Δευτέρα, Νοεμβρίου 26, 2007

Γιάννης Κιουρτζάκης :«Δεν διαλέγουμε τα έργα μας - μας διαλέγουν»

Γιάννης Κιουρτσάκης


ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Γιάννης Κιουρτσάκης

«Δεν διαλέγουμε τα έργα μας - μας διαλέγουν»

Με το μυθιστόρημα «Το βιβλίο του έργου και του χρόνου» (εκδ. «Κέδρος») ο Γιάννης Κιουρτσάκης κλείνει την τριλογία που ξεκίνησε το 1995 με το μυθιστόρημα «Σαν μυθιστόρημα» (εκδ. «Κέδρος») και συνεχίστηκε το 2000 με το μυθιστόρημα «Εμείς οι Αλλοι» (εκδ. «Κέδρος»). Σ' αυτό ο συγγραφέας εμφανίζεται ως ήρωας του εαυτού του παρακολουθώντας την περιπέτεια της συγγραφής του μυθιστορήματος. Αυτή η ίδια η περιπέτεια της συγγραφής αποτελεί και τη μυθοπλασία του μυθιστορήματος, η οποία παίρνει τη μορφή ημερολογιακών σημειώσεων. Στο επίκεντρο, όπως και στα προηγούμενα μυθιστορήματα του συγγραφέα, το εγώ που εμπεριέχει και το εσύ, το ίδιο που είναι και άλλο. Και βεβαίως ο εσωτερικός, οντολογικός χρόνος της γραφής. Ενα «ιδιόρρυθμο» μυθιστόρημα, σύμφωνα με τον ίδιο τον συγγραφέα, ιδιαίτερα ενδιαφέρον.

Κύριε Κιουρτσάκη, ως προς τι διαφοροποιείται το τρίτο σας μυθιστόρημα «Το βιβλίο του έργου και του χρόνου», το οποίο κλείνει την τριλογία σας, από τα δύο προηγούμενα μυθιστορήματά σας, «Σαν μυθιστόρημα» και «Εμείς οι Αλλοι», ως προς τι τα συνεχίζει και ως προς τι τα ολοκληρώνει;

-Το «Σαν Μυθιστόρημα» ήταν η ιστορία του Χάρη, του πρόωρα χαμένου αδελφού μου και, αχώριστα, η ιστορία μιας αθηναϊκής οικογένειας στα μέσα του 20ού αιώνα, που εξερευνούσε, μεταξύ άλλων, την αντιφατική σχέση της Ελλάδας με την Ευρώπη: μια αναζήτηση αυτογνωσίας με κεντρικό θέμα την αδυναμία του νόστου. Αυτή η αναζήτηση συνεχίστηκε με το «Εμείς οι Αλλοι»: ένα μυθιστόρημα μαθητείας που εμβαθύνει στο ίδιο θέμα, με έμφαση στις συλλογικές ταυτότητες και στην περίοδο 1960-1985, και που αφηγείται τη μακρά πορεία που διανύει ένας άνθρωπος ώσπου να γίνει συγγραφέας. Οσο για το «Βιβλίο του έργου και του χρόνου», αναστοχάζεται τα προηγούμενα, τα σχολιάζει, τα ανασυνθέτει, αλλά και τα υπερβαίνει, αφού, από τη μια, είναι η φαινομενικά ημερολογιακή, αλλά ουσιαστικά μυθιστορηματική, εξιστόρηση της δημιουργίας της τριλογίας, και από την άλλη, καταπιάνεται με το καυτό παρόν μας και ανοίγεται στο μέλλον. Ετσι, το τρίτο βιβλίο -που μπορεί να διαβαστεί αυτοτελώς- φωτίζει τα δύο πρώτα και συνάμα τα ολοκληρώνει.

Οταν ξεκινούσατε το πρώτο σας μυθιστόρημα είχατε κατά νου το σχέδιο μιας τριλογίας που θα σας οδηγούσε έως εδώ; Αν όχι, πώς και κάτω από ποια κελεύσματα, ψυχικά ή της γραφής ή και τα δύο, προέκυπτε το ένα μέσα από το άλλο;

-Οχι, στο ξεκίνημα βάδιζα στην ομίχλη χωρίς να ξέρω πού θα με οδηγούσε αυτή η περιπέτεια. Ομως, η νέκυια που ήταν κατά βάθος το «Σαν Μυθιστόρημα» φώτισε τον σκοτεινό μου δρόμο και με οδήγησε, θα έλεγα ψυχαναγκαστικά, στα επόμενα βιβλία. Τα «κελεύσματα» ήταν αδιαίρετα ψυχικά και συγγραφικά, καθώς η μαθητεία της γραφής στάθηκε για μένα μια μαθητεία ζωής: μια δοκιμασία που δεν ήταν μόνο «τεχνική», αλλά μεταμόρφωσε την ίδια μου την ύπαρξη.

Γιατί θελήσατε να «μυθιστορηματοποιήσετε» τη διαδικασία της γραφής ενός μυθιστορήματος; Θέλατε να τη δείτε απ' έξω, όπως βλέπουμε ένα ντοκιμαντέρ, ή μήπως θέλατε να «δείτε» τον εαυτό σας στον διπλό ρόλο, αυτού που γράφει το μυθιστόρημα (του ίδιου) και αυτού (του Αλλου) που παρακολουθεί αυτόν που το γράφει;

-Η μυθιστορηματοποίηση αναδύθηκε αυθόρμητα. Ξανακοιτάζοντας το ημερολόγιο εργασίας που κρατούσα από το 1986 ώς το 2006 -τόσο μου πήρε αυτό το βιβλίο που γραφόταν και ξαναγραφόταν πραγματικά όλα αυτά τα χρόνια- ένιωσα ότι το τυχαίο χνάρι του ημερολογίου έκρυβε μια μυθιστορηματική περιπέτεια που ζητούσε να έρθει στο φως: την υπαρξιακή περιπέτεια της δημιουργίας αυτού του έργου, αλλά και της δημιουργίας γενικά. Ναι, στο βιβλίο επιχειρώ να δω τον εαυτό μου συγχρόνως από μέσα και απ' έξω. Ομως αυτό συνέβαινε ήδη και στα δύο προηγούμενα. Το καινούριο εδώ είναι η ανάδειξη του ίδιου του έργου, δηλαδή της δημιουργίας, σε μυθιστορηματικό «πρόσωπο». Κάτι που αρχικά με ξένισε κι εμένα, αλλά δικαιώνεται αν σκεφτούμε ότι το χάρισμα του δημιουργείν είναι ο ατίμητος πυρήνας κάθε ανθρώπινου προσώπου: «ο άνθρωπος μέσα στον άνθρωπο», για να θυμηθώ έναν λόγο του Ντοστογιέσφκι.

Κύριε Κιουρτσάκη, και στα τρία σας μυθιστορήματα σας κυνηγά η έγνοια πώς το εγώ μπορεί να γίνει εσύ, πώς το ίδιο μπορεί να γίνει άλλο. Πιστεύετε ότι οι τρόποι που επιλέγετε να διαχειρισθείτε το αφηγηματικό σας υλικό απορρέουν από αυτήν την αγωνία -τείνουν θα έλεγα να μετατραπούν σε αφηγηματική αγωνία- και ότι χωρίς αυτούς δεν θα μπορούσατε να εκφράσετε αυτό το συναίσθημα;

-Επιτρέψτε μου να πω, μιλώντας γενικότερα, ότι δεν διαλέγουμε τα έργα μας - «μας διαλέγουν»: γράφουμε όχι τα βιβλία που μας αρέσουν, αλλά εκείνα που φέρνουν στην επιφάνεια τον πιο βαθύ μας εαυτό. Ετσι και σ' αυτή την τριλογία: ξεκίνησα, ενάντια στις προσωπικές μου αντιστάσεις, από το «μισητό εγώ», για να φτάσω στο «εσύ», που δεν ήταν, στην αρχή, παρά εκείνο κάποιων στοχασμών εις εαυτόν - ή άλλη όψη του «εγώ». Καθ' οδόν, όμως, συνειδητοποίησα ότι το «εσύ» ήταν ασύγκριτα ευρύτερο, ήταν αληθινά ο άλλος (ο αδελφός, ο πατέρας, οι πρόγονοι, οι δάσκαλοι, οι φίλοι, ο αναγνώστης) και ότι αυτό το άνοιγμα στην ετερότητα δεν ήταν παρά μια πραγμάτωση του «ίδιου και του Αλλου» πρωταρχικού θέματος της τριλογίας. Αυτό το θέμα ερχόταν και ξαναρχόταν να με «βρει», καθορίζοντας τη μορφή και τους αφηγηματικούς τρόπους ολόκληρου του έργου, που μπορεί να διαβαστεί σαν μια ατελεύτητη σειρά μουσικών παραλλαγών. Φυσικά, από εκεί και πέρα, δούλεψα όλο και πιο συνειδητά για να δώσω στη διαίσθησή μου τη μορφή που απαιτούσε.

Τιτλοφορείτε το μυθιστόρημά σας «Το βιβλίο του έργου και του χρόνου». Σε ποιον χρόνο αναφέρεσθε, δεδομένου ότι ένα βιβλίο εμπεριέχει και τον χρόνο κατά τη διάρκεια του οποίου γράφεται και τον χρόνο του έργου το οποίο αφηγείται;

-Ο χρόνος είναι πρώτα εκείνος της πραγματικής ζωής όπου γράφεται το έργο - αυτόν αναπαριστά η ημερολογιακή γραφή: οι μέρες που φεύγουν και ο κόσμος που αλλάζει και μας αλλάζει. Αλλά υπάρχει και ο εσωτερικός, οντολογικός χρόνος του έργου που συνοψίζεται σε μία μοναδική, «αιώνια» στιγμή. Στην προκειμένη περίπτωση, είναι η στιγμή όπου ο αφηγητής, περπατώντας ένα πρωί στην εξοχή, συλλαμβάνει ακαριαία το έργο, καθώς ακούει μέσα του τη φράση «Εγώ είμαι ο Χάρης», ο νεκρός μου αδελφός, με τον οποίο σμίγει, πέρα από τον χρόνο, σ' ένα διπλό και ενιαίο σώμα: το μυθικό «Δίκωλον». Αυτή τη στιγμή θα αγωνίζεται εφεξής να ξαναζωντανέψει, πάντα ατελώς. Να γιατί τούτη η σκηνή επανέρχεται και στα τρία βιβλία.

Ο Χάρης, ο αδελφός σας που αυτοκτόνησε, είναι συνεχώς παρών στην τριλογία σας. Εχω όμως την εντύπωση ότι, στο τρίτο σας μυθιστόρημα, το αφηγηματικό σας εγώ τον οικειοποιείται εντελώς καταργώντας τον τέλος. Το ίδιο και το Αλλο γίνονται Ενα. Ποια είναι η άποψή σας;

-Θα διαφωνήσω. Ο νεκρός αδελφός είναι, εν τη απουσία του, παρών έως το τέλος, μέσα στο πρόσωπο του αφηγητή, σάρκα από τη σάρκα του. Αλλά αυτό δεν σημαίνει «ούτε ότι το αφηγηματικό εγώ τον οικειοποιείται και τον καταργεί, ούτε ότι το Ιδιο και το Αλλο γίνονται ένα. Ο άλλος μένει άλλος, έστω κι αν κάποτε το «εγώ» ταυτίζεται στιγμιαία μ' εκείνον, έστω κι αν αισθάνεται πως μόνο στο δικό του πρόσωπο μπορεί να βρει την αληθινή πατρίδα του - τον εαυτό του. Αλλά αυτός ο νόστος δεν ολοκληρώνεται ποτέ. Από την άλλη μεριά, ωστόσο, μόνον αυτό το εναρκτήριο «Εγώ είμαι ο Χάρης» χάρισε στην τριλογία τη μορφή της. Γιατί, αν δεν είχα νιώσει τόσο βαθιά τον άλλον μέσα στον εαυτό μου, δεν θα είχα φτάσει στο «Εμείς οι Αλλοι» - στο μάθημα ότι και μέσα σε κάθε «εμείς» φωλιάζουν πάντα κάποιοι άλλοι. Και προπαντός, δεν θα είχα φτάσει στο Βιβλίο του έργου και του χρόνου, όπου ο αναγνώστης, ο άγνωστος αναγνώστης, γίνεται κι εκείνος ένας «αδελφός». Σάμπως το παλιό «Δίκωλον» -το μεταφορικό σώμα όπου ο νεκρός συναντά τον ζωντανό- να δίνει τη θέση του σ' ένα νέο, όπου ο απερχόμενος συγγραφέας συναντά τον επερχόμενο αναγνώστη. Ιδού το μυστήριο του χρόνου: ο κόσμος των νεκρών που εμπεριέχει τον κόσμο των αγέννητων, το παρελθόν όπου ενυπάρχει το μέλλον.

Στην παρουσίαση του βιβλίου σας είπατε ότι είναι και πολιτικό. Με ποια έννοια;

-Σίγουρα όχι με την έννοια της στράτευσης σε οποιαδήποτε πολιτική ιδεολογία. Αλλά με την έννοια της μέθεξης στα πάθη αυτού του κόσμου και της στοχαστικής του κριτικής, που είναι πρώτα μια αυτοκριτική, όπως αυτή που θα κάναμε, πιστεύω όλοι, αν παρατηρούσαμε πιο προσεχτικά τον εαυτό μας, στην καθημερινή ζωή του, είτε αφήνουμε τον τόπο μας να καεί είτε οδηγούμε τα αυτοκίνητά μας είτε μιλάμε στο κινητό μας είτε υποκύπτουμε ως καλλιτέχνες στον εκχυδαϊσμό της τέχνης που κατά τ' άλλα καταγγέλλουμε, είτε επιλέγουμε ως πολίτες όσους μας κυβερνούν... Εδώ ο συγγραφέας καλεί τον αναγνώστη να αναλογιστεί και να μοιραστεί μαζί του τη μοίρα του κόσμου: του κοινού μας κόσμου.

Εχετε χαρακτηρίσει το καινούριο σας μυθιστόρημα «ιδιόρρυθμο». Τι εννοείτε;

-Πρώτον, ότι, όπως και στα προηγούμενα βιβλία, δεν υπάρχουν σ' αυτό επινοημένη ιστορία και επινοημένα πρόσωπα. Αλλά κυρίως ότι εδώ ο «ήρωας» είναι -το είπα- η δημιουργία, έστω και αν αποκαλύπτει το κρυφό πρόσωπο του δημιουργού. Από αυτή την άποψη, το βιβλίο είναι και ένα δοκίμιο για τη δουλειά του καλλιτέχνη. Αν προτιμώ να το χαρακτηρίσω μυθιστόρημα, είναι γιατί εδώ το βάρος πέφτει όχι τόσο στις ιδέες, αλλά στο έργο και στον άνθρωπο που τις ενσαρκώνουν. Κάτι ακόμα, που προσπαθώ να πω όλην αυτή την ώρα που συνομιλούμε και που συνειδητοποιώ όλο και πιο καθαρά μέρα με τη μέρα: το τελικό μου πρόσωπο είναι ο αναγνώστης. Και η μορφή του βιβλίου δεν είναι τίποτε άλλο παρά η αποκρυστάλλωση της σχέσης που δημιουργεί μ' εκείνον ο συγγραφέας. Αυτή η σχέση είναι η βαθύτερη ουσία του.

Μπορείτε να δώσετε στον αναγνώστη έναν οδηγό ανάγνωσης του μυθιστορήματός σας;

-Θα του έλεγα να ανοιχτεί θαρρετά στο πέλαγος της ανάγνωσης, από την αρχή ίσαμε το τέλος. Κι αν κουραστεί κάποια στιγμή, να κλείσει το βιβλίο και να το ξανανοίξει μιαν άλλη μέρα, σε οποιαδήποτε σελίδα, διαβάζοντας στα πεταχτά αυτήν ή εκείνη την παράγραφο. Εκεί θα βρει, ελπίζω, ένα λιμανάκι για να ξαποστάσει, αλλά και για να αισθανθεί και να σκεφτεί κάμποσα πράγματα για τη ζωή του. Κι έπειτα, αν έχει το κουράγιο, να ξαναρχίσει το ταξίδι που θα του φανερώσει ίσως την αισθητική και πνευματική ενότητα της συνολικής διαδρομής - της δικής μου και της δικής του. Τέλος, θα του έλεγα (κι ας ξέρω πως θα φανώ δονκιχωτικός και επηρμένος, σ' αυτή την εποχή της λήθης, του γενικευμένου ζάπινγκ και των προϊόντων της μιας χρήσης), να ξαναπιάσει το βιβλίο ύστερα από μήνες ή ύστερα από χρόνια: τότε δεν αποκλείεται να ανακαλύψει καινούριες όψεις του, όπως ανακαλύπτω σήμερα εγώ, ως ένας ακόμα αναγνώστης - όχι ο επαρκέστερος.


ΕΛΕΝΑ ΧΟΥΖΟΥΡΗ
ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ - 23/11/2007

*******
Αυτοβιογραφία ή αυτομυθοπλασία;

Ολγα Σελλά

Ενας συγγραφέας ομολόγησε, χθες το μεσημέρι, ότι αισθάνεται «εργολάβος», αφού παραδίδει στο κοινό ένα δημόσιο έργο. Ο Γιάννης Κιουρτσάκης παρουσίασε το τρίτο και τελευταίο μέρος της τριλογίας με την οποία έχει καταπιαστεί τα τελευταία είκοσι χρόνια. Τίτλος του τρίτου βιβλίου, «Το βιβλίο του έργου και του χρόνου» (εκδ. Κέδρος). Κι αν το πρώτο μέρος της τριλογίας («Σαν μυθιστόρημα», 1995) ήταν η ιστορία του αδελφού και το δεύτερο («Εμείς οι άλλοι», 2000) η ιστορία του αφηγητή, το τρίτο είναι η ιστορία του έργου. Και μάλιστα με τη μορφή ημερολογίου. «Υπάκουσα στο ρυθμό του ημερολογίου, που είναι ο χρόνος που σε αλλάζει». Και όπως συμπλήρωσε ο κριτικός λογοτεχνίας και στενός φίλος του Γιάννη Κιουρτσάκη, Λάκης Προγκίδης, «δεν είναι ημερολόγιο του έργου, είναι έργο του ημερολογίου. Πρόκειται για μοναδική λογοτεχνική μορφή». Ενας άλλος Λάκης, φίλος του συγγραφέα, ήταν παρών στη χθεσινή παρουσίαση: ο σκηνοθέτης Λάκης Παπαστάθης, που έζησε τον φίλο «ενώ είχε μέσα του τα βιβλία του. Κάτι χόρευε μέσα του, που ήταν συγκινητικό και αβέβαιο».
Ακροβατώντας ανάμεσα στην αυτοβιογραφία και την αυτομυθοπλασία, ο Γιάννης Κιουρτσάκης καταπιάνεται με το θέμα του νόστου, της νέκυιας, της παράδοσης και των αναζητήσεων του σύγχρονου ανθρώπου. Και μέσα σ’ αυτή τη διαδρομή της προσωπικής αναζήτησης και της αυτοκριτικής υπάρχουν και οι άλλοι. Ο Γιάννης Κιουρτσάκης παρέδωσε το έργο του «όχι με ναρκισσευόμενη υπεροψία, αλλά με ταπεινή υπερηφάνεια. Υπερηφάνεια γιατί έφερα επιτέλους στο φως, όταν είχα αρχίσει πια να απελπίζομαι ότι θα το κατόρθωνα, κάτι πολύτιμο που σκιρτούσε μέσα μου. Ταπεινή, γιατί, τώρα που τελείωσα, νιώθω πως αυτό το πολύτιμο σκιρτάει εξίσου στις ψυχές πάμπολλων ανθρώπων, δυνητικά του καθενός, και πως αυτό το έργο δεν το έγραψα εγώ, αλλά ένας άλλος. Πολύ περισσότερο που, ξαναδιαβάζοντάς το, ακούω μέσα από τις γραμμές του αμέτρητες φωνές, νεκρών και ζωντανών, φίλων και δασκάλων, γνωστών και αγνώστων, χωρίς τις οποίες η δική μου φωνή δεν θα είχε υπάρξει».
Ενα πολυφωνικό έργο, αφού ο εαυτός μας διαμορφώνεται από τους άλλους, και αφού «με τα στοιχεία του εαυτού μας δημιουργούμε».
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 4/10/2007

Mariza : "Gente da minha terra "

É meu e vosso este fado (This Fado is both yours and mine)
destino que nos amarra (The destiny that unites us)
por mais que seja negado (No matter how much it is denied)
às cordas de uma guitarra (By the strings of a guitar)

Sempre que se ouve um gemido (Whenever one hears a lament)
duma guitarra a cantar (Of a guitar's song)
fica-se logo perdido (One is instantly lost)
com vontade de chorar (With a longing to weep)

Ó genta da minha terra (Oh people of my land)
agora é que eu percebi (It is now that I have perceived)
esta tristeza que trago (This sadness which I carry)
foi de vós que a recebi (Was from you that I received)

E pareceria ternura (It would seem a kindness)
se eu me deixasse embalar (If I left myself be soothed)
era maior a amargura (The greater the anguish)
menos triste o meu cantar (The less sorrowful my song)

Ó genta da minha terra (Oh people of my land)


Ó genta da minha terra (Oh people of my land)
agora é que eu percebi (It is now that I have perceived)
esta tristeza que trago (This sadness which I carry)
foi de vós que a recebi (Was from you that I received)

Εκ βαθέων...

Ο υποσυνείδητος εαυτός μου
(που μερικές φορές γίνεται ενσυνείδητος)
στις καθημερινές του συναλλαγές.

Και το νερό νεράκι!


- Εσείς από πού είστε, από την περιοχή του Ασωπού;
- Όχι!, απ' την πρώην λίμνη της Κορώνειας.

Μάθε, ξένε μου, γράμματα!



Ελλάδα

Μάθε, ξένε μου, γράμματα!


«Οι κόρες μου γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην Ελλάδα. Πηγαίνουν σε ελληνικά σχολεία και είναι πολύ καλές μαθήτριες. Καμιά φορά όμως χρειάζονται κάποιον να τις βοηθάει στα μαθήματα. Έτσι, αποφασίσαμε να πάμε κι εμείς στο σχολείο να μάθουμε επιτέλους να γράφουμε και να διαβάζουμε στα ελληνικά». Μιλάει στα Νέα (22/11/2007), ο Μπιτού, ο οποίος κατάγεται από την Ινδία και από το 1989 ζει και εργάζεται στην Ελλάδα. Καταφέρνει πολύ καλά να μιλάει στα ελληνικά, αλλά δεν γνώριζε γραφή και ανάγνωση στην ελληνική γλώσσα. Εδώ και λίγο καιρό με τη σύζυγό του Αρόσα, που κατάγεται από τη Σρι Λάνκα, παρακολουθούν μαθήματα στο Ανοιχτό Σχολείο Μεταναστών Πειραιά και, όπως λένε, είναι πολύ ευχαριστημένοι.

Το Σχολείο Μεταναστών δημιουργήθηκε από ομάδα καθηγητών, οι οποίοι διδάσκουν εθελοντικά στους μετανάστες που τους απευθύνονται. Έτσι, τα τελευταία τρία χρόνια κάθε Κυριακή απόγευμα η εικόνα στο κτιριακό συγκρότημα 14ου και 15ου Γυμνασίου Πειραιά στην Παλιά Κοκκινιά θυμίζει πολυπολιτισμική συνάντηση. Δεκάδες Ινδοί, Πακιστανοί, Κινέζοι, Ρώσοι, Αλβανοί και άλλων εθνικοτήτων μετανάστες πηγαίνουν με τα τετράδια και τα μολύβια τους, για να μάθουν τη γλώσσα, το αλφάβητο και τη γραμματική.

«Ήμασταν τυχεροί, που η ιδέα μας έγινε αμέσως αποδεκτή από τους Συλλόγους Γονέων και τον διευθυντή του σχολείου, οι οποίοι δέχθηκαν να μας βοηθήσουν με όποιο τρόπο μπορούν. Μας διέθεσαν τις αίθουσες και τα γραφεία του σχολείου για να γίνονται τα μαθήματα, ενώ πολλές φορές βοηθούν παρέχοντάς μας γραφική ύλη ή ενισχύοντας όποιες εκδηλώσεις διοργανώνουμε», λέει στην εφημερίδα ο πρόεδρος του Συλλόγου για την Κοινωνική και Πολιτιστική Υποστήριξη Μεταναστών και Προσφύγων που συστήθηκε για τη λειτουργία του σχολείου, Φώτης Ανδρεόπουλος. Όπως λέει, η συμμετοχή είναι πολύ μεγάλη και διαρκώς αυξάνεται. «Μέχρι στιγμής έχουμε 200 μαθητές, αλλά κάθε εβδομάδα γράφονται περίπου 10-15 καινούργιοι. Αρκετοί μετά το μάθημα προτρέπουν και τους φίλους τους να γραφτούν».
«Τα ελληνικά έχουν δύσκολη γραμματική, αλλά νομίζω ότι μπορώ να τη μάθω. Μου αρέσει τώρα πια που, έπειτα από 13 χρόνια στην Ελλάδα, θα μπορώ να διαβάζω και να γράφω στη γλώσσα σας. Στην αρχή με βοήθησε που γνωρίζω αγγλικά και μπορούσα να μάθω τα βασικά για να συνεννοούμαι. Τώρα θα μπορώ να διαβάζω ακόμα και εφημερίδες», λέει ο Παρβίντερ Παλ Σινγκχ από την Ινδία.
Καθηγητής στο Σχολείο των Μεταναστών μπορεί να γίνει οποιοσδήποτε πτυχιούχος, αρκεί να έχει την επιθυμία να προσφέρει. Τα τμήματα μέχρι στιγμής είναι κυρίως για αρχάριους που αρχίζουν μαθαίνοντας το αλφάβητο, τους διφθόγγους, τις συλλαβές, κανόνες τονισμού και βασικούς κανόνες γραμματικής.
«Είναι εκπληκτικό το πόσο επιμελείς είναι. Θα έρθουν πάντα διαβασμένοι, ενώ κι αν ακόμα χάσουν κάποιο μάθημα θα προσπαθήσουν με κάθε τρόπο να αναπληρώσουν το χαμένο έδαφος. Πολλοί ζητούν να έρχονται κάθε μέρα, για να μάθουν όσα περισσότερα μπορούν», αναφέρει η κ. Αλεξία Τζαμικόσογλου, καθηγήτρια στο σχολείο, και συμπληρώνει: «Μέσα στο μάθημα όλοι προσπαθούν σαν μια ομάδα».
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι εθελοντές- καθηγητές του σχολείου, στην προσπάθειά τους δεν έχουν την παραμικρή βοήθεια, ούτε από κρατική υπηρεσία, ούτε από τον Δήμο Πειραιά.
e-paideia.net

Δ΄ Λυκείου για επαγγελματικά δικαιώματα

Ελλάδα
Δ΄ Λυκείου για επαγγελματικά δικαιώματα

Την καθιέρωση 4ου μεταλυκειακού- έτους σπουδών για τους αποφοίτους των Επαγγελματικών Λυκείων που δεν πετυχαίνουν την εισαγωγή τους στα ΑΕΙ και ΤΕΙ, ώστε να αποκτούν επαγγελματικά δικαιώματα επιπέδου 3 μελετά τώρα το υπουργείο Παιδείας, σύμφωνα με Τα Νέα (22/11/2007), έπειτα από σχετική πρόταση της ΟΛΜΕ.
Η ΟΛΜΕ ζήτησε από τον υφυπουργό Παιδείας κ. Α. Λυκουρέντζο την καθιέρωση του μεταλυκειακού έτους, προκειμένου να διευκολύνονται οι απόφοιτοι να αποκτούν αναγνωρισμένα επαγγελματικά δικαιώματα, τα οποία τώρα λαμβάνουν εφόσον παρακολουθήσουν κάποιο ΙΕΚ.

Ο υφυπουργός Παιδείας είπε ότι μελετά την πρόταση, τονίζοντας ότι «όπου χρειάζονται βελτιώσεις στην επαγγελματική εκπαίδευση θα υιοθετηθούν προτάσεις, χρήσιμες και αποδοτικές για τον τελικό στόχο. Όλα όσα προτείνονται μας απασχολούν, μας προβληματίζουν και σε συνδυασμό με έρευνες, τις οποίες θα παραγγείλουμε σε ό,τι αφορά τη ζήτηση της αγοράς εργασίας, θα καταλήξουμε σε τελικές αποφάσεις».
e-paideia.net

'Ελκει γαρ μ' ο κρατών και σου θεός


ΑΣΚΛΗΠΙΑΔΗΣ

νείφε, χαλαζοβόλει, ποίει σκότος, αίθε, κεραύνου,
πάντα τα πορφύροντ' εν χθονί σείε νέφη΄
ήν γαρ με κτείνης, τότε παύσομαι΄ήν δε μ' αφής ζην,
καν διαθής τούτων χείρονα, κωμάσομαι΄
έλκει γαρ μ' ο κρατών και σου θεός, ω ποτε πεισθείς,
Ζευ, διά χαλκείων χρυσός έδυς θαλάμων.
Παλατινή Ανθολογία, V, 64.
***
Ρίξε χιόνι και χαλάζι, κάνε σκοτάδι, αστραποβόλα και κεραύνωνε,
τ' ανταριασμένα σύννεφα μάζεψε πάνω απ' τη γη.
Θα πάψω μόνο όταν με σκοτώσεις. Αν όμως μ' αφήσεις να ζήσω,
ακόμα κι αν στείλεις χειρότερα κακά απ' αυτά, δε θα πάψω να γλεντοκοπώ.
Με σέρνει ο ίδιος θεός που εξουσιάζει και σένα, Δία,
αυτός που σ' ανάγκασε να μπεις χρυσαφένιος σε χάλκινο δωμάτιο*.

* Σημείωση: Ο ποιητής αναφέρεται στο γνωστό
μύθο της Δανάης , με την οποία κοιμήθηκε ο Δίας,
αφού διείσδυσε στο δωμάτιό της μεταμορφωμένος σε
χρυσή βροχή.


ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ : Σατιρικά γυμνάσματα


19

Ιδεολόγοι και νιτερεσολόγοι*,
κι όσους μεθάνε της ζωής οι χάρες,
κ' εσείς με του ασκητή το κομπολόγι,

κ' εσείς, τραγουδιστές με τις κιθάρες,
κ' εσείς που τη ζωή κατάρα κλαίτε,
κ' εσείς με των παθών τις λιγωμάρες,

κ' εσείς που σε νερά γαλήνης πλέτε,
των "όλα αλλάζουν" οι διαλαλητάδες,
κι όσοι στο γυρισμό των ίδιων καίτε

λιβάνι, κι όσοι καταφρονητάδες
των όχλων, κ' εσείς οι άθεοι κι όσοι θρήσκοι,
κ' εσείς, των προλετάριων οι λαμπάδες,

κι όλοι, υπεράνθρωπου, άνθρωποι, ανθρωπίσκοι!

Δεύτερη σειρά, 19.

*νιτερεσολόγος ο : ο συμφεροντολόγος

Η Αλίκη στον κήπο...


Η Alice Liddell, σε ηλικία 7 ετών, φωτογραφημένη από τo μαθηματικό Charles Dodgson ( που έγινε συγγραφέας με το ψευδώνυμο Lewis Carroll), το 1860. Δύο χρόνια αργότερα , σαν σήμερα, ο Carrol θα της στείλει ως χριστουγεννιάτικο δώρο το χειρόγραφο του βιβλίου του που θα τον περάσει στην αθανασία, το ονειρικό δηλαδή
" Η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων".

Illustration by Sir John Tenniel.

CHAPTER I

Down the Rabbit-Hole

Alice was beginning to get very tired of sitting by her sister on the bank, and of having nothing to do: once or twice she had peeped into the book her sister was reading, but it had no pictures or conversations in it, `and what is the use of a book,' thought Alice `without pictures or conversation?'

So she was considering in her own mind (as well as she could, for the hot day made her feel very sleepy and stupid), whether the pleasure of making a daisy-chain would be worth the trouble of getting up and picking the daisies, when suddenly a White Rabbit with pink eyes ran close by her.

There was nothing so very remarkable in that; nor did Alice think it so very much out of the way to hear the Rabbit say to itself, `Oh dear! Oh dear! I shall be late!' (when she thought it over afterwards, it occurred to her that she ought to have wondered at this, but at the time it all seemed quite natural); but when the Rabbit actually took a watch out of its waistcoat-pocket, and looked at it, and then hurried on, Alice started to her feet, for it flashed across her mind that she had never before seen a rabbit with either a waistcoat-pocket, or a watch to take out of it, and burning with curiosity, she ran across the field after it, and fortunately was just in time to see it pop down a large rabbit-hole under the hedge.[........]


White Rabbit checking watch


painted portrait of Carroll
Lewis Carrol
(1832-1898)

Image:AlicesAdventuresInWonderlandTitlePage.jpg

NANCY SINATRA : " SUMMER WINE" ( 1967)

ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ Σ' ΟΣΟΥΣ ΑΓΑΠΟΥΝ ΤΑ ΑΥΘΕΝΤΙΚΑ...

SUMMER WINE

(LEE):I walked in town on silver spurs that jingled to
A song that I had only sang to just a few
She saw my silver spurs and said lets pass some time
And I will give to you summer wine
Ohh-oh-oh summer wine

(NANCY):
Strawberries cherries and an angel's kiss in spring
My summer wine is really made from all these things
Take off your silver spurs and help me pass the time
And I will give to you summer wine
Ohhh-oh summer wine

(LEE):
My eyes grew heavy and my lips they could not speak
I tried to get up but I couldn't find my feet
She reassured me with an unfamiliar line
And then she gave to me more summer wine
Ohh-oh-oh summer wine

(NANCY):
Strawberries cherries and an angel's kiss in spring
My summer wine is really made from all these things
Take off your silver spurs and help me pass the time
And I will give to you summer wine
Mmm-mm summer wine

(LEE):
When I woke up the sun was shining in my eyes
My silver spurs were gone my head felt twice its size
She took my silver spurs a dollar and a dime
And left me cravin' for more summer wine
Ohh-oh-oh summer wine

(NANCY):
Strawberries cherries and an angel's kiss in spring
My summer wine is really made from all these things
Take off your silver spurs and help me pass the time
And I will give to you summer wine
Mmm-mm summer wine

Κυριακή, Νοεμβρίου 25, 2007

Μα, διάβασες όλα αυτά τα βιβλία;

Ουμπέρτο Έκο:
Η βιβλιοφιλία είναι μια συναρπαστική περιπέτεια

Μα, διάβασες όλα αυτά τα βιβλία;

Θεόδωρος Γρηγοριάδης
Φωτογραφία
Kανείς βιβλιόφιλος, βιβλιομανής ή απλός αναγνώστης δεν μπορεί να αισθάνεται επαρκής όσο υπάρχει ο Ουμπέρτο Έκο. Μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος, ακαδημαϊκός, συγγραφέας παιδικών βιβλίων, καθηγητής Σημειολογίας στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνιας είναι μερικοί από τους τίτλους που επωμίζεται. Και το έργο του: μυθιστορήματα πετυχημένα, δοκίμια που εξαντλούν κάθε άποψη της σύγχρονης κουλτούρας και όπου η γλώσσα, τα σύμβολα, οι αναφορές του δημιουργούν ένα πλέγμα παρεμβάσεων, αινιγμάτων, αφηγηματικών επινοήσεων. Ο Ουμπέρτο Έκο δεν σπούδασε μέσα από τα βιβλία· υπήρξε ανάμεσά τους, υλοποιώντας τις φαντασιώσεις του Μπόρχες και τις διδαχές του Καλβίνο, επεκτείνοντας την Βιβλιοθήκη του Σύμπαντος. Στις Αναμνήσεις επί χάρτου συγκεντρώνει μικρά, πολύτιμα κείμενα που διερμηνεύουν αυτή την πλευρά του: του μανιακού βιβλιόφιλου, του Αρχιερέα της λατρείας του βιβλίου σε μια εποχή που μεταλλάσσεται η έντυπη μορφή του. Πρόκειται για μια συλλογή από διαλέξεις που έδωσε σε Εθνικές Βιβλιοθήκες, ομιλίες σε Εκθέσεις Παλαιού Βιβλίου, εισαγωγές που συμπεριλαμβάνονται σε αυτόνομα τομίδια διαφορετικών εκδόσεων όπως αλμανάκ βιβλιόφιλων και καλύπτουν χρονικά το διάστημα από τις αρχές της δεκαετίας του ΄90 μέχρι τις μέρες μας.
1 Στο πρώτο μέρος, « Περί βιβλιοφιλίας» , αναπτύσσει τη θεωρία της φυτικής μνήμης, ενός τύπου μνήμης που οφείλεται στην επινόηση της γραφής και της επέτρεψε να προσωποποιηθεί. Το διάβασμα αποτελεί μια σωματική λειτουργία καθώς πνεύμα και σώμα προσαρμόζονται ως προς τον ρυθμό της ανάγνωσης. Αναπτύσσονται ακόμη οι έννοιες του βιβλιόφιλου, που αγαπάει τα βιβλία αλλά όχι κατ΄ ανάγκη και το περιεχόμενο τους, του βιβλιομανούς, που κρατά ζηλότυπα το συλλεκτικό του πάθος κρυφό, της βιβλιοκλοπής, της βιβλιοκλασίας όπου κινδυνεύουν τα βιβλία από τον φονταμενταλισμό και την πυρά. Ο χειρότερος εχθρός του Έκο είναι εκείνος που θα τολμήσει να τον ρωτήσει «Διάβασες όλα αυτά τα βιβλία;», καθώς θα περιέρχεται μπροστά από τους σαράντα χιλιάδες τόμους της βιβλιοθήκης του. Αυτός ο άσχετος μάλλον αγνοεί ότι η βιβλιοθήκη δεν είναι απλώς ο χώρος της προσωπικής μνήμης, αλλά της καθολικής.
2 Στο δεύτερο μέρος, « Ηistorica», επικεντρώνεται σε σπάνιες εκδόσεις βιβλίων, στην αισθητική και στα κριτήρια του κάλλους που διέπουν τις μικρογραφίες. Σκύβει συγκινημένος πάνω από μινιατούρες του Μεσαίωνα προτείνοντας τρόπους ανάγνωσης και προσέγγισης των αριστουργημάτων. Μας ξεναγεί σε δυσπρόσιτα ράφια για να δούμε τα «Νησολόγια», τα έργα του Αθανάσιου Κίρχερ, με τις αποκρυπτογραφικές θεωρίες του, τις χειροποίητες Ρatrologie του αβά Μιν, που οι τόμοι τους θα γέμιζαν δυο σπίτια, με αποκορύφωμα την «υπόθεση Χανάου του 1609» με τις αινιγματικές απεικονίσεις του Αmphitheatrum και τη δραματική αναζήτηση του χαμένου πρότυπου.
3 Στο ξεκαρδιστικό τρίτο μέρος, «Τρελοί Λογοτέχνες και Επιστήμονες», εκτίθενται όλες οι παρεκτροπές των ανθρώπων που εντρύφησαν στα βιβλία, λίστες διάσημων ανθρώπων και συγγραφέων που ξυλοκοπήθηκαν, παλαβοί λογοτέχνες, τρελοί αναγνώστες που δημιούργησαν σέκτες εμπνευσμένοι από βιβλία, συγγραφείς της τέταρτης διάστασης (που εκδίδονται ιδίοις αναλώμασι), κάποιος Cetti που ξανάγραψε τους «Λογοδοσμένους» του Μanzoni, μειώνοντας το ένα τρίτο των συλλαβών για να το συντομέψει, ένα βιβλίο διακοσίων σελίδων που σχολιάζει σαράντα μόλις ποιητικούς στίχους.
4 Το βιβλίο του Έκο τελειώνει με τις «Ετεροτοπίες και Παραχαράξεις», προσωπικά δημιουργικά κείμενα που ουδόλως διαφέρουν από τις ιστορίες και τις παραδοξότητες των προηγούμενων δοκιμίων. Ο «Εσωτερικός μονόλογος ενός e-book» θυμίζει περιπέτεια του Τζόναθαν Σουίφτ στο ψηφιακό μέλλον, ενώ ο «Κώδικας Τemesvar», μέσα σε λίγες σελίδες, εξοστρακίζει τον «Κώδικα ντα Βίντσι» στη σκοτεινιά της αφέλειάς του. Αυτή είναι και η δύναμη του Ουμπέρτο Έκο: εκεί που άλλοι φτιάχνουν ξεθυμασμένους μάγους και αλχημιστές, αυτός προτείνει τη μαγεία της ανάγνωσης, τη σοφία των κειμένων, εμφυσώντας στα βιβλία ψυχή και ανθρώπινο πνεύμα.
ΤΑ ΝΕΑ, 24/11/2007

ΟΤΑΝ ΤΑ ΑΚΡΑ ΣΥΝΑΝΤΩΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΦΟΡΗ ΠΕΔΙΑΔΑ ΤΟΥ ΛΑΪΚΙΣΜΟΥ

ΤΑ ΛΕΞΙΚΑ

λαϊκισμός ο [laiizmós] O17 : ιδεολογία ή στάση που εκφράζεται κυρίως στην πολιτική και στην τέχνη και που χαρακτηρίζεται από υπερβολική και μη αυθεντική λαϊκότητα: H πολιτική της κυβέρνησης / της αντιπολίτευσης κυριαρχείται από φτηνό λαϊκισμό. O ~ στην τέχνη πήρε τη μορφή της στείρας και συντηρητικής προσκόλλησης στη μεσαιωνική παράδοση. [λόγ. λαϊκ(ός) -ισμός μτφρδ. αγγλ. populism].
Λεξικό Τριανταφυλλίδη
---
λαϊκισμός ο: επιφανειακή μίμηση λαϊκών προτύπων/πολιτική πρακτική που αποσκοπεί στον προσπορισμό πολιτικού οφέλους με προγράμματα και ενέργειες που φορτίζουν συναισθηματικά ένα λαό και ακυρώνουν την κριτική και τον έλεγχο.
Λεξικό Φυτράκη
*********

*********
ΟΙ ΜΕΣΗΜΒΡΙΝΟΙ ΕΠΩΝΥΜΟΙ

"Μπορεί εδώ να μην είναι Κολωνάκι και Αθήνα.
Είναι Θεσσαλονίκη και η Τούμπα της προσφυγιάς.
Είμαι δίπλα στον Θοδωρή Ζαγοράκη
και στην σημερινή διοίκηση του ΠΑΟΚ.
Είμαι δίπλα στον λαό του ΠΑΟΚ που διδάσκει παιδεία.
Συγχαρητήρια", δήλωσε ο Νομάρχης Θεσσαλονίκης,
Παναγιώτης Ψωμιάδης".




"Αρχίζει ίσως το τέλος της παρακμής του ΠΑΟΚ και της Θεσσαλονίκης. Πήραν ένα μήνυμα και στην Αθήνα αυτή η φοβερή συνομωσία των γαύρων και των βάζελων. Αλλά φταίτε και εσείς λαέ του ΠΑΟΚ διότι καταφέρατε να στείλετε στην Βουλή έναν βάζελο και να τον κάνετε και Πρωθυπουργό. Και αυτός είναι το μεγάλο σας λάθος", επισήμανε στον χαιρετισμό του ο πρόεδρος του Μετώπου Λαϊκής Βάσης, Κώστας Ζουράρις, και δείχνοντας τον Θοδωρή Ζαγοράκη τόνισε: "Νάτος ο Πρωθυπουργός".

**********


Ο ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΟΣ ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Επίθεση με πέτρες στο πούλμαν του Πανιωνίου,
τραυματίστηκε στο πρόσωπο ο Λίνεν
[ Κάνε Κλικ για τις λεπτομέρειες]
SPORT 24
Επίθεση με πέτρες στο πούλμαν!

************
ΚΑΙ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ

Τραμπουκισμοί, λιθοβολισμοί, ξυλοδαρμοί, καταστροφές της κινητής
και της ακίνητης περιουσίας μας, μαχαιρώματα, πυρπολήσεις,
λεηλασίες είναι μερικά μόνο παραδείγματα από αυτούς
που κατά τους αριστεροδέξιους ταγούς της πόλης διδάσκουν παιδεία
και βάζουν ένα τέλος στην παρακμή της πόλης.
Να χαίρονται ο εις τον άλλον
και όλοι μαζί την καφρίλα τους.
Εγώ πάντως δεν τους χαίρομαι καθόλου, όπως δε γουστάρω
σύμπαντας τους (πρασινοκοκκινοκιτρινομπλεμαρέν) όμοιούς τους
καθ' άπασαν την επικράτειαν.




Eκοιμήθη εκ πυρός ουρανίου...


ΔΙΟΤΙΜΟΣ
ή
ΛΕΩΝΙΔΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΝΟΣ*

αυτόμαται δείληι ποτί ταύλιον αι βόες ήλθον
εξ όρεος πολλή νειφομέναι χιόνι΄
αιαί Θηρίμαχος δε παρά δρυί τον μακρόν εύδει
ύπνον΄εκοιμήθη δ' εκ πυρός ουρανίου.
Παλατινή Ανθολογία, VII, 173.
***

Απ' το βουνό και μές στη χιονοθύελλα
μόνα τους γύρισαν τα βόδια πέρα στο σταύλο.
Αλίμονο! Δίπλα στη δρυ ο Θηρίμαχος κοιμάται τον αιώνιο
ύπνο. Τον κοίμησε φωτιά εξ ουρανού.

*Σημείωση: Αβέβαιη η πατρότητα του επιγράμματος.