Το δόγμα Τραμπ έκανε τις ΗΠΑ «κράτος-μαφία»
AP Photo/Carolyn Kaster
Το δόγμα Τραμπ έκανε τις ΗΠΑ «κράτος-μαφία»
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει πάψει προ πολλού να τηρεί τα προσχήματα, έχει στήσει ένα «κράτος-μαφία» -στα πρότυπα της Ουγγαρίας του Ορμπαν- και αυτοανακη-ρύσσεται «κηδεμόνας» του δυτικού ημισφαιρίου.
Τι κάνει ακριβώς ο Ντόναλντ Τραμπ στην εξωτερική του πολιτική; Ακολουθεί πράγματι το Δόγμα Μονρόε του μακρινού 1823 επιδιώκοντας τον έλεγχο της Λατινικής Αμερικής, κρατώντας μακριά τους ξένους (τότε τους Ευρωπαίους αποικιοκράτες, σήμερα τους Κινέζους και Ρώσους ανταγωνιστές των ΗΠΑ); Μήπως θέλει να κερδίσει εκεί που πόνταραν και έχασαν οι Μπους, πατέρας και γιος, οι οποίοι κατέλαβαν το Ιράκ και το Αφγανιστάν ξοδεύοντας τρισεκατομμύρια δολάρια, ώσπου εξαναγκάστηκαν σε ταπεινωτική υποχώρηση αποσύροντας και τον τελευταίο Αμερικανό στρατιώτη από τις δύο χώρες-παγίδες; Και τέλος πάντων πώς πολιτεύεται στον πολυπολικό κόσμο, με ποια μέθοδο – αν έχει κάποια μέθοδο;
Εχει μέθοδο, υποστηρίζει σε άρθρο του στη βρετανική εφημερίδα Guardian ο Γερμανός ακαδημαϊκός Γιαν-Βέρνερ Μίλερ, καθηγητής πολιτικής φιλοσοφίας στο αμερικανικό Πανεπιστήμιο Πρίνστον.
Η μέθοδός του θα μπορούσε να ονομαστεί Δόγμα Τραμπ και σημαίνει ότι σήμερα οι Ηνωμένες Πολιτείες λειτουργούν ως «κράτος-μαφία». Κάπως σαν την Ουγγαρία του Βίκτορ Ορμπαν σε μεγέθυνση και με τα δικά τους ιστορικά, οικονομικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά.
Η θεωρία του «κράτους-μαφία» διατυπώθηκε για πρώτη φορά το 2016 από τον Ούγγρο κοινωνιολόγο Μπάλιντ Μάγιαρ. Ενα τέτοιο κράτος δεν αφορά τόσο την παλαιού τύπου διαφθορά όπου φάκελοι με χαρτονομίσματα αλλάζουν χέρια κάτω από το τραπέζι. Αντίθετα, οι δημόσιες συμβάσεις είναι νομιμοφανείς αλλά στημένες· μεγάλες εταιρείες τίθενται υπό τον έλεγχο ολιγαρχών φιλικών προς το καθεστώς, οι οποίοι με τη σειρά τους αποκτούν ΜΜΕ για να παρέχουν ευνοϊκή κάλυψη στον ηγέτη. Οι ωφελημένοι είναι αυτό που ο Μάγιαρ αποκαλεί «διευρυμένη πολιτική οικογένεια» (στην οποία μπορεί να περιλαμβάνεται και η βιολογική οικογένεια του ηγέτη). Και, ακριβώς όπως στη μαφία, η τυφλή πίστη είναι το τίμημα για να ανήκει κάποιος στο σύστημα.
Ολα πωλούνται, όλα παζαρεύονται
«Οπως συμβαίνει συχνά με τον Τραμπ 2.0», γράφει ο καθηγητής Μίλερ, «πρακτικές που άλλα καθεστώτα προσπαθούν να κρύψουν, εμφανίζονται απροκάλυπτα στο φως: η κατάργηση του Νόμου περί Διαφθοράς στο Εξωτερικό (Foreign Corrupt Practices Act) έστειλε το μήνυμα ότι οι ΗΠΑ δεν είναι απλώς ανοιχτές για επιχειρήσεις, αλλά και για δωροδοκίες, είτε πρόκειται για ένα προεδρικό αεροπλάνο είτε για ένα ψεύτικο βραβείο ειρήνης της FIFA· όλα πωλούνται, όλα τα χατίρια παζαρεύονται· εταιρείες μπορούν να εξαγοράσουν εύνοια χρηματοδοτώντας μια grotesque αίθουσα χορού στον Λευκό Οίκο. Αλλά και η «πολιτική οικογένεια» του προέδρου, που περιλαμβάνει δισεκατομμυριούχους όπως ο διαμεσολαβητής Στιβ Γουίτκοφ και ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ, φαίνεται έτοιμη να αποκομίσει πλούσια κέρδη από συμφωνίες με το εξωτερικό, ακόμη και από πολεμικές περιπέτειες».
Και τονίζει: «Οι ιστορικοί αναγνώρισαν στα λόγια του Τραμπ την ιδέα ότι η Ουάσινγκτον αντιλαμβάνεται τον εαυτό της κηδεμόνα του δυτικού ημισφαιρίου. Μαζί με τη νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ που δημοσιεύτηκε τον περασμένο Δεκέμβριο, η επιδρομή στη Βενεζουέλα μπορεί να γίνει κατανοητή ως προώθηση ενός οράματος για τον διαμελισμό του κόσμου σε αυτό που ο ναζιστής νομικός Καρλ Σμιτ αποκαλούσε «μεγάλους χώρους», καθένας από τους οποίους εποπτεύεται από μια μεγάλη δύναμη. Αυτό στον σημερινό κόσμο σημαίνει την Ουάσινγκτον, τη Μόσχα και το Πεκίνο».
Ομως δεν πρόκειται απλώς για επιστροφή σε έναν τέτοιο de facto ιμπεριαλισμό. Η υπόσχεση του Τραμπ να «διοικήσει τη Βενεζουέλα» προς όφελος των αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών σηματοδοτεί τη διεθνοποίηση μιας πλευράς του καθεστώτος του – αυτού που δικαίως, κατά τον καθηγητή Μίλερ, έχει χαρακτηριστεί ως η λογική του κράτους-μαφία. Αυτή η λογική γίνεται ακόμη πιο προφανής στην εκπεφρασμένη επιθυμία του Αμερικανού προέδρου να αρπάξει τη Γριλανδία.
Η Γριλανδία διαθέτει κρίσιμα ορυκτά, αλλά προσφέρεται και για τις αποικιακές φαντασιώσεις που μια άλλη ομάδα συμμάχων του Τραμπ, οι λεγόμενοι tech bros, καλλιεργεί εδώ και καιρό: πόλεις με ειδικό καθεστώς, «διαδικτυακά κράτη» ή ακόμη και «θαλάσσιους οικισμούς» (seasteading), βασισμένα σε έναν συνδυασμό ακροδεξιάς ελευθεριακής ιδεολογίας και απεριόριστων πειραμάτων με την Τεχνητή Νοημοσύνη.
«Αυτό που οι Δανοί πολιτικοί αρχίζουν σιγά σιγά να συνειδητοποιούν είναι ότι το κύριο ζήτημα δεν είναι η εθνική ασφάλεια, αλλά ο τραμπικός ευφημισμός της οικονομικής ασφάλειας», καταλήγει ο αρθρογράφος.
ΓΙΑ ΤΟ ΙΔΙΟ ΘΕΜΑ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου