Γιώργος Πατεράκης / «Η ανοησία δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο των ηλιθίων»
Ο Γ. Πατεράκης στις 14-15 και 21-22 Μαρτίου θα παρουσιάσει τη νέα του μουσική παράσταση «Gravitational Collapse» με το τετραμελές String Theoty Vocal Ensemble
Ο βιρτουόζος σολίστ του πιάνου, δημιουργός μουσικά πολύ ενδιαφερόντων και ευρηματικών και στιχουργικά ουσιωδών και ανατρεπτικών τραγουδιών και ιδρυτής, δάσκαλος, καλλιτεχνικός διευθυντής και μαέστρος πολυμελούς μεικτής χορωδίας Γιώργος Πατεράκης εδώ και αρκετά χρόνια ακολουθεί μια άκρως προσωπική μουσική διαδρομή με το String Theory όπως είναι το γενικό όνομα που δίνει στα φωνητικά και ενόργανα σύνολα του.
Τα Σαββατοκύριακα 14-15 και 21-22 Μαρτίου θα παρουσιάσει στο «Playground for the Arts» (Βουτσαρά 4-6, Κεραμεικός) τη νέα του μουσική παράσταση «Gravitational Collapse» με το τετραμελές String Theoty Vocal Ensemble το οποίο θα συνοδεύουν ο ίδιος στο πιάνο και η Ελλη Κετεντζιάν στο βιολοντσέλο.

Μιλά για την αναπόφευκτα άρρηκτη σχέση μουσικής και πολιτικής και το αντίστροφο και το πώς αντιμετωπίζει με στήριγμα τους στέρεους πυλώνες της υψηλής αισθητικής την πρώτη και του αδυσώπητου ορθολογισμού την δεύτερη.
Γιατί αποφάσισες να αλλάξεις τα μέλη του επί χρόνια φωνητικού κουαρτέτου σου και τι διαφορετικό ή καινούριο να περιμένουμε από τη νέα μορφή του;
Τα πράγματα αλλάζουν, οι άνθρωποι αλλάζουν, ο κόσμος αλλάζει, εμείς αλλάζουμε, τα κύτταρα ολόκληρου του ανθρώπινου σώματος αλλάζουν. Με τους συνεργάτες του προηγούμενου φωνητικού κουαρτέτου θεωρούμε την διαδρομή που διανύσαμε από κοινού πολύτιμη και, συχνά – πυκνά ξαναβρισκόμαστε δημιουργικα όποτε χρειάζεται. Η νέα μορφή του κουαρτέτου, που πλέον αποτελείται από την Έλλη Κετεντζιάν, την Αντιγόνη Γκόγκη, την Αθηναΐδα Μαρκαντώνη και τον Νίκο Ταξιλτάρη, έχει άλλη φιλοσοφία και επομένως άλλη σύνθεση. Έμπειρες/ος ερμηνεύτριες/ες αν και από διαφορετικούς μουσικούς χώρους μου επιτρέπουν να είμαι τολμηρός και να πειραματίζομαι αρκετά ελεύθερα στη σύνθεση και την πλοκή του μουσικού κειμένου.
Το βιολοντσέλο είναι ένα από τα όργανα που δεν έχεις χρησιμοποιήσειτόσο πολύ στο παρελθόν. Το ότι το κάνεις σε αυτή την παράστασης οφείλεται στο ότι το παίζει μία από τα μέλη του κουαρτέτου, στο ότι η έκταση του είναι πολύ κοντινή με αυτή της ανθρώπινης φωνής ή σε κάποιον άλλο λόγο;
Λέω συνήθως ότι για να φτιάξεις ένα καλό φαγητό έχεις δύο επιλογέ, η μία είναι να αποφασίσεις από πριν το φαγητό που θες και να πας να ψωνίσεις τα υλικά που χρειάζεσαι. Η δεύτερη είναι να δεις τι υλικά έχεις ήδη μέσα στα ντουλάπια σου και να προσπαθήσεις να κάνεις το καλύτερο που μπορείς με αυτά. Οι δύο επιλογές έχουν διαφορετική αφετηρία, στην πρώτη περίπτωση χρειάζεσαι μικρό ή μεγάλο κεφάλαιο για να ψωνίσεις ενώ στη δεύτερη πας με ό,τι έχεις. Δεν λέω ότι το ένα είναι προτιμότερο από το άλλο αλλά απλά ότι ανήκω σαφέστατα στη δεύτερη κατηγορία, πάω με ό,τι έχω γιατί μόνο αυτό διαθέτω. Όμως βιάζομαι να προσθέσω πως διαφωνώ με την φτωχοπροδρομική διαδεδομένη άποψη ότι «ε, βέβαια, αυτό είναι που αξίζει περισσότερο, να κάνεις τα πάντα με το τίποτα». Ούτε, από την άλλη, ισχυρίζομαι ότι η αφθονία εγγυάται την ποιότητα. Δεν χορταίνουμε να βλέπουμε πανάκριβες μπαρούφες στα φεστιβάλ, στις μεγάλες σκηνές, στο σινεμά, στην αρχιτεκτονική και σε οτιδήποτε άλλο. Η έλλειψη ή η αφθονία δεν είναι ποιοτικοί δείκτες της δημιουργίας. Από την άλλη η Έλλη Κετεντζιάν που είναι μια από τις λυρικές φωνές του κουαρτέτου είναι και θαυμάσια τσελίστρια και φυσικά αυτό δεν θα το άφηνα αναξιοποίητο. Είπαμε, δουλειά μας είναι να φτιάχνουμε το καλύτερο δυνατό φαγητό με τα υλικά που διαθέτουμε.

Ο τίτλος της παράστασης αναφέρεται στο ότι το νεοελληνικό αφήγημα περί ευδαιμονίας και ευζωίας καταρρέει κάτω από το βάρος του ή στο ότι είναι τόσο χαμηλού επιπέδου ώστε η βαρύτητα τείνει να το ισοπεδώσει;
Βαρυτική κατάρρευση είναι ένα από τα τελευταία στάδια της ζωής ενός αστέρα ο οποίος, έχοντας καταναλώσει το πυρηνικό του καύσιμο, καταρρέει προς τα μέσα, από την ίδια του τη βαρύτητα. Όχι, δεν αναφέρομαι μόνο στην Ελλάδα και πραγματικά δεν χρειάζεται να πω και πολλά γι' αυτό. Η τρέχουσα ειδησεογραφία είναι το περίγραμμα της κατάρρευσης του πολιτισμικού αφηγήματος του δυτικού κόσμου. Καταλαβαίνουμε πια ότι ανθρωπισμοί, ουμανισμοί, ενσυναίσθηση, δημοκρατία, διεθνές δίκαιο και όλες οι κενολογίες που μας έχουν πάρει τα μυαλά δεν είναι ούτε κάποιες θέσφατες αξίες, ούτε κοινωνικοί πυλώνες, ούτε κατακτήσεις ενός ώριμου συλλογικού πνεύματος χαλυβδωμένου μέσα από χιλιετίες ιστορικής εμπειρίας ούτε τίποτα άλλο αλλά πάμπολλα ενδεχόμενα μιας ιστορικής εξέλιξης η οποία τώρα πια φαίνεται να παίρνει έναν τελείως άλλο δρόμο, αφήνοντας πίσω αυτά που θεωρούσαμε κεκτημένα. Το αν αυτά θα επανακάμψουν ή θα γίνουν ιδεολογικά λείψανα δεν το γνωρίζω.
Υπεύθυνες για αυτό το ετοιμόρροπο οικοδόμημα είναι σταδιακά και προοδευτικά όλες οι κυβερνήσεις της Μεταπολίτευσης ή ο κόσμος που εκτός των επιλογών για τον τρόπο ζωής του τις ψήφιζε;
Δεν γνωρίζω επίσης περί αβγού και κότας και δεν έχω ψευδαισθήσεις περί λαϊκού ενστίκτου και διαίσθησης. Αντιθέτως πιστεύω ότι ο «κοινός νους» είναι πλέον ένα εξαιρετικά σπάνιο πράγμα.
Πες με μια πρόταση για το καθένα το τι σημαίνουν για τον Μητσοτάκη και τη ΝΔ στα επτά χρόνια διακυβέρνησης τους κατά σειρά τα κράτος δικαίου, θεσμοί δημοκρατικού πολιτεύματος, κοινωνικά αγαθά, οικονομία και πολιτισμός.
Αδυνατώ να διατυπώσω συντεταγμένη κρίση ή πρόταση για τον δημόσιο και κοινωνικό χώρο που διαμόρφωσε ή την διακυβέρνηση ενός διεφθαρμένου, συμπλεγματικού, ακαλλιέργητου και μεγαλομανούς ανθρωπαρίου ακόμη και αν, είτε λόγω καταγωγής από ισχυρή οικογένεια πονηρών καιροσκόπων είτε λόγω ηλιθιότητας μιας κοκορόμυαλης πλεμπαίας πλειοψηφίας, κατάφερε να αναρριχηθεί στα ανώτατα αξιώματα ενός περιθωριακού πλην μεγαλομανούς κρατιδίου. Με χωρίζουν αβυσσαλέοι ιδεολογικοί ωκεανοί από αυτά τα πράγματα.
Ποιο τίτλο θα έβαζες σε ένα τραγούδι σου για την ελληνική αριστερά στην περίοδο από το 2020 μέχρι σήμερα;
Δεν θα χρειαζόταν να γράψω τίποτε παρά θα μελοποιούσα τον στίχο «σαν έμαθε τη λέξη καλησπέρα ο παπαγάλος είπε ξαφνικά...» του Ζαχαρία Παπαντωνίου. Τι κρίμα, τόση καλή ενέργεια χαμένη... Από την άλλη, όπως πολύ καλά γνωρίζουμε, η χαζομάρα δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο των ηλιθίων.
Αν έπρεπε να περιγράψεις τον Τραμπ με μια οργανική - χωρίς τη βοήθεια των στίχων δηλαδή - σύνθεση ποια θα ήταν η φόρμα και το τέμπο της;
Δεν επιθυμώ καθόλου να μιλώ για τη βλέννα της ανθρώπινης μετάλλαξης. Προτιμώ να διοχετεύω την ενέργεια μου στη συλλογή και προστασία όσο περισσότερων κομματιών του θρυμματισμένου «άλλου κόσμου», του μόνου που αγαπήσαμε και του μόνου εντός του οποίου θεωρούμε «εμείς οι άλλοι» τη ζωή μας εφικτή και υποφερτή.

Με την ευκαιρία η οργανική σύνθεση, όχι απαραίτητα για ορχήστρα αλλά για ολιγομελές σύνολο, δεν σε ενδιαφέρει καθόλου; Υπάρχει πιθανότητα να παρουσιάσεις κάτι τέτοιο μελλοντικά ή η γραφή σου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το φωνητικό μέρος;
Λατρεύω τα ηχοχρώματα των οργάνων και έχω και μεγάλη όρεξη και γνώση για τη χρήση τους αλλά κοστίζουν. Ποιος θα τα πληρώσει; Πολύ θα ήθελα να μπορώ να χρησιμοποιώ αυτόν τον ηχητικό πλούτο αλλά προτιμώ να κάνω πράγματα που μπορούν να φτάσουν μέχρι την παραγωγή και να τα παίζουμε στον κόσμο παρά ονειροφαντασίες καταδικασμένες να μείνουν για πάντα φυλακισμένες σε έναν σκληρό δίσκο. Έχω πολλές από δαύτες που δεν πρόκειται να τις ακούσω ποτέ στη ζωή μου, φτάνει, δεν θέλω άλλες.
Και τα πιο άμεσα σχέδια σου μετά από αυτές τις τέσσερις συναυλίες; Η ηχογράφηση και κυκλοφορία αυτού του υλικού ή κάτι άλλο;
Έχουμε πολλές ηχογραφήσεις νέου υλικού μέχρι τον Ιούνιο, επομένως για τους επόμενους μήνες θα μπαινοβγαίνουμε στο στούντιο. Παράλληλα θα προετοιμαζόμαστε για την μεγάλη και δύσκολη παράσταση μας στις 12 Ιουνίου, στην αίθουσα Ιωάννης Δεσποτόπουλος του Ωδείου Αθηνών, με τον φαντεζί τίτλο «Baroque: Η χρυσόσκονη μιας κρίσης και η ηχώ μιας υπόσχεσης». Για τις ανάγκες της η Μικτή Χορωδία String Theory θα συμπράξει με το σχήμα παλαιάς μουσικής Ex Silentio, τον Δημήτρη Κούντουρα και το Κέντρο Παλιάς Μουσικής του Ωδείου Αθηνών. Σολίστ θα είναι η μεσόφωνος Θεοδώρα Μπάκα, ο τενόρος Χρήστος Κεχρής, ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος που ήταν επί χρόνια μέλος του φωνητικού κουαρτέτου String Theory και επίσης η Αντιγόνη Γκόγκη και η Έλλη Κετεντζιάν από τη νέα σύνθεση του κουαρτέτου.
Αν αγαπάτε διαφορετικά μουσικά και νοήμονα στιχουργικά τραγούδια αξίζει να παρακολουθείτε όλες τις - δυστυχώς όχι τόσο συχνές - παραστάσεις του Γιώργου Πατεράκη και των String Theory.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου