Δευτέρα, Νοεμβρίου 16, 2026

Τα συμφέροντα των κυρίαρχων τάξεων για τον έλεγχο και την εκμετάλλευση του πλούτου που παράγουν οι λαοί εμποδίζουν την επίλυση του Μεσανατολικού

 

https://www.avgi.gr/sites/default/files/styles/main/public/2026-11/ditiki-oxthi.jpg?h=790be497&itok=NqasW_DHΦανατικοί Εβραίοι  και στρατιώτες στην κατεχόμενη Δυτική όχθη.


Η επικαιροποιημένη μορφή της αποικιοκρατίας



Η ειρήνη, η ελευθερία και η αδελφοσύνη στη Μέση Ανατολή προϋποθέτουν τη συνεργασία των λαών και την υπέρβαση των εθνικών και θρησκευτικών διαιρέσεων

Η ίδρυση του κράτους του Ισραήλ το 1948 στα εδάφη της Παλαιστίνης, που βρίσκονταν υπό βρετανική εντολή, αποτέλεσε σημείο καμπής για τη Μέση Ανατολή. Η επέκταση του ισραηλινού κράτους σε παλαιστινιακά εδάφη και η εδραίωσή του δεν θα ήταν δυνατές χωρίς την υποστήριξη του δυτικού ιμπεριαλισμού. Από την ίδρυσή του, το Ισραήλ λειτουργεί ως προκεχωρημένο φυλάκιο και πολιορκητικός κριός των δυτικών συμφερόντων στην περιοχή, με καθοριστική στρατιωτική, επιστημονική και τεχνική υποστήριξη από τις ΗΠΑ. Η ασφάλειά του αντιμετωπίζεται ως βασικός όρος διατήρησης της δυτικής ηγεμονίας.

Η Παλαιστίνη και ο Λίβανος αποτελούν τις κυριότερες ζώνες παρέμβασης, με συνέπειες για τη Συρία, την Ιορδανία και την Αίγυπτο. Η Παλαιστίνη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αποικιοκρατίας και γενοκτονίας, ενώ ο Λίβανος παρουσιάζει στοιχεία ενός σύγχρονου καθεστώτος εξάρτησης, όπου η πολιτική και στρατιωτική αυτονομία περιορίζεται δραστικά.

Η Ιρανική Επανάσταση του 1979 και, αργότερα, η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης ανέτρεψαν τις διεθνείς ισορροπίες. Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, ο δυτικός ιμπεριαλισμός επιδίωξε να ενσωματώσει πλήρως τις χώρες που διατηρούσαν σχετική ανεξαρτησία. Οι ανατροπές των καθεστώτων του Σαντάμ Χουσεΐν στο Ιράκ και του Μουαμάρ Καντάφι στη Λιβύη, καθώς και η πτώση του Άσαντ στη Συρία, εντάσσονται, σύμφωνα με αυτή την ανάλυση, σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό εδραίωσης της δυτικής κυριαρχίας.

Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη στρατηγική διαδραματίζει ο έλεγχος των ενεργειακών πόρων. Η Δυτική Ασία διαθέτει τεράστια αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, γεγονός που την καθιστά κρίσιμη για το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα. Οι πόλεμοι και οι πολιτικές παρεμβάσεις αποσκοπούν, επομένως, όχι μόνο στην ανατροπή ανεξάρτητων κυβερνήσεων, αλλά και στον έλεγχο του πλούτου και των πολιτικών επιλογών των λαών.

Η νέα αποικιοκρατία εκδηλώνεται χαρακτηριστικά στον Λίβανο και στο Ιράκ. Στον Λίβανο, οι εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες και η εξωτερική εξάρτηση περιορίζουν την αυτονομία της χώρας, ενώ ο στρατός αδυνατεί να υπερασπιστεί αποτελεσματικά την επικράτειά της απέναντι στις ισραηλινές επιθέσεις. Παράλληλα, επιχειρείται να στραφεί εναντίον δυνάμεων όπως η Χεζμπολάχ, οι οποίες αντιστέκονται στο Ισραήλ.

Στο Ιράκ, η ανατροπή του Σαντάμ, παρά τον προηγούμενο ρόλο του στον πόλεμο εναντίον του Ιράν, οδήγησε σε ένα κράτος κατακερματισμένο και εξαρτημένο από τις ΗΠΑ. Η δικτατορία του είχε καταπιέσει Κούρδους και Σιίτες, όπως αποδεικνύουν οι σφαγές της Χαλάμπτζα και η επιχείρηση Ανφάλ. Ωστόσο, οι πραγματικές αντιφάσεις της ιρακινής κοινωνίας αξιοποιήθηκαν για τη δημιουργία ενός πολιτικού συστήματος που βασίζεται στην κατανομή των αξιωμάτων μεταξύ Κούρδων, Σιιτών και Σουνιτών, χωρίς ουσιαστική ανεξαρτησία από τις αμερικανικές επιδιώξεις.

Ο θρησκευτικός και εθνικός κατακερματισμός αποδυνάμωσε τη δυνατότητα συγκρότησης μιας ενιαίας πολιτικής δύναμης. Η ανάπτυξη οργανώσεων πολιτικού ισλαμισμού, μεταξύ των οποίων το Ισλαμικό Κράτος (ISIS), και οι εύθραυστες κυβερνητικές συμμαχίες ενίσχυσαν αυτή την κατάσταση. Επιπλέον, η οικονομία του Ιράκ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ΗΠΑ, ενώ τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου υπόκεινται σε αμερικανικό έλεγχο. Η εκμετάλλευση των φυσικών πόρων από διεθνή μονοπώλια και οι σκληρές συνθήκες εργασίας επιβαρύνουν τον πληθυσμό.

Παρόμοιες εξαρτήσεις, συγκρούσεις και παρεμβάσεις χαρακτηρίζουν ευρύτερα την περιοχή. Οι ΗΠΑ εμφανίζονται ως ουδέτερος διαμεσολαβητής, ενώ, στην πραγματικότητα, συμβάλλουν στη διαμόρφωση των αντιπαραθέσεων που αποδυναμώνουν τους λαούς και τις χώρες τους.

Απέναντι σε αυτή την πολιτική αναπτύχθηκε ένα μέτωπο αντίστασης με επίκεντρο το Ιράν και τη συμμετοχή της Συρίας του Άσαντ, της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, της Ανσάρ Αλλάχ στην Υεμένη και των δυνάμεων Χασντ Αλ Σαάμπι στο Ιράκ. Η πτώση του Άσαντ αποτέλεσε σημαντικό πλήγμα, ενώ οι οικονομικές, πολιτικές και στρατιωτικές πιέσεις κατά του Ιράν συνεχίζονται. Παράλληλα, οι δυνάμεις αντίστασης δεν κατάφεραν να επιλύσουν τις βαθιές κοινωνικές και πολιτικές αντιθέσεις μεταξύ των λαών της περιοχής.

Η Υεμένη έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία. Η εξουσία της Σαναά, υπό την ηγεσία της Ανσάρ Αλλάχ, αντιστέκεται στις επιθέσεις της Σαουδικής Αραβίας και στις πιέσεις των συμμάχων της, που συνδέονται με την ευρύτερη σύγκρουση γύρω από το Ιράν και την Παλαιστίνη. Η Τουρκία και το Πακιστάν υποστηρίζοντας τη Σαουδική Αραβία συμβάλλουν στην αποδυνάμωση των δυνάμεων που αντιτίθενται στα ισραηλινά και αμερικανικά σχέδια. Οι εξελίξεις στην Υεμένη ενδέχεται, συνεπώς, να επηρεάσουν καθοριστικά τους συσχετισμούς σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Συνολικά, η αντιπαράθεση παρουσιάζεται ως σύγκρουση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ισραήλ, από τη μία πλευρά, και των περιφερειακών δυνάμεων που αντιστέκονται στη δυτική κυριαρχία, από την άλλη. Ωστόσο, πίσω από τις γεωπολιτικές διαφορές βρίσκονται και τα συμφέροντα των κυρίαρχων τάξεων για τον έλεγχο και την εκμετάλλευση του πλούτου που παράγουν οι λαοί.

Η φαινομενικά πανίσχυρη δυτική ηγεμονία αντιμετωπίζει εμπόδια, ενώ η άνοδος της Κίνας και η αδυναμία υποταγής της Ρωσίας κλονίζουν τους διεθνείς συσχετισμούς. Η αντίσταση των λαών μπορεί να περιορίσει την επιθετικότητα του ιμπεριαλισμού και να δημιουργήσει περιθώρια για ευρύτερους κοινωνικούς αγώνες.

Η ειρήνη, η ελευθερία και η αδελφοσύνη στη Μέση Ανατολή προϋποθέτουν τη συνεργασία των λαών και την υπέρβαση των εθνικών και θρησκευτικών διαιρέσεων. Η συνολική απελευθέρωσή τους απαιτεί αντίσταση στον δυτικό ιμπεριαλισμό και στους τοπικούς συμμάχους του, αλλά και τη συγκρότηση μιας ισχυρής συμμαχίας πολιτικών δυνάμεων που θα στηρίζεται στην ισότητα των εθνικών και θρησκευτικών ταυτοτήτων, στην αλληλεγγύη των λαών και στον κεντρικό ρόλο της εργατικής τάξης.

*O Kamil Yildiz είναι συγγραφέας, αρθρογράφος στο  Komün Dergi 

Απόδοση στα ελληνικά: Αρετή Καλεσάκη

Δεν υπάρχουν σχόλια: