Τετάρτη, Αυγούστου 25, 2010

ΕΝΑΣ ΑΓΩΝΑΣ ΑΛΛΙΩΤΙΚΟΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ

Όπου οι θεοί και οι ημίθεοι του πρωταθλήματος των ιδεών
συγκρούονται σε έναν αγώνα μέχρις εσχάτων...

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ

"Το δείπνο των φιλοσόφων", έργο του J. Huber, φίλου του Βολταίρου. Το έργο χρονολογείται ανάμεσα στα 1772 και 1773. Η σκηνή διαδραματίζεται στο Ferney, στην έπαυλη του Βολταίρου. Εκεί δεχόταν τους φίλους του , το άνθος της ευρωπαϊκής διανόησης της εποχής του, και συζητούσε για τα θεμελιώδη ζητήματα που είχε ανοίξει ο Διαφωτισμός. Στο κέντρο διακρίνεται ο Βολταίρος να αγορεύει. Δεξιά του κάθεται ο Ντενίς Ντιντερό και αριστερά του ο Κοντορσέ. Έξω αριστερά με το μαύρο καπέλο τον παρακολουθεί ο πατήρ Άνταμ , ο μόνος εκκλησιαστικός που ανεχόταν ο αντικληρικός Βολταίρος.

ΟΙ ΔΥΟ ΑΓΑΠΕΣ


ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΗΤΡΙΚΗ ΑΓΑΠΗ

Στην παραλία πίσω απ΄ το σπλάχνο της βαστώντας το ταπεράκι,
ο τρόμος μονίμως στα μάτια μην πάθει τίποτα το μικρό της τερατάκι,
φτερούγες μαμάς χήνας μην τυχόν λείψει κάτι απ΄ τον κανακάρη,
που στα εφτά του είναι γουρούνι της σούβλας και δίποδο μοσχάρι.
******************
*********
***
*
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΤΡΙΚΗ ΑΓΑΠΗ

Τριών μόλις χρονών σέρνει καβάλα στη σέλα από πίσω το αθώο του παιδί,
στα δώδεκα καμαρώνει που του έχει δώσει για τσάρκα του Audi το κλειδί,
κινητό, ρε πούστη μου, που σερφάρει, ακριβά γκάτζετ να σε πιάνει ζαλάδα,
χαρτζιλίκι ενός golden ο μισθός, ιδού γιατί τα παιδιά μας βγαίνουν κωλόπαιδα.

ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΙ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΤΙΚΑΡΙΟΙ


ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΙ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΤΙΚΑΡΙΟΙ

Ογκανισμοί , αλυχτίσματα, κουκουρίκου, κούφιοι λεονταρισμοί,
ταρατατζούμ και από πάνω μπαλωθιές "για το Ρωμαίικο" οι υποκριτές,
υπέρ μιζών και ρουσφετιού έπεσαν μαχεσάμενοι οι διεφθαρμένοι εσμοί,
του τόπου οι ολετήρες , αντί να είναι φυλακή, το παίζουν από πάνω τιμητές.

Η ΑΤΑΚΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ

Erik Bulatov (1933):"I am Going" (1975),
230x230 εκ., λάδι σε καμβά.
Συλλογή Wydler , Ζυρίχη.
*
ΑΠΟΛΟΓΙΑ

Παρά τα γεγονότα δεν άλλαξα πεποιθήσεις
παραμένω ο αυτός με τις ίδιες ιδέες
που τρυπούν σαν αγκαθια το μυαλό μου.Είναι
τα πράγματα που αλλάζουν γύρω
το ύψος οικοδομών οι τιμές αυτοκινήτων
οι απόψεις των φίλων. Παραμένω ο αυτός
με ιδέες που περπατούν στο κρανίο μου σα μυρμήγκια.
Πιθανόν από ΄δω να προέρχεται η πεζολογία
των στίχων μου η αισθητή
έλλειψη λυρικής εξάρσεως
που κάνει τόσους φίλους
να με βλέπουν με οίκτο
σαν υπόθεση χαμένη
σα διάψευση των ελπίδων.




Νάσος Βαγενάς (Γενν.: 1945)

Τρίτη, Αυγούστου 24, 2010

ΖΗΤΩ!


Κώστας Μπακογιάννης, υιος του (υπό τρομοκρατών αγρίως δολοφονηθέντος βουλευτού) Παύλου Μπακογιάννη και της ( τέως υπουργού και πλειστάκις βουλευτού , πλέον δημάρχου Αθηναίων) μονίμως χαμογελώσης Ντόρας Μπακογιάννη, κόρης του επί πολλάς δεκαετίας ξεσκολισμένου εις τας κουμπαριάς Κωνσταντίνου Μητσοτάκη του Γκαντέμη, χρηματίσαντος (αποστάτου αλλά και κανονικού) υπουργού, επί τινι δε διαστήματι και πρωθυπουργού, μάστορος εις τας πολιτικάς ίντριγκας και πατρός πολλών τέκνων, εν οις και εις ανεπαρκής βουλευτής, ονόματι Κυριάκος:

ανεκοίνωσε προς ανακούφισιν απάντων των αγωνιώντων Καρπενησίων,
στις 8.00 το βράδυ της Κυριακής, από το δημαρχείο του Προυσσού στην Ευρυτανία, την υποψηφιότητά του για δήμαρχος Καρπενησίου, επιβεβαιώσας με πανηγυρικόν τρόπον την θρυλικήν ρήσιν του Λουίς Σεπούβελδα:
" Δικά μας είναι τα βάσανα, τα μοσχαράκια ξένα!".

ΖΗΤΩ!

Ζήτω ο πανίσχυρος , ζήτω ο αθάνατος , ζήτω ο Έλλην Θεός,
Ζήτω ο ακαταμάχητος και οιστρηλάτης μας νεποτισμός!
Το μήλο , είπε ο Νεύτωνας, νόμος αδήριτος να πέφτει κάτω απ΄τη μηλέα,
κι η "αξιοκρατία" να ισχύει μόνο για τους γόνους του ισχυρού γονέα.

ΣΤΗΝ ΑΝΝΑ, ΠΟΥ ΑΚΚΙΖΕΤΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

New look, new style, new smile, but no money!
Merry Christmas and Happy New Year, ho,ho,ho,ho!..

*
ΣΤΗΝ ΑΝΝΑ, ΠΟΥ ΑΚΚΙΖΕΤΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

[Έμμετρη δήλωση σύγχρονου έλληνα εκπαιδευτικού,
βασισμένη στο γνωστό
τραγούδι του Κώστα Καράλη,
σε στίχους Γιάννη Καλαμίτση
και μουσική Τάκη Μπουγά]


Άννα, δεν είναι η σκληρή ζωή που σου χαράκωσε το βλέμμα,
είναι που είσαι άκαρδη πολιτικός κι αν τ' αρνηθείς θα είναι ψέμα.
Ξέρω, ξέρω το γέλιο το πλαστό άμα το δω σε μάτια ξένα.
Άννα, γιατί πας να κρυφτείς , είσαι απέναντι από μένα.

Έλα λοιπόν και μη ντραπείς
μα σε παρακαλώ μονάχα:
πες ό,τι θες, όμως μην πεις
πως μ' έχεις αγαπήσει τάχα.

Άννα, οι δάσκαλοι πονούν και τους φοβίζει το σκοτάδι.
Πόσοι τους είπαν πως τους αγαπούν, μα τους ταΐζουν παξιμάδι,
πόσοι τους είπαν "σ' αγαπώ" και το ξεχάσανε πριν φέξει;
Άννα, δε σε πιστεύουν τώρα πια, όσο κι αν λες αυτή τη λέξη.

Ο ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ


Ο ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ

Στον καθρέφτη ξανά κι αυτό το πρωί με ανείπωτο δέος κοιτάξου,
κολοσσός , ρε μεγάλε , πες, είσαι κι ο πρώτος!, βαθιά υποκλίσου.
Τα λάθη των ξένων προβάλλεις ως άλλοθι στην ξεφτίλα τη δική σου
στο ανάθεμα των άλλων, συ αντιτάσσεις την ανύπαρκτη ντροπή σου.

ΑΠΟΡΙΑ

ΣΧΟΛΙΟ

Για δείτε καιρό που διάλεξαν να κατακεραυνώσουν τους «κρατιστές» τα καλά μας ελευθερόπουλα! Τώρα δηλαδή που οι νεοφιλελεύθεροι σοσιαλιστές μας κάνουν φύλλα και κλαριά το κοινωνικό κράτος και το πετάνε στη χωματερή, τον κορμό του οποίου σάπισαν αυτοί εν αγαστή παρέα με τους δεξιούς μέσα σε σαράντα χρόνια !
Σε τρία τέσσερα χρονάκια από σήμερα, κουκουλοφόρα παλικάρια μου, όχι μόνο κράτος δε θα υπάρχει αλλά ούτε αντιπρόσωπός του δε θα έχει απομείνει , για να τον «θανατώσετε», έτσι για να έχουμε να λέμε ( για τα μάτια του κόσμου ντε…) ότι διαθέτουμε μια στοιχειώδη ελληνική κρατική οντότητα, την οποία θα μπορούμε ανέτως να βρίζουμε, όταν θα μας πιάνουν τα διαόλια με τα αδιέξοδα της ζωής μας.
Τη θέση τότε του "κακού", του "δολοφονικού" κράτους θα έχουν πάρει ακριβοπληρωμένα διαχειριστικά γραφεία, σαν αυτά που αναλαμβάνουν σήμερα τα κοινόχρηστα των πολυκατοικιών, με τη διαφορά ότι τα πρώτα θα ανήκουν στις πανίσχυρες ιδιωτικές εταιρείες, που θα διαχειρίζονται, θα ελέγχουν και θα κανονίζουν πλήρως τη ζωή μας, σύμφωνα με τις επιταγές της Οικονομικής και Πολιτικής Ορθότητας των οικονομικών κύκλων , που ελέγχουν το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα και διαφεντεύουν τους λαούς, τους τραπεζίτες, τους σορτάκηδες, τους μαφιόζους κλπ.
Τότε να δούμε ποιο κράτος θα έχετε να καίτε με τόση λύσσα, ω τυφλοί "αντικρατιστές" μας...

ΕΙΠΑΝ...

« Θα ήθελα στο τέλος να με θυμάστε σαν έναν άνθρωπο που αιμορραγεί μπροστά σε γεγονότα που δεν μπορεί να επηρεάσει, που κλαίει για ικανότητες που αχρηστεύονται, που θυμώνει δικαίως ή αδίκως μπροστά σε έναν κόσμο που δεν κατανοεί και μ΄έναν Θεό που δεν αναγνωρίζει, γιατί δεν έτυχε ποτέ να τον συναντήσει. Έναν άνθρωπο που…»

Κώστας Τσόκλης*

*Ηχογραφημένο απόσπασμα που ακούγεται στην αναδρομική έκθεση του Κώστα Τσόκλη «1930…», που φιλοξενείται στο Ίδρυμα Πέτρου και Μαρίκας Κυδωνιέως , στη Χώρα της Άνδρου. (Ελευθεροτυπία, 26/7/2010)

Η ΑΤΑΚΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ

η φωτο είναι από τις εφημερίδες ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΊΑ
Photo: Εφημερίδες "Βήμα" και " Νέα"

Ένα ακόμη οικολογικό/πολιτιστικό έγκλημα , ανάμεσα στα τόσα άλλα , συντελέσθηκε τα ξημερώματα της Κυριακής στον τόπο μας : κάηκε το πανάρχαιο, πανέμορφο και ανεκτίμητης αξίας Φοινικόδασος στην Πρέβελη του Ρεθύμνου, από πυρκαγιά που οφειλόταν οπωσδήποτε σε εμπρησμό, λόγω των πολλαπλών και ταυτόχρονων εστιών της και αποδίδεται σε σε κύκλους των τοπικών ποιμενικών μαφιών , οι οποίες λυμαίνονται τους Ρεθυμνιώτικους βοσκοτόπους.

Σημειωτέον ότι το πανάκριβο σύστημα έγκαιρης πυρανίχνευσης που είχε εγκατασταθεί πριν από από μερικά χρόνια με απόφαση της Πολιτείας ουδέποτε λειτούργησε, είτε από ολιγωρία των τοπικών αρμοδίων υπαλλήλων είτε από αδιαφορία των δημοσίων αρχών.
[Σύνοψη της είδησης από τον ελληνικό τύπο]


ΠΟΙΟΣ ΦΤΑΙΕΙ;

Εντάξει, εδώ που φτάσαμε, στο χείλος του τάφου, κάποιος θα φταίει,
"Φταίνε οι κλέφτες , οι δολοφόνοι!", ανάμεσα σ΄ όλους φωνάζω κι εγώ.
Επειδή όμως για κείνους ευθύνη έχω κι εγώ, είναι μια αλήθεια που καίει,
δεν πρέπει ποσώς να τη σκέφτομαι , πολύ περισσότερο και να την εκστομώ.
-Γιατρέ μου, τι έχω;
- Πάσχετε από το Σύνδρομο της Νεοελληνικής Γαϊδουριάς!
- Πότε θα θεραπευτώ, γιατρέ μου;
-Δυστυχώς, είναι ανίατο, φίλε μου!

Δευτέρα, Αυγούστου 23, 2010

Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΟ ΝΕΣΤΟΡΙΟ

Ο καπετάν "Χείμαρρος" και αντάρτισσες θυμούνται το νοσοκομείο του Γράμμου και τον αρχίατρο
Νώντα Σακελλαρίου


Μνήμες του ελληνικού εμφυλίου πολέμου (1946-49), «ξύπνησαν» κατά τη διάρκεια διημερίδας, την οποία διοργάνωσε με αφορμή τα 61 χρόνια από τη λήξη του, στο Νεστόριο της Καστοριάς, η Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων (ΕΔΙΑ) 1940-1974 Κεντρικής - Δυτικής Μακεδονίας. Η φετινή θεματική συνάντηση περιελάμβανε εισηγήσεις - παρουσιάσεις για το «αντάρτικο νοσοκομείο» του Γράμμου, στο Λιανοτόπι και αναφορές στην προσωπικότητα του αρχιάτρου, διευθυντή των υγειονομικών υπηρεσιών του «Δημοκρατικού Στρατού της Ελλάδας» (ΔΣΕ), Επαμεινώνδα (Νώντα) Σακελλαρίου [...]


Πρώην συναγωνιστές αλλά και αντίπαλοι, συμπολεμιστές από την εθνική αντίσταση ενάντια στη ναζιστική κατοχή, οι οποίοι αργότερα βρέθηκαν σε αντίπαλα «μετερίζια» στη διάρκεια του εμφυλίου, ειδικοί επιστήμονες, αυτόπτες, κατέθεσαν τις μαρτυρίες τους για τη δημιουργία της «νοσοκομειούπολης» του Γράμμου.
Τα όσα ανέφεραν χαρακτηρίστηκαν από πολλούς συγκλονιστικά καθώς - όπως είπαν - στους λίγους, ούτε τρεις, μήνες της λειτουργίας της η «νοσοκομειούπολη» προσέφερε υπηρεσίες περίθαλψης σε περισσότερους από 4.000 τραυματίες αντάρτες αλλά και σε πολλούς αιχμαλώτους τραυματίες του κυβερνητικού στρατού.

«Σήμερα, η μελέτη εκείνης της δύσκολης, αιματηρής εποχής του ελληνικού εμφυλίου, που ταλαιπώρησε όλους τους Έλληνες, μπορεί να δώσει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα για την περιοχή. Μας δίνεται η ευκαιρία να έλθουμε καλύτερα σε επαφή μ’ ένα κεφάλαιο της νεώτερης ιστορίας μας, να κατανοήσουμε τα αίτια, να μάθουμε απ’ αυτήν», τόνισε ο δήμαρχος Νεστορίου Χρήστος Γκοσλιόπουλος.

Από την πλευρά της, η τότε αντάρτισσα Κατίνα Λατίφη, τόνισε χαρακτηριστικά: «Σε αυτό το βουνό θάφτηκε ο ανθός της νεολαίας, όλης της Ελλάδας, όχι μόνο τα ανταρτόπουλα». Και μαζί της συμφώνησαν όλοι οι παραβρισκόμενοι.



Πως στήθηκε η «νοσοκομειούπολη»
Στις αρχές του 1948, πριν ακόμη ο τακτικός στρατός εξαπολύσει τη δεύτερη, μεγάλη εκκαθαριστική του επιχείρηση, στη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου - επιχείρηση «Κορωνίς» - το γενικό αρχηγείο του ΔΣΕ, υιοθετώντας εισήγηση του αρχιάτρου του - του γνωστού φυματιολόγου Νώντα Σακελλαρίου - έδωσε εντολή να αναζητηθεί η κατάλληλη τοποθεσία για τη δημιουργία ενός «νοσοκομείου», όπου θα μπορούσε να προσφερθεί φροντίδα σε πληγωμένους αντάρτες.

Ο αρχίατρος είχε ζητήσει να πληρούνται τρεις προϋποθέσεις: πρόσβαση σε καθαρό νερό, φυσική κάλυψη απέναντι σε αεροπορικούς και επίγειους βομβαρδισμούς, καθώς και συγκλίνον οδικό δίκτυο, ώστε να μεταφέρονται οι ασθενείς. Επιλέχθηκε το ιδανικό σημείο, σε μια δασωμένη χαράδρα, κοντά στο ερειπωμένο χωριό Λιανοτόπι, στις όχθες των πηγών του Αλιάκμονα.

Τον Απρίλιο του 1948 άρχισε το «τιτάνιο» έργο της ανέγερσης του νοσοκομείου. Μέσα σε ένα μήνα, ως το Μάιο του 1948, είχε ολοκληρωθεί με την τεχνική καθοδήγηση του αντάρτη εργολάβου Μιχάλη Σουμελίδη, από την Ποντοκώμη Πτολεμαΐδας, μια πραγματικά εντυπωσιακή εγκατάσταση. Το νοσοκομείο, φτιαγμένο κυρίως με πέτρες και ξύλα που έκοψαν οι αντάρτες από τα πυκνά δάση του Γράμμου διέθετε δυνατότητα νοσηλείας 1.500 ατόμων -όπως ανέφερε το γενικό αρχηγείο του ΔΣΕ - δύο χειρουργεία, στα οποία γίνονταν ταυτόχρονα επεμβάσεις αλλά και κλίβανους αποστείρωσης.

Το ηλεκτρικό ρεύμα παραγόταν από υδροηλεκτρογεννήτρια, που είχε εγκατασταθεί στον Αλιάκμονα και η οποία «έστελνε» ρεύμα και στα μαγειρεία, στους πολλούς βοηθητικούς χώρους, στη μονάδα παραγωγής φυσιολογικού ορού, μέχρι και στο εργαστήριο αποστείρωσης γάζας. Υπήρχαν ακόμη ειδικοί θάλαμοι νοσηλείας για βαριά τραυματισμένους, τυφικούς και κωφάλαλους. Στην αιχμή της λειτουργίας της έφτασε να περιθάλπει έως και 1.200 τραυματίες. Επιπλέον, είχε δημιουργηθεί ακόμη και υπαίθριο θέατρο, με ξύλινες κερκίδες για την ψυχαγωγία των ασθενών.

Το νοσοκομείο έμοιαζε με πολύβουο μελίσσι μέσα στον πυρετό των μαχών. Οι τραυματίες μεταφέρονταν με φορεία έως και τρεις ώρες μακριά από τα μέτωπα και εγκαταλείπονταν σε απόσταση δύο περίπου χιλιομέτρων από το νοσοκομείο, όπου παραλαμβάνονταν από τους νοσηλευτές, ώστε να διατηρείται μυστική η τοποθεσία της εγκατάστασης. Για αυτό φρόντιζε άλλωστε και η πυκνή δασοκάλυψη, καθώς το φύλλωμα των δέντρων ξεκινούσε πυκνό πάνω από τις παράγκες από το ύψος των πεντέμισι μέτρων.

Οι μαρτυρίες

«Χτίστηκε με υλικά που διέθετε πλούσια η φύση της περιοχής, με τεχνοτροπία συνηθισμένη στα Βαλκάνια και ιδιαίτερα στη Σερβία και με τρόπο που από κάτω να βρίσκονται τα αμπριά και από πάνω οι ξύλινες κατασκευές», τόνισε ο αρχιτέκτονας - ερευνητής Γιώργης Κολιόπουλος και πρόσθεσε:
«Ακόμη και σήμερα είναι αδιευκρίνιστο, από πού μεταφέρθηκαν, μέσα σε τόσο μικρό διάστημα ασβέστες, άμμος, κ.τ.λ. Βρέθηκαν περίπου 80 τσεκούρια που χρησιμοποιήθηκαν για τη λείανση των κορμών. Ήταν πολλά τα εργατικά χέρια. Θεωρώ, πάντως, υπερβολή τη χωρητικότητα που αναφέρθηκε, λόγω του ενθουσιασμού που επικρατούσε κατά την ανέγερσή του και πιστεύω ότι η δυναμική του εξαντλούνταν στη νοσηλεία 500-600 ατόμων».

Το νοσοκομείο λειτούργησε παρέχοντας πλήρεις υπηρεσίες στους τραυματισμένους αντάρτες, μέχρι και τα μέσα του Αυγούστου του 1948, όταν υπό την πίεση του κυβερνητικού στρατού ο ΔΣΕ αναδιπλώθηκε και συντεταγμένα πέρασε τον κύριο όγκο της δύναμης του, στο Βίτσι.

«Υπήρχε φαντασία μεγάλη. Αποστειρώναμε εργαλεία σε κατσαρόλες, βάζαμε μέσα και ψείρες. Αν είχαν ψοφήσει, όταν τις ανοίγαμε, ξέραμε ότι είχαν αποστειρωθεί», ανέφερε η αντάρτισσα, εθελόντρια στη «νοσοκομειούπολη» του Γράμμου Κατίνα Λατίφη και συνέχισε: «Ανατολικές χώρες έδιναν προσφορές αλληλεγγύης αλλά η βοήθεια σε φάρμακα ερχόταν και από δυτικές χώρες. Νοσοκομεία μικρότερα υπήρχαν παντού, στους Ψαράδες, στα Κερδύλλια και αλλού. Τα μεγάλα όμως ήταν αξιοθαύμαστα, αυτό και το άλλο στο Βροντερό, στις Πρέσπες.
«Το 1949 ιδρύθηκε σχολή μεσαίων υγειονομικών στελεχών, που έδωσαν σε δύο σειρές, γύρω στα 150 άτομα με το βαθμό του ανθυπολοχαγού, που στελέχωσαν μεραρχίες και σε τρεις σειρές 300 νοσηλεύτριες. Σε όλη τη Βόρεια Ελλάδα παρείχαν τις υπηρεσίες τους 28 ιατροί εθελοντές, μεταξύ αυτών δύο Πολωνοί, δύο Βούλγαροι, ένας Ούγγρος - το Βασιλείου, πατέρα του μετέπειτα προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν τον μετράω ως ξένο - καθώς και γιατροί αιχμάλωτοι πολέμου που προσέφεραν τις υπηρεσίες τους στους τραυματίες, που ιδιαίτερα το καλοκαίρι του 1948, μεταφέρονταν κατά δεκάδες από τα πεδία των μαχών».

Εξήντα δύο χρόνια είχε να ανέβει στο Γράμμο ο κινηματογραφιστής του ΔΣΕ Μάνος Ζαχαρίας. Θυμήθηκε ότι ήρθε με το συνεργείο του στο νοσοκομείο «κατ' εντολή του γενικού αρχηγείου» και απαθανάτισε τις εγκαταστάσεις του. «Θεατρική παράσταση όμως δεν ανεβάσαμε εμείς στο νοσοκομείο, όπως γράφτηκε κάποια στιγμή αργότερα αλλά το θεατρικό κλιμάκιο του ΔΣΕ, που το είχε οργανώσει ένας καταξιωμένος και πριν από την κατοχή ηθοποιός, πλαισιώνοντας το με νεαρούς αντάρτες. Εμείς μόνο κινηματογραφήσαμε το στιγμιότυπο...», πρόσθεσε ο γνωστός πλέον σκηνοθέτης.

Ο αρχίατρος Νώντας Σακελλαρίου

Η «ψυχή» της «νοσοκομειούπολης» του Γράμμου, ο γιατρός Νώντας Σακελλαρίου, βρέθηκε στις γραμμές της εθνικής αντίστασης περί τα μέσα του 1943. Αργότερα, βγήκε και πάλι στο βουνό στον εμφύλιο.
«Ο Λεωνίδας Στρίγκος, υπεύθυνος του γραφείου Μακεδονίας του ΚΚΕ, σημαίνων στέλεχος του ΕΛΑΣ την περίοδο της εθνικής αντίστασης, είχε απευθύνει έκκληση στους περίπου σαράντα γιατρούς, που ήταν κομματικά μέλη (του ΚΚΕ), να ανέβουν στο βουνό. Σχολίαζε λοιπόν, ότι αντί για αυτούς, προθυμοποιήθηκε ο Νώντας Σακελλαρίου, που ήταν μεν στο ΕΑΜ, αλλά δεν ήταν στενό κομματικό μέλος του ΚΚΕ», ανέφερε ο Βασίλης Γκανάτσιος, ο θρυλικός «καπετάν Χείμαρρος» του ΕΛΑΣ.

Ο «Χείμαρρος» επισκέφθηκε το καλοκαίρι του 1948, με την ιδιότητα πλέον, του υποστρατήγου και επικεφαλής του αρχηγείου δυτικής Μακεδονίας του ΔΣΕ, το νοσοκομείο του Γράμμου, συνοδευόμενος από τον πολιτικό επίτροπο (του Βαφειάδη) Λεωνίδα Στρίγκο, ώστε να επιθεωρήσει τις εγκαταστάσεις του.
Χθες, ο Βασίλης Γκανάτσιος το επισκέφθηκε πάλι, 62 χρόνια μετά την επιχείρηση «Κορωνίς», την οποία και αντιμετώπισε ως αρχηγός των ανταρτών, μαζί με παλιούς του συναγωνιστές. Συγκινημένος, διηγήθηκε ότι κατά τη διάρκεια της φονικής σύγκρουσης μεταξύ του κυβερνητικού και του αντάρτικου στρατού, ένας αντάρτης ο Μ. Π., από την περιοχή των Γρεβενών, στην προσπάθεια του να βοηθήσει έναν αντίπαλο τραυματία και να τον τραβήξει να νοσηλευτεί στο «νοσοκομείο των ανταρτών» τραυματίστηκε από θραύσμα βλήματος στον αυχένα.
«Ο τραυματίας θεραπεύτηκε, ανάρρωσε πλήρως, ο αντάρτης υπέκυψε» πρόσθεσε χαρακτηριστικά. «Εχθροί, άσπονδοι στο μέτωπο, αλληλέγγυοι στον πόνο, μπροστά στο θάνατο. Έγιναν πολλά τέτοια…», συνέχισε ο «Χείμαρρος».

Τη χρονική εκείνη περίοδο, διευθυντής των υγειονομικών υπηρεσιών του ΔΣΕ ήταν ο Νώντας Σακελλαρίου, που μετά τη θητεία του στην εθνική αντίσταση και στον ΕΛΑΣ είχε περάσει πλέον στο αντάρτικο. Ο ίδιος ο Μάρκος Βαφειάδης, με προσωπική εντολή του ανέθεσε τα καθήκοντά του τον Απρίλιο του 1947. Ήταν καταξιωμένος επιστήμονας, πράος, πάντοτε ψύχραιμος και με βαθιά συναίσθηση του καθήκοντος του γιατρού απέναντι στον ασθενή.

«Το είχε δείξει και στην Εθνική Αντίσταση, αλλά και πριν από την κατοχή, όταν κατά τη διάρκεια της θητείας του στο σανατόριο του Ασβεστοχωρίου είχε γίνει γνωστός, σε όλη την περιοχή Χορτιάτη - Αγίου Βασιλείου, με το προσωνύμιο ο γιατρός των φτωχών. Άφησε τη θέση του διευθυντή του σανατορίου για να διαθέσει τις υπηρεσίες του εθελοντικά στον ΕΛΑΣ και στην Εθνική Αντίσταση», τόνισε ο δικηγόρος και προσωπικός του φίλος Κωνσταντίνος Χορομίδης.

«Να προσέχεις τον αρχηγό»

Αναφερόμενος στα γραπτά του Νώντα Σακελλαρίου, ο Χορομίδης ανέφερε ότι μέσα στο 1948 άκουσε πολλές φορές ο αρχίατρος από τα χείλη του Βασίλη Μπαρτζώτα (στέλεχος του ΚΚΕ, πολιτικός επίτροπος και στενός συνεργάτης του Ζαχαριάδη), τη φράση: «να προσέχεις τον αρχηγό», υπονοώντας τον Μάρκο. Κάποια στιγμή, όμως του είπε: «Να εξετάσεις τον αρχηγό, το λέει το κόμμα».

Ο Βαφειάδης εξετάστηκε, είχε 37,5 πυρετό, ήπια φλεγμονή του φάρυγγα, στρες, καθώς ήταν καταβεβλημένος από την υπερπροσπάθεια, λόγω της δυσμενούς εξέλιξης των μαχών. Ο Σακελλαρίου αργότερα κατάλαβε - τουλάχιστον αυτό γράφει στο βιβλίο του με τίτλο: «Διαθέσαμε τη Ζωή μας…» - ότι η «ομάδα Ζαχαριάδη» χρειαζόταν «να έχει στα χέρια της ένα επίσημο χαρτί» για να το χρησιμοποιήσει για την απομάκρυνση του αρχιστρατήγου του ΔΣΕ από τα καθήκοντά του, που έγινε στα τέλη του 1948, όταν πλέον είχε κορυφωθεί η ρήξη μεταξύ Ζαχαριάδη-Βαφειάδη.

«Τον Νώντα τον γνώρισα αρχές του 1949 στο νοσοκομείο του Βροντερού στο Βίτσι. Ψηλός, ευθυτενής, σίγουρος για τις γνώσεις του, γαλήνιος. Ήταν για μας, ο αρχίατρος και ο δεύτερος πατέρας, πάντα κοντά στους αρρώστους, πάντα κοντά στις εθελόντριες», είπε η Κατίνα Λατίφη και συνέχισε: «Όταν με απέσπασαν από το τμήμα μου για να δουλέψω στο νοσοκομείο και πήγα κοντά του, με κοίταξε και μου είπε: Τι νομίζεις, ότι εδώ δεν είμαστε μάχιμοι; Έχεις να φας βόμβες, κανονιές, άλλο τίποτε… Είχε δίκιο! θυμάμαι την ημέρα που το νοσοκομείο τραντάχτηκε από μια οβίδα πυροβολικού. Καταλάβαμε από την εμβέλεια του, πώς έπρεπε να αποχωρήσουμε μεταφέροντας τους τραυματίες».

Σκηνές συμφιλίωσης

Χθες το πρωί (Κυριακή), ένα λεωφορείο, υπό την εποπτεία του τοπικού στελέχους της ΕΔΙΑ Γ. Παπαγρηγορίου, ξεκίνησε από το Νεστόριο με προορισμό την καρδιά του «ματωμένου βουνού», του Γράμμου. Επιβάτες, περί τα είκοσι άτομα με γκρίζα μαλλιά και τα σημάδια που άφησε ο εμφύλιος βαθιά χαραγμένα, στις ρυτίδες των προσώπων τους.
Συνταξιδιώτες, το 2010, αντίπαλοι το 1946-1949. Αντάρτες και πρώην πολεμιστές του τακτικού στρατού. Κάποιοι από αυτούς πολέμησαν από κοινού κατά την περίοδο της εθνικής αντίστασης, ενάντια στη γερμανοϊταλική κατοχή, αλλά τους βρήκε σε αντίπαλα μέτωπα ο εμφύλιος. Μεταξύ τους, βρίσκονται και αντιδικτατορικοί αγωνιστές: Νίκος Καλογερόπουλος, Τριαντάφυλλος Μηταφίδης, Σωτήρης Δέδες.

Ο «καπετάν Χείμαρρος» συζητά με τον Σαράντη Κάτση, στρατιώτη του τακτικού στρατού, που πολέμησε το 1949 στο Βίτσι. Συμμετείχε στην τελευταία εκκαθαριστική επιχείρηση με την κωδική ονομασία «Πυρσός». Δίπλα στον 85χρονο Σαράντη κάθεται ο αδελφός του Γιώργος, 82 χρόνων, επίστρατος, το 1948, του τακτικού στρατού στο Γράμμο, κατά τη διάρκεια της επιχείρησης «Κορωνίς». Συζητούν ήρεμα, θυμούνται, συμφωνούν: «Έγιναν αγριότητες, ήταν φονικός, καταστροφικός ο εμφύλιος…».

Το λεωφορείο περνά το χωριό Πεύκο. Ειρωνική, η ταμπέλα του καφενείου: «Σταθμός τρένων: Ο Γερμανός». Το χωριό όλο μπήκε στην εθνική αντίσταση και βρέθηκε αργότερα στο επίκεντρο του εμφυλίου. Λίγα χιλιόμετρα πιο κάτω, στα αριστερά το ύψωμα «Κόζιακας». Στα δεξιά το ύψωμα «Τσάρνο». Σκληρές, φονικές ήταν οι μάχες του Γράμμου, ιδιαίτερα στην τελική φάση της επιχείρησης «Πυρσός» τον Αύγουστο του 1949.

«Όταν έπεσε το Τσάρνο, ο στρατηγός Θρασύβουλος Τσακαλώτος πλησίασε τον τότε βασιλέα Παύλο, που παρακολουθούσε τη μάχη μαζί με τον Βαν Φλιτ, από το πλάτωμα Αλεβίτσα και τον ενημέρωσε ότι - ουσιαστικά - η εκκαθαριστική επιχείρηση στον Γράμμο ολοκληρώθηκε…», θυμάται μεγαλόφωνα ένας επιβάτης. Δεν είχε άδικο, ο στρατηγός Τσακαλώτος.

Η σημερινή εικόνα

Χρειάστηκαν μόνον τέσσερεις μέρες, έπειτα από την κατάληψη του υψώματος, ώστε να σπάσει ο κυβερνητικός στρατός το μέτωπο του ΔΣΕ στο Γράμμο (μέσα σε τρεις μόνο μέρες είχε ήδη καταρρεύσει εκείνο στο Βίτσι) και να αρχίσει η μαζική αποχώρηση των ανταρτών προς την άλλη πλευρά των συνόρων.
Το λεωφορείο σταματά σε μια στροφή. Στα δεξιά του χωματόδρομου, η προτομή του Πέτρου Κόκκαλη, υπουργού Υγείας της «Κυβέρνησης του Βουνού», από το Δεκέμβριο του 1947, έχει στηθεί πάνω από τη χαράδρα της πρώην «νοσοκομειούπολης» των ανταρτών. Από εκεί φαίνεται η σπηλιά στον βράχο, τα ερείπια των βομβαρδισμένων εγκαταστάσεων.

«Έλα Βασίλη, κάθισε εδώ», είπε στο συναγωνιστή της «καπετάν Χείμαρρο» η αντάρτισσα Κωσταντινιά Καριοφύλλη. Πολέμησε στον «Χάροντα». Ήταν το μόνο μέτωπο του ΔΣΕ που κράτησε τις θέσεις του, μέσα στην κόλαση των συνδυασμένων πυρών που εξαπέλυαν οι υπέρτερες δυνάμεις, το πυροβολικό και η αεροπορία του τακτικού στρατού.
Υπό τις εντολές του «Χείμαρρου» έγινε δυνατός ο ελιγμός που επέτρεψε στις υπόλοιπες ανταρτομάδες (τμήματα Γούσια, κ.α.) να εγκαταλείψουν συντεταγμένα το Γράμμο και να ολοκληρώσουν, χωρίς σημαντικές απώλειες, την κίνηση τους προς το Βίτσι, στις 21 Αυγούστου του ‘48. Το υπόλοιπο τμήμα έφυγε αργότερα, διοικούμενο προσωπικά από τον Γκανάτσιο (Χείμαρρο), ένα εικοσιτετράωρο αργότερα.

Από μακριά φαίνεται η Γράμμοστα. Υποχωρούν τα έλατα, το παρθένο δάσος, άκαυτο ακόμη και από τις «ναπάλμ», που δοκιμάστηκαν πειραματικά για πρώτη φορά στον ελληνικό εμφύλιο, στο Γράμμο.
Αλπικό γίνεται πλέον το τοπίο, αδυνατίζει η προκάλυψη, πίσω από την κορυφογραμμή είναι η Αλβανία. Από εκεί έφυγαν οι αντάρτες με απόφαση του γενικού αρχηγείου, κλείνοντας το κεφάλαιο ελληνικός εμφύλιος.
Λιγοστές δυνάμεις του ΔΣΕ παρέμειναν εγκλωβισμένες νοτιότερα και βορειοανατολικά αλλά δεν αποτέλεσαν πλέον απειλή για το κράτος, που είχε στο μεταξύ προλάβει να ανασυνταχθεί διοικητικά και στρατιωτικά. Τα λίγα κτίρια της Γράμμοστας ανακαινίζονται με ευρωπαϊκό πρόγραμμα. Στην πόρτα του μικρού υπαίθριου αναψυκτηρίου - καφενείου είναι θυροκολλημένη μια πρόσφατη διαταγή της αστυνομίας σε μια σελίδα χαρτί, που παραπέμπει σε άλλες εποχές: «Ανακοίνωση για τη ζωοκλοπή... όπως αναφέρεται κινήσεις… κ.τ.λ.».
ΑΠΕ

Oι φωτογραφίες προέρχονται από τα αρχεία του ΑΣΚΙ, του ΚΚΕ και την ιστοσελίδα "Φωτογραφίζοντας"

Βιογραφικό:
Ο γιατρός Σακελλαρίου Επαμεινώνδας του Γεωργίου γεννήθηκε εις τα Κανάλια Καρδίτσας το 1901. Τέλειωσε Γιατρός το 1924. Υπηρέτησε Έφεδρος Ανθυπίατρος 1925 και 1926. Το 1927 διορίστηκε Γιατρός στο Σανατόριο Ασβεστοχωρίου. Το 1939 ανέλαβε την θέση Διευθυντή Κλινικής. Κατά τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο δεν έλαβε μέρος διότι κατόπιν αποφάσεως του Γενικού Επιτελείου ανέλαβε την Διεύθυνση του Σανατορίου. Το 1943 κατατάχθηκε στον ΕΛΑΣ και ανέλαβε την Διεύθυνση τής υγειονομικής υπηρεσίας της Χης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ. Το Σεπτέμβρη του 1946 έφυγε για το βουνό και ανέλαβε την Διεύθυνση της Υγειονομικής Υπηρεσίας του Αρχηγείου Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας και το 1947 την Διεύθυνση τής Υγειονομικής Υπηρεσίας του Γεν. Αρχηγείου Δημ. Στρατού Ελλάδας.
Το 1949 μέχρι το 1975 εργάστηκε ως γιατρός στη Δημοκρατία του Ουζμπεκιστάν. Το Μάιο του 1975 επαναπατρίσθηκε στην Ελλάδα.

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΙΡΙΑΛ

Ετοιμάζουν πυρετωδώς τις καινούριες ψυχαγωγικές εκπομπές τους
τα ελληνικά τηλεοπτικά κανάλια...
ΕΚ ΤΟΥ ΕΛΑΦΡΟΤΑΤΟ ΤΥΠΟΥ


ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΙΡΙΑΛ

Ένα αξιοπρεπές ελληνικό σίριαλ πρέπει να διαθέτει έναν ντιπ μαλάκα,
στην καμπούρα του οποίου όλοι οι τσόγλανοι σπάζουνε άγρια πλάκα,
έναν κακό, δύο στριμμένες πεθερές, πέντε σούργελα, τρία εξώγαμα

κι έναν ευρύπρωκτο , για να «δένει» το σουρουκλεμιάρικο αμάλγαμα.