Μεταμοντέρνα μεγαλοφυία ή πλούσιο φρικιό;

Πικαμπιά, Φρανσίς (Francis Picabia, Παρίσι 1879 – Παρίσι 1953). Γάλλος ζωγράφος, ισπανο-κουβανικής καταγωγής, το πλήρες όνομα του οποίου ήταν Φρανθίσκο Μαρτίνεθ δε Πικάμπια δε λα Τόρε. Σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών και στη Σχολή Διακοσμητικών Τεχνών του Παρισιού και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά με έργα μεταϊμπρεσιονιστικά, επηρεασμένα ιδιαίτερα από τους ζωγραφικούς τρόπους του Αλφρέ Σισλέ. Στο τέλος της πρώτης δεκαετίας του 20ού αι. άρχισε τις πρωτοποριακές καλλιτεχνικές αναζητήσεις του. Έγινε μέλος της κυβιστικής ομάδας Χρυσή Τομή, που εμπνεόταν από τον Ζακ Βιγιόν, αλλά η κίνηση Νταντά (στην οποία είχε προσχωρήσει ο αδελφός του Βιγιόν, Μαρσέλ Ντισάν), τράβηξε περισσότερο το ενδιαφέρον του. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν, στα πλαίσια του επαναστατικού αυτού κινήματος, η πολεμική που οργάνωσε κυρίως με το περιοδικό 391, το οποίο ίδρυσε το 1917 στη Βαρκελώνη. Στο δεύτερο τεύχος αυτού του περιοδικού δημοσιεύτηκαν δύο περίφημα και βλάσφημα έργα, η Τζοκόντα του Μαρσέλ Ντισάν και η Παναγία του Π. (μια κηλίδα από μελάνι σε μια λευκή σελίδα), δύο από τα αντιπροσωπευτικότερα έργα μιας κίνησης που έτεινε στη «διάσπαση της λογικής». Μετά το 1921 εγκατέλειψε τον ντανταϊσμό και προσχώρησε στον υπερρεαλισμό του Μπρετόν. Στον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο ο Π. ζωγράφισε αναπαραστατικούς πίνακες, αλλά από το 1945 και ύστερα ξαναγύρισε στην αφηρημένη ζωγραφική.

*Φράνσις Πικαμπιά - Βικιπαίδεια