«Τον γνώρισα το 1989 στο μπαράκι που διατηρούσε στα Εξάρχεια. Πίσω από την εικόνα του σκληρού και λιγομίλητου τύπου κρυβόταν ένας άνθρωπος γεμάτος ευαισθησίες»
Τέτοιες μέρες, στις 18 Νοέμβρη 2018, αναχώρησε για το «επέκεινα» ο Γιώργος Σκούρτης. Ένας θεατρικός συγγραφέας που τα έργα του κατά γενική ομολογία αποτελούν τον πιο πιστό καθρέφτη της ελληνικής μεταπολεμικής κοινωνίας. Ενδεικτικά αναφέρω όσα έγραψε ο Κώστας Γεωργουσόπουλος για το εμβληματικό έργο του «Κομμάτια και θρύψαλα»: «Πρόκειται για ένα σπονδυλωτό θεατρικό κείμενο, όπου ο συγγραφέας τολμά να βάλει το δάχτυλο επί τον τύπον των ήλων αλλά και στο είδος των ήλων-καρφιών και συνάμα στο σφυρί του σταυρωτή και στον ίδιο τον σταυρωτή». Για να συμπληρώσει στην κριτική του στα Νέας το 1977: «Αν τα “Κομμάτια και θρύψαλα” περάσουν μέσα στα άλλα χίλια δυο μικρογεγονότα της θεατρικής πιάτσας, αν αντιμετωπιστούν ως υπόθεση του συγγραφέα τους ή του θιάσου που τα παίζει, αν δεν ερεθίσουν, δεν δημιουργήσουν “το πνευματικό θέμα” της χρονιάς, αν δεν προκαλέσουν ζυμώσεις, τότε δεν ξέρω τι είναι εκείνο που μπορεί πια να αφυπνίσει ή να διεγείρει τη νυσταλέα μακαριότητά μας· γιατί μακάριος δεν είναι μόνο ο αδιάφορος, μακάριος είναι και ο αλαζόνας του δόγματος, όποιου δόγματος».
Πολλά τα έργα που μας άφησε ο Σκούρτης. «Οι νταντάδες», «Οι μουσικοί», «Οι εκτελεστές», «Οι ηθοποιοί», «Ο Καραγκιόζης παρά λίγο Βεζύρης», «Απεργία», «Το θρίλερ του έρωτα» και τόσα άλλα, όπως η άπαιχτη θεατρική τριλογία του «Η δίκη του Σωκράτη», «Η κωμωδία του βασιλιά Ιουγούρθα» και η «Υπόθεση Κ.Κ» . Το τελευταίο δεν ανέβηκε ποτέ, ύστερα από μια «διακριτική παρέμβαση» (το λέω όσο πιο κομψά μπορώ) που έκανε το ΚΚΕ στους Κάρολο Κουν, Μάνο Κατράκη και Κώστα Καζάκο. Βλέπετε, το έργο αφορούσε τον θάνατο του δημοσιογράφου και ηγετικού στελέχους του κόμματος Κώστα Καραγιώργη στις ρουμανικές φυλακές.
Για τη συνεισφορά του Σκούρτη στο νεοελληνικό θέατρο θα μπορούσα να γράψω χιλιάδες λέξεις. Μόνο που ο Γιώργος υπήρξε και φίλος μου και θα ήθελα να σας μιλήσω για την ανθρώπινη πλευρά του.
Τον γνώρισα στο 1989 στο μπαράκι που διατηρούσε στα Εξάρχεια. Πίσω από την εικόνα του σκληρού και λιγομίλητου τύπου κρυβόταν ένας άνθρωπος γεμάτος ευαισθησίες. Ένα βράδυ θυμάμαι, περασμένες τέσσερις, ακούσαμε την κλειδωμένη πόρτα να χτυπά δυνατά. «Χτυπάνε» του λέω. «Άστο μωρέ... Η Κατερίνα είναι. Θέλει να πιει» μου απάντησε. Όταν μου είπε ότι ήταν η Γώγου, θύμωσα. «Δηλαδή αν εσύ ήθελες να πιεις, θα γούσταρες να μην σου ανοίγανε;» τον ρώτησα. Με κοίταξε κατάματα, κούνησε το κεφάλι, πέταξε ένα «κ@λόπαιδο...» και πήγε ν’ ανοίξει την πόρτα...
Ακόμα έχω στ’ αυτιά μου τον ήχο από το γέλιο του αναμεμειγμένο με τσιγαρόβηχα κάθε φορά που τον αποκαλούσα «ανεπανάληπτο», εξαιτίας του ομώνυμου τραγουδιού του Τόλη Βοσκόπουλου στο οποίο είχε γράψει τους στίχους. Αλλά και το γενναίο μεθύσι μας ένα βράδυ, παρέα με τον ομότεχνό και κολλητό φίλο του Μπάμπη Τσικληρόπουλο, μετά την περιπέτεια του τελευταίου με την Ασφάλεια. Εκείνη την περίοδο τα λαγωνικά της Ελληνικής Αστυνομίας, στην αγωνία τους να πιάσουν την ηγεσία της 17 Νοέμβρη, το βράδυ της 12ης Σεπτεμβρίου 1990 μπούκαραν στα σπίτια «ύποπτων» γνωστών πολιτών και καλλιτεχνών, όπως η Άννα Φιλίνη, ο Μανώλης Ρασούλης, ο Ανδρέας Μπίστης, ο Θάνος Μικρούτσικος, ο Μπάμπης Τσικληρόπουλος κ.ά. και τους συνέλαβαν. Η κατηγορία που κόλλησαν στον Μπάμπη ήταν πως οι στίχοι του στο τραγούδι «Κι εσύ Ελένη...» που είχε μελοποιήσει ο Μικρούτσικος και ερμήνευε η Χαρούλα Αλέξιου έκρυβαν μηνύματα της 17Ν! (Χρόνια αργότερα, ο Μανώλης Ρασούλης, ειρωνευόμενος το αστυνομικό δαιμόνιο των Αρχών, είχε πει: «Πώς θα μπορούσα να ήμουν ο αρχηγός της 17 Νοέμβρη, όπως πίστευε ο αείμνηστος εισαγγελέας Τσεβάς και η Ασφάλεια, την ώρα που η 17Ν έβγαλε ανακοίνωση υπεράσπισης του τραγουδιστή Νταλάρα;»)
Πιο πάνω σας έλεγα για τη συνεισφορά και τη συμβολή του Σκούρτη στη διαμόρφωση του μεταπολεμικού ελληνικού θεάτρου. Μια εβδομάδα λοιπόν μετά την «αναχώρησή» του, διάβασα σε ένα σημείωμα του Περικλή Κοροβέση στην Εφημερίδα των Συντακτών: «Λίγο πριν πεθάνει, ο Σκούρτης φώναξε τους φίλους και τις φίλες που του είχαν απομείνει για να μας διαβάσει ένα από τα τελευταία θεατρικά του (την περίοδο που ήταν ξεχασμένος έγραψε καμιά εικοσαριά θεατρικά έργα). Μας είπε πως είχε γράψει μια τριλογία (“Από εδώ... εκεί”, “Η συνουσία στην εξουσία” και “Σκοτώνοντας τον θάνατο”) και τηλεφώνησε σε έναν εκδοτικό οίκο». Του είπαν να στείλει πρώτα ένα βιογραφικό σημείωμα...».
Μ’ έπιασαν τα γέλια. Και είμαι σίγουρος ότι έτσι ακριβώς θα αντέδρασε και ο «ανεπανάληπτος» φίλος μου στο αίτημα των υπευθύνων του εκδοτικού οίκου πριν τους κλείσει το τηλέφωνο. Μ’ ένα γέλιο αναμεμειγμένο με τσιγαρόβηχα...
Γιώργος Σκούρτης - Βιογραφία/Σαν Σήμερα
ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΚΟΥΡΤΗΣ:Όλα τα Βιβλία του
_________________________________________«Οι νταντάδες» ήταν το έργο με το οποίο ο Γ. Σκούρτης πρωτοεμφανίστηκε, νεαρός το 1970, στο Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν. Το έργο είχε σκηνοθετήσει τότε ο Γιώργος Λαζάνης.
«Έργο που στην αντίληψη του κοινού λειτούργησε ως συγκαλυμμένη, λόγω της λογοκρισίας, αλληγορία κατά του καθεστώτος της χούντας. Σήμερα, σαράντα χρόνια μετά, αυτό το σημαντικότατο έργο του Σκούρτη, παραμένει και θα παραμένει μια – εν είδει «θεάτρου του παραλόγου» – μια διαχρονική και επίκαιρη υπαινικτική αλληγορία ενάντια σε κάθε καθεστώς που καταπιέζει, εκμεταλλεύεται τις βιοποριστικές ανάγκες και τα όνειρα των ανίσχυρων ανθρώπων, διαφθείρει και εξαγοράζει συνειδήσεις, τις αναγκάζει να το προσκυνούν, παίρνει στην υπηρεσία του ακόμα και «φτωχοδιάβολους», για να επιβάλλει και να διατηρήσει τη «θανατίλα» της εξουσίας του, γεννά και χρηματίζει την προδοσία, με τη μέθοδο του «διαίρει και βασίλευε» συντρίβει ακόμα και ισχυρούς ανθρώπινους δεσμούς και εξοντώνει ανθρώπινες ζωές», σημειώνει το 2011 σε κριτική της στο Ριζοσπάστη η «Θυμέλη» (Αριστούλα Ελληνούδη).
Το έργο παρουσιάστηκε το 1982 από την τηλεοπτική εκπομπή «Το θέατρο της Δευτέρας», με τους Θύμιο Καρακατσάνη, Κώστα Μεσσάρη και Γιώργο Κοτανίδη. Θεατρική σκηνοθεσία: Γιώργος Σκούρτης. Τηλεοπτική σκηνοθεσία: Στέλιος Ράλλης. Μουσική επιμέλεια: Ανακρέων Παπαγεωργίου. Σκηνικά – κοστούμια: Γιάννης Λέκκος.
«Ο Σκούρτης με μεγάλη μαστοριά έπλασε τρία πρόσωπα, με κοινότατα ονόματα – πλην σαφέστατα σύμβολα (που όπως ο ίδιος λέει, θυμίζουν τον Καραγκιόζη, τον Χατζηαβάτη και τον Βεζίρη). Δυο φτωχοδιάβολοι, φίλοι από παιδιά, ο Πέτρος (πιο ατίθασο μυαλό, ολίγον Καραγκιόζης) και ο Παύλος (ανάλογο του Χατζηαβάτη), κουρελήδες, άφραγκοι, πεινασμένοι κι άστεγοι, πρώην τρόφιμοι φυλακής για παραβατικότητα, πέφτουν στο δόκανο ενός αγνώστου, του Σταύρου (Βεζίρης) τους δίνει «στέγη» και «δουλειά» στο «σπίτι» του. Τους προσλαμβάνει ως «νταντάδες» της «συμβίας» του. Κι εκείνοι, ανυποψίαστοι, δέχονται. Μέχρι που διαπιστώνουν ότι τρώνε, πίνουν, πληρώνονται καλά, για να «λιβανίζουν» – κλεισμένοι σε μια αλλιώτικη «φυλακή» από την οποία δεν μπορούν να βγουν – μια αποτρόπαια «μούμια». Την πτωματώδη εξουσία. Ο Πέτρος, μην αντέχοντας αυτή τη «φυλακή» καταφέρνει να διαφύγει, ενώ ο Παύλος, για το χρήμα, αυτοταπεινώνεται, προδίδει το φίλο του και συνεχίζει να σέρνεται στα πόδια της εξουσίας»…
Πηγή: katiousa.gr
***************************
Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΣΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ
Έτος: 1979
Πρεμιέρα: Οκτώβριος 1979
Διάρκεια: 110'
Είδος: Κωμωδία
Σκηνοθεσία: Νίκος Ζαπατίνας
Συγγραφέας: Γιώργος Σκούρτης
Σενάριο: Γιώργος Σκούρτης
Φωτογραφία: Λευτέρης Παυλόπουλος
Παραγωγός: Νίκος Ζαπατίνας , Ανδρέας Ζαπατίνας
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου