Τετάρτη, Νοεμβρίου 11, 2026

ΘΛΙΒΕΡΕΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ /Τι συνέβη στην Αφροδίτη Μάνου;

 


Τι συνέβη στην Αφροδίτη Μάνου;
 
Είναι αρκετά επώδυνο να παρακολουθεί κανείς την Αφροδίτη Μάνου στα social. Όλο το ρεπερτόριο της alt right ξεδιπλώνεται στο προφίλ της. Ισλαμοφοβία, ρωσοφιλία, εθνικισμός, συνωμοσιολογία.
Βάζω ένα δείγμα γραφής χωρίς να επεκταθώ περαιτέρω:
 
"Έχω την άποψη ότι η Χρυσή Αυγή και ειδικά ο Κασιδιάρης, πριμοδοτήθηκαν και ενισχύθηκαν από τον πρέσβη των ΗΠΑ Πάγιατ όπως και ο ΣΥΡΙΖΑ την εποχή των "αγανακτισμένων", για να πέσει η τότε κυβέρνηση, να 'ρθεί ο Τσίπρας και να δώσει τη Μακεδονία, ώστε να μπουν τα Σκόπια στο ΝΑΤΟ και να απομακρυνθεί οριστικά από τη Ρωσία ΚΑΙ ΑΥΤΟ το κομμάτι της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Τα ίδια έκανε και στην Ουκρανία την ίδια εποχή, με το τάγμα Αζόφ και τον Ουκρανό Τσίπρα, τον Ζελένσκι, για τους ίδιους λόγους" (ανάρτηση την 30/10).
 
 
Βιώνουμε την αλλαγή άποψης των αγαπημένων μας καλλιτεχνών σαν μια βαριά μορφή προδοσίας. Ίσως επειδή θεωρούμε την τέχνη πιο σοφή από την πολιτική. Θα έπρεπε βέβαια να έχουμε συνηθίσει. Η Αφροδίτη Μάνου δεν είναι ούτε η πρώτη ούτε βέβαια και η τελευταία. Οι άνθρωποι αλλάζουν απόψεις, συνήθως δε με την πάροδο του χρόνου συντηρητικοποιούνται, αυτός είναι ο κανόνας.
Μου άρεσε ωστόσο πολύ στο παρελθόν η Αφροδίτη Μάνου. Όχι τόσο για τα αντάρτικα που τραγουδούσε, αν και μου άρεσαν βέβαια κι αυτά. Κυρίως όμως η "Νυχτερινή Εκπομπή" και το "Σαν Αφροδίτη", δηλαδή οι δίσκοι της στην δεκαετία του 80, μου σύστησαν μια δημιουργό, που ήταν ήδη γνωστή σαν τραγουδίστρια, που έγραφε και τραγουδούσε η ίδια τα τραγούδια της. Αυτό τότε ήταν ασυνήθιστο, υπήρχε μόνο η Αρλέτα, η Πλάτωνος, η Βενετσάνου, η Τανάγρη και λίγες ακόμα.
Αλλά και γιατί η Μάνου μιλούσε στα τραγούδια της σαν μια γυναίκα χειραφετημένη, αυτόνομη - προσωπικά αλλά και καλλιτεχνικά - που απευθυνόταν σε άλλες γυναίκες με έναν τρόπο που τις καλούσε σε πράξεις απελευθέρωσης. Φλερτ, ελευθερία στις σχέσεις, απενοχοποίηση της ζήλιας και της εκδίκησης και άλλα πολλά.
Τέλος - αυτό είναι κάπως άσχετο με αυτά που λέω - η Μάνου έβγαλε τότε και έναν καταπληκτικό δίσκο με τραγούδια του πολύ υποτιμημένου συνθέτη Σπήλιου Μεντή, που αξίζει να αναζητήσετε.
Πως συνέβη λοιπόν αυτή η αλλαγή; Επειδή μ'αρέσει να κάνω υποθέσεις σε αυτά τα ζητήματα, ιδίως όταν έχουν και πολιτικές προεκτάσεις, θα ήθελα να διατυπώσω την δική μου υπόθεση.
Το 1994 κυκλοφορεί ο τρίτος προσωπικός δίσκος της Μάνου με τίτλο "που πας καραβάκι με τέτοιον καιρό;"
Από τους δύο πρώτους προσωπικούς δίσκους της, έχει μεσολαβήσει το παγκόσμιο 1989, η πτώση των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού. Η Ελλάδα δέχεται το πρώτο κύμα μεταναστών από τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, ιδίως την Αλβανία. Αλλά έχει μεσολαβήσει και το 1992, η έξαρση του Μακεδονικού.
Στο δίσκο της αυτό αποτυπώνονται όλες αυτές οι πολύ σημαντικές αλλαγές που έχουν συντελεστεί και διαφαίνεται και η στροφή της ίδιας της καλλιτέχνιδας.
Τα πρώτο τραγούδι του δίσκου λεγόταν "για ποιαν Ελλάδα ρε γαμώτο", ένα τραγούδι που έγραψε η Μάνου για την Βούλα Πατουλίδου. Και το δεύτερο λεγόταν Βαβέλ και αναφερόταν στην Αλβανική μετανάστευση.
Εκείνο τον καιρό, πριν ακούσω τον δίσκο, είχα πάει να ακούσω την Μάνου σε ένα μέρος που λεγόταν ¨Καφεθέατρο" και βρισκόταν στην Κοδριγκτώνος. Όπως είπα, ήμουν φαν.
Σε ένα ακροατήριο κατά 90% (τουλάχιστο) γυναικείο άναυδος άκουσα την Μάνου να προλογίζει το τραγούδι "Βαβέλ" με την φράση "γιατί εμείς δεν είμαστε ρατσιστές, αλλά αυτοί είναι Αλβανοί". Και αμέσως μετά άκουσα το κομμάτι που έχει στίχους όπως αυτοί εδώ:
"Τι γυρεύει η Αλβανία
Στην Ομόνοια στη γωνία
Καύκασος και Τραπεζούντα
Στην Αθήνα στην Ραμνούντα
Τουσ ζηλεύω που νομίζουν
Τον παράδεισο πως χτίζουν
Μια τους διώχνεις απο ‘δώ
Μια τους φέρνει ο ξαποδώ"
Και ακολούθως το τραγούδι για την Βούλα Πατουλίδου
"Στη χώρα των ηρώων γεννήθηκα κι εγώ
Αντάρτες και θεοί κληρονομιά μου
Μετρούσα τούς αιώνες με τον ήλιο αρχηγό
Τα θαύματα του κόσμου όλα δικά μου
Μα κύλησαν τα χρόνια σε λάθος ποταμό
Ξεφτίλα, τηλεόραση και πλήξη
Τα πλοία στο λιμάνι σκουριάζουνε καιρό
Κι ένα αεράκι να μη λέει να φυσήξει"
Έφυγα απογοητευμένος και προβληματισμένος. Καταλάβαινα ότι η τραγουδοποιός της γυναικείας χειραφέτησης που ήξερα δεν υπήρχε πια. Άλλα πράγματα πλέον την απασχολούσαν. Προγονολατρεία, ρομαντική νοσταλγία του παρελθόντος αλλά και - καθόλου ασύμβατος με όλα αυτά - ατόφιος ρατσισμός. Κάπως έτσι νομίζω ότι την πάτησε η παλιά αγαπημένη μου τραγουδίστρια. Η μετέπειτα πορεία επιβεβαίωσε αυτή την εκτίμηση. Αλλά νομίζω ότι η αποφασιστική στιγμή της στροφής ήταν αυτή.
Ξέρω ότι γίνομαι αφοριστικός, αλλά ο εθνικισμός και η πατριδολατρεία είναι ο ασφαλέστερος δρόμος για τον ανορθολογισμό και τον συντηρητισμό.
Αυτά σκέφτομαι όταν - κατά τύχη - διαβάζω τι σκέφτεται πλέον η Αφροδίτη Μάνου.
Μένουν βέβαια πάντα τα τραγούδια.
Να ένα από αυτά που το σκέφτομαι κι εγώ όταν - σπάνια πια, με την βενζίνη στο 2,30 - οδηγώ μόνος μου την νύχτα.Αφροδίτη Μάνου - Νυχτερινή Εκπομπή - Official Audio Release

Δεν υπάρχουν σχόλια: