Τετάρτη, Ιανουαρίου 02, 2008

Η ΑΤΑΚΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ


Η ΑΤΑΚΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ

"Άλλο να διαβάζεις Canto
κι άλλο να σου λένε κάν' το!"
Μανούσος Φάσης
( διά χειρός Μανόλη Αναγνωστάκη)

Τρίτη, Ιανουαρίου 01, 2008

Ευχές Σπιθίτσα επί τω νέω έτει


Ο Σπιθίτσας του πλησιέστερου δρυμού
σάς εύχεται πολλά πυρωμένα καλοκαίρια
με άφθονα ψητά δάσους!

Αναγκαία διευκρίνιση


" Μη φοβάστε, κυρία μου! Δεν πέφτω στον ακάλυπτο.
Το κεφάλι μου είναι μέρος του πίνακα!"

The Spy who Came in from the Cold


Το μυθιστόρημα " Ο κατάσκοπος που γύρισε από το κρύο" είναι , κατά το Publishers Weekly, το καλύτερο μυθιστόρημα κατασκοπείας όλων των εποχών.
Το βιβλίο εκδόθηκε το 1963, ενώ το 1965 μεταφέρθηκε και στη μεγάλη οθόνη, με πρωταγωνιστές τον αλησμόνητο Ρίτσαρντ Μπάρτον, τη γλυκύτατη Κλερ Μπλουμ και το θαυμάσιο γερμανό καρατερίστα Όσκαρ Βέρνερ.
Το βιβλίο συγκλόνισε το κοινό της Δύσης , γιατί , πέρα από το ότι είναι υποδειγματικό στην πλοκή και την ανάδειξη των χαρακτήρων, κατήγγειλε με τον πιο ωμό τρόπο τη δράση των δυτικών μυστικών υπηρεσιών, δράση εξ ολοκλήρου ασύμβατη με τις αξίες που , υποτίθεται, υπεράσπιζαν στη διάρκεια του αμείλικτου "ψυχρού πολέμου" με τις αντίστοιχες μυστικές υπηρεσίες του σοβιετικού μπλοκ.
Μνημονεύουμε το θαυμάσιο μυθιστόρημα και αναρτούμε την τελική σκηνή από τη μεταφορά του στη λευκή οθόνη εξαιτίας της σημερινής επετείου γέννησης του χαλκέντερου συγγραφέα του
John Le Carré (1931).

Κωστής Παλαμάς: ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ


ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ

Αγάπες πρώιμες, όψιμες, αλαργινοί καιροί,
τώρα και χτες, πληγές, χαρές, ω ριζικά του κόσμου,
κ' εσείς που κάπου ζήσατε και λιώνετε νεκροί,
κ' εσείς με μάτια ολάνοιχτα που ζείτε ακόμα εμπρός μου,

Πατρίδα μου, πατρίδες μου, θύμησες, τόποι νιάτα,
κ' εσείς ονείρατα άστρεχτα , κ' η ελπίδα εσύ, και ο τρόμος
κ' η ορμή, κ' εσείς που απάντησα και σύντυχα στη στράτα,
ή καβαλάρης στης ζωής το διάβα ή πεζοδρόμος,

Καρποί που μαραγκιάσατε κ' εσείς βλαστοί δροσάτοι,
φαντάσματα και πλάσματα, χαρίστρα μου η ψυχή.
Της ρήγισσας Πρωτοχρονιάς μεστό είναι το παλάτι,
διάπλατα σάς ανοίγεται, και πλούσιοι και φτωχοί.

Ρήγας κ' εγώ, στο ερημικό νησί μου πάντα, ορίζω
το θησαυρό που δίνεται, και δε θε να στερέψει.
- Ξένοι, δικοί μου, φίλοι μου και οχτροί μου, σας χαρίζω
τη λυρική μου σκέψη!
1911.
Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Η ΜΟΝΑΞΙΑ

Ο Σελίν υπό το φως της Dream Τeam

Φωτογραφία
"Εκείνο που κάνει περιπτώσεις όπως του Σελίν και του Πάουντ ιδιαίτερα σοκαριστικές είναι ότι δεν έχουμε να κάνουμε με αληθινά καθάρματα. Ο Πάουντ ήταν ένας γενναιόδωρος άνθρωπος, που βοήθησε ανυστερόβουλα πολλούς άλλους ποιητές να διακριθούν. Ο Σελίν, που ήταν γιατρός, δεν δεχόταν χρήματα από τους φτωχούς ασθενείς του..."

Ο Σελίν υπό το φως της Dream Τeam

Γράφει ο Δημοσθένης Κούρτοβικ

Όλοι συμφωνούσαν ότι ο Λάρι Μπερντ  ήταν ο πιο έξυπνος Αμερικανός  καλαθοσφαιριστής. Όλοι όμως όσοι τον  γνώριζαν συμφωνούσαν, επίσης, ότι έξω  από το παρκέ ήταν ένας  κουφιοκεφαλάκης
"Όλοι συμφωνούσαν ότι ο Λάρι Μπερντ ήταν ο πιο έξυπνος Αμερικανός καλαθοσφαιριστής. Όλοι όμως όσοι τον γνώριζαν συμφωνούσαν, επίσης, ότι έξω από το παρκέ ήταν ένας κουφιοκεφαλάκης."
Ο Σελίν ήταν μεγάλος συγγραφέας, αλλά και μεγάλο κάθαρμα: υστερικός αντισημίτης και ρατσιστής, θλιβερός δωσίλογος, «γερμανοντυμένος», για να δανειστούμε έναν όρο από τη δική μας ιστορική εμπειρία. Ανάλογα σχόλια μπορεί να γίνουν για τον Πάουντ: κολοσσιαίος ποιητής, αλλά με εγκληματικά νηπιακή πολιτική σκέψη και έξαλλες θέσεις, τις οποίες διατύπωνε με έναν λόγο γεμάτο μοχθηρία.
Θα πει κανείς ότι δεν είναι ασυνήθιστο ένας μεγάλος λογοτέχνης να είναι αντιπαθητικός άνθρωπος. Τον Ντοστογιέφσκι, για παράδειγμα, είναι πολύ πιθανό ότι δεν θα τον θέλαμε για φίλο μας. Ούτε είναι ασυνήθιστο ένας σπουδαίος, αισθαντικότατος κατά τα άλλα καλλιτέχνης, ποιητής ή συγγραφέας να ξεπέφτει σε πρωτόγονα, ακόμη και γελοία σχήματα, όταν προσπαθεί να υπερασπίσει τις ιδεολογικές επιλογές του. Ας θυμηθούμε την ωδή του Ρίτσου στα σοβιετικά τανκς που χορεύουν στην Κόκκινη Πλατεία. ΄Η τις φανατισμένες ανοησίες που έχει γράψει ο Παπαδιαμάντης εναντίον της θεωρίας του Δαρβίνου. Τέτοιες αντινομίες είναι παράδοξες, απογοητευτικές, σοκαριστικές, αλλά νά που υπάρχουν. Η ύπαρξή τους ενέπνευσε στον Δημήτρη Χατζή ένα καταπληκτικό διήγημα, με τίτλο «Το φονικό της Ιζαμπέλας Μόλναρ».
Εκείνο που κάνει περιπτώσεις όπως του Σελίν και του Πάουντ ιδιαίτερα σοκαριστικές είναι ότι δεν έχουμε να κάνουμε με αληθινά καθάρματα. Ο Πάουντ ήταν ένας γενναιόδωρος άνθρωπος, που βοήθησε ανυστερόβουλα πολλούς άλλους ποιητές να διακριθούν. Ο Σελίν, ο οποίος ήταν γιατρός, δεν δεχόταν χρήματα από τους φτωχούς ασθενείς του. Πώς μπόρεσαν τέτοιοι άνθρωποι να συμπορευθούν με τόσο θηριώδη, απάνθρωπα καθεστώτα; Ειδικά ο Σελίν δεν αφήνει καν υποψίες για ρατσιστικές ή ολοκληρωτικές πεποιθήσεις στο κορυφαίο έργο του, το «Ταξίδι στην άκρη της νύχτας». Εντελώς το αντίθετο: το μυθιστόρημα αυτό είναι μια σπαρακτική καταγγελία του μιλιταρισμού, της αποικιοκρατίας και της ωμότητας του εικοστού αιώνα.
Οπότε, τουλάχιστον στη συγκεκριμένη περίπτωση του Σελίν, η αντίθεση ανάμεσα στον καλλιτέχνη και τον άνθρωπο παρουσιάζεται ακόμη πιο αινιγματική και προκλητική, γιατί παράγεται μόνο από μία «λεπτομέρεια»: μια αποκρουστική ιδεοληπτική εμμονή.
Ακόμη και άνθρωποι που χαμογελούν με την απλοϊκή αντίληψη ότι ένας μεγαλοφυής καλλιτέχνης δεν μπορεί παρά να είναι ηθικά ανώτερος- δίκαιος, ανιδιοτελής, πονόψυχος, μεγαλόψυχος κ.λπ.- και να έχει τις «σωστές» ιδέες δυσκολεύονται να απαλλαγούν τελείως από μια βαθιά ριζωμένη δοξασία, εγγεγραμμένη ίσως στη φυλετική μνήμη της ανθρωπότητας: ότι ο μεγάλος καλλιτέχνης, ο μεγάλος ποιητής επικοινωνεί άμεσα με το θείο ή με την ψυχή του Σύμπαντος, είναι σε θέση επομένως να αποκαλύψει την Αλήθεια, την απροσπέλαστη για τους κοινούς θνητούς. Είναι μια πρόληψη που έρχεται από τα βάθη της προϊστορίας, από την εποχή που ο μάγος, ο προφήτης, ο θεραπευτής και ο βάρδος ήταν ένα και το αυτό πρόσωπο.
Αναμφίβολα ο μεγάλος καλλιτέχνης ή λογοτέχνης είναι ένα άτομο με ξεχωριστή ευαισθησία, χάρη στην οποία μπορεί να συλλάβει και να φανερώσει αλήθειες (ασφαλώς όχι την Αλήθεια) δυσδιάκριτες για τους άλλους. Το πώς αξιολογεί και θεωρητικοποιεί αυτές τις αλήθειες είναι όμως άλλο ζήτημα. Είπε ποτέ κανείς ότι ένας ασυνήθιστα ευαίσθητος άνθρωπος πρέπει οπωσδήποτε να έχει και υπέρτερη ικανότητα θεωρητικής σκέψης, ώστε να στοχαστεί σε βάθος αυτό που τον συγκλονίζει και να το εκλογικεύσει με πιο λεπτό, πιο περίτεχνο τρόπο από ό,τι οι άλλοι; Αν η λογοτεχνία είναι αισθαντικότερη από τη φιλοσοφία, σημαίνει τάχα αυτό απαραίτητα ότι έχει και εξυπνότερες ή πιο αξιόπιστες απαντήσεις στα προβλήματα της συνείδησης και της ζωής;
Ο Μπαλζάκ εξέθεσε στα μυθιστορήματά του με άφθαστη διεισδυτικότητα και ζωντάνια την παρακμή της τάξης των ευγενών και τον θρίαμβο των αστών στη γαλλική κοινωνία των αρχών του 19ου αιώνα. Ο Ένγκελς αναγνώριζε ότι καμία κοινωνιο λογική ή οικονομολογική μελέτη για την εποχή δεν θα μπορούσε να είναι τόσο αποκαλυπτική. Αλλά ο Μπαλζάκ ερμήνευε και αξιολογούσε τα φαινόμενα που τόσο λεπτά περιέγραφε από τη σκοπιά του αντιδραστικού: θλιβόταν για τον ξεπεσμό μιας τάξης με την οποία ήταν συναισθηματικά, πολιτικά και αισθητικά δεμένος, ταραζόταν για την άνοδο μιας άλλης τάξης, την οποία θαύμαζε από μερικές απόψεις και απεχθανόταν από πολύ περισσότερες. Και αυτή ακριβώς η συναισθηματική αναστάτωση ήταν η κινητήρια δύναμη που τον ώθησε να μελετήσει τόσο λεπτομερειακά τους ανθρώπινους τύπους της κοινωνίας του και τις μεταξύ τους σχέσεις, να εξιστορήσει τα δράματά τους με τόση ψυχογραφική διορατικότητα.
Ευαισθησία στην τέχνη σημαίνει να διακρίνεις σχήματα, αποχρώσεις, λεπτομέρειες απαρατήρητες για το κοινό βλέμμα, πλέγματα σχέσεων και συναφειών που ο κοινός άνθρωπος δεν υποψιάζεται ή αρνείται να κοιτάξει κατάματα. Όταν μιλάμε ειδικά για τη λογοτεχνία, αυτό μπορούμε να το πούμε και αλλιώς: σημαίνει να διαπιστώνεις στη ζωή βαθιές, εγγενείς αντιφάσεις, που ταράζουν τη συνείδηση, γιατί συγκρούονται με τις ανθρώπινες επιθυμίες και δεν διευθετούνται καθόλου εύκολα από τις ανθρώπινες αξίες και πεποιθήσεις, όποιες και αν είναι αυτές. Τις αντιφάσεις αυτές ο μεγάλος λογοτέχνης τις ιχνηλατεί και τις αναδεικνύει, αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τις αντιμετωπίζει στωικότερα ή πιο φιλοσοφημένα από ό,τι άλλοι άνθρωποι. Απεναντίας, μπορεί η ίδια η οξυμμένη ευαισθησία του να τον οδηγήσει ευκολότερα στην απόγνωση. Και τότε, αν δεν θέλει να βουλιάξει στην τρέλα, γαντζώνεται από την πρώτη σανίδα σωτηρίας που βρίσκει γύρω του (ή μέσα του): μια οσοδήποτε απλοϊκή πίστη, μια οσοδήποτε παράλογη έμμονη ιδέα.
Ο Σελίν συγκλονίστηκε από την πλήρη απογύμνωση του δυτικού πολιτισμού στο ξεκίνημα του «σύντομου εικοστού αιώνα», από την εκβαρβάρωση του ανθρώπου, την αναγωγή του σε μια μάζα σάρκας χωρίς αξία, με τυφλά ένστικτα και μηχανική συμπεριφορά. Το αποτέλεσμα ήταν πρώτα να μισήσει αυτό το πλάσμα και κατόπιν, επειδή κανένας δεν μπορεί να ζήσει μόνον από το μίσος του (όσο και αν ο παραλογισμένος, τελικά, Σελίν ισχυριζόταν το αντίθετο για τον εαυτό του), να ψάξει για μια δραστική απάντηση στο ερώτημα τι έφταιγε γι΄ αυτό το αβάσταχτο κατάντημα. Και τη βρήκε: οι Εβραίοι. Ήταν πράγματι η ανακουφιστικότερη απάντηση. Εκτός από αυτό, ήταν και έτοιμη- ακόμη και σήμερα είναι έτοιμη, όπως ξέρουμε.
Την περασμένη δεκαετία, θυμάμαι, η εθνική ομάδα μπάσκετ των ΗΠΑ, η λεγόμενη Dream Τeam, είχε στη σύνθεσή της έναν παίκτη (κατ΄ εξαίρεσιν λευκό) που λεγόταν Λάρι Μπερντ. Αυτός ο Μπερντ δεν διακρινόταν μόνο για την τεχνική του, αλλά προπαντός για τις πανέξυπνες κινήσεις και τοποθετήσεις του στο παρκέ. Όλοι συμφωνούσαν ότι ήταν ο πιο έξυπνος Αμερικανός καλαθοσφαιριστής. Όλοι όμως όσοι τον γνώριζαν συμφωνούσαν, επίσης, ότι έξω από το παρκέ ήταν ένας κουφιοκεφαλάκης.
Δεν υπάρχουν μόνο στο μπάσκετ ιδιοφυΐες που έξω από το παρκέ της ειδικότητάς τους είναι πιο κουτοί από τον μέσο άνθρωπο, και πάντως όχι εξυπνότεροι. Μόνο που η κουταμάρα μερικών από αυτούς μπορεί να γίνει πολύ επικίνδυνη, γιατί η ιδιοφυΐα τους στον τομέα τους περιβάλλεται από μια μυθική αίγλη.

Τα Νέα,29/12/07

Το πόρισμα του Αργυρίου

Το πόρισμα του Αργυρίου
Της Μικέλας Χαρτουλάρη mxart@dolnet.gr
Αλέξανδρος  Αργυρίου
Αλέξανδρος Αργυρίου
Οκτώ τόμοι σε επτά χρόνια! Η Ιστορία της Ελληνικής Λογοτεχνίας με όλους τους συγγραφείς και τα έργα που έχουν συζητηθεί κατά τον 20ό αιώνα. Το μεγάλο εγχείρημα του 86χρονου σήμερα Αλέξανδρου Αργυρίου ολοκληρώθηκε με την κυκλοφορία και των δύο τελευταίων τόμων του (Καστανιώτης). Έτσι διαθέτουμε πλέον το απόλυτο εργαλείο για τη λογοτεχνία μας και την πρόσληψή της «στα χρόνια του Μεσοπολέμου, 1918-1940», στους «δύστηνους καιρούς 1941-44», στα «χρόνια του ετεροκαθορισμένου Εμφυλίου Πολέμου 1945-49», στα «χρόνια της επισφαλούς Δημοκρατίας 1950-56», στα «χρόνια της αυτοσχέδιας ανάπτυξης 1957-63», και τέλος «όταν η Δημοκρατία δοκιμάζεται, υπονομεύεται και καταλύεται 1964-74». Αλλά και «μέχρι τις ημέρες μας», αφού η εικόνα που προκύπτει αγκαλιάζει μια πολύ ευρύτερη περίοδο: από τη σύσταση του κράτους το 1830 μέχρι το 2006. Όσο για το ιδιαίτερο στίγμα αυτής της Ιστορίας, δίνεται από τους ίδιους τους τίτλους: είναι ο συσχετισμός των λογοτεχνικών γεγονότων και των αισθητικών τάσεων με τα εθνικά και πολιτικά γεγονότα και τα ιδεολογήματα της κάθε εποχής- κάτι που δείχνει την αριστερή τοποθέτηση του συγγραφέα της. Διότι για τον Αργυρίου η Λογοτεχνία είναι ένα ιστορικό γεγονός. Πάνω της εκφράζονται οι μεγάλες ρήξεις με την κρατούσα νοοτροπία αλλά και ο αγώνας να διαμορφωθούν συνειδήσεις... Ωστόσο αυτή τη φορά, στην εισαγωγή των τόμων Ζ΄ και Η΄, ο Αργυρίου εμφανίζεται κάπως πικραμένος επειδή η δουλειά του δεν κρίθηκε με τους όρους που έθεσε. Διότι αντίθετα απ΄ ό,τι συμβαίνει με τις άλλες- αφηγηματικές- Ιστορίες της Λογοτεχνίας (λ.χ. του Μάριο Βίτι), η δική του ανάγνωση έχει μια διάσταση καταγραφής (με τεράστιο όγκο πληροφοριών), δεν είναι διαχρονική και δεν προβάλλει μόνο τα δεσπόζοντα πρόσωπα και γεγονότα. Η πρωτοτυπία της έγκειται στο ότι καθρεφτίζει την εικόνα της ελληνικής λογοτεχνίας στα μάτια των συγχρόνων της μέσα από πλήθος παραθεμάτων, και από την άλλη δεν κάνει άμεσες αξιολογήσεις. Είναι με αυτήν την έννοια πιο αντικειμενική χωρίς ωστόσο να είναι ουδέτερη, αφού οι πληροφορίες που δίνει ο Αργυρίου ακονίζουν την κριτική ματιά του αναγνώστη του. Όταν λ.χ. καταγράφει την κηδεία του Βάρναλη το 1974, λέγοντας ότι «στο φέρετρό του ακούμπησε όλη η ΚΝΕ», θυμίζει ότι υπήρχε ένα πανό που έγραφε «Ο ποιητής του προλεταριάτου» παρά το γεγονός ότι «ο όρος “προλεταριάτο” απαντά στο έργο του μόνο μία φορά»! Τέτοια έμμεσα σχόλια πλημμυρίζουν τις σελίδες του και μας προϊδεάζουν για την έκπληξη που θα ακολουθήσει: την προσωπική αποτίμηση του Αργυρίου σε ξεχωριστό τόμο!
Υπάρχει ένα ενδιαφέρον πόρισμα στο κλείσιμο τούτης της Ιστορίας: ότι οι παλιές αυθεντίες εξακολουθούν να κρατούν τα σκήπτρα. Ο Αργυρίου σχολιάζει χαρακτηριστικά: «Οι νεωτερικοί συγγραφείς του Μεσοπολέμου εξακολουθούν να δεσπόζουν στις συνειδήσεις των νεοτέρων. Κάποτε δεν πρέπει να προχωρήσουμε;
Ήδη είναι αργά»! Πράγματι στους τόμους Ζ΄ και Η΄ παρακολουθούμε συγγραφείς που γεννήθηκαν ώς το 1942 και εμφανίστηκαν στα γράμματα ώς το 1974, παρακολουθούμε έργα πολυσυζητημένα όπως η Νυχτερίδα του Τσίρκα (1965), το Λάθος του Σαμαράκη, το Ζ του Βασιλικού (1966), τα Ρέστα του Ταχτσή (1972) ο Λοιμός του Φραγκιά (1972) το Συναξάρι του Ανδρέα Κορδοπάτη του Βαλτινού (1972) κ.ά., τη λογοτεχνική κίνηση ή τα κρατικά βραβεία, τις συλλήψεις ανθρώπων των γραμμάτων από τους συνταγματάρχες, το φαινόμενο της «σιωπής» κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας και «την απροσδόκητη σύμπνοια λογοτεχνών που κατά την Κατοχή ανήκαν σε αντίθετες ιδεολογικές όχθες», την κίνηση των 18 Κειμένων με τους «φιλελεύθερους συγγραφείς που ενεργούσαν ως στρατευμένοι», τις προσπάθειες της χούντας (λ.χ. με τη δημοσίευση της Ανθολογίας του Αποστολίδη) να πείσει την Ευρώπη ότι το πνεύμα ήταν ελεύθερο στην Ελλάδα, το περιοδικό «Η Συνέχεια» που εκδόθηκε το 1973 «ως αντίλογος στα κυβερνητικά μέτρα κατά των Ανώτατων Σχολών» κ.ο.κ. Κι όμως η αξιολόγηση των μεταπολεμικών πεζογράφων και ποιητών παραμένει ακόμα ανοιχτή, μου έλεγε προχθές ο Αργυρίου. Και κατέληγε πως ενώ υπάρχουν αναστήματα που αναδείχθηκαν στα χρόνια 1964-74, ενώ θεωρεί υπερβολικό να υποκλινόμαστε μόνο στην παρέα του Σεφέρη, το τελικό του συμπέρασμα είναι παρ΄ όλα αυτά ότι «η χρυσή δεκαετία της ελληνικής λογοτεχνίας δεν είναι άλλη από τη δεκαετία του ΄30. Διότι από εκεί κατάγονται όλοι».
Ο Αλέξανδρος Αργυρίου ετοιμάζει και τα Απομνημονεύματά του παράλληλα με τον κριτικό Απολογισμό της (νεο)ελληνικής λογοτεχνίας. Στο ένα βιβλίο θα διαβάσουμε τα της πορείας του (μια γεύση υπάρχει στο «Αντί» της 7/12 όπου κάνει αποκαλύψεις για τα Δεκεμβριανά ως αυτόπτης μάρτυρας) καθώς και το παρασκήνιο των λογοτεχνικών πραγμάτων- συμπλήρωσε άλλωστε 60 χρόνια ως κριτικός. Στο άλλο βιβλίο έχει ήδη προχωρήσει στην αξιολόγηση του δεσπόζοντος κλίματος της κάθε γενιάς και χωριστά των εμβληματικών μορφών της. «Εδώ κάνω μια ανα-θεώρηση των συγγραφέων, μιλάω ακόμα και για τα αδύνατα ποιήματα του Σεφέρη (όπως η “Απόφαση της λησμονιάς”) ή άλλων. Όμως ποτέ ως αυθεντία...». Ποιοι λοιπόν θα γίνουν «κλασικοί» από τους μεταπολεμικούς; Μόνο υποθέσεις μπορώ να κάνω, αλλά νομίζω ότι θα επιβιώσει το έργο των: Σαχτούρη, Αναγνωστάκη, Δημουλά, Λεοντάρη, Τσίρκα, Φραγκιά, Κοτζιά (σε κάποιο βαθμό), Αλεξάνδρου, Χειμωνά, Βασιλικού».
Τα Νέα, 29/12/07

ΚΟΥΙΖ

ΚΟΥΙΖ
Πρώην ισχυρός πολιτικός ανήρ,
που όποια αποχαρακτηρισμένη αρχαιολογική πέτρα
κι αν σηκώσετε , θα τον βρείτε από κάτω.
Ποιος είναι;

Οι θησαυροί του Α.Π.Θ. (6)


ΣΤΙΛΠΩΝ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ
(1887-1964)

Σπούδασε φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Συντάκτης του Ιστορικού Λεξικού της Ακαδημίας Αθηνών, πρώτος Διευθυντής του Λαογραφικού Αρχείου της Ακαδημίας. ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών και καθηγητής της Λαογραφίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Α.Π.Θ. από την ίδρυση του Πανεπιστημίου (1926) έως το 1959.
Έγραψε πλήθος λαογραφικών και ιστορικών μελετών με πνεύμα "εθνικού φανατισμού", ο οποίος , όπως διατεινόταν, δεν τον εξωθούσε ώστε "να στραγγαλίζει την αλήθεια".
Το έργο του συνέχισε η αλησμόνητη κόρη του
Άλκη Κυριακίδου-Νέστορος, εξαιρετική επιστήμων και άνθρωπος σπάνιας ευαισθησίας.
Την προσωπογραφία του φιλοτέχνησε ο ζωγράφος Παναγιώτης Τέτσης (1925).


Αδύ το βινείν εστι...



ΚΙΛΛΑΚΤΩΡ

Αδύ το βινείν εστι. τις ου λέγει; αλλ' όταν αιτήι χαλκόν, πικρότερον γίνεται ελλεβόρου.
Παλατινή Ανθολογία
***
Ωραία η συνουσία. Ποιος αντιλέγει;
Αλλά όταν απαιτεί
λεφτά,
πικρότερη κι από εμετικό γίνεται.

Paul Eluard : "Les animaux et leurs hommes" (7)


ΨΑΡΙ

Τα ψάρια, οι κολυμβητές, τα πλοία
Μετασχηματίζουν το νερό.
Το νερό είναι γλυκό και δεν κινείται
Παρά μόνο για όποιον τ' αγγίζει.

Το ψάρι κινείται προς τα μπρος
Όπως ένα δάχτυλο μέσα στο γάντι,
Ο κολυμβητής χορεύει αργά
Και το ιστίο αναπνέει.

Αλλά το γλυκό νερό κινείται
Γι' αυτόν που τ' αγγίζει,
Για το ψάρι, για τον κολυμβητή, για το πλοίο

Που εκείνη άγει
Και φέρει.

Η Θεσσαλονίκη έχει «αντισώματα»!



Η Θεσσαλονίκη έχει «αντισώματα»!

Ο Λευκός Πύργος, σύμβολο της Θεσσαλονίκης

Η Θεσσαλονίκη έχει «αντισώματα» που δεν παράγονται μόνον από τα ίχνη των αιώνων που συναντάς σπαρμένα παντού και που τεκμηριώνουν την κοσμοπολίτικη – πολυπολιτισμική της φυσιογνωμία. Τα παράγουν οι ίδιοι οι άνθρωποί της, ντόπιοι και ξένοι. Παρά την κακοποίησή της από την εργολαβική επιδρομή και από το εθνο-θρησκευτικό συντηρητικό κατεστημένο της πόλης, η φυσιογνωμία αυτή διατηρεί τη σταθερή της αξία.
Αλλά «πόλις δεν είναι μόνο οι άνθρωποί της», είναι και «δομημένη πολιτική», όπως θα έλεγε και ο Αριστοτέλης. Η Θεσσαλονίκη χρειάζεται μια τολμηρή πολιτική σύγκρουσης με τα μεγάλα και μικρά συμφέροντα που πνίγουν το παρόν και το μέλλον της.
Καθώς το «βαθύ μπλε, σχεδόν μαύρο» χρώμα του πολιτικού της χάρτη εκφράζει, παρά τις λαϊκίστικες διακηρύξεις του, αυτά τα συμφέροντα, η εναλλακτική λύση για την «άλλη Θεσσαλονίκη» μπορεί να διατυπωθεί και να υλοποιηθεί μόνο από αυτόνομα, πηγαία κινήματα πολιτών, που ήδη «σκάζουν μύτη». Οι ίδιοι οι πολίτες πρέπει να αυτοοργανωθούν και να διεκδικήσουν λύσεις και όχι να γίνονται «ιμάντες μεταβίβασης» αποφάσεων που λαμβάνονται άνωθεν και ερήμην τους. Σ’ αυτή την προσπάθεια πρέπει να στρατευθεί και το πνευματικό δυναμικό της πόλης.
Η Θεσσαλονίκη έχει ζωτική ανάγκη από ένα όραμα και μια πολιτική που θα εδράζεται στη βιωσιμότητα και την αειφορία. Μια βιώσιμη ανάπτυξη με βασικούς άξονες:
- την προώθηση κοινής αναπτυξιακής πορείας με τις γειτονικές χώρες
- την προστασία του περιβάλλοντος και την οικολογική σκέψη
- την ανάπτυξη της πόλης και των υποδομών της μέσα από ένα συνολικό σχεδιασμό με γνώμονα την αειφορία και την κοινωνική συνοχή
- την ενίσχυση του «κοινωνικού τομέα» στην οικονομική λειτουργία της πόλης
- την ανάπτυξη ολοκληρωμένου συστήματος κοινωνικής προστασίας για την αντιμετώπιση των φαινομένων φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού
- την υποδοχή και ένταξη των οικονομικών μεταναστών
Ένα τέτοιο σχέδιο δεν συνιστά φυσικά μετασχηματισμό της κοινωνίας. Συνιστά όμως ρήξη με τις κυρίαρχες πολιτικές και τις κατεστημένες λογικές. Προωθεί ριζοσπαστικές αλλαγές. Αλλάζει νοοτροπίες. Δημιουργεί ευρύτερες συσπειρώσεις, «εκπαιδεύει» τους πολίτες, προετοιμάζει το έδαφος για ευρύτερες αλλαγές.

ΜΗΤΑΦΙΔΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ
Δημοτικός Σύμβουλος-Εκπρόσωπος Δημοτικής Κίνησης
(εισαγωγικό σημείωμα στο πολυθεματικό «ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2008»
της Δημοτικής Κίνησης)


ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΚΑΙ ΚΑΛΟΤΑΞΙΔΟ ΤΟ 2008!