" Το όνομά μου είναι Οσυμανδίας, ο Βασιλεύς των Βασιλέων! Τα έργα μου κοιτάξτε , δυνατοί, κι απελπιστείτε!"...

 

Percy Bysshe Shelley

(1792- 8 Ιουλίου 1822)

Από τους σπουδαιότερους ρομαντικούς ποιητές
και από τους κορυφαίους λυρικούς της Ευρώπης.
Όταν πέθανε,  η γυναίκα του, Μαίρη Σέλεϊ,
η δημιουργός του Φρανγκεστάιν, παρέδωσε τη σορό του
στη φωτιά, αφού πρώτα άνοιξε το σώμα του και πήρε την καρδιά του.
 

Πέρσι Σέλλεϊ - Βικιπαίδεια

Η σκηνή της καύσης της σορού του ποιητή
σε πίνακα του Φουρνιέ.
*****************  

Ozymandias 

ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΣΟΝΕΤΑ ΤΟΥ ΣΕΛΕΪ

ΟΣΥΜΑΝΔΙΑΣ

(Παραφθορά του αρχαιοαιγυπτιακού ονόματος Ούσερ-μαατ-ρε Σέτεφ-εν-ρε, που σημαίνει Η δικαιοσύνη του Ρα είναι δυνατή)

Πασίγνωστο ποίημα του Σέλεϊ για τον διασημότερο  Φαραώ της Αιγύπτου , τον

Ραμσή Β΄

, που βασίλευσε τρεις χιλιάδες, τριακόσια χρόνια περίπου πριν από σήμερα.
Ο

  Διόδωρος Σικελιώτης 

στον πρώτο τόμο της Ιστορικής Βιβλιοθήκης του, αναφέρεται στον Ραμσή Β΄και μας μεταφέρει μιαν αρχαιότερη  της εποχής του πηγή, που αποκαλύπτει την  επιγραφή στη βάση  του  κολοσσιαίου του αγάλματος του Οσυμανδία:

Το ποίημα του Σέλεϊ για τον  Οσυμανδύα είναι γραμμένο στο γόνατο ως προϊόν ενός λογοτεχνικού "διαγωνισμού"  με τον φίλο του , επίσης ποιητή, Οράτιο Σμιθ. Οι δύο φίλοι ενθουσιάστηκαν  από την ανακοίνωση του Βρετανικού Μουσείου , το 1817,  ότι απέκτησε ένα μεγάλο κομμάτι από ένα άγαλμα του Ράμσή Β΄του  13ου αιώνα π.Χ., και υποσχέθηκαν να γράψουν και να δημοσιεύσουν ένα ποίημα βασισμένο σ΄αυτόν τον Φαραώ. Τα δύο ποιήματα δημοσιεύτηκαν  τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 2018 στο περιοδικό The Examiner , με πρώτο το σονέτο του Σέλεϊ  που έμελλε να γίνει αθάνατο.

Διαβάστε αναλυτικά για την ιστορία συγγραφής του Ozymandias - Wikipedia

.

 

Ο πασίγνωστος για την πετυχημένη πολυσχιδή  καλλιτεχνική του δραστηριότητά  Ρίτσαρντ Ατένμπορο απαγγέλλει με τη "ζεστή "  του φωνή τον Οσυμανδύα:

Ο ινδιάνικης καταγωγής,   πολυτάλαντος και πολύταξιδεμένος,  Lance M. Foster απαγγέλλει το ποίημα επίσης πολύ εκφραστικά:

ΟΣΥΜΑΝΔΙΑΣ

Συνάντησα έναν ταξιδευτή από αρχαία χώρα.
Είπε: ' Πελώρια , δίχως κορμό, δυο πόδια από πέτρα
στέκονται μες στην έρημο. Κοντά τους, μέσα στην άμμο,
μισοχωμένο κείτεται , συντετριμμένο , πρόσωπο σκυθρωπό,
 
τα χείλη έχει τραβηχτά, σ' ένα χαμόγελο σαρκαστικό ψυχρής κυριαρχίας,
λένε πως ο γλύπτης του ερμήνευσε σωστά αυτά τα πάθη,
που επιβίωσαν ως τα τώρα σαν στάμπες πάνω σ' ετούτα τ' άψυχα,
το χέρι που τα κορόιδεψε και την καρδιά που τους έδωσε τροφή.

Κι απάνω στο βάθρο τούτες οι λέξεις ξεχωρίζουν χαραγμένες: 

 " Το όνομά μου είναι Οσυμανδίας, ο Βασιλεύς των Βασιλέων!  
Τα έργα μου κοιτάξτε , δυνατοί, κι απελπιστείτε!".

Τίποτε άλλο δεν έχει απομείνει. Ολόγυρα απ' τη φθορά του πελώριου ερείπιου,
 ατέλειωτη, γυμνή η άμμος που απλώνεται ίσια ως τα πέρατα.

[Απόδοση : Gerontakos]

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Η Ιστορία ως πηγή έμπνευσης

ΤΟ ΕΝΕΧΥΡΟΝ

Εις την Μέμφιν , της Αιγύπτου την μητρόπολιν της Μέσης

Πλούσιοι πολλοί κατώκουν, μεγιστάνες τρυφηλοί.

Μεταξύ δε των ολβίων (=ευτυχισμένων) και επιφανών,πολύ

Πρώτος ήτο ο Ραμέσσης (=Ραμσής).

Αλλ΄η Τύχη τα του βίου, ως η Φοίβη τα πελάγη,

Και ανάγει και κατάγει (= ανεβάζει και κατεβάζει).

Ως η αστραπή την πόλιν φήμη αίφνης διατρέχει,

Ο τρισόλβιος Ραμέσσης ότι εν σπουδή πολλή

Τα υπάρχοντα πωλεί,

Τα μεγάλα μέγαρά του με τους εκ Σφιγγών πυλώνας,

Τας ωραίας του επαύλεις, τους πλουσίους φοινικώνας,

Ό,τι εις τον κόσμον έχει.

Τα πωλεί δε διατί;

Δι΄ενέχυρον εν (=ένα) μόνον, εν, αλλ΄εις αυτόν αξίας

Αμυθήτου, εξαισίας,

Το οποίον να λυτρώση άλλως πως αδυνατεί.

Το ενέχυρον οποίον;Αίνιγμα σοφόν προβάλλω.

-Μη κειμήλιον ωραίον; Μη τι άγαλμα θεών;

- Όχι! όχι! υπέρ (=περισσότερο) ταύτα τιμιώτερόν τι άλλο.

-Μη αδάμας ευμεγέθης ως περιστεράς ωόν;

-Όχι! όχι! υπέρ τούτο τιμιώτερόν τι άλλο.

-Μη ο Φοίνιξ, το ωραίον, το αθάνατον πτηνόν,

Ό (= το οποίο) που ευγενώς απλώνει τα ολόχρυσα πτερά,

Και με στέμμα αδαμάντων εις τον ήλιον περά (=περνά)
-Όχι!όχι! υπέρ τούτο άλλο μάλλον (=περισσότερο) ποθεινόν.


Το ενέχυρον το μέγα, ο τιμήεις (=τίμιος) θησαυρός του
Το σκελέθρωμα υπήρχεν, η μομία (=μούμια) του πατρός του!


Και ο ευσεβής Ραμέσσης , αφού έθηκεν εις μνήμα,
Εκ των δανειστών λυτρώσας το καλόν και αύθις  κτήμα,
Τη επαύριον εφάνη ράβδον πτωχικήν κρατών,
Και τον άρτον εις τους δρόμους της Αιγύπτου επαιτών.

Ιωάννης Καρασούτσας (1824-1873)

* Ιωάννης Καρασούτσας - Βικιπαίδεια

********************************