος και μητέρα. Όλα αυτά έρχονται από τότε, όπως και ο φόβος να είσαι διαφορετικός. Τέτοια στοιχεία τα βλέπουμε σήμερα και στα κοινωνικά δίκτυα. Πέρα από ένα πορτρέτο εκείνου του αιώνα, λοιπόν, αυτό το βιβλίο είναι και πορτρέτο της σημερινής εποχής.

Πείτε μας λίγα πράγματα για την πλοκή του μυθιστορήματος.

Είναι ιστορικό γεγονός, αναφέρεται σαφώς στη βιβλιογραφία, πως εκείνη την εποχή στη Λίμα γεννήθηκε ένα βρέφος για το οποίο δεν ξέρουμε ακριβώς αν ήταν παραμορφωμένο ή αν επρόκειτο για δύο σιαμαία βρέφη. Πάντως, υπάρχει η ιστορική μαρτυρία πως εκεί στην πρωτεύουσα θεώρησαν ότι γεννήθηκε ένας δαίμονας. Επίσης, είναι ιστορικά διαπιστωμένο πως υπήρχαν γυναικεία μοναστήρια που ήταν στην πραγματικότητα απελευθερωμένες δημοκρατίες γυναικών. Τον έλεγχο είχαν οι μοναχές και οι χώροι ήταν στην ουσία ανεξάρτητες πόλεις με εσωτερική ζωή. Οι μοναχές έκαναν γιορτές, είχαν κοινωνική ζωή και εραστές, πραγματοποιούνταν μέχρι και ταυρομαχίες! Σκέφθηκα να συνδυάσω τον «δαίμονα» με ένα τέτοιο μοναστήρι καθώς θα μου έδινε κάτι περισσότερο από μια αστυνομική ιστορία. Ήταν, στην ουσία, ένα πεδίο όπου μπορούσα να μιλήσω για το Καλό και το Κακό. Δημιούργησα τον χαρακτήρα του Αλόνσο ο οποίος δουλεύει για την Ιερά Εξέταση και με αυτό τον τρόπο έχει τη δυνατότητα να σκαλίζει όλες τις σκοτεινές γωνίες του Περού την εποχή της Αντιβασιλείας. Στην πραγματικότητα είναι ένας ιεροεξεταστής που βασανίζει τους διαφορετικούς, όσους ξεφεύγουν από τους κανόνες της Εκκλησίας, αλλά σιγά σιγά, στην πορεία του βιβλίου, ανακαλύπτει πως ο ίδιος μοιάζει πολύ με αυτά τα υποτιθέμενα τέρατα που κυνηγάει.https://www.pilotguides.com/wp-content/uploads/2022/01/The-Spanish-Inquisition-e1643639898914.png

Στο βιβλίο αναμειγνύονται χαρακτήρες πραγματικοί και μυθοπλαστικοί. Πώς δουλεύετε αυτή τη σχέση και πόσο πιστός επιλέγετε να παραμένετε στα ιστορικά στοιχεία;

Εκείνη την εποχή κανένας δεν έγραφε για τα συναισθήματά του και την ιδιωτική του ζωή, οπότε υπήρχε ένα απέραντο πεδίο για να χτίσω πάνω στα ιστορικά δεδομένα. Αλλά στην ουσία το μυθιστόρημα ξεκινάει από εκεί που τελειώνει η ιστορική βάση. Επομένως αρχίζω από τα υπαρκτά πρόσωπα, π.χ. την αγία Ρόζα, που έγινε προστάτιδα του Περού – όλη της η ζωή τότε αποτελεί ένα πολύ καλό υλικό. Από εκεί και πέρα όλα τα υπόλοιπα είναι επινοημένα, όπως και οι σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους. Μου φάνηκε πολύ ενδιαφέρον πόσο θολά ήταν τα όρια ανάμεσα σε μια αγία και σε μια μάγισσα. Η Ρόσα έγινε κατόπιν αγία αλλά πολλές από τις οπαδούς της κάηκαν στην πυρά ως μάγισσες. Η Ρόσα, με βάση τα βιογραφικά της στοιχεία, είναι ένα μυστήριο: ήταν αγία; ήταν μάγισσα; ήταν μια ψυχωτική; ήταν μια γυναίκα που ήθελε να ζήσει ελεύθερα; Η ιστορία δεν μας δίνει απαντήσεις γι’ αυτά τα πράγματα, αυτά πια τα επεξεργάζεται η λογοτεχνία.

Η δαιμονοποίηση των γυναικών κυριαρχεί σε όλη την ιστορία σας.

Ναι, η δαιμονοποίηση των γυναικών ήταν βασική για το βιβλίο γιατί έχει μεγάλο ενδιαφέρον ποια ήταν η θέση των γυναικών εκείνη την εποχή. Για παράδειγμα, μια γυναίκα θα μπορούσε να είναι μόνο η σύζυγος κάποιου άνδρα. Αν ο σύζυγος έφευγε, πέθαινε κ.λπ. υπήρχε η πιθανότητα εγκλεισμού της γυναίκας του σε ένα είδος φυλακής. Με ενδιέφεραν πάρα πολύ οι ιστορίες των γυναικών που ανέπτυξαν έναν δικό τους τρόπο ζωής. Πολλές πήγαιναν σε μοναστήρια γιατί ήταν πιο φιλελεύθερα – αυτές που δεν ήθελαν να παντρευτούν, «παντρεύονταν» με τον Θεό. Οι γυναίκες μπορούσαν να θεωρηθούν «ευλογημένες», μάγισσες, τρελές, οτιδήποτε. Μάλιστα αυτή η έννοια της μάγισσας στην καθολική παράδοση αποτελεί τη βάση για να ρίχνουν στις γυναίκες ακόμη και τις ευθύνες των ανδρών. Ένα εγχειρίδιο των ιεροεξεταστών του 15ου αιώνα γράφει ότι αν πλαγιάσεις με μάγισσα και δεν μπορέσεις να κάνεις έρωτα μαζί της δεν φταις εσύ αλλά εκείνη. Αν μια γυναίκα με την οποία έχεις κάνει έρωτα γεννήσει ένα παιδί ενώ θεωρείται μάγισσα, τότε το παιδί δεν είναι δικό σου αλλά εκείνης. Άρα, οποιαδήποτε μπορεί να θεωρηθεί μάγισσα και να της φορτώσουν το παιδί. Και όλα αυτά σε μια εποχή που είχε φοβερή εμμονή με την οικογενειακή καταγωγή, με το ποιος είναι παιδί ποιανού, καθώς έπρεπε να υπάρχει έλεγχος στις κληρονομιές. Όταν οι Ισπανοί πηγαίνουν στη Λατινική Αμερική βρίσκουν μια κοινωνία αγροτική η οποία, όπως όλες οι αγροτικές κοινωνίες, δεν θέλει να ελέγξει τον κόσμο του σεξ και της τεκνοποίησης – αντίθετα θέλει να γεννιούνται πολλά παιδιά. Επομένως οι μάγισσες παύουν να είναι ένα ζήτημα απλώς των γυναικών και συνδέονται με όλη την κοινωνία.https://m.media-amazon.com/images/I/81r+7nKhtPL.jpg

Ποιος ήταν ο πραγματικός ρόλος τις Ιεράς Εξέτασης πέρα από το να ρίχνει τις υποτιθέμενες μάγισσες στη φωτιά;

Στην Αντιβασιλεία του Περού είναι γνωστό πως η Ιερά Εξέταση δεν έκαιγε μάγισσες, δεν είχε λόγο, αντίθετα έκαιγαν Εβραίους γιατί ήθελαν να τους πάρουν την περιουσία. Είχε τέτοιο ρόλο «ρύθμισης» η Ιερά Εξέταση. Γι’ αυτό ο μεγαλύτερος όγκος του υλικού από τα πρακτικά της Ιεράς Εξέτασης αφορούσε κυρίως τις καταχρήσεις και τη σεξουαλική εκμετάλλευση των ιερέων ενάντια σε πιστές γυναίκες της Εκκλησίας. Έτσι, η Ιερά Εξέταση λειτουργούσε ως ένα τμήμα εσωτερικών υποθέσεων της ίδιας της Εκκλησίας. Μερικοί χαμηλόβαθμοι αξιωματούχοι, όπως ο Αλόνσο Μοράλες, δεν είχαν μισθό, αλλά έμεναν εκεί γιατί ήταν κοντά στους ισχυρούς κάθε εξουσίας. Επειδή αυτές οι κοινωνίες κάποια στιγμή εκτροχιάζονταν από τους κανόνες της Αυτοκρατορίας, καθώς ήταν πολύ μακριά από την Ισπανία και τον έλεγχό της και επειδή οι ντόπιοι ιθαγενείς δεν είχαν κανένα ζήτημα με τη σεξουαλικότητα, γι’ αυτό την πειθάρχησή τους την αναλάμβανε η Ιερά Εξέταση. Όλα αυτά ξεκινούν από την ιδέα ότι ο Θεός είναι πνεύμα. Επομένως αυτό που σε απομακρύνει από αυτόν είναι το σώμα σου. Για να αποδείξεις, λοιπόν, ότι είσαι καλός έπρεπε να πληγώσεις το σώμα σου. Εκείνη την εποχή οι μοναχές και οι μοναχοί αυτομαστιγώνονταν και πλήγωναν το σώμα τους. Είναι ένας παραλογισμός που λέει ότι ο πόνος των ανθρώπων αρέσει στον Θεό.

Υπήρχαν διαφορετικές στάσεις μέσα στην εξουσία. Υπήρχε, για παράδειγμα, μεγάλη διαφορά κουλτούρας ανάμεσα στον αντιβασιλέα του Περού και στον επικεφαλής της Ιεράς Εξέτασης, τον λισενσιάδο Γαϊτάν.

Σχεδόν όλοι οι αντιβασιλείς ήταν ανήθικοι άνθρωποι. Έρχονταν με τεράστιες συνοδείες και ορμούσαν στην επικράτειά τους. Ήταν όλοι γυναικάδες και κλέφτες και η κεντρική τους ιδέα ήταν να κερδίσουν όσα πιο πολλά μπορούσαν από τη θητεία τους στην Αντιβασιλεία. Κάτι που δεν άλλαξε ποτέ. Από την άλλη πλευρά οι ιεροεξεταστές –προφανώς υπήρχαν και μεταξύ τους διαφορές– αντιπροσώπευαν όλο αυτό το ιερό πλαίσιο, την ηθική νομιμότητα της Αυτοκρατορίας. Γι’ αυτό η ηθική του Ευαγγελισμού, το να διδάξουν δηλαδή στους ντόπιους τον αληθινό Θεό που αγνοούσαν, άλλαξε και τη λογική της κατάκτησης. Το μόνο που θα επιδίωκαν οι κατακτητές, αν δεν υπήρχε όλο αυτό το πλαίσιο, θα ήταν να πάρουν τις πρώτες ύλες και μετά ίσως να φύγουν. Η Καθολική Εκκλησία, όμως, πήγε για να μείνει.https://www.pilotguides.com/wp-content/uploads/2022/01/The-Spanish-Inquisition-e1643639898914.png

Υπάρχουν τελικά συγκρίσεις ανάμεσα στο τότε και στο τώρα;

Η δημοκρατία είναι κάτι που βασίζεται σε μια επαναστατική ιδέα στην ιστορία του ανθρώπου, η οποία λέει ότι αν κάποιος σκέπτεται διαφορετικά από σένα αυτό δεν σημαίνει ότι είναι κακός άνθρωπος, απλώς έχει διαφορετική άποψη από σένα. Σήμερα, σε πολλές χώρες φαίνεται να αρέσει όλο και λιγότερο η δημοκρατία. Όταν, όμως, προσπαθούν να αλλάξουν τη δημοκρατία, κατά κανόνα δεν προκύπτει κάποια καλύτερη κοινωνία αλλά ένα καθεστώς που μοιάζει πολύ με την εποχή που περιγράφω στο βιβλίο, την εποχή της Αντιβασιλείας στο Περού.

Η κατάσταση σήμερα στο Περού είναι, μάλλον, πολύ άσχημη. Ύστερα από το δικαστικό-κοινοβουλευτικό πραξικόπημα ο εκλεγμένος πρόεδρος Καστίγιο είναι στη φυλακή και δεν γνωρίζουμε τι πρόκειται να συμβεί.

Η αλήθεια είναι πως στο Περού η δημοκρατία καταρρέει. Εγώ δεν θα έλεγα πως αυτή τη στιγμή υπάρχει δημοκρατία στη χώρα μου. Διάφορες ομάδες παράνομων συμφερόντων συγκρούονται μεταξύ τους, ώστε η καθεμιά από αυτές να επιβάλει πράγματα προς όφελος της. Και με τη σύγκρουση αυτή διαλύονται πολλά πεδία. Δεν υπάρχουν θέματα οικολογίας, εκπαίδευσης, ανθρώπινων δικαιωμάτων – όλα αυτά πλήττονται. Παρ’ όλα αυτά δεν είναι όπως τη δεκαετία του ’70 όπου αυτό επιβαλλόταν με ένα πραξικόπημα. Όλους αυτούς τους ανθρώπους τους έχουν εκλέξει ψηφοφόροι. Το μεγάλο δίλημμα που υπάρχει αυτή τη στιγμή, και νομίζω είναι αρκετά στενάχωρο, είναι τι γίνεται όταν η δημοκρατία, τελικά, δεν αρέσει στην πλειοψηφία, όταν οι ψηφοφόροι ψηφίζουν μη-δημοκρατία.

Ο Καστίγιο έκανε και αυτός πραξικόπημα, ανακοίνωσε στην τηλεόραση πως διαλύει το κοινοβούλιο, και όταν τον συνέλαβε η αστυνομία, η υπερασπιστική γραμμή δεν ήταν καθόλου πολιτική. Είπε. επίσημα, πως κάποιος είχε ρίξει ναρκωτικά στο νερό και γι’ αυτό δεν θυμάται τι συνέβη! Πάνω από το μισό κοινοβούλιο κατηγορείται για διάφορα πράγματα – από κλοπή και διαφθορά μέχρι ανταλλαγή πυροβολισμών! Είναι πολύ δύσκολο να φανταστεί κανείς την κρίση που υπάρχει σε όλο το πολιτικό σύστημα στο Περού διότι δεν υπάρχει καμία ηθική βάση. Μακάρι να ήταν μια σύγκρουση Δεξιάς – Αριστεράς, αυτό θα σήμαινε ότι υπάρχει ένα δημοκρατικό πλαίσιο, το οποίο δυστυχώς δεν το έχουμε στο Περού.


Υπάρχουν τελικά συγκρίσεις ανάμεσα στο τότε και στο τώρα;

Η δημοκρατία είναι κάτι που βασίζεται σε μια επαναστατική ιδέα στην ιστορία του ανθρώπου, η οποία λέει ότι αν κάποιος σκέπτεται διαφορετικά από σένα αυτό δεν σημαίνει ότι είναι κακός άνθρωπος, απλώς έχει διαφορετική άποψη από σένα. Σήμερα, σε πολλές χώρες φαίνεται να αρέσει όλο και λιγότερο η δημοκρατία. Όταν, όμως, προσπαθούν να αλλάξουν τη δημοκρατία, κατά κανόνα δεν προκύπτει κάποια καλύτερη κοινωνία αλλά ένα καθεστώς που μοιάζει πολύ με την εποχή που περιγράφω στο βιβλίο, την εποχή της Αντιβασιλείας στο Περού.

Η κατάσταση σήμερα στο Περού είναι, μάλλον, πολύ άσχημη. Ύστερα από το δικαστικό-κοινοβουλευτικό πραξικόπημα ο εκλεγμένος πρόεδρος Καστίγιο είναι στη φυλακή και δεν γνωρίζουμε τι πρόκειται να συμβεί.

Η αλήθεια είναι πως στο Περού η δημοκρατία καταρρέει. Εγώ δεν θα έλεγα πως αυτή τη στιγμή υπάρχει δημοκρατία στη χώρα μου. Διάφορες ομάδες παράνομων συμφερόντων συγκρούονται μεταξύ τους, ώστε η καθεμιά από αυτές να επιβάλει πράγματα προς όφελος της. Και με τη σύγκρουση αυτή διαλύονται πολλά πεδία. Δεν υπάρχουν θέματα οικολογίας, εκπαίδευσης, ανθρώπινων δικαιωμάτων – όλα αυτά πλήττονται. Παρ’ όλα αυτά δεν είναι όπως τη δεκαετία του ’70 όπου αυτό επιβαλλόταν με ένα πραξικόπημα. Όλους αυτούς τους ανθρώπους τους έχουν εκλέξει ψηφοφόροι. Το μεγάλο δίλημμα που υπάρχει αυτή τη στιγμή, και νομίζω είναι αρκετά στενάχωρο, είναι τι γίνεται όταν η δημοκρατία, τελικά, δεν αρέσει στην πλειοψηφία, όταν οι ψηφοφόροι ψηφίζουν μη-δημοκρατία.

Ο Καστίγιο έκανε και αυτός πραξικόπημα, ανακοίνωσε στην τηλεόραση πως διαλύει το κοινοβούλιο, και όταν τον συνέλαβε η αστυνομία, η υπερασπιστική γραμμή δεν ήταν καθόλου πολιτική. Είπε. επίσημα, πως κάποιος είχε ρίξει ναρκωτικά στο νερό και γι’ αυτό δεν θυμάται τι συνέβη! Πάνω από το μισό κοινοβούλιο κατηγορείται για διάφορα πράγματα – από κλοπή και διαφθορά μέχρι ανταλλαγή πυροβολισμών! Είναι πολύ δύσκολο να φανταστεί κανείς την κρίση που υπάρχει σε όλο το πολιτικό σύστημα στο Περού διότι δεν υπάρχει καμία ηθική βάση. Μακάρι να ήταν μια σύγκρουση Δεξιάς – Αριστεράς, αυτό θα σήμαινε ότι υπάρχει ένα δημοκρατικό πλαίσιο, το οποίο δυστυχώς δεν το έχουμε στο Περού.


Η άλωση της Θεσσαλονίκης από τους Άραβες το «904» με αφορμή ένα ποίημα για το γεγονός από την Ζωή Καρέλλη

 

Θεσσαλονίκη 904 μ.Χ.


Μαζευτείτε άνθρωποι,

κάτοικοι της πολιτείας τούτης,

συναθροιστείτε όλοι μαζί,

πνοή θανάτου περνά από πάνω της.

Άγγελοι συντριβής φαίνονται,

αιτίες καταστροφής έρχονται,

πλήγματα ακούονται φοβερά,

όνειρα φτάνουν φριχτά.


Βάρβαροι, πειρατές, εχθροί,

οι πιο κακοί πλησιάζουν

στην αγαπητή πόλη.

Μαζευτείτε χριστιανοί,

όλοι μαζί, σε βοήν ικεσίας,

σε παράκληση απελπισίας,

χωρέστε όλοι μαζί στης εκκλησίας

την πλούσια περιοχή, τη σπουδαία,

στου αγίου την προσευχή, την προσφυγή,

τρέξετε να προφτάσετε, πριν έρθουν οι χείριστοι.


Παρακαλέστε της πόλης μας τον προστάτη,

φωνάξτε τον φόβο σας και την ελπίδα

που σ’ αυτόν έχετε και πάντα κρατάτε.


Μαζευτείτε κάτοικοι της πόλης Θεσσαλονίκης,

ζητείστε και πάλι το θαύμα, καταφύγιο,

έλεος να φανεί ο αρχηγός να σας δείξει

τον δρόμο στρατηγός ο ανίκητος,

άγγελος του καλού, άγιος.


Για βοήθεια βοείστε υπέροχη

πέρ’ από κάθε ανθρώπου

προσπάθεια και γνώμη κι’ αντίληψη.

Ν’ αφανιστούν οι εχθροί, να σκορπιστούν!


Πιστεύουμε, πιστεύουμε!


Ω πόσος ο πόνος κι’ η απελπισία

για τον κίνδυνο. Αντοχή

κάνε τα «σέμνωμα της πόλης σου

καύχημα, ο υπέρλαμπρος στέφανος».


Δείξε δόξα στη δυστυχία μας.

Απόδειξη είσαι της δύναμης

που σ’ ανέδειξε πιο δυνατόν,

απ’ όλους τους κατακτητές, πάντοτε.

 

«Καταλάμβανον τον πανευπρεπέστατον οίκον

του πανενδόξου μάρτυρος Δημητρίου

και θρηνώδεις χορούς συνιστάμενοι επεβόων

τω μάρτυρι, προστάτην αυτοίς γενέσθαι.»


Από τη συλλογή Η εποχή του θανάτου (1948) της Ζωής Καρέλλη (1901-1998)

Ζωή Καρέλλη

Η υπαρξιακή αγωνία στη φωνή της Ζωής Καρέλλη - Σπουδή

https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhD6qfpL398C1PhafZ_nNW3TjUHpH2y1mJgrxfhqdTUbR9XFD8Ct1Uz3Bo6JxZGlStap7dlJs8Rxxrkq5MAZCfxUQ1imTvN4zeZU1jMMepk9V7HHe5hX-688EPqds_FzJPz2XdKzFmQiYEhkdPAChNelAREwt5yq8bu339L4SgQmQBAGp9tRWEAfxLP1btp/w640/Alosi_Salonica.webpΗ Άλωση της Θεσσαλονίκης από τους Σαρακηνούς το 904. Μικρογραφία από το Χρονικό του Σκυλίτζη, 10ς-13ος αιώνας, Μαδρίτη, Εθνική Βιβλιοθήκη

Ιωάννης Καμινιάτης, «Εις την άλωσιν της Θεσσαλονίκης»

 http://www.promith.gr/wp-content/uploads/2023/08/EIS_TIN_ALOSIN_TIS_THESSALONIKIS.jpg

 

Η μετάφραση που ακολουθεί έχει αντληθεί από το βιβλίο: Ιωάννης Καμινιάτης, Εις την άλωσιν της Θεσσαλονίκης, μετάφραση - εισαγωγή - σχόλια Εύδοξος Τσολάκης, Εκδόσεις Κανάκη, Αθήνα 2000.

  

 

 

Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΣΤΙΣ 29 ΙΟΥΛΙΟΥ904 μ.Χ. ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΑΡΑΚΗΝΟΥΣ


Γράφει ο Ηρακλής Λούφης 

elinis.gr

Η Θεσσαλονίκη από την ίδρυσή της προστατευόταν από τα τείχη της. Η πρώτη προσπάθεια οχύρωσης της νεόκτιστης πόλης του Κάσσανδρου που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωσή της ξεκίνησε τον 3ο αιώνα π.Χ. οχύρωση που για περισσότερους από πέντε αιώνες έμεινε αχρείαστη. Το 254 μ.Χ. με τα υλικά αυτών των τειχών υψώνονται νέα τείχη για να προστατευτεί η Θεσσαλονίκη από επιδρομή Γότθων και στις αρχές του 4ου αιώνα ο Γαλέριος και ο Μέγας Κωνσταντίνος ολοκληρώνουν την οχύρωσή της από στεριά και θάλασσα. Μεταξύ του 9ου και του 10ου αιώνα, η Βυζαντινή Αυτοκρατορία απειλήθηκε από τους Άραβες στα μέτωπα της Μικράς Ασίας, από τους Βουλγάρους στο χώρο της Βαλκανικής και πάλι από Άραβες που το 824 κατέλαβαν  την Κρήτη και ήταν γνωστοί ως Σαρακηνοί ή Μοζάραβες ή Άφροι πειρατές.

Τα τείχη της Θεσσαλονίκης. Σπάνια φωτογραφία του 1867

ΔΑΜΙΑΝΟΣ ΤΗΣ ΤΑΡΣΟΥ

Αυτοί οι Άραβες πειρατές έχοντας ως βάση τα λιμάνια της Κρήτης και της Συρίας, λυμαίνονταν τα παράλια του Αιγαίου και δεν εφορμούσαν μόνο σε νησιά ή μικρούς οικισμούς, από τις αρχές του 9ου αιώνα με αρχηγό τον Έλληνα αρνησίθρησκο Δαμιανό της Ταρσού, αλλά έκαναν επιδρομές σε οχυρωμένες πόλεις, όπως η Κόρινθος, η Μεθώνη, η Χαλκίδα και η Δημητριάδα (Βόλος).

Ο Δαμιανός γνωστός στα αραβικά ως Νταμιανά και με το ψευδώνυμο Γκουλάμ Γιαζμάν (σκλάβος του Γιαζμάν), ήταν Βυζαντινός Έλληνας προσήλυτος στο Ισλάμ, κυβερνήτης της Ταρσού την περίοδο μεταξύ 896–897 και ένας από τους κυριότερους διοικητές των ναυτικών επιδρομών σε βάρος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στις αρχές του 10ου αιώνα. Στα τέλη του 903 ο Δαμιανός της Ταρσού ένωσε τις δυνάμεις του με ένα δεύτερο Έλληνα αποστάτη, τον Λέοντα Τριπολίτη.

ΛΕΩΝ Ο ΤΡΙΠΟΛΙΤΗΣ

Ο  Λέων Τριπολίτης γεννήθηκε στην Νότια Τουρκία στην πόλη της Αττάλειας. Δεν υπάρχουν πληροφορίες για την ημερομηνία γέννησής του ούτε για τα παιδικά του χρόνια. Πηγή πληροφοριών για τον Λέοντα είναι ο ιστορικός αλ Μασουντί, (*1) ο οποίος τον συνάντησε αυτοπροσώπως και έτσι γνωρίζουμε ότι σε νεαρή ηλικία στην διάρκεια αραβικής επιδρομής στην Αττάλεια, αιχμαλωτίστηκε και πουλήθηκε ως σκλάβος στην Τρίπολη του Λιβάνου, όπου εκεί ασπάστηκε το Ισλάμ και στρατολογήθηκε ως απλός ναύτης, πολύ σύντομα ανελίχθηκε σε διοικητική θέση και σε μικρό χρονικό διάστημα πήρε το βαθμό του ναυάρχου. Ο Λέων Τριπολίτης αναφέρεται και ως Λαουί Αμπούλ Χαρίτ, ενώ τον συναντάμε και με τρίτο γκουλάμ Ζουράφα, “υπηρέτης του Ζουράφα”, με πιθανότερη εξήγηση αυτής της αναφοράς στο όνομα του πρώτου Μουσουλμάνου αφέντη του. Ο ιστορικός αλ Μασουντί τον θεωρούσε ως έναν από τους κορυφαίους θαλασσοπόρους της εποχής του.

ΑΙΓΑΙΟ 904 μ.Χ.

Οι δύο ναύαρχοι συμμετείχαν σε εκστρατείες των Αββασιδών (*2) και συνεργάστηκαν την επόμενη δεκαετία στα πλαίσια των επιθέσεών τους ενάντια στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Την Άνοιξη του 904, ο Λέων με στόλο πενήντα τεσσάρων πλοίων ηγείτο μίας μεγάλης ναυτικής εκστρατείας με στόχο την Κωνσταντινούπολη. Εκεί ο Λέοντας αποκλείστηκε από τον διοικητή του βυζαντινού ναυτικού Ιμέριο, πρόλαβε όμως την καταστροφή του στόλου του και υποχωρώντας δυτικά κατευθύνθηκε αρχικά προς τη Θάσο όπου έμεινε μικρό χρονικό διάστημα και έπειτα προς τη Θεσσαλονίκη, τη δεύτερη σημαντικότερη πόλη της Αυτοκρατορίας.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 904 μ.Χ.

Η Θεσσαλονίκη στα 2.300 χρόνια της ιστορίας της αλώθηκε τρείς φορές, η πρώτη άλωση έγινε το 904 από τους Σαρακηνούς, η δεύτερη το 1185 από τους Νορμανδούς και η τρίτη το 1430 από τους Τούρκους που έμειναν στην πόλη για σχεδόν πέντε αιώνες. Για περισσότερο από 1.200 χρόνια διάφοροι στρατοί έφτασαν ως τις πύλες της πόλης μη μπορώντας να την κατακτήσουν, κάτι που για πρώτη φορά κατάφεραν το 904 μ.Χ. οι Σαρακηνοί πειρατές με αρχηγό τον Λέοντα Τριπολίτη.

Μία μακρά ειρηνική περίοδος μετέτρεψε τη Μακεδονία σε βασικό πυρήνα της αυτοκρατορίας. Στα τέλη του 8ου αιώνα η πόλη υπήρξε κέντρο του βαλκανικού χώρου και δεύτερο διοικητικό κέντρο της αυτοκρατορίας. Το λιμάνι της έσφυζε από ζωή. Η θέση της πάνω στον κύριο και ασφαλή οδικό άξονα Ανατολής – Δύσης και η πολυσύχναστη εμπορική οδός ως το Βελιγράδι κι από εκεί, μέσω του πλωτού Δούναβη, ως τον Εύξεινο, τη μετέτρεψε σε παράδεισο του εμπορίου. Τα εργοστάσια σιδήρου, κασσίτερου, χαλκού και μόλυβδου της έφερναν πλούτη. Το πιο συνηθισμένο ύφασμα των ρούχων, που φορούσαν οι Θεσσαλονικιοί, ήταν το μετάξι, γράφει ο Ιωάννης Καμινιάτης (*3). Ονομαστά σχολεία συγκέντρωναν το άνθος της νεολαίας από όλη τη χώρα.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Η ΕΠΙΘΕΣΗ Η ΚΑΤΑΛΗΨΗ Η ΑΛΩΣΗ

Στο σημείο αυτό πρέπει να αναφέρουμε ότι η βασική πηγή για την άλωση της Θεσσαλονίκης, αποτελεί η αφήγηση του ιερέα Ιωάννη Καμινιάτη, ο οποίος ήταν παρών στα γεγονότα, ο  Ιωάννης Καμινιάτης ή Καμενιάτης είναι γνωστός για την περιγραφή της άλωσης της Θεσσαλονίκης το 904, όταν στόλος Αράβων επιτέθηκε και κυρίευσε την πόλη. Οι Θεσσαλονικείς πληροφορήθηκαν για την επικείμενη επίθεση των Αράβων από τον απεσταλμένο του αυτοκράτορα πρωτοσπαθάριο  Πετρώνα λίγες μέρες πριν φτάσει ο στόλος τους στα ανοιχτά της πόλης. Οι πολίτες απροετοίμαστοι ως τότε για πόλεμο με θαλάσσια τείχη σχετικά  χαμηλά και όχι σε καλή κατάσταση, πανικοβλήθηκαν. Ο Πετρώνας διαπίστωσε πως ήταν αδύνατο να ψηλώσουν τα τείχη σε τέτοιο βαθμό ώστε να καταστούν απρόσβλητα από τα εχθρικά πλοία τα οποία διέθεταν υπερυψωμένη πρύμνη και μάλιστα όλα αυτά να γίνουν μέσα σε ένα σύντομο χρονικό διάστημα. Έτσι έθεσε σε εφαρμογή ένα άλλο φιλόδοξο σχέδιο που είχε αρκετές πιθανότητες να πετύχει. Συγκέντρωσε μάρμαρα και άλλους λίθους από το αρχαιοελληνικό νεκροταφείο της πόλης και άρχισε να τα ρίχνει στη θάλασσα ώστε αυτή να καταστεί αβαθής και να μην μπορούν να προσεγγίσουν σε μικρή απόσταση τα εχθρικά πλοία και παράλληλα, κλείσανε με σιδερένια αλυσίδα στην είσοδο του λιμανιού του Κωνσταντίνου και έκαναν έκκληση για βοήθεια προς τους Σκλαβήνους (σλαβικό φύλο που ζούσε σε μικρές ομάδες στην ύπαιθρο) και στον στρατηγό του Θέματος Στρυμώνος Νικήτα.


Απεικόνιση της άλωσης της Θεσσαλονίκης από τους Σαρακηνούς το 904, από το Χρονικό του Ιωάννη Σκυλίτζη.

Ήταν μια έξυπνη κίνηση που πιθανόν να βοηθούσε σημαντικά την αμυντική προσπάθεια, αλλά δεν προχώρησε αφού σύντομα ήρθε νέος αξιωματούχος για αναλάβει την διοίκηση της πόλης. Ήταν ο Λέοντας Χατζιλάκης ή Χατζιλάκιος, που είχε διαφορετικές αντιλήψεις επί του πρακτέου από τον Πετρωνά. Έτσι διέταξε να σταματήσουν οι εργασίες για τη μείωση του βάθους της θάλασσας και έστρεψε την προσοχή του  και το εργατικό δυναμικό της πόλης στην επισκευή των θαλασσίων τειχών και την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ανύψωση  τους. Παράλληλα έφθαναν συνεχώς πρόσφυγες που διέδιδαν πληροφορίες και φήμες για την προσέγγιση του Αραβικού στόλου. 

Οι αφηγήσεις για τη συμπεριφορά των Μουσουλμάνων ήταν τρομερές και γέμισαν με μεγαλύτερο φόβο τις καρδιές των Θεσσαλονικέων. Η ατυχία χτύπησε όμως ξανά, γιατί ο Χατζιλάκης που ήταν υπεύθυνος για την άμυνα τραυματίστηκε πέφτοντας από το άλογό του, καθώς πήγε να υποδεχθεί τον στρατηγό Νικήτα.

Οι θεσσαλονικείς το πρωί της 2ας Ιουλίου του 904 μ.Χ. αντιλήφθηκαν την παρουσία των 54 πειρατικών πλοίων με πλήρωμα 200 πειρατές το καθένα (περίπου 10.000 πολεμιστές) κυρίως από την Αίγυπτο και το Σουδάν, με αρχηγό τους τον Λέοντα Τριπολίτη. Ο στόλος των Σαρακηνών εμφανίσθηκε στην είσοδο του Θερμαϊκού και αγκυροβόλησε στο μικρό λιμανάκι που λεγόταν Κελλάριον (*4).

Ο Τριπολίτης αφιέρωσε τρεις εβδομάδες για να μελετήσει την άμυνα της πόλης, μετά από κατόπτευση και αναζητώντας τα αδύνατα σημεία του θαλάσσιου τείχους, την 29η Ιουλίου οι Σαρακηνοί ξεκίνησαν την πολιορκία της πόλης με ξύλινες σκάλες, τις οποίες χρησιμοποίησαν για να ανέβουν στα τείχη. Οι Θεσσαλονικείς από την άλλη, με την ενίσχυση Σκλαβηνών τοξοτών, απέκρουσαν τις επιθέσεις, ενώ με τις κραυγές τους προκάλεσαν φόβο και ξεγέλασαν τους Σαρακηνούς για το μέγεθος του στρατού των υπερασπιστών. Το ηθικό των πολιορκημένων, μετά από αυτό παρέμεινε ακμαίο και η αντίστασή τους σθεναρή.[..........................]

Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΟ 904 μ.Χ. ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΑΡΑΚΗΝΟΥΣ .

****************************

ΔΕΙΤΕ 

Η άλωση της Θεσσαλονίκης από τους Άραβες το «904»

Πάολο Οντορίκο ,Διευθυντής Κέντρου Βυζαντινών και Νοτιοανατολικών Σπουδών Παρισιού

Αποκαλυπτική έρευνα του Στέλιου Κούλογλου

 https://tvxs.gr/app/uploads/2024/07/karamitsos-prwto-thema.jpeg


Tvxs – Αποκλειστικό / Τιμολόγια του Πρώτου Θέματος και του Newmoney.gr βρέθηκαν στην Krikel του Λαβράνου – Στόχος του Predator ο Τάσος Καραμήτσος

Στέλιος Κούλογλου

Ο Τάσος Καραμήτσος, ο εκδότης του Πρώτου Θέματος, προ έτους, τον Ιούλιο του 2023 έλαβε επιστολή από την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων με την οποία ενημερώθηκε πως συγκαταλέγεται στους στόχους του κακόβουλου λογισμικού παρακολούθησης Predator.

Η επιστολή που του εστάλη ανέφερε το πότε έγινε η στόχευση του, από ποιο τηλεφωνικό νούμερο και ποιο ήταν το περιεχόμενο του μνήματος (sms) επιμόλυνσης.

Παρά την επίσημη επιβεβαίωση της παρακολούθησης με το Predator από την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων o Τάσος Καραμήτσος δεν δημοσιοποίησε ποτέ το γεγονός, όπως έκαναν άλλοι συνάδελφοι του δημοσιογράφοι. Δεν υπέβαλε μήνυση και δεν κίνησε οποιαδήποτε διαδικασία.

Την εβδομάδα που μας πέρασε, το Inside Story σε εκτενές ρεπορτάζ του για το ενιαίο κέντρο παρακολουθήσεων ΕΥΠ και Predator αποκάλυψε πως μεταξύ των άγνωστων έως σήμερα στόχων του Predator, ήταν και ο Τάσος Καραμήτσος.

«Κάτι που δεν είχε δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα και αποκαλύπτει το Inside Story είναι ότι μέσα σε αυτούς τους τηλεφωνικούς αριθμούς είναι το κινητό του υπουργού Τάκη Θεοδωρικάκου, όπως και του δημοσιογράφου και εκδότη του Πρώτου Θέματος, Τάσου Καραμήτσου», ανέφερε το σχετικό σημείο του ρεπορτάζ των Τάσου Τέλλογλου και Ελίζας Τριανταφύλλου.

Παραδόξως, αντί να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία για να επιβεβαιώσει το γεγονός της παράνομης παρακολούθησής του, την οποία εδώ και ένα έτος έχει πληροφορηθεί από την Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών, ο Τάσος Καραμήτσος αρθρογράφησε με τρόπο αμφίσημο για τη δημοσιογραφική αποκάλυψη.

Στη στήλη dark room του newmoney.gr o Τάσος Καραμήτσος έγραψε τα εξής: «Στο θέμα των υποκλοπών παρατηρείται κινητικότης γιατί απ’ ό,τι αντιλαμβάνομαι αναμένεται απόφαση, αλλά στα δικαστικά δεν είμαι και καλός. Διάβασα μετά προσοχής ένα ρεπορτάζ συναδέλφων μου που αναφέρει ότι ήταν και η αφεντιά μου -μεταξύ άλλων- στα παρακολουθούμενα τηλέφωνα, δεν γνωρίζω την ακρίβεια και τις λεπτομέρειες του ρεπορτάζ, ούτε είμαι σε θέση να το αμφισβητήσω ή να το επιβεβαιώσω, αλλά σίγουρα αναμένω με ενδιαφέρον να δω τι θα πει η Δικαιοσύνη. Αυτό που θέλω να παρατηρήσω -και αναρωτιέμαι αν το παρατήρησε και ο ΣΥΡΙΖΑ, που επιτίθεται τρεις φορές την ημέρα στο Πρώτο Θέμα- είναι ότι αν ισχύει το ρεπορτάζ αυτό, με τα τηλέφωνα γνωστών προσώπων που άκουγαν μέσω του Predator ή της ΕΥΠ ή όποιοι, τέλος πάντων, μυστήριοι τους άκουγαν, δεν βλέπω ούτε ένα όνομα βαρόνου των media, καναλάρχη, εκδότη, αρχιδιαπλεκόμενου επιχειρηματία, κρατικοδίαιτου ή μη… παρά μόνο το ονοματάκι μου. Καλέ, τόσο σημαντικός είμαι και δεν το ήξερα; Περιττό να πω ότι εμείς εδώ δεν έχουμε ούτε δουλειές με το Δημόσιο, ούτε καμία άλλη δουλειά, πλην των εκδόσεων. Άρα δεν προκαλεί εντύπωση σε όσους μας κατηγορούν ότι εμείς… είμαστε του Μητσοτάκη, γιατί ακούγανε εμάς και όχι όσους σήμερα προσφέρουν απλόχερα «φιλοξενία» και όχι μόνο (τι κομψά που το θέτω, ε;) στον Κασσελάκη, όπως παλαιότερα προσέφεραν και στον Τσίπρα κατά καιρούς; Τροφή για σκέψη… Και για να μην μπερδευόμαστε, ας αφήσουμε λοιπόν τη Δικαιοσύνη να δούμε τι θα πει και ο καθένας μας θα πράξει ανάλογα για να προστατεύσει τον εαυτό του. Αυτά, για να μην ξεχνιόμαστε».

Με την πρώτη ανάγνωση, είναι απορίας άξιο γιατί ο εκδότης δεν επιβεβαιώνει την στοχοποιησή του με το λογισμικό παρακολούθησης από τη στιγμή που έχει στα χέρια του την επιστολή της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων.

Το θετικό βέβαια είναι ότι μετά από ένα έτος από την αποκάλυψη της στοχοποίησης του με το Predator Τάσος Καραμήτσος, αφήνει να εννοηθεί πως θα λάβει μέτρα για να προστατεύσει τον εαυτό του. Για να το κάνει αυτό αναμένει την κρίση της Δικαιοσύνης, η οποία, ειρήσθω εν παρόδω, έκανε δεκτό πόρισμα που ανέφερε ως «σύμπτωση» ότι το 1/3 των στόχων του Predator είχαν παρακολουθηθεί την ίδια στιγμή και από την ΕΥΠ.

Αλλά που μπορεί να οφείλεται η συγκεκριμένη στάση του εκδότη του Πρώτου Θέματος; Ο κ. Καραμήτσος δεν έχει απαντήσει σε σχετικό ερώτημα μου. Η απάντηση πιθανότατα κρύβεται στη δικογραφία για τις υποκλοπές και στις οικονομικές σχέσεις με την εταιρεία του Predator.

Τα τιμολόγια των 111.600 ευρώ[.................................]

 

Tvxs - Αποκλειστικό / Τιμολόγια του Πρώτου Θέματος και ..

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ :«Με συρραπτικό καταστράφηκε το CD που περιείχε συνομιλίες του Καραϊβάζ με υψηλόβαθμους κυβερνητικούς και κρατικούς αξιωματούχους. Και πολύ λογικά, γιατί αν είχε καταστραφεί με σφυρί ή με πριονοκορδέλα, θα είχε κινήσει υποψίες»

 Ο Κυριάκος Μητσοτάκης


Επισημάνσεις

Ο 'Αγγελος Τσέκερης μας εξηγεί την αλλιώτικη ιστορία του Νίκου Ζαχαριάδη -  ΤΡΙΚΚΗPress - Τα νέα των ΤρικάλωνΆγγελος Τσέκερης

Καλά, τον Κωστή Χατζηδάκη τον έχουνε σκίσει στην παρακολούθηση. Τόσο που θα βάλει το Predator στην επόμενη τούρτα

Με συρραπτικό καταστράφηκε το CD που περιείχε συνομιλίες του Καραϊβάζ με υψηλόβαθμους κυβερνητικούς και κρατικούς αξιωματούχους.

Και πολύ λογικά, γιατί αν είχε καταστραφεί με σφυρί ή με πριονοκορδέλα, θα είχε κινήσει υποψίες.

Ενώ τώρα ούτε μας περνάει κάτι πονηρό από το μυαλό. Τόσα CD καταστρέφονται στις μέρες μας με συρραπτικό.

Αυτό βέβαια είχε τριάντα συνδετήρες επάνω, όπως ο Ιούλιος Καίσαρας στη Σύγκλητο, αλλά τίποτα δεν δείχνει προμελέτη.

Προφανώς δεν είχαν πέτρα και ψαλίδι, οπότε παίζανε CD-συρραπτικό-χαρτί.

Και νίκησε το συρραπτικό. Τι να κάνουμε τώρα;

Και στο κάτω-κάτω εδώ ο άνθρωπος δολοφονήθηκε, που καταστράφηκε ένα CD σας πείραξε εσάς; Τέτοιοι άνθρωποι είστε;

Τι θέλετε δηλαδή, να κάτσουμε να ξανακατεβάσουμε τις συνομιλίες του Καραϊβάζ από το γουατσάπ; Εμείς που πιάνουμε τα CD με συρραπτικά;

Ασε που έχει καταστραφεί και το κινητό του. Αυτό παραλείψαμε να το αναφέρουμε.

Προφανώς κάποιος προσπάθησε να συρράψει το CD με το κινητό του ανθρώπου και τα κατέστρεψε και τα δύο.

Και το χειρότερο είναι ότι είχαμε απομαγνητοφωνήσει τις συνομιλίες, τις είχαμε εκτυπώσει, αλλά πήγαμε να πιάσουμε τις σελίδες με το συρραπτικό και καταστράφηκαν και αυτές.

Και δεν μπορούμε να τις εκτυπώσουμε γιατί ο εκτυπωτής έχει καταστραφεί και αυτός με συρραπτικό.

Διότι εμείς εδώ πρώτα τα συρράπτουμε και μετά εκτυπώνουμε, για οικονομία χρόνου.

Δεν πειράζει, παιδιά. Εσείς να θυμάστε ότι την αξιωματικό της αστυνομίας που είχε το κινητό του Καραϊβάζ την παρακολουθούσαν η ΕΥΠ και το Predator.

Ναι, αμέσως μετά τη δολοφονία του Καραϊβάζ την είχαν θέσει υπό παρακολούθηση. Τι υπαινίσσεστε δηλαδή;

Προφανώς η ΕΥΠ την παρακολουθούσε για λόγους εθνικής ασφαλείας. Μην συμβεί τίποτα σε κανένα CD με συνομιλίες, επί παραδείγματι.

Οχι τίποτε άλλο, ήταν και με τον διοικητή της υπηρεσίας οι συνομιλίες και με τον πολιτικό της προϊστάμενο. Μην γίνει τίποτα στραβό και μας πιάσουνε στο στόμα τους.

Με το Predator δεν ξέρουμε γιατί την παρακολουθούσαν, πρόκειται προφανώς για σύμπτωση.

Οπως και με άλλα 87 άτομα.

Υπάρχουν διάφορες εξηγήσεις. Μία είναι ότι η ΕΥΠ παρακολουθούσε τα θύματα του Predator για να εντοπίσει αυτούς που το χρησιμοποιούσαν.

Λογικό. Εδώ είναι κυρίαρχη χώρα, δεν μπορεί ο κάθε πράκτορας να φέρνει ιδιωτικά λογισμικά και να παρακολουθεί στρατηγούς, υπουργούς και τους φίλους της Μαρέβας.

Αυτό θα γυριστεί και στο Νέτφλιξ.

Η άλλη εκδοχή είναι ότι το Predator το χρησιμοποιούσαν κάτι παραστρατιωτικοί του Σουδάν, δεν τους ξέρετε.

Και ένας που τους ήξερε τον πήραν από το ΥΠΕΞ με μπαούλο και τον πήγαν στα γραφεία της Νέας Δημοκρατίας να κάνει το διακοσμητικό φυτό.

Από τους υπόλοιπους παρακολουθούμενους από ΕΥΠ και Predator μαζί ξεχωρίζουμε τον οικονομικό εισαγγελέα Χρ. Μπαρδάκη, που αρχειοθέτησε τα αδιευκρίνιστα του Αδώνιδος.

Ναι, ακριβώς τότε που ανέλαβε τη δικογραφία ετέθη υπό παρακολούθηση. Μα τι καχυποψία είναι αυτή σήμερα;

Μετά έγινε αντιεισαγγελέας του Αρείου Πάγου ο άνθρωπος. Προφανώς, τόσο το Predator όσο και η ΕΥΠ εκτίμησαν το πόσο αδέκαστος είναι.

Καλά, τον Κωστή Χατζηδάκη τον έχουνε σκίσει στην παρακολούθηση. Τόσο που θα βάλει το Predator στην επόμενη τούρτα.

Παιδιά, στην επόμενη δεξίωση για τη Μεταπολίτευση να πάμε όλοι με Zeus & Dion να παριστάνουμε την Αφή της Ολυμπιακής Φλόγας.

Η Επίσκοπος, Ρέιτσελ Τρεγουίκ της Εκκλησίας της Αγγλίας, μέλος της Βουλής των Λόρδων, αποκαλεί το Ισραήλ κράτος «απαρτχάιντ»

 

https://kosmodromio.gr/wp-content/uploads/2024/07/treweek2.jpg

Επίσκοπος της Εκκλησίας της Αγγλίας αποκαλεί το Ισραήλ κράτος «απαρτχάιντ»


Η Επίσκοπος του Γκλόστερ ενόχλησε και δυσαρέστησε πολλές εβραϊκές οργανώσεις κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο καθώς αποκάλεσε δημοσίως το Ισραήλ «κράτος απαρτχάιντ». Η Επίσκοπος Ρέιτσελ Τρεγουίκ της Εκκλησίας της Αγγλίας, μέλος της Βουλής των Λόρδων, δήλωσε ότι τάσσεται στο πλευρό όσων «γενναία» συγκρίνουν τη σημερινή στάση της ισραηλινής ηγεσίας προς τον λαό της Παλαιστίνης με την καταπίεση που βίωσαν για χρόνια οι μαύροι πολίτες από το καθεστώς-απαρτχάιντ της Νοτίου Αφρικής. Η Ρέιτσελ Τρεγουίκ, είναι η πρώτη γυναίκα Επίσκοπος στην Εκκλησία της Αγγλίας και το 1994 ασκούσε τα ιερατικά της καθήκοντά στη Νότια Αφρική, όταν το κόμμα του Νέλσον Μαντέλα απέσπασε τη νίκη στις πρώτες πολυφυλετικές δημοκρατικές εκλογές της χώρας. 

Ο Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι, Τζάστιν Γουέλμπι, επικεφαλής της Εκκλησίας της Αγγλίας, έχει κατηγορήσει το Ισραήλ για «παράνομες» και «συστηματικές διακρίσεις» σε βάρος των Παλαιστινίων. Ωστόσο, όταν ρωτήθηκε από τη βρετανική εφημερίδα «The Telegraph» για τη δημόσια τοποθέτηση της Επισκόπου του Γκλόστερ απάντησε ότι το Ισραήλ δεν είναι «κράτος απαρτχάιντ».

Ο Τζόναθαν Τέρνερ, διευθύνων σύμβουλος της οργάνωσης «Βρετανοί Δικηγόροι για το Ισραήλ» σχολίασε σχετικά: «Διαβάζοντας το άρθρο της Επισκόπου και άλλα παρόμοια αυτό το διάστημα, αισθανόμαστε σαν τους Εβραίους στον Μεσαίωνα, που τους κατηγορούσαν πως δηλητηρίαζαν πηγάδια και δολοφονούσαν τα παιδιά των Χριστιανών για να φτιάξουν τα άζυμα του Πάσχα».

Η Επίσκοπος Ρέιτσελ Τρεγουίκ, είναι το πρώτο τόσο υψηλόβαθμο μέλος της Εκκλησίας της Αγγλίας που αποκαλεί το Ισραήλ ως κράτος απαρτχάιντ.

«Βάναυσος και καταστροφικός» ο πόλεμος στη Γάζα

Στην παρέμβασή της υπό τη μορφή άρθρου που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Επισκοπής του Γκλόστερ η Ρέιτσελ Τρεγουίκ ασκεί δριμεία κριτική στη Χαμάς για τις επιθέσεις και τις απαγωγές ομήρων της 7ης Οκτωβρίου και χαρακτηρίζει τον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα «βάναυσο και καταστροφικό».

«Ακριβώς όπως με το Ολοκαύτωμα και η επίθεση του Οκτωβρίου από τη Χαμάς, θα αφήσει ένα σημάδι στο πρόσωπο της ανθρωπότητας με εκτεταμένες συνέπειες για πολλές επόμενες γενιές», είπε για τον πόλεμο η Επίσκοπος Ρέιτσελ Τρεγουίκ. «Στο παρελθόν ήμουν επιφυλακτική να χρησιμοποιήσω τον όρο απαρτχάιντ για να περιγράψω την κατάσταση στην Παλαιστίνη και το Ισραήλ», πρόσθεσε και εξήγησε ότι η στάση της άλλαξε τον περασμένο μήνα μετά από την επίσκεψη στη Δυτική Όχθη. «Έχοντας πια δει από κοντά τη ζωή σήμερα στα κατεχόμενα εδάφη της Παλαιστίνης, θα ήθελα να σταθώ δίπλα σε όσους, κυρίως χριστιανούς, χαρακτηρίζουν με τόλμη το Ισραήλ κράτος απαρτχάιντ», τόνισε η Επίσκοπος του Γκλόστερ.

[..........................................]ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Επίσκοπος της Εκκλησίας της Αγγλίας αποκαλεί το Ισραήλ ...

 

Δευτέρα, Ιουλίου 29, 2024

Paris 24 : Η τελετή του διάχυτου Κιτς

 https://www.efsyn.gr/sites/default/files/styles/main/public/2024-07/14-paris2024-ceremony.jpg.webp?itok=pHs_SHb8

ΠΑΡΙΣΙ 2024 Η ΤΕΛΕΤΗ ΠΟΥ ΔΙΧΑΣΕ

Πώς μια όμορφη ιδέα κατέληξε σε καταστροφή

Ιάσονας Τριανταφυλλίδης


Κατ’ αρχήν ήταν μια όμορφη, έξυπνη και πρωτότυπη ιδέα. Η τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων για πρώτη φορά όχι μέσα σε στάδιο, αλλά έξω στο Παρίσι, κυρίως στον Σηκουάνα, και οι χώρες και οι αθλητές τους να μην κάνουν παρέλαση σαν στρατιώτες αλλά μέσα σε καραβάκια, ένα για κάθε χώρα, όπου έπλεαν στο ποτάμι με τη σειρά τους. Επίσης μερικές ωραίες ιδέες φτιαγμένες κάποιες απ’ αυτές όμορφα, όπως τα εκθέματα του Λούβρου που ζωντάνευαν ή το αφιέρωμα στους αδελφούς Λιμιέρ και τον Ζορζ Μελιές, μια ακομπλεξάριστη κατ’ αρχήν αντιμετώπιση του τι είναι Παρίσι με αφιερώματα στα καμπαρέ, στο καν καν, ακόμα και στη μόδα όχι ιδιαίτερα πετυχημένα στην παρουσίασή τους και πολύ πολίτικαλ κορέκτ αντιμετώπιση απέναντι στους Γάλλους όχι μόνο τους λευκούς, αλλά και σ’ αυτούς των πρώην αποικιών, όπως επίσης και στη διαφορετικότητα κάθε είδους...

Ομως ως γνωστόν ο δρόμος για την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις αφενός, αφετέρου «εν αρχή ην ο Λόγος» που σημαίνει πως αν δεν υπάρχει σενάριο, δεν θα υπάρχει κέντρο βάρους. Οι καλές ή όχι ιδέες, οι πετυχημένες ή όχι εκτελέσεις τους διαλύονται σαν χαρτοπόλεμος στον άνεμο και επιπλέον, επειδή η γοητεία του Παρισιού και ο μύθος της Πόλης του Φωτός βασίζονται στη λάμψη και στον αφρό της σαμπάνιας, όλο αυτό πολύ εύκολα μπορεί να κυλήσει σε κιτς και δυστυχώς εδώ παρακύλησε στο κιτς και η απεγνωσμένη, όπως φαινόταν, προσπάθεια για εντυπωσιασμό και πρωτοτυπία έκανε τα πράγματα από ένα σημείο και μετά να μην κυλούν, αλλά να καταρρέουν και να γκρεμίζονται.

Ποιος θα περίμενε ότι οι Γάλλοι με την πείρα τους στο σινεμά και στο θέαμα γενικά θα είχαν πρόβλημα στην τεχνική, στο μοντάζ, ακόμα και στα εφέ; Από την άλλη αποθέωση της γοητευτικής ελαφρότητας, όχι πάντα πετυχημένα, αλλά και από την άλλη ένα φοβερό κόμπλεξ σοβαροφάνειας. Γιατί στις πιο σημαντικές γυναίκες της Γαλλίας π.χ. να υπάρχει η Σιμόν Βέιλ ας πούμε και όχι η Εντίθ Πιαφ, η Μιστενγκέτ, ακόμα και η Αμερικανίδα Ζοζεφίν Μπέικερ που είναι η μόνη που έχει μπει η σορός της στο Πάνθεον;

Τέσσερις ώρες τελετή, την τελευταία ώρα εκ των οποίων έψαχναν απεγνωσμένα να βρουν ένα φινάλε, η ολυμπιακή σημαία ανέβηκε ανάποδα, το ιερό φως άναψε σαν μπουρλότο σε ένα αερόστατο που χάθηκε στον ουρανό και το ψάχνουνε και στη μεταλλική κατασκευή αλόγου με μια αναβάτρια που κάλπαζε πάνω στα νερά του Σηκουάνα φαινόταν με τον πιο αντιαισθητικό τρόπο το σίδερο που τη συγκρατούσε από κάτω.

Αμηχανία, έλλειψη ενιαίας αισθητικής, ο θεός Διόνυσος βαμμένος μπλε σαν ινδική θεότητα, πλήξη, εκνευρισμός και ευτυχώς στο φινάλε η Σελίν Ντιόν τραγούδησε πάνω στον Πύργο του Αϊφελ και αυτό έσωσε κάπως τα... άσωστα.

Πώς μια όμορφη ιδέα κατέληξε σε καταστροφή

Νερό τέλος και για την Ελλάδα!

 


https://www.documentonews.gr/wp-content/uploads/2024/07/w28-8034145264687512926193687726401853770619942607543n.jpg

Λειψυδρία προ των πυλών: Τι αποκαλύπτουν δορυφορικές εικόνες σε τεχνητές λίμνες και φράγματα - 14 δήμοι στο «κόκκινο»



Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει η επιστημονική κοινότητα λόγω του συναγερμού για λειψυδρία που έχει σημάνει σε πολλές περιοχές της χώρας. Συνολικά 14 δήμοι της χώρας έχουν κηρυχθεί από την Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Μεταξύ αυτών είναι πέντε δήμοι της Κρήτης, η Σέριφος, η Σίφνος, η Λέρος, ο Πόρος, οι Σπέτσες, ο δήμος Σάμης στην Κεφαλονιά καθώς και περιοχές στην Κόρινθο, την Αλεξανδρούπολη και την Ξάνθη.

Την κατάσταση δυσχεραίνουν οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες σε συνδυασμό με τις μειωμένες βροχοπτώσεις σε αρκετές περιοχές την ίδια ώρα που η θερινή τουριστική περίοδος οδεύει προς την κορύφωσή της.

«Πράγματι, φέτος σε πολλές περιοχές στα ανατολικά της χώρας υπάρχει για το διάστημα Οκτωβρίου 2023 με Απρίλιο 2024 μια μείωση των βροχοπτώσεων, σε σχέση με το μέσο όρο της προηγούμενης δεκαετίας, κατά 40-50%. Στην Αττική, για παράδειγμα, είχαμε μείωση 45% ενώ μείωση είχαμε και στην Κρήτη και ειδικά στην Ανατολική Κρήτη και στον Άγιο Νικόλαο, ήταν της τάξεως του 60%», εξηγεί στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η ομότιμη καθηγήτρια στη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ, Μαρία Μιμίκου. Ωστόσο διευκρινίζει ότι λειψυδρία μπορεί να υπάρξει και χωρίς την ξηρασία.

«Η λειψυδρία στην Ελλάδα είναι ένα ενδημικό φαινόμενο θα έλεγα, είναι το έλλειμμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης νερού, του διαθέσιμου νερού. Επομένως, η λειψυδρία υπάρχει λόγω της ξηρασίας, αλλά υπάρχει περίπτωση να έχουμε λειψυδρία χωρίς να έχουμε ξηρασία. Πολλές ανατολικές χώρες έχουν έλλειμμα, απλά μας φαίνεται πιο πολύ, όσο συνεχίζονται τα ξηρά και άνομβρα χρόνια», σημειώνει η κ. Μιμίκου.

Όπως επισημαίνει η κ. Μιμίκου οι ξηρές χρονιές αλλά και η ανοικονόμητη κατανάλωση νερού προκαλούν λειψυδρία σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Για το λόγο αυτό, είναι ανάγκη να υπάρξουν περιορισμοί και να ληφθούν αποφάσεις.

«Υπάρχει ένα έντονο καμπανάκι στην Ελλάδα. Πρέπει σε κάθε χρήση νερού είτε είναι υδρευτική είτε αρδευτική- κυρίως στην αρδευτική- να βελτιωθούν οι μέθοδοι άντλησης να μεγαλώσει ο λόγος παραγωγικότητας του αγροτικού νερού», εξηγεί η κ. Μιμικού και προσθέτει ότι χρειάζεται να μπει σε σωστές βάσεις το θέμα της διαχείρισης των υδατικών πόρων.

«Θα πρέπει να υπάρχει ένας κεντρικός φορέας διαχείρισης υδατικών πόρων που θα λειτουργεί αποκεντρωμένα και κεντρικά κάτω από ένα εθνικό στρατηγικό σχέδιο εκτίμησης, αξιοποίησης και διαχείρισης των υδατικών πόρων και από εκεί και πέρα θα πρέπει να ακολουθήσουν τα μοντέλα διακυβέρνησης όπως υπάρχουν», λέει η κ. Μιμίκου.

Μεγάλη πτώση της στάθμης του νερού στην τεχνητή Λίμνη Μόρνου και στο φράγμα Αποσελέμης στην Κρήτη

Μεγάλη πτώση της στάθμης του νερού σε σχέση με το 2022 διαπιστώνεται σε δύο σημαντικούς ταμιευτήρες νερού στη χώρα μας, σύμφωνα με δορυφορική ανάλυση δεδομένων από την Επιχειρησιακή Μονάδα BEYOND του ΙΑΑΔΕΤ/ΕΑΑ. Συγκεκριμένα, στην τεχνητή λίμνη Μόρνου, στη Στερεά Ελλάδα και στο φράγμα Αποσελέμης, στην Κρήτη, έπειτα από ανάλυση που εφάρμοσε το Beyond EO Centre NOA με δορυφορικές εικόνες Sentinel-2.

Όπως εξηγεί η Επιχειρησιακή Μονάδα BEYOND του ΙΑΑΔΕΤ/ ΕΑΑ παραθέτοντας σχετικούς χάρτες «είναι φανερό ότι και στις δύο περιπτώσεις η στάθμη του νερού έχει μειωθεί και η διαφορά πτώσης μεταξύ του 2022 και του 2024 παρουσιάζεται με διαγράμμιση. Το εμβαδόν της επιφάνειας της διαφοράς τους καλύπτει περίπου 4700 στρέμματα και 600 στρέμματα αντίστοιχα στους 2 χάρτες».

Από την πλευρά της η σελίδα climatebook λαμβάνοντας υπόψη τα δορυφορικά δεδομένα που επεξεργάστηκε από τον δορυφόρο Sentinel-2, στις 2 Ιουλίου 2023 διαπιστώνει ότι η συνολική έκταση της επιφάνειας της λίμνης ήταν ~16.5 km², ενώ στις 26 Ιουνίου 2024 υπολογίστηκε ~12.8 km². Την συγκεκριμένη χρονική περίοδο η έκταση της λίμνης είναι κατά 15-20% συρρικνωμένη σε σχέση με την μέση τιμή από το 2010.

«Η έκταση της τεχνητής Λίμνης του Μόρνου για την συγκεκριμένη χρονική περίοδο υπολογίζεται ως η μικρότερη από το 2010 που υπάρχουν δορυφορικές παρατηρήσεις πολύ υψηλής ανάλυσης. Σημειώνεται ότι η τεχνητή Λίμνη του Μόρνου αποτελεί τον κύριο ταμιευτήρα ύδρευσης της Αθήνας», επισημαίνει το climatebook.

Τα παραπάνω δεδομένα προβληματίζουν την επιστημονική κοινότητα που «χτυπάει» καμπανάκι και για την Αττική.

«Ο Μόρνος έχει φτάσει στο όριο των 700 εκατομμυρίων κυβικών, που σημαίνει ότι τα καμπανάκια έχουν βαρέσει. Αν συνεχιστεί η ίδια κατάσταση, θα μπορεί να αντέξει με την ίδια κατανάλωση και χωρίς μέτρα άλλα 2 χρόνια δεν ξέρω. Είναι ήδη οριακά. Δεν υπάρχει περίπτωση να ζήσουμε άλλο ένα τέτοιο έτος χωρίς να σκεφτούμε μέτρα εξοικονόμησης νερού, και κυρίως για το αγροτικό νερό, καθώς το 80% διατίθεται για αγροτική παραγωγή», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Μιμίκου.

Την ίδια ώρα, σημαντική μείωση παρατηρείται το τελευταίο διάστημα και στην έκταση της τεχνητής λίμνης του Πηνειού στην Ηλεία λόγω της απουσίας βροχών, των υψηλών θερμοκρασιών αλλά και ως αποτέλεσμα του πολύ ήπιου χειμώνα με τις περιορισμένες χιονοπτώσεις.

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με το climatebook και λαμβάνοντας υπόψη τα δορυφορικά δεδομένα που επεξεργάστηκε η σελίδα από τον δορυφόρο Sentinel-2, στις 22 Ιουλίου 2023 (ένα χρόνο πριν) η συνολική έκταση της επιφάνειας της λίμνης ήταν ~16.6 km², ενώ στις 21 Ιουλίου 2024 υπολογίστηκε ~9.8 km². Σε σύγκριση με την μέση τιμή από το 2010 η έκταση της λίμνης σήμερα είναι 35-40% μικρότερη.

Όπως εξηγεί ο φυσικός- μετεωρολόγος και επιστημονικός συνεργάτης του meteo.gr και του climatebook, Σταύρος Ντάφης, το 2008 που είχαν παρατηρηθεί επίσης φαινόμενα λειψυδρίας στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, τα νούμερα όσον αφορά την έκταση και τον όγκο νερού που είχαν οι ταμιευτήρες ήταν ακόμη χειρότερα. «Φέτος, αν και δεν έχουμε πλησιάσει ακόμα το 2008, μεσολαβούν ακόμα δύο μήνες σχεδόν μέχρι να αρχίσουν οι βροχές του φθινοπώρου, θα δούμε λίγο χειρότερα νούμερα τους επόμενους μήνες», σημειώνει.[............................................]

Λειψυδρία προ των πυλών: Τι αποκαλύπτουν δορυφορικές ...

Adriatique - Sónar 2024 - ARTE Concert

Για σχεδόν δεκαπέντε χρόνια, ενθουσιάζουν το κοινό οι  Adrian Shala και Adrian Schweizer. Το ντουέτο των Ελβετών DJ, που ανέβηκε στη βαθμίδα των σούπερ σταρ της μελωδικής techno, είναι ένα από τα κορυφαία στιγμιότυπα του εξαιρετικά γνωστού electro φεστιβάλ της Βαρκελώνης.

ΚΑΥΣΩΝΑΣ -ΕΣΥ- ΤΟΥΡΙΣΤΕΣ :ΤΑ ΤΡΙΑ ΚΑΚΑ ΤΗΣ ΜΟΙΡΑΣ ΜΑΣ , ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΑΡΟΝ...

εσυ

 

 https://t.co/oXRVdGTyZogemizo

 

Πενήντα χρόνια Δημοκρατίας: Θωμάς Κοροβίνης και Τριαντάφυλλος Μηταφίδης για τη δικτατορία και τη μεταπολίτευση

 

https://cdn.imghaste.com/commonality.gr/wp-content/uploads/2024/07/10985.jpgΠενήντα χρόνια Δημοκρατίας: Θωμάς Κοροβίνης και Τριαντάφυλλος Μηταφίδης για τη δικτατορία και τη μεταπολίτευση

28 Ιουλίου, 2024 

 

 

Θωμάς Κοροβίνης και Τριαντάφυλλος Μηταφίδης, που έζησαν τη δικτατορία και τη μεταπολίτευση στην ολότητά τους, μιλούν στο in με αφορμή τη συμπλήρωση των 50 χρόνων από την πτώση της χούντας και την αποκατάσταση της δημοκρατίας. Μιχάλης Μαλανδράκης και Μίλτος Τόσκας ως εκπρόσωποι της γενιάς των 30άρηδων τοποθετούνται με τη ματιά τους
 
Τι σημαίνει η μεταπολίτευση για κάποιον που έζησε εκείνην την περίοδο και συμμετείχε ενεργά στην πτώση της δικτατορίας; Ποια είναι η πιο δυνατή ανάμνησή του από τότε; Δικαιώθηκαν οι προσδοκίες των ανθρώπων με τη μετέπειτα εξέλιξη των γεγονότων; Ενδέχεται το τέλος της να ήρθε με την έλευση της σκληρής οικονομικής κρίσης και των μνημονίων; Και τέλος, ποια είναι τα καθήκοντα στο σήμερα του δημοκρατικού κόσμου ώστε να διατηρήσει τα κεκτημένα της δημοκρατίας;
 
Σε αυτά τα ερωτήματα απαντούν στο in με αφορμή τη συμπλήρωση των 50 χρόνων από την πτώση της χούντας και την αποκατάσταση της δημοκρατίας ο φιλόλογος, συγγραφέας, συνθέτης, στιχουργός και ερμηνευτής Θωμάς Κοροβίνης και ο πρώην βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ (νυν στέλεχος της Νέας Αριστεράς), καταδικασμένος σε ισόβια από τη δικτατορία και μέλος του Συνδέσμου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών Τριαντάφυλλος Μηταφίδης, δύο προσωπικότητες που έζησαν τη στρατιωτική δικτατορία στην ολότητά της, όπως και τη μεταπολιτευτική περίοδο.
Οι αναμνήσεις της χούντας και της μεταπολίτευσης.
 
Πενήντα χρόνια Δημοκρατίας: Κοροβίνης και Μηταφίδης μιλούν στο in για τη  δικτατορία και τη μεταπολίτευση | in.gr
Ο Θωμάς Κοροβίνης, μεγαλωμένος στη Θεσσαλονίκη, περιγράφει αναμνήσεις για την περίοδο της δικτατορίας, τονίζοντας, όμως, πως στα σπίτια και τις γειτονιές βασίλευε μια βουβή σιωπή. Τονίζει, δε, τα πρόσωπα που τον γοήτευσαν να μπει στους αγώνες της πολιτικής.
 
«Στη δικτατορία, μαθητές, αργήσαμε να αφυπνιστούμε. Βασίλευε στα σπίτια και στις γειτονιές μια βουβή σιωπή. Οι δάσκαλοι στα σχολεία συμπεριφέρονταν, πλην λαμπρών εξαιρέσεων, χουντοπρεπώς. Άρχισα να πολιτικοποιούμαι προς το τέλος της χούντας, φοιτητής. Η Θεσσαλονίκη πάντα ήταν πιο πίσω σ’ αυτά. Αν ζούσα στην Αθήνα, σίγουρα θα είχα ανακατευτεί από νωρίς. Με επηρέασε έντονα η αντίσταση του Παναγούλη και τα τραγούδια του Μίκη που ακούγαμε κρυφά. Με τη Μεταπολίτευση μπήκα στον χορό, εξάλλου είχαν ανοίξει οι ασκοί του Αιόλου. Αργότερα συνδέθηκα με σπουδαία πρόσωπα, όπως η Διδώ Σωτηρίου και ο Περικλής Κοροβέσης, κορυφαίος αντιστασιακός, που με γοήτευσαν πολύ και με δίδαξαν. Δεν μπήκα ποτέ σε κομματικό σχηματισμό, ήμουν και είμαι ένας αιρετικός της Αριστεράς», αναφέρει.
 
Τη συμμετοχή του στην στην αντιδικτατορική αντίσταση μέσα από τις γραμμές της Σπουδαστικής – Λαϊκής Πάλης, την ισόβια καταδίκη του από το Έκτακτο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης, τη διαρκής αποβολή του από το ΑΠΘ και τα χρόνια που πέρασε στις φυλακές και στον καταπιεστικό στρατό της χούντας, αναφέρει ως τις δυνατότερες αναμνήσεις του από τη δικτατορία ο Τριαντάφυλλος Μηταφίδης.

Ο Τριαντάφυλλος Μηταφίδης στην εκδήλωση του δήμου Θεσσαλονίκης για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας

 
Όσον αφορά τη μεταπολίτευση, αναφέρει τη συμμετοχή του στην πρώτη γραμμή του συνδικαλιστικού κινήματος των εκπαιδευτικών, τη θητεία του στο δημόσιο σχολείο και την αυτοδιοίκηση, όπως και τον αγώνα για την ένταξη της Θεσσαλονίκης στο «Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών 1940-1945» και την ίδρυση της «Εταιρείας Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων Μακεδονίας 1940-1974».
 
Συνεχίζει λέγοντας πως «στα χρόνια που ήμουν βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, με πρωτοβουλία μου καθιερώθηκε ο επίσημος εορτασμός της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής στις 30-10-1944 και εκδόθηκε, για πρώτη φορά από τη Βουλή, πόρισμα για τη διεκδίκηση των Γερμανικών Οφειλών. Ακόμη, τη δημιουργία – λειτουργία του Χώρου Μνήμης Αντιδικτατορικής Αντίστασης, «Διότι δεν συνεμορφώθην», στο Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, το πρώην ανακριτικό κολαστήριο της χουντικής ΚΥΠ».
 
Δικαιώθηκαν οι προσδοκίες;
 
Πενήντα χρόνια μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας, εκτιμούν ότι οι προσδοκίες των αγωνιστών εκείνης της περιόδου δικαιώθηκαν; Πιστεύουν πως το όραμα των αγωνιστών για τη μετέπειτα πορεία του κράτους και της δημοκρατίας εκπληρώθηκε σε μεγάλο βαθμό;
 
Για τον Θωμά Κοροβίνη η ουτοπία θρέφει το όνειρο, ως το τέλος. Και οι αγώνες όπως εκτιμά δεν δικαιώθηκαν. «Πολλοί επωφελήθηκαν απ’ την εξουσία και ενσωματώθηκαν. Λιγότεροι, οι καλύτεροι, στάθηκαν σεμνά στην άκρη και δεν πούλησαν την «αντιστασιακότητά» τους. Όχι, δεν δικαιώθηκαν οι αγώνες. Εφόσον βλέπουμε σήμερα να καταπατούνται με τη βούλα εργασιακά δικαιώματα που έχουν κατοχυρωθεί με αγώνες και αίμα. Ο καπιταλισμός σπαράζει τα πάντα και οι οι ψηφισμένες από τον λαό μας εξουσίες είναι αμείλικτοι εκτελεστές δοτών εντολών των ξένων συμφερόντων και των μεγάλων τραστ», υπογραμμίζει.
 
Όσον αφορά τα εργασιακά δικαιώματα και ο Τριαντάφυλλος Μηταφίδης εκτιμά πως «σήμερα οι κοινωνικές κατακτήσεις της μεταπολίτευσης δοκιμάζονται σκληρά ή καταργούνται καθημερινά, γιατί θεωρούνται «βαρίδια» στον ανταγωνισμό από τους θιασώτες του αγοραίου νεοφιλελευθερισμού».
 
Τονίζει επίσης πως η μετάβαση από τη δικτατορία στην κοινοβουλευτική δημοκρατία άφησε στο απυρόβλητο πολλά από τα πρωτοπαλίκαρα της Χούντας. «Γιατί στηρίχτηκε στις παρασκηνιακές συναλλαγές των αμερικανο-ΝΑΤΟϊκών ηγετικών κύκλων με τις συντηρητικές προδικτατορικές πολιτικές δυνάμεις της χώρας, γεγονός που δεν ικανοποιούσε τη λαϊκή απαίτηση για ριζικές πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές: για Εθνική Ανεξαρτησία, Λαϊκή Κυριαρχία, Κοινωνική Δικαιοσύνη – πάγια αιτήματα του λαϊκού κινήματος. Αλλά η δυναμική της αντιδικτατορικής αντίστασης, το πληγωμένο εθνικό συναίσθημα από την προδοσία της Κύπρου, η λαϊκή απαίτηση για την τιμωρία των πραξικοπηματιών και για πραγματική αποχουντοποίηση –«δώστε τη χούντα στον λαό»- κατέβασαν τον κόσμο στους δρόμους και οδήγησαν στην κατάργηση των ανελεύθερων νόμων, των έκτακτων μέτρων, των ιδεολογικών-πολιτικών διακρίσεων της μετεμφυλιακής «εθνικοφροσύνης».
 
Οι μεταδικτατορικές δημοκρατικές–κοινωνικές κατακτήσεις δεν αποτελούν παραχωρήσεις των κυβερνήσεων της «μεταπολίτευσης», αλλά είναι καρπός παρατεταμένων κοινωνικών αγώνων», τονίζει.
Τελείωσε η μεταπολίτευση με την οικονομική κρίση;
 
Αρκετοί πιστεύουν ότι με την έλευση της οικονομικής κρίσης και των μνημονίων η μεταπολίτευση τελείωσε στην Ελλάδα, με την έννοια ότι η χώρα και κατ’ επέκταση το κράτος έχασε την κυριαρχία στην πολιτική του (εξού και το αίτημα πολλών οργανώσεων της Αριστεράς εκείνης της περιόδου για εθνική ανεξαρτησία).
 
Ποιες ήταν οι επιπτώσεις εκείνης της περιόδου στη δημοκρατία; Όντως η χώρα έχασε την εθνική κυριαρχία της και άρα επήλθε το τέλος της μεταπολίτευσης, όπως εκτιμάται από εκείνες τις πολιτικές αναλύσεις;
 
«Είμαστε μουσκεμένοι από την πικρή αίσθηση ότι η εθνική κυριαρχία και η τύχη μας ως λαού είναι σε ξένα χέρια», αποκρίνεται ο Θωμάς Κοροβίνης, για να προσθέσει ότι «η γενικότερη ποιοτική μας κατάπτωση, η έκπτωση του μορφωτικού επιπέδου, το φερόμενο ως «απολιτίκ» στιλ των νέων που όλο και καλπάζει, η έλλειψη αντίστασης σε μεθόδους βιαιότητας και καταστολής που μετέρχεται η εξουσία, η απομάκρυνση από την συλλογικότητα και η ενδοτικότητα του λαού σε ποικίλες εισερχόμενες μορφές νοοτροπίας και ψυχαγωγίας που υιοθετούνται εύκολα και άκριτα, η κυριαρχία ελαφρολαϊκής και αβασάνιστης κουλτούρας, είναι στοιχεία που σηματοδοτούν το νέο κοινωνικοπολιτικό στάτους που καθιερώνεται στη χώρα μας».
 
Έτσι για παράδειγμα, υποστηρίζει ο Θωμάς Κοροβίνης, «η πρόσφατη ανθρωποθυσία της σιδηροδρομικής τραγωδίας να χρειάζεται αγωνιώδεις προσπάθειες για να αποκτήσει τιμή καθολικού πένθους και να γίνει έναυσμα διεκδίκησης για τη δικαιοσύνη των πραγμάτων και τη δικαίωση της μνήμης των νεκρών, διεθνή καλλιτεχνικά μεγέθη σαν αυτό της Ειρήνης Παππά ενταφιάζονται ως παρίες, ενώ η απώλεια ενός σούπερ σταρ της εγχώριας καψούρας προκαλεί τον πανεθνικό θρήνο και τα ψευτοδάκρυα όλου του κομματικού μηχανισμού, γιατί όλα τα πολιτικά καταστήματα και η εκκλησία ψωνίζουν απ’ το ίδιο χωριό και παρακαλούν για εκπτώσεις, και, ουδέποτε επιχειρήθηκε μια ουσιαστική δομική αλλαγή, όπως ο διαχωρισμός των τσανακιών κράτους και εκκλησίας, κάτι που στην Τουρκία επετεύχθη πριν από έναν αιώνα. Διανύουμε στην Ελλαδίτσα μας το προοίμιο ενός ζοφερού και ασέληνου νεομεσαίωνα με, υποτίθεται, απρόβλεπτες, αν και εντελώς προβλέψιμες, δυστυχώς, συνέπειες».
 
Το ιστορικό στέλεχος της Αριστεράς Τριαντάφυλλος Μηταφίδης υπογραμμίζει από την πλευρά του πως «το ερώτημα «ποια δημοκρατία;» έρχεται αυθόρμητα στα χείλη της μεγάλης πλειοψηφίας των πολιτών, που χειμάζονται από τη φτώχεια και την ακρίβεια, παρά την θρυλλούμενη έξοδό μας από τον ζόφο των μνημονίων. Στη χώρα μας, η αποχή ρεκόρ του 58% του εκλογικού σώματος από τις Ευρωεκλογές δεν εκφράζει μόνο την κρίση των αστικών θεσμών εκπροσώπησης αλλά και την απαξίωση γενικότερα της κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας».
 
Η ακροδεξιά και οι νοσταλγοί με αυξανόμενη δυναμική – Ποιες είναι οι απαντήσεις του δημοκρατικού κόσμου;
 
Με την ακροδεξιά και τους νοσταλγούς απολυταρχικών καθεστώτων να αυξάνουν τη δυναμική τους στην Ευρώπη -και όχι μόνον, ποια είναι τα καθήκοντα στο σήμερα του δημοκρατικού κόσμου, ώστε να διατηρήσει τα κεκτημένα της δημοκρατίας και ειδικότερα στην Ελλάδα του 2024;
 
Για την πολυσχιδή προσωπικότητα του πολιτισμού Θωμά Κοροβίνη, καθήκον είναι να χτυπηθεί η κοντή μνήμη, να διδαχθούν και να μάθουν οι νέες γενιές. «Η δικτατορία του Μεταξά περνάει σε δύο σειρές και ο εμφύλιος σε πέντε στο βιβλίο της Ιστορίας στην εκπαίδευση, Πρέπει να διδαχθούν, να μάθουν, οι νέες γενιές. Να χτυπήσουμε την κοντή μνήμη. Να γίνει δουλειά στο σπίτι, στο σχολείο, και προπαντός στην τηλεόραση με τα μηνύματα που μπορεί να μεταδώσει. Σήμερα ακολουθείς ένα θολό πατριωτικοθρησκευτικό αχταρμά και αύριο βρίσκεσαι αιχμάλωτος στις εντολές κάποιου ασύδοτου φασίστα που εκκολάπτεται σήμερα σε μισοφανερωμένες μήτρες», επισημαίνει.
 
Ο Τριαντάφυλλος Μηταφίδης αναφέρει ότι αποτελεί επιτακτική ανάγκη να συγκροτηθούν μέτωπα με τις κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις που αντιστέκονται στην πολιτική της Δεξιάς, καθώς «πενήντα χρόνια μετά, τα αποτελέσματα των Ευρωεκλογών επιβεβαίωσαν την δεξιά, αυταρχική στροφή στην Ευρώπη, που ήδη είχε δρομολογήσει η ΕΕ με την ΝΑΤΟποίηση = στρατιωτικοποίηση της Ένωσης, την σκληρή ατζέντα στη μετανάστευση, την ολική επαναφορά του δόγματος της λιτότητας».
 
Όπως αναφέρει, «όλες αυτές οι αντιδραστικές εξελίξεις έστρεψαν σημαντικό μέρος της κοινωνικής δυσαρέσκειας προς την ακροδεξιά και δυνάμωσαν την αποστροφή προς την πολιτική, με ελπιδοφόρα εξαίρεση τη Γαλλία. Στη χώρα μας, η αποχή ρεκόρ του 58% του εκλογικού σώματος από τις ευρωεκλογές κρούει τον κώδωνα του κινδύνου όχι μόνο για την κρίση των αστικών θεσμών εκπροσώπησης αλλά και για την απαξίωση της δημοκρατίας ως στάση ζωής. Η λαϊκή κινητοποίηση, η συμμετοχή σε κοινωνικές διεργασίες και σε μαζικούς χώρους είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για τη δημιουργία ενός τέτοιου μετώπου. Στο πλαίσιο αυτό, θεωρώ πως είναι αναγκαία η διαμόρφωση ενός «χώρου δράσης και διαλόγου της Αριστεράς», έτσι ώστε αριστερές-προοδευτικές οργανώσεις και κόμματα, καθώς και ανένταχτοι/ες, να μπορούν να συνυπάρχουν, να συζητούν και να δρουν, μέσα -ακόμη- και από τις διαφωνίες τους». Κατά τον ίδιο, «ο αντιδικτατορικός αγώνας ανέδειξε σε κινητήρια δύναμη της Ιστορίας την αντίσταση στην καταπίεση και την αγωνιστική στάση ζωής».
Η μεταπολίτευση με τη ματιά των 30άρηδων – Μαλανδράκης και Τόσκας καταθέτουν την οπτική τους
 
Από την άλλη, δικτατορία, μεταπολίτευση, εξέγερση. Λέξεις μακρινές για τους γεννημένους περί τη δεκαετία του 1990. Κάνοντας μια αναδρομή με αφορμή τη συμπλήρωση των 50 χρόνων από την αποκατάσταση της δημοκρατίας, τα ερωτήματα είναι πολλά. Τι διδαχθήκαμε από τις παραδοσιακές πηγές διδασκαλίας, πώς βλέπουμε την πολιτικοποίηση των νέων του τότε σε σύγκριση με τώρα;
 
Ένα από τα κυρίαρχα; Μεγαλώνοντας σε ένα περιβάλλον οικονομικών και υγειονομικών κρίσεων, που έδωσαν τέλος σε μια ευημερία -για πολλούς-, μπορούν τα συνθήματα της μεταπολίτευσης να τον συγκινήσουν και να έχουν αντίκρισμα στο σήμερα;
 
Εκπρόσωποι της γενιάς των 30άρηδων, ο ανερχόμενος συγγραφέας Μιχάλης Μαλανδράκης και ο δημοσιογράφος, κριτικός κινηματογράφου και φαρμακοποιός Μίλτος Τόσκας καταθέτουν στο in την οπτική τους για τη μεταπολίτευση.
Τι σημαίνει για κάποιον γεννημένο τη δεκαετία του 1990 η λέξη και η έννοια της μεταπολίτευσης;
 
Για τον Μιχάλη Μαλανδράκη για όσους γεννηθήκαμε μέσα στο φάσμα της μεταπολίτευσης, η μεταπολίτευση είναι ο κόσμος όπως τον γνωρίζουμε. Εκτιμά ότι είναι διαφορετικό για κάποιον που βίωσε την αλλαγή, που είδε τον κόσμο να αλλάζει σχήμα. «Για εμάς έχω την αίσθηση πως Μεταπολίτευση σημαίνει ο κόσμος όπως τον γνωρίζουμε και όλα όσα περιλαμβάνει», αναφέρει.
 
Από την πλευρά του ο Μίλτος Τόσκας, παραθέτοντας τη φράση του Θουκιδίδη «το εναντιούμενον τω δυναστεύοντι δήμος ωνόμασται» (δηλαδή αυτό που εναντιώνεται (σε κάθε) δυνάστη λέγεται λαός), επισημαίνει ότι «η «μεταπολίτευση» σηματοδοτεί τη μετάβαση από τη Δικτατορία στη Δημοκρατία κι αποτελεί τομή. Για να αντιληφθούμε όμως τι σημαίνει αυτό οφείλουμε να ιχνηλατήσουμε με διεισδυτική ματιά τι προηγήθηκε ακριβώς μετά τον εμφύλιο, πως ήρθε το πισωγύρισμα με τη Χούντα και πως γράφεται η ιστορία από το 1974 μέχρι και το 2024 σε επιμέρους κεφάλαια».
 
Όπως λέει, «απαιτεί όμως κόπο, μελέτη, βαθιά γνώση και φίλτρο σε αληθοφάνεια και ημιμάθεια. Υπάρχουν ιδανικά δοκίμια που μας πληροφορούν τι συνέβη, το ζήτημα όμως ποιος επιλέγει συνειδητά να κάνει αυτό το ταξίδι που πιθανότατα θα είναι επώδυνο και χρονοβόρο. Θεωρώ όμως πως είναι μία αναγκαία διαδρομή. Γνωρίζω βεβαίως καλά πως η προσέγγιση μου δεν είναι ο κανόνας κι ενέχει υποκειμενικό χαρακτήρα. Δεν εθελοτυφλώ, αλλά η αγωνία μου με έχει οδηγήσει πίσω στον χρόνο…».
Η μεταπολίτευση στην εκπαίδευση
 
Τι μαθαίνουμε τελικά μέσα από τις παραδοσιακές πηγές διδασκαλίας για την επιστροφή της δημοκρατίας, το Πολυτεχνείο, το Κυπριακό και τη μετέπειτα πορεία του κράτους; Όσα συνέβησαν δηλαδή την περίοδο της χούντας και τη μεταπολιτευτική περίοδο.
 
Ο συγγραφέας Μιχάλης Μαλανδράκης μεταφέροντας τα βιώματά του επισημαίνει ότι «μπορώ να ανακαλέσω τη γιορτή του Πολυτεχνείου και σχετικές συζητήσεις μες την τάξη, που ήταν πράγματι σημαντικές και πολύτιμες. Αναντίρρητα και πρέπει να συνεχιστεί και δίνεται βαρύτητα στη συγκεκριμένη επέτειο».
 
Όμως, προσθέτει, «κάπως σαν η συζήτηση να σταματούσε εκεί. Δεν θυμάμαι αναφορές στα σχολικά βιβλία για πιο σύγχρονα γεγονότα, σαν να υπήρχε μία φοβία και μία συνειδητή απόφαση για αποφυγή των πιο πρόσφατων γεγονότων. Κάτι που θεωρώ βαθιά προβληματικό, που επιτείνει τον κίνδυνο παραπληροφόρησης και στρεβλής πρώτης επαφής με σημαντικά ιστορικά γεγονότα».
 
Για τον Μίλτο Τόσκα, επικαλούμενος και ο ίδιος τις αναμνήσεις του, τονίζει ότι «προερχόμενος από ένα περιβάλλον με ανάλογες ευαισθησίες, δεν έχασα την ευκαιρία να λάβω τα ερεθίσματα και να αναζητήσω στη συνέχεια την «αλήθεια». Ευχαριστώ την οικογένειά μου για αυτό».
 
Ωστόσο, η διαπίστωση για τα σχολικά χρόνια, είναι ανάλογη με αυτή του Μιχάλη Μαλανδράκη. «Μετά λύπης μου στα σχολικά χρόνια διαπίστωσα πως οι αναφορές ήταν αρκετά περιορισμένες, κάπως επιφανειακές θα έλεγα. Γινόταν κομμάτι ενός μαθήματος, που με τη σειρά του ήταν μέρος ενός βαθμοθηρικού συστήματος κι η ουσία χανόταν πάντα στην πορεία. Επίσης ελάχιστες είναι οι αναφορές εν γένει στη νεότερη ιστορία, επομένως και στα τελευταία 50 χρόνια στα σχολικά εγχειρίδια. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να έχουμε ένα κενό και να δημιουργείται η ανάγκη για συνεχή αναζήτηση ταυτότητας. Πρέπει να βρούμε τη δύναμη να διαβάσουμε ξανά και να ακούσουμε, καθώς οι άνθρωποι τείνουν να χάσουν αυτήν την αίσθηση», τονίζει.
Έχουν αντίκρισμα τα κυρίαρχα συνθήματα του τότε στο σήμερα;
 
Ο Μιχάλης Μαλανδράκης, ο Μίλτος Τόσκας και η γενιά μας, μεγάλωσε σε μια περίοδο σφοδρής οικονομικής κρίσης, μνημονίων, πανδημίας, επιστροφής των πολέμων στην Ευρώπη, που έδωσαν τέλος σε μια ευημερία -για πολλούς- που επέφερε η επιστροφή στη δημοκρατία στην Ελλάδα.
 
Απαντώντας αν τα κυρίαρχα συνθήματα της τότε εποχής και οι πολιτικές απαντήσεις που δόθηκαν μπορούν να έχουν αντίκρισμα στο σήμερα, ο Μιχάλης Μαλανδράκης επισημαίνει πως συζητούσε πρόσφατα σχετικά με τον απόηχο των προηγούμενων δεκαετιών της μεταπολίτευσης όπως αυτός φτάνει στη δική μας γενιά.
 
«Ακούω σε αρκετές παρέες το «ΠΑΣΟΚ ωραία χρόνια». Ας γίνουν όμως κάποιες διευκρινίσεις »
 
«Δηλαδή κυρίως με όρους ευημερίας και πλούτου, οι οποίες έρχονται σε μεγάλη αντίστιξη με τους σημερινούς όρους και τις σημερινές προκλήσεις. Διατηρώ μία επιφύλαξη, κυρίως λόγω της μυθοποίησης που έχει λάβει, αν, πράγματι, οι προηγούμενες γενιές της μεταπολίτευσης βίωναν μονάχα συνθήκες ευημερίας και ανάπτυξης, αλλά, όμως, τα συνθήματα που έχουν επιβιώσει από εκείνες τις περιόδους ίσως, πράγματι, σήμερα να κρίνονται κάπως παρωχημένα. Αυτό, όμως, είναι απολύτως φυσιολογικό. Οι εποχές αλλάζουν, φέρνουν νέες προκλήσεις κι άρα νέα συνθήματα. Αναφέρω για παράδειγμα την κλιματική κρίση που ανεβαίνει διαρκώς στην ατζέντα και, κατ’ επέκταση, εμφανίζεται πιο συχνά και στα συνθήματα των νέων», υπογραμμίζει χαρακτηριστικά.
 
«Τα χρόνια που περιγράφετε η Ελλάδα χάνει το ¼ του ΑΕΠ της και η ανεργία εκτοξεύεται στο 27%», επισημαίνει ο Μίλτος Τόσκας, αναφερόμενος στα σκληρά μνημονιακά χρόνια, τονίζοντας πως ήταν μια «άνευ προηγουμένου συρρίκνωση και πτώση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών με μορφή χιονοστιβάδας».
 
Τονίζει ότι σίγουρα «οφείλουμε να δώσουμε τις δικές μας μάχες για το «ψωμί, παιδεία, ελευθερία», φυσικά για την «Ειρήνη» κι όχι για το «Πατρίς, θρησκεία, οικογένεια» που χρησιμοποιείται και ουσιαστικά «καπηλεύεται» αυτές τις έννοιες με τον χειρότερο τρόπο. Επιπλέον ακούω σε αρκετές παρέες το «ΠΑΣΟΚ ωραία χρόνια». Ας γίνουν όμως κάποιες διευκρινίσεις κι ας μιλήσουμε με σαφήνεια για το κοινωνικό κράτος, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δωρεάν παιδεία και της υψηλής υγειονομικής προστασίας, πριν τα φαινόμενα σπατάλης. Η ενασχόληση με την πολιτική δεν αποτελεί πολυτέλεια, ούτε κάτι ξεπερασμένο στο παρόν. Ενστερνίζομαι τη «συμμετοχική Δημοκρατία» της αρχαίας Αθήνας που πρέπει να είναι οδηγός και πυξίδα μας. Σήμερα υπάρχει ένα κράμα κλιματικής, μεταναστευτικής, ηθικής, οικονομικής, ενεργειακής κρίσης που απειλούν το δημοκρατικό κεκτημένο κι αναθεματίζουν έμμεσα την «Ευρώπη», διαβρώνοντας κατ΄επέκταση και τον ρόλο της Ελλάδας μέσα σε αυτήν. Η ιστορία μάς καλεί να είμαστε και πάλι εδώ, είμαστε και θα είμαστε σε διαρκή επαγρύπνηση».
Οι αγώνες για τα δημοκρατικά δικαιώματα γοητεύουν τη νεολαία του σήμερα;
 
Μια από τις αλλαγές που διακρίνεται στη νεολαία του 1970 με τη σημερινή έχει να κάνει με την πολιτικοποίηση -τότε, η ενασχόληση με τα πολιτικά ζητήματα ήταν πιο έντονα.
 
Υπάρχουν διακριτές αλλαγές; Μπορούν να γοητεύσουν τους σημερινούς νεολαίους οι αγώνες για τα δημοκρατικά δικαιώματα; Ο συγγραφέας Μιχάλης Μαλανδρινός απαντά πως «ίσως έχουν αλλάξει οι όροι και ο τρόπος με τον οποίο οι νέοι σήμερα ασχολούνται και βρίσκονται σε επαφή με κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα».
 
Παραδείγματος χάριν, αναφέρει, «κάποιες ισχυρές φοιτητικές παρατάξεις προηγούμενων δεκαετιών, με σημαντικές και ουσιαστικές διεκδικήσεις, ίσως δεν έχουν αντίστοιχο έρεισμα στα σημερινή πανεπιστήμια. Παρ’ όλα αυτά συλλογικότητες και ομάδες εξακολουθούν αν υπάρχουν, ενημέρωση και πολιτική ευαισθητοποίηση συναντάται ακόμη στις νεότερες ηλικίες – σίγουρα βοηθάει το διαδίκτυο και η πιο άμεση πρόσβαση στην επικαιρότητα και στα γεγονότα»,
 
Επανερχόμενος, τονίζει πως «πάλι σκέφτομαι όπως στην πρώτη ερώτηση. Δηλαδή, το 1970 ίσως η πάλη της νεολαίας ήταν για την έλευση της δημοκρατίας, τώρα είναι για τη διατήρηση και τη βελτίωση. Ίσως σήμερα, έχοντας μία δημοκρατική βάση ως δεδομένη, οι διεκδικήσεις στρέφονται σε άλλα ζητήματα – όπως φυλετικά, περιβαλλοντικά, και άλλα».
 
Τέλος, ο Μίλτος Τόσκας φέρνοντας στην κουβέντα μου τραγούδια του Μίκη Θεοδώρακη, του Μάνου Λοΐζου, του Γιάννη Μαρκόπουλου και πολλών άλλων καλλιτεχνών, υπογραμμίζει πως «εκπέμπουν έναν δυναμισμό σε ρυθμό και στίχο, κάτι ανάλογο δεν μπορούμε να το συναντήσουμε κατά αναλογία σήμερα, καθώς μιλάμε για άλλη εποχή», επισημαίνοντας πως σήμερα «στην εποχή των social media, της τεχνητής νοημοσύνης, της επισφάλειας, του φόβου και της ατομικής ευθύνης νιώθω πως χάνεται αυτή η ανάγκη για επαφή κι άμεση επικοινωνία».
 
«Όλα αυτά τα χρόνια είχαμε προσδοκίες, ελπίδα, ευφορία, όνειρο και στη συνέχεια ακολουθούσαν ματαιώσεις, απογοητεύσεις, μελαγχολία και παραίτηση. Είχαμε τις ανατάσεις των 1974, 1981, 2015, είχαμε όμως κι επώδυνους συμβιβασμούς. Υπάρχει ένα αξιοσημείωτο κι ολοένα εντεινόμενο ρεύμα νέων που φεύγουν από την Ελλάδα για να βιώσουν μία λέξη, «αξιοπρέπεια». Λαμπρά μυαλά. Παράλληλα το μωσαϊκό μας όπως γνωρίζουμε κι ιστορικά γίνεται πολυπολιτισμικό με την ιστορία να επαναλαμβάνεται. Εκείνη την εποχή λοιπόν υπήρχε ένας αναβρασμός, μία καύλα. Ο έρωτας παντρευόταν με τις ιδέες και την ανάγκη για αντίσταση. Φέρνοντας στο μυαλό μου τραγούδια του Μίκη Θεοδώρακη, του Μάνου Λοΐζου, του Γιάννη Μαρκόπουλου και πολλών άλλων καλλιτεχνών εκπέμπουν έναν δυναμισμό σε ρυθμό και στίχο, κάτι ανάλογο δεν μπορούμε να το συναντήσουμε κατά αναλογία σήμερα, καθώς μιλάμε για άλλη εποχή. Μαζί τους κάθε έκφανση του Πολιτισμού, ο Κινηματογράφος κι από κοντά ο Αθλητισμός. Σήμερα λοιπόν στην εποχή των social media, της τεχνητής νοημοσύνης, της επισφάλειας, του φόβου και της ατομικής ευθύνης νιώθω πως χάνεται αυτή η ανάγκη για επαφή κι άμεση επικοινωνία. Εύχομαι όμως να αλλάξει το μοτίβο και νιώθω πως δε θα αργήσει, καθώς η ιστορία κάνει ανέλπιστους κύκλους», καταλήγει.
 
Πάνος Τσίκαλας