«Μάξιμος Σαράφης»: "Ξέρω ότι υπήρχε διεφθαρμένη εταιρεία, γιατί να μη βοηθήσω;”

 

Απολογία «Μάξιμου Σαράφη» στη δίκη του για το σκάνδαλο Novartis: “Ξέρω ότι υπήρχε διεφθαρμένη εταιρεία, γιατί να μη βοηθήσω;”

Αντωνία Ξυνού

news247.gr 

6–8 λεπτά

---

Υποστηρίζοντας μέχρι κεραίας όσα έχει καταθέσει στο παρελθόν ως προστατευόμενος μάρτυρας για την υπόθεση Novartis, και θέτοντας στο επίκεντρο τον άλλοτε κραταιό άνδρα της φαρμακοβιομηχανίας Κων. Φρουζή ως κύρια πηγή των γνώσεων του, ο «Μάξιμος Σαράφης» απολογήθηκε ενώπιον του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών.

Ο πρώην προστατευόμενος μάρτυρας που πλέον κάθεται στο εδώλιο μετά την αρχειοθέτηση της δικογραφίας για τα πολιτικά πρόσωπα, υπογράμμισε – όπως και από την πρώτη ημέρα της δίκης- ότι όλες οι πληροφορίες και γνώσεις που είχε αποκτήσει γύρω από τις δωροδοκίες της φαρμακοβιομηχανίας στην Ελλάδα, προέρχονταν από τον Κωνσταντίνο Φρουζή και ο ίδιος δεν ήταν αυτόπτης μάρτυρας αυτών.

«Δεν ήμουν «παρών» ποτέ σε καμία δωροδοκία δεν είχα λόγο, όμως, να μην πιστέψω τον προϊστάμενο μου…» εξήγησε ο κατηγορούμενος και πρώην στέλεχος της Novartis, εξηγώντας πως «απλά εξιστόρησα πράγματα που ήμουν κοινωνός σε μια εταιρεία», την οποία χαρακτήρισε «διεφθαρμένη».

Ωστόσο, μίλησε με πικρία για την εμπλοκή του με την ελληνική Δικαιοσύνη, καθώς όπως εξήγησε το προσωπικό κόστος ήταν μεγάλο.

«Το αποφάσισα ας το πούμε για ηθικούς λόγους … Εγώ πίστευα και λίγο ακτιβιστικά στο θεσμό. Ξέρω ότι υπήρχε διεφθαρμένη εταιρεία, λέω γιατί να μη βοηθήσω;» είπε, ενώ αντέκρουσε τα όσα του καταλογίζουν περί «πρόθυμου πιστολιού»: «Ήρθε μια χιονοστιβάδα εξελίξεων… Δεν είχα τέτοια πρόθεση… Ούτε με έπιασε κανείς να μου πει “θα φτιάξουμε συμμορία και θα είσαι το πρόθυμο πιστόλι”. (…) Αν μπορούσα να γυρίσω το χρόνο πίσω εννοείται ότι δεν θα το ξανάκανα με καμία κυβέρνηση, να βγω τόσο ζημιωμένος, λασπολογημένος ακόμη και σήμερα …».

Για τα πολιτικά πρόσωπα

Ο κατηγορούμενος πάντως, διευκρίνισε πως ο ίδιος δεν έχει εικόνα για πολιτικά πρόσωπα που δωροδοκήθηκαν, χωρίς όμως να αποκλείει το ενδεχόμενο να «μαύρα χρήματα» να μεταφέρονταν μέσω του «ικανού για όλα» Κων. Φρουζή.

Όπως κατέθεσε: «Υπάρχει χαρτί με ποσά δίπλα σε πολιτικούς. Εχεις αρχείο μπάτζετ, καταρτίζεις προϋπολογισμό και βάζει ο άλλος ονόματα πολιτικών. Γιατί τα βάζει; Τα έβαλε στην τσέπη του ο Φρουζής; Δεν το ξέρω! Τα πήραν πολιτικοί; Δεν το ξέρω! Θα μπορούσε να τα έβαζε ως μπάτζετ δωροδοκιών και να τα καρπωνόταν ο ίδιος. Τα λεφτά που είχε, ψωμί κι ελιά να έτρωγε, δεν έβγαιναν! Αδικαιολόγητος πλουτισμός στο Φρουζή και το Μανιαδακη βρέθηκαν! Τα έτρωγαν μεταξύ τους; Δεν το ξέρω! Εχω πει για το Φρουζή βαριές κατηγορείς! Είναι για ισόβια! Σε μένα δεν έχει κάνει τίποτα! Εχει κάνει παντού μηνύσεις!».

Έβγαλε δε από το «κάδρο» των δωροδοκιών τους Αντώνη Σαμαρά, Ευ.Βενιζελο και Γ.Στουρναρα, το ποσό τάση πως ποτέ δεν είχε καταθέσει κάτι σχετικό.

«Δεν θεωρούσα ότι έχω πει κάτι παράνομο για τον Σαμαρά. Απλά αισθάνθηκα την ηθική υποχρέωση να ξεκαθαρίσω ότι δεν άκουσα κάτι για τον Σαμαρά» είπε χαρακτηριστικά, ενώ για Αδ. Γεωργιάδη και για Ανδρ. Λοβέρδο κατέθεσε πως μετά τις πρώτες καταθέσεις κατάλαβε ότι έπρεπε να είναι πιο τεκμηριωμένος και μίλησε «για επηρεασμό, όχι για χρηματισμό».

Εισαγγελέας: Λέτε στις καταθέσεις σας ότι είναι ευρέως γνωστό ότι ο Αδ. Γεωργιάδης ακολουθεί μηχανισμό ξεπλύματος μέσω της εκδοτικής του εταιρίας…

Κατηγορούμενος: Το ξέρω μέσω του Φρουζή…

Εισαγγελέας: Για τη διατύπωση αυτή είστε εδώ όμως. Τι πάει να πει “ευρέως γνωστό” Ήσασταν απρόσεκτος!

Κατηγορούμενος: Έχω δώσει άπειρες καταθέσεις σε ένα σωρό αρχές, στους εισαγγελείς, στη Βουλή, στον Άρειο Πάγο. Προσπαθούσα να επεξηγησω όταν αντιλαμβανόμουν ότι κάτι δεν έχει ειπωθεί με δόκιμο τρόπο…

Πάντως, η εισαγγελική λειτουργός σχολίασε πώς κατηγορούμενος δεν κατέθεσε όπως έπρεπε για να είναι προστατευμένος όπως απαιτεί η δικονομία, σχολιάζοντας: «Δεν σας προστάτευσαν».

Ο Λοβέρδος και το gilenia

Ειδική αναφορά έκανε στον Ανδρέα Λοβέρδο, για τον οποίο αναφέρθηκε σε μια συνάντηση του Κωνσταντίνου Φρουζή με τον πρώην υπουργό το 2012 σε σπίτι δημοσιογράφου για την προώθηση του φαρμάκου gilenia. Κατά τον κατηγορούμενο, το ίδιο βράδυ ο προϊστάμενος του μέσω email ενημέρωσε τον πρόεδρο της εταιρείας ότι το μπατζετ για την προώθηση του φαρμάκου θα έπρεπε να αυξηθεί κατά 200.000 ευρώ, πρόταση που έγινε δεκτή.

«Πρόκειται για καραμπινάτη περίσταση μη τήρησης των όρων, παραπάνω από φαστ τρακ διαδικασία. Και μάλιστα ενώ τότε υπήρχε ξεκάθαρη απαγόρευση να κυκλοφορήσουν νέα φάρμακα. Είχε προηγηθεί μια τριετία χωρίς να εισαχθεί ούτε ένα φάρμακο, λόγω της οικονομικής κρίσης. Εκεί η Novartis ανέλαβε το ρόλο του ηγέτη μεταξύ των φαρμακευτικών εταιρειών. Συμφώνησε ότι θα πάρει τη μερίδα του λέοντος, γιατί θα ανοίξει τη μπουκαπόρτα να βγάλουν όλοι τα καινούργια τους φάρμακα.

Αν ήθελε ο Λοβέρδος να βγάλει ένα φάρμακο, είχε ένα σωρό επιλογές που κάλυπταν πολύ πιο επείγουσες ανάγκες» ανέφερε και πρόσθεσε σε άλλο σημείο. «Ο ίδιος ο Φρουζής να ήταν υπουργός Υγείας δεν θα γίνονταν όλα αυτά τόσο γρήγορα» είπε εξηγώντας ότι φάρμακο μπήκε στην αγορά «τελείως παράτυπα».

Συνέχισε λέγοντας ότι: «Το μετέφερα όλο αυτό στην εισαγγελία Διαφθοράς. Το είχα ως πεποίθηση. Γιατί να μην τα πω όλα αυτά στην Εισαγγελία Διαφθοράς; Εμείς ως εταιρεία σε μια περίοδο «ξηρασίας» πανηγυρίσαμε… εγώ πίστεψα τον προϊστάμενο μου ότι δωροδόκησε τον Λοβέρδο. Οχι δεν ήμουν μπροστά όταν έγινε η δωροδοκία».

Η διαφθορά μέσω πυραμίδας

Κατά τον κατηγορούμενο, εξήγησε πως η Νοβάρτις ήθελε την πρωτιά και σκόπευε να την επιτύχει μέσω μια πυραμίδας: «Στη βάση της ήταν οι γιατροί. Το επόμενο επίπεδο ήταν οι κρατικοί αξιωματούχοι,που συμμετείχαν σε διάφορες υγειονομικές αρχές που μπορούσαν να επηρεάσουν την έγκριση και την αποζημίωση του φαρμάκου. Στο ανώτερο επίπεδο της πυραμίδας ήταν οι Υπουργοί και κυρίως οι Υπουργοί Υγείας που υπέγραψαν τις αποφάσεις για το φάρμακο».

Για την επιτυχία του σχεδίου όπως είπε, «οι εταιρείες αυτές πολλές φορές είναι πιο μπροστά από τα πολιτικά γραφεία.Γι αυτό έπρεπε να πιαστούν οι δύο πόλοι που θα συνεργαστούν ,η Ν.Δ και το ΠΑΣΟΚ» και εξήγησε ότι παρά το γεγονός ότι έχει δώσει στοιχεία για περισσότερους από 4.000 γιατρούς στην Εισαγγελία Διαφθοράς μέχρι σήμερα δεν υπάρχει καμία καταδικαστική απόφαση, κυρίως λόγω παραγραφής.

«Μου κάνει αλγεινή εντύπωση που δεν υπάρχει καταδίκη τη στιγμή μάλιστα που στις δίκες υπήρχε υποστήριξη κατηγορίας από δικηγόρους του ΕΟΠΥΥ για να πιστοποιεί ότι ζημιώθηκε το δημόσιο» ανέφερε. Τέλος, για τα πολιτικά πρόσωπα δήλωσε ότι δημιουργήθηκε ένα «μαύρο ταμείο» για το οποίο «το μεγαλύτερο μέρος των μετρητών το αντλούσαν από τις παράλληλες εξαγωγές».

 

 

Ο Seun Kuti συμβουλεύει τους Ευρωπαίους νέους

«Ελευθερώστε την Ευρώπη!»

Εμυ Ντούρου

documentonews.gr 

6–8 λεπτά

---

Εδώ και μέρες κυκλοφορεί στα social ένα βίντεο από το πρόσφατο φεστιβάλ του Γκλάστονμπερι στο οποίο ο Νιγηριανός μουσικός Σέουν Κούτι, γιος του μυθικού Φέλα Κούτι, απευθύνεται στο κοινό. «Ξέρω ότι θέλετε να ελευθερώσετε την Παλαιστίνη, το Κονγκό, το Σουδάν, το Ιράν. Κάτι καινούργιο κάθε εβδομάδα. Ελευθερώστε την Ευρώπη! Ελευθερώστε την Ευρώπη από τον ακροδεξιό εξτρεμισμό, από τον φασισμό, από τον ρατσισμό, από τον ιμπεριαλισμό. Όταν το καταφέρετε, θα ελευθερωθεί Γάζα, το Κονγκό, το Σουδάν και το Ιράν. Ξεχάστε μας εμάς. Μην ανησυχείτε για εμάς. Ελευθερώστε την Ευρώπη!».

Μιλάμε για τη Γάζα, σοκαριζόμαστε με τα βίντεο που δείχνουν τα μωρά να λιμοκτονούν. Ο πόνος του άλλου ανθρώπου γίνεται και δικός μας. Υπάρχει όμως μια πικρή αλήθεια. Είτε το θέλουμε είτε όχι εμπλεκόμαστε με έναν πολύ πιο βαθύ τρόπο στο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν άνθρωποι που ζουν σε άλλες γωνιές του πλανήτη. Οι δικές μας κυβερνήσεις είναι που στηρίζουν τη γενοκτονία στη Γάζα, από τις ευρωπαϊκές κοινωνίες ξεπηδούν πολιτικά φαινόμενα όπως η Μελόνι και ο Ορμπάν, στο ελληνικό κοινοβούλιο ψηφίστηκαν πριν από λίγα χρόνια βουλευτές της Χρυσής Αυγής, όσο κι αν προσπαθούν κάποιοι ακόμη και σήμερα να υποτιμήσουν τη σημασία αυτής της εκλογής. Είναι εύκολο λοιπόν να μιλάμε για τον πόνο του άλλου με όρους social media αλλά την ίδια στιγμή να τον στέλνουμε στον θάνατο με την ψήφο μας.

«Δεν μιλάμε για εξωτερική πολιτική. Ο συγκεκριμένος πόλεμος εντάσσεται στα ζητήματα της εσωτερικής πολιτικής μας. Μια από τις μεγάλες αλλαγές που συντελέστηκαν τα τελευταία πενήντα χρόνια είναι ότι στις κοινωνίες μας υπάρχουν άνθρωποι που προέρχονται από όλα τα μέρη της γης. Αυτό σημαίνει πως οτιδήποτε συμβαίνει οπουδήποτε αποτελεί αυτομάτως εσωτερικό ζήτημα» είχε πει ο Άγγλος ιστορικός και πολιτικός αναλυτής Τίμοθι Γκάρτον Ας –συνεργάτης του «The Guardian»– στη συνέντευξη που μου είχε δώσει για το Documento τον Δεκέμβριο του 2023, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Αθήνα για την κυκλοφορία του βιβλίου του «Πατρίδες. Μια προσωπική ιστορία της Ευρώπης» (εκδ. Ψυχογιός, μτφρ. Δημήτρης Δουλγερίδης).

Ο Τίμοθι Γκάρτον Ας, καθηγητής Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, διδάκτορας στην έδρα Isaiah Berlin του Κολεγίου Σεντ Αντονι και επιστημονικός συνεργάτης στο Ινστιτούτο Χούβερ του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, καταγράφει στο βιβλίο αυτό τις εμπειρίες του από τα ταξίδια του στην Ευρώπη από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 έως σήμερα. Τα πρώτα χρόνια για σπουδές και αργότερα για να συναντήσει ανθρώπους οι οποίοι έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της ευρωπαϊκής πολιτικής – μεταξύ αυτών ο Χέλμουτ Κολ, η Μάργκαρετ Θάτσερ και ο Τόνι Μπλερ. Μέσα από τα μάτια του παρακολουθεί ο αναγνώστης τις πολιτικές που εφαρμόστηκαν και αλληλεπίδρασαν στη Γηραιά Ήπειρο, με αποτέλεσμα τη σημερινή κατάσταση.

Τίμοθι Γκάρτον Ας(Βιβλία-Συνεντεύξεις)

 

 

 

Τις ίδιες δεκαετίες και δύο επιπλέον μελετά ο Ίαν Κέρσοου στο βιβλίο του «Η Ευρώπη σε δίνη. 1950-2017» (εκδ. Αλεξάνδρεια, μτφρ. Μενέλαος Αστερίου), που έρχεται ως συνέχεια εκείνου με τίτλο «Στην κόλαση των δύο πολέμων».«Η πορεία της Ευρώπης μετά το 1950 θυμίζει τρενάκι του λούνα παρκ με όλες τις εξάρσεις και τους τρόμους του» γράφει ο Άγγλος ιστορικός, ο οποίος συνθέτει το παζλ μιας εποχής κατά την οποία η Ευρώπη σημαδεύτηκε κατά κύριο λόγο από την ανασφάλεια που προέκυψε από τη διχοτόμησή της.

Ο Κέρσοου ερμηνεύει την ιστορία της ηπείρου μέσα από τη μεγάλη εικόνα της παγκόσμιας ιστορίας, ξεκινώντας τη μελέτη του από τις αλλαγές που προέκυψαν από τον Ψυχρό Πόλεμο και αναλύοντας στη συνέχεια τις εξελίξεις που συντελέστηκαν στις δύο πλευρές της Ευρώπης σε πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό, ιδεολογικό και πολιτιστικό πεδίο.

Εστιάζει στο μεταπολεμικό «οικονομικό θαύμα» που είχε επακόλουθο την ανάδυση και την κυριαρχία του καταναλωτισμού, μελετά τη ρήξη με τις αξίες του παρελθόντος –όπως εκφράστηκε μέσα από τα κινήματα αμφισβήτησης της δεκαετίας του 1960–, την οικονομική άνθηση την οποία διαδέχτηκε η πετρελαϊκή κρίση του 1973, τις συνθήκες που ανάγκασαν τις χώρες της Ευρώπης σε αλλαγή πλεύσης στην κοινωνική πολιτική τις επόμενες δεκαετίες και καταλήγει στις συνέπειες της παγκοσμιοποίησης όπως τις βιώνουμε σήμερα.

Ο Χορστ Κρίγκερ (1919-1999), «ο εγκυρότερος αρθρογράφος της μεταπολεμικής περιόδου» (Die Zeit, 2019), εργάστηκε μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου σε μεγάλες εφημερίδες. Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 στη Φρανκφούρτη γνώρισε τον Φριτς Μπάουερ, γενικό εισαγγελέα της Έσσης, ο οποίος προετοίμαζε τη Δίκη του Άουσβιτς – μια σειρά από δίκες που διεξήχθησαν στη Φρανκφούρτη από τις 20 Δεκεμβρίου 1963 έως τις 19 Αυγούστου 1965 (η πρώτη είχε γίνει το 1947 ενώπιον του Ανωτάτου Εθνικού Δικαστηρίου της Πολωνίας).

Επί τέσσερις μήνες ο Κρίγκερ στάθηκε σιωπηλός στη δικαστική αίθουσα και όσα παρακολούθησε τα κατέγραψε σε ρεπορτάζ για το περιοδικό «Der Monat». Η εξέλιξη της δίκης έφερε στη μνήμη του τη ζωή στην προπολεμική Γερμανία. Έτσι, τον χειμώνα 1964-65 έγραψε το «Διαλυμένο σπίτι» (εκδ. Gutenberg, μτφρ. Σίσσυ Παπαδάκη) χρησιμοποιώντας για τελευταίο κεφάλαιο το ρεπορτάζ –συμπληρωμένο και αναθεωρημένο– το οποίο κυκλοφόρησε το 1966 από τις εκδόσεις Rutten & Loening του Μονάχου.

Στο βιβλίο αυτό ο Κρίγκερ αναφέρεται στη ζωή των φιλήσυχων πολιτών της μικρής πόλης όπου μεγάλωσε. Επρόκειτο για ανθρώπους που κοίταζαν τη δουλειά τους, προσπαθούσαν να μείνουν μακριά από την πολιτική (κουβαλούσαν το νωπό τραύμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου), απέφευγαν το σεξ, τις Κυριακές πήγαιναν στην εκκλησία και τα απογεύματα διάβαζαν το μπεστ σέλερ της εποχής, το «Ο αγών μου» του Αδόλφου Χίτλερ. Σύντομα ωστόσο η ζωή τους θα άλλαζε δραματικά, διότι η απολιτίκ στάση τους και η ανοχή τους θα επέτρεπαν στους ναζί να αιματοκυλίσουν την Ευρώπη και την Αφρική.

Δεν ξεχνάμε βέβαια τον ρόλο που παίζουν τα ΜΜΕ σε αυτή την ιστορική εξέλιξη. Ο Γάλλος κριτικός των ΜΜΕ Ντανιέλ Σνεντερμάν αναλύει στο βιβλίο του «Βερολίνο, 1933. Η στάση του διεθνούς Τύπου μπροστά στον Χίτλερ» (εκδ. Πόλις, µτφρ. Γιώργος Καράµπελας) τον τρόπο που οι Αμερικανοί, Βρετανοί και Γάλλοι ανταποκριτές οι οποίοι βρέθηκαν στο Βερολίνο από το 1933 έως το 1941 κάλυψαν την επικαιρότητα, εστιάζοντας κυρίως στο κυνήγι της αποκλειστικότητας για μια δήλωση του Χίτλερ ενώ την ίδια στιγμή αποσιωπούσαν ό,τι συνέβαινε με τα πογκρόμ και τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Ότι ακριβώς κάνει και σήμερα δηλαδή μέρος των ΜΜΕ σε ό,τι αφορά τη γενοκτονία στη Γάζα.

«Οι χήρες της Πέμπτης» , της Κλαούδια Πινιέιρο : σπουδαίο θρίλερ για τη διεφθαρμένη νεοπλουτίστικη Ελίτ της Αργεντινής και η πρώτη μεταφορά του στη μεγάλη οθόνη

 

Σελίδες λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας

—

Κώστας Αθανασίου

epohi.gr

 Ιούλ 27, 2025

Κλαούδια Πινιέιρο* «Οι χήρες της Πέμπτης», μετάφραση: Ασπασία Καμπύλη, εκδόσεις Carnívora, 2025

Στα περίχωρα του Μπουένος Άιρες μάς μεταφέρει αυτό το βιβλίο της Κλαούδια Πινιέιρο, σε ένα country: μία από αυτές τις περίκλειστες συνοικίες κατοικίας για τους πλούσιους, αυτές τις συνοικίες-οχυρά με ηλεκτροφόρα σύρματα γύρω τους, με γήπεδα γκολφ, τένις κ.λπ. μέσα, και βεβαίως με ιδιωτική φρουρά (37 φρουρούς, εν προκειμένω), όπου για να μπει κάποιος που δεν είναι μόνιμος κάτοικος πρέπει να περάσει μια ολόκληρη περιπέτεια από ελέγχους κ.λπ. Εκεί μέσα οι μόνιμοι κάτοικοι (νομίζουν πως) ζουν, όχι μόνο ασφαλείς, αλλά στην πραγματικότητα και αποστειρωμένοι από όποια δυστυχία συμβαίνει έξω από τα τείχη.

Μέσα από τις γραμμές της Πινιέιρο, όμως, μέσα από αναφορές, γεγονότα, σχόλια, σκέψεις των πρωταγωνιστών και των πρωταγωνιστριών της, διακρίνουμε εκείνη την Αργεντινή της βαθιάς οικονομικής κρίσης που οδεύει ολοταχώς προς τη μεγάλη λαϊκή έκρηξη του 2001. Όλα τα χρόνια νεοφιλελεύθερων πολιτικών έχουν οδηγήσει τη χώρα στο χείλος του γκρεμού, και τώρα, ακόμα και μέσα στα περίκλειστα country, τα σημάδια είναι πια φανερά και όλο και πιο ανησυχητικά. Το χρυσόχαρτο έχει αρχίσει να σκίζεται: «εδώ και μήνες περνούσαμε οικονομική κρίση, μπορεί κάποιοι να το έκρυβαν καλύτερα, στην πραγματικότητα όμως είχε αλλάξει η ζωή ολονών μας. Ή θα άλλαζε σύντομα».

Εκεί, λοιπόν, μέσα στην ασφάλεια του country, μια «αντροπαρέα» μαζεύεται κάθε Πέμπτη βράδυ να τα πιει και να παίξει χαρτιά – οι κυρίες, σύμφωνα με την παράδοση, πρέπει να πάνε σινεμά για να μην ενοχλούν τους συζύγους. Έτσι είναι ο κανόνας, και οι κανόνες του country διαμορφώνουν ιδεολογία, κοινωνικές σχέσεις αλλά και ανθρωπότυπους («καταλήγουμε να μοιάζουμε όλες μεταξύ μας. Γυναίκα country, μας λένε»). Και είναι κανόνες σιδερένιοι. Άλλωστε η «Επιτροπή Πειθαρχίας» του country φροντίζει να λύνει όλα τα προβλήματα εντός του οχυρού και της σιωπής που περιβάλλει τις σκοτεινές πλευρές του. Μέχρι που θα έρθει εκείνη η Πέμπτη που θα φέρει τα πάνω κάτω στην τακτοποιημένη ζωή τους, κυρίως όμως θα ραγίσει αυτή τη λαμπερή βιτρίνα της ευμάρειας πίσω από την οποία ζουν. Ή, για την ακρίβεια, θα την κάνει κομμάτια, οριστικά και αμετάκλητα.

Οι βραβευμένες Χήρες της Πέμπτης, που κυκλοφόρησαν το 2005, είναι ίσως ένα από τα καλύτερα βιβλία της Πινιέιρο, κυρίως για τον τρόπο με τον οποίο αποτυπώνει την κοινωνία της Αργεντινής και το ταξικό της σύμπαν. Είναι αυτό που μας σύστησε τη σημαντική συγγραφέα και επιτέλους μεταφράζεται τώρα και στα ελληνικά. Οι χήρες της Πέμπτης έχουν μεταφραστεί σε πάνω από είκοσι γλώσσες και έχουν μεταφερθεί στον κινηματογράφο* και στην τηλεόραση.[.........................................................................]

ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ 

• Σελίδες λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας

• * *ΔΕΙΤΕ ΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΣΕ ΤΑΙΝΙΑ (2009)

   Οι Χήρες της Πέμπτης είναι μια αργεντινο-ισπανική δραματική ταινία του 2009, σε σκηνοθεσία Marcelo Piñeyro,  βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα της Claudia Piñeiro. Πρωταγωνιστούν ένα καστ που αποτελείται από τους Pablo Echarri, Leonardo Sbaraglia, Juan Diego Botto, Ernesto Alterio, Ana Celentano, Juana Viale, Gabriela Toscano και Gloria Carra.

  The Widows of Thursdays

  All the videos, songs, images, and graphics used in the video belong to their respective owners and I or this channel does not claim any right over them. © Copyright Disclaimer under section 107 of the Copyright Act of 1976, allowance is made for “fair use” for purposes such as criticism, comment, news reporting, teaching, scholarship, education and research. Fair use is a use permitted by copyright statute that might otherwise be infringing. Non-profit, educational, or personal use tips the balance in favor of fair use.  

  ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η ανάρτηση της ταινίας δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα . Γενικότερα, το αρχειακό και μη  υλικό  που χρησιμοποιείται στην ιστοσελίδα βρίσκεται διαθέσιμο προς  όλους στο διαδίκτυο , επιλέγεται δε με ποιοτικά κριτήρια και αναρτάται για στοχευμένους  ψυχαγωγικούς (ιστορικούς, ψυχαγωγικούς, αισθητικούς, παιδαγωγικούς κ.τ.λ.) σκοπούς και μόνο.Όλα τα πνευματικά δικαιώματα του υλικού αυτού ανήκουν στους δημιουργούς του  και σε όσους τα κατέχουν τώρα.

CLAUDIA PINEIRO: Βιβλία & Βιογραφία

Κλαούδια Πινιέιρο: «Είμαι γυναίκα, συγγραφέας, μητέρα,ειλικρινής κουρελιασμένη»...

Έτσι έδιωξαν οι σιωνιστές Εβραίοι τους Άραβες κατοίκους της Γιάφα , επιβάλλοντας το 1948 την αιματηρή εθνοκάθαρση με τη Νάκμπα

 

Γρανίτα από εθνοκάθαρση

Από τη Νάκμπα*

στη νοσταλγία της ευρωκεντρικής αθωότητας.

Μάκης Μαλαφέκας**

   Αραβικές οικογένειες εγκαταλείπουν τη Γιάφα, 1948.

Η παραθαλάσσια πόλη της Γιάφα (Jaffa), στα αραβικά Ιάφα (Yafa), ήταν κάποτε ένα από τα πιο σημαντικά πολιτισμικά και οικονομικά κέντρα της Παλαιστίνης με έναν αραβικό πληθυσμό που, πριν από το 1948, ανερχόταν στους 75.000 κατοίκους. Κατά τη Νάκμπα*, η παραστρατιωτική Λέχι ανατίναξε με παγιδευμένο φορτηγό την περίφημη Seraya –το «Μεγάλο Σαράι» της τοπικής διοίκησης του Αραβικού Συμβουλίου– και λίγους μήνες αργότερα η ακροδεξιά Ιργκούν του Μεναχέμ Μπέγκιν (που μετά το ’48 ενσωματώθηκε στον IDF) εξαπέλυσε ευρεία βομβιστική επίθεση επί των άμαχων Αράβων της πόλης.

Ο φόβος για μια ενδεχόμενη επανάληψη της σφαγής του Ντέιρ Γιασίν που είχε συμβεί μόλις δύο εβδομάδες νωρίτερα (πάλι από την Ιργκούν) οδήγησε σε πανικό και ομαδική φυγή. Μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα οι μισοί κάτοικοι είχαν εγκαταλείψει τις εστίες τους με ό,τι μπορούσαν να κουβαλήσουν σε τρεις βαλίτσες, ενώ το αμέσως επόμενο διάστημα, άλλοι 20.000 έφυγαν με βάρκες και καΐκια – κατά τραγικά ειρωνικό τρόπο, το συγκεκριμένο κομμάτι του πληθυσμού κατέπλευσε στη Λωρίδα της Γάζας, αποτελώντας τους προγόνους κάποιων από τους σημερινούς μαρτυρικούς κατοίκους της.

Στις 14 Μαΐου 1948 η πόλη πέφτει στα χέρια της ισραηλινής Χαγκάνα που επί μέρες ληστεύει και βανδαλίζει τα χιλιάδες άδεια σπίτα και δημόσια κτίρια της Γιάφα. Οι 3.800 Άραβες που παρέμειναν στην πόλη συγκεντρώθηκαν διά της βίας στη γειτονιά-γκέτο του Ατζάμι όπου και έζησαν υπό καθεστώς στρατιωτικού νόμου και αυστηρού διαχωρισμού πίσω από συρματοπλέγματα. Βάσει, δε, του διαβόητου Absentee Property Law (που αποτελεί θεμέλιο λίθο της εποικιστικής πολιτικής του νεοσύστατου τότε κράτους του Ισραήλ) σε κάθε σπίτι που έμεινε «άδειο» μετεγκαταστάθηκε σταδιακά κάποια εβραϊκή οικογένεια. Τα αραβικά και οθωμανικά κτίσματα της πόλης, τα θέατρα και οι κινηματογράφοι της είτε καταστράφηκαν είτε άλλαξαν ολοκληρωτικά χρήση, οι δρόμοι και οι πλατείες μετονομάστηκαν, οι μεγάλοι κήποι με τις περίφημες πορτοκαλιές αφέθηκαν στην τύχη τους. Μέχρι τα μέσα της επόμενης δεκαετίας, η Γιάφα είχε προσαρτηθεί πολεοδομικά στο ευρύτερο Τελ Αβίβ και είχε γίνει το λιμάνι και η παραλία του, με τις πρώην αραβικές της γειτονιές να έχουν πλέον φήμη φτωχικής και επικίνδυνης περιοχής.

Τα ερείπια του Mamilla έξω από την Πύλη της Γιάφα, 1948. 

Αραβικές οικογένειες εγκαταλείπουν τη Γιάφα, 1948. 

Η δεκαετία του ’60 βλέπει τη Γιάφα να γίνεται ένα από τα ξέγνοιαστα διασκεδαστήρια του Τελ Αβίβ. Τα χαμηλά νοίκια έχουν φέρει φοιτητές και νεαρούς μποέμ, και η πρόσφατη τραυματική ιστορία κρύβεται κάτω απ’ την απολιτίκ μοκέτα και τις ποπ αφίσες μιας νέας τουριστικής ανάπτυξης. Το «παλιό λιμάνι», κάποτε πνεύμονας της παλαιστινιακής εμπορικής δραστηριότητας, μετατρέπεται σε αναβαθμισμένο αξιοθέατο, το ιστορικό τζαμί της Μαχμουντίγια και ο Πύργος του Ρολογιού γίνονται τα καλοδιατηρημένα δείγματα κάποιου απροσδιόριστου εξωτικού παρελθόντος χωρίς καμία οργανική επαφή με τις κοινότητες που μέχρι πρόσφατα ζούσαν γύρω τους και τα χρησιμοποιούσαν, τα παμπάλαια εσπεριδοειδή ξεριζώνονται μαζικά ώστε να γίνει χώρος για πολυτελή ξενοδοχεία. Η Γιάφα προσλαμβάνει το λευκό αφηγηματικό χρώμα της ισραηλινής ριβιέρας, έξω από πολέμους, διωγμούς, τραγωδίες – και προσμείξεις.

Η δεκαετία του ’60, το «παλιό λιμάνι» της Γιάφα, κάποτε πνεύμονας της παλαιστινιακής εμπορικής δραστηριότητας, μετατρέπεται σε αναβαθμισμένο αξιοθέατο. Φωτ.: Claude Jacoby/ullstein bild via Getty Images/Ideal Image. 

Άλμα στον χρόνο: 1978. Μια ηττημένη στο Βιετνάμ λευκή Αμερική κινείται σε παθολογικό mode νοσταλγίας για τα χρυσά ’50s, βλέποντας «Happy Days» και «Grease», μια εξιδανίκευση της αθώας εποχής πριν από «όλα αυτά», δηλαδή πριν από το ’68, πριν από την Κούβα και τα κινήματα του Τρίτου Κόσμου, πριν από το Civil Rights Movement και τον Μάλκολμ και το οριστικό τέλος του φυλετικού διαχωρισμού. Κλείνει τα αυτιά της και φωνάζει «λαλαλα» παρακολουθώντας Φόνζι, κι αυτός της αρκεί όσο περιμένει τον ριγκανισμό. Ο τελευταίος θα φέρει τη μετεξέλιξη του συγκεκριμένου είδους «teen movie» που θέλει τους εφήβους αιώνια κολλημένους στο 1956 και στον Έλβις Πρίσλεϊ και στα ντόνατς, προς ένα ακόμη πιο προβληματικό υπο-είδος επιτρεπτής μικροαστικής παρέκκλισης: την teen «σεξοκωμωδία». 

Και τι σχέση έχουν όλα αυτά με τη Γιάφα; Έχουν. Γιατί το 1978, τρία ολόκληρα χρόνια πριν από το πρώτο «Porky’s» (που εξιστορεί, ακριβώς, τις σεξο-περιπέτειες κάποιων λυκειακών all-american λούζερς που ψάχνουν να φασωθούν κάποτε στο 1954), η νέα Ριβιέρα του Τελ Αβίβ γίνεται το ντεκόρ της ταινίας-φαινόμενο του ισραηλινού σινεμά, της μεγαλύτερής του εμπορικής επιτυχίας όλων των εποχών, της «Γρανίτας από λεμόνι» («Lemon Popsicle»). Στην αφίσα διαβάζουμε ακριβώς αυτό: «I was only 17, she was only 16. It was summer, we were on the beach listening to Elvis and the moon was full. It was 1958…». Και ήταν στην ακτογραμμή της Γιάφα.

Παρακαλώ, κανένα πρόβλημα με το σεξ, κανένα πρόβλημα με την κωμωδία, με τη σεξοκωμωδία, τα «teen movies», τις παραλίες και τις γρανίτες. Θέλετε και Έλβις; Άντε, και τον Έλβις. Το θέμα είναι προφανώς η Γιάφα, η Παλαιστίνη, η εθνοκάθαρση και το σύστημα ιδεολογικών αναπαραστάσεων που την καθιστούν ταυτόχρονα προφανή και αόρατη. Δηλαδή χωνέψιμη. Ας τις δούμε λίγο.

 

 ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ  ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

 

Γρανίτα από εθνοκάθαρση

*Τι είναι η «Νάκμπα» και τι σημαίνει για τους Παλαιστίνιους ...

**Βιβλιονέτ=>Μαλαφέκας, Μάκης

 

Για τον νεοφιλελευθερισμό, που μεταλλάσσει τους ανθρώπους σε εγωιστικά και ανήθικα όντα, που επιδιώκουν, με απολύτως ορθολογικό τρόπο, αποκλειστικά το ατομικό τους συμφέρον.

 

Ο νεοφιλελευθερισμός ως ανθρωπολογική μετάλλαξη

Ηλίας Ιωακειμόγλου*

efsyn.gr 

8–9 λεπτά

---

Όταν ο νεοφιλελευθερισμός ανέλαβε την εξουσία, πρώτα με τη Θάτσερ και αμέσως μετά με τον Ρίγκαν, όλοι νομίσαμε ότι αυτό που ερχόταν ήταν απλώς ένας ιδιαίτερος τρόπος διαχείρισης του καπιταλισμού. Γνωρίζουμε, τώρα, ότι ο νεοφιλελευθερισμός, δηλαδή ο καπιταλισμός της εποχής μας, δεν περιορίζεται σε διαχειριστικές επιλογές, ούτε μόνο σε διαρθρωτικές αλλαγές που αλλάζουν θεσμούς της αγοράς εργασίας και του χρηματοπιστωτικού συστήματος, και άλλες που ούτως ή άλλως είναι απαραίτητες όταν θέλεις να διαχειριστείς το σύστημα με νέο, διαφορετικό τρόπο. Υπάρχει κάτι ακόμη, εξίσου σοβαρό με αυτά: ο νεοφιλελευθερισμός επιχειρεί μια ανθρωπολογική αλλαγή, να παραγάγει έναν νέο τύπο ανθρώπου κατ’ εικόνα και ομοίωση της δικής του αντίληψης για τους ανθρώπους.

Εγωιστές και άπληστοι

Ενάντια σε ολόκληρη τη φιλοσοφική παράδοση της ανθρωπότητας, μετά από πενήντα πέντε χρόνια αδιάλειπτης ηγεμονίας, ο νεοφιλελευθερισμός επιχειρεί, με κάποιες επιτυχίες, να παραγάγει έναν νέο τύπο ανθρώπου κατ’ εικόνα και ομοίωση του homo economicus, ενός φαντασιακού όντος που θέτει τον ορθολογισμό του στην υπηρεσία του εγωισμού του και της απληστίας του, ενός όντος που υποτίθεται ότι αποτελεί την ουσία αυτού που τελικά είμαστε όλοι μας. Αυτή η παραδοχή, ότι τέτοιοι είμαστε, τείνει να λειτουργήσει ως αυτοπραγματοποιούμενη προφητεία, όπως συμβαίνει με την ιδεολογία εν γένει: εάν πιστέψουμε ότι έτσι είναι οι άνθρωποι, επομένως και εμείς οι ίδιοι, θα πράττουμε και εμείς ως εγωιστικά και ανήθικα όντα που επιδιώκουν, με απολύτως ορθολογικό τρόπο, αποκλειστικά το ατομικό τους συμφέρον.

Δύο νομπελίστες εξηγούσαν κατά τις δεκαετίες που ακολούθησαν την άνοδο του νεοφιλελευθερισμού ότι αυτό το εγωιστικό, άπληστο και ορθολογικό ον δεν υπάρχει. Ο ένας, ο David Kahneman¹, απεδείκνυε ότι οι άνθρωποι δεν είναι και τόσο ορθολογικοί και μπορούν επίμονα να μην κατανοούν τι πράττουν λανθασμένα, ακόμη και όταν τους δοθούν επανειλημμένες και σαφείς εξηγήσεις σχετικά με την ορθολογική λύση του προβλήματός τους. Ο άλλος, o Amartya Sen², πιο σημαντικός αυτός, εξηγούσε με τον σαφέστερο τρόπο ότι ενίοτε, και μάλλον συχνά, δεν φερόμαστε εγωιστικά, αλλά με ενσυναίσθηση, ηθική δέσμευση μιας υπόσχεσης, ηθική υποχρέωση, καθήκον και αφοσίωση. Είμαστε rational fools, λέει ο Amartya Sen. Επομένως, οι άνθρωποι δρουν άλλοτε με κριτήριο το ατομικό συμφέρον και άλλοτε με βάση τις αξίες που ανήκουν στον αξιακό κύκλο της συλλογικότητας και της αλληλεγγύης.

Ωστόσο, οι κριτικές παρατηρήσεις του Kahneman, του Sen και άλλων ήρθαν πολύ νωρίς. Ο νεοφιλελευθερισμός ακολουθούσε ανενόχλητος τον δρόμο του, επειδή οι υποσχέσεις που είχε δώσει στην αρχή της καριέρας του δεν είχαν ακόμη διαψευστεί πλήρως. Τώρα, όμως, αυτές οι ίδιες κριτικές παρατηρήσεις είναι απολύτως επίκαιρες.

Εκτός από τον μύθο ότι είμαστε όλοι εκ φύσεως εγωιστές και άπληστοι, υπάρχουν και άλλες όψεις της επιχείρησης του νεοφιλελευθερισμού να παραγάγει έναν νέο τύπο ανθρώπου.

Η Αλήθεια, το Ωραίο, το Καλό και το Δίκαιο

Το 1994, ο Eric Hobsbawm³ μας προειδοποιούσε ότι η ανθρωπότητα βρισκόταν ήδη σε ένα κρίσιμο κατώφλι ανθρωπολογικής μετάλλαξης. Διαπίστωνε ότι είχαν ήδη τεθεί, το 1994, σε αμφισβήτηση οι ορθολογικές και αξιακές συνιστώσες του κόσμου όπως τον γνωρίζαμε μέχρι τότε και ότι ο δρόμος προς τη βαρβαρότητα είχε ανοίξει.

Ηταν και αυτή μια κρίσιμης σημασίας διαπίστωση, που αφού γοήτευσε τους πολιτικούς κύκλους της Αριστεράς, ξεχάστηκε γρήγορα επειδή ήταν πρόωρη. Πόσο επίκαιρη, όμως, είναι τώρα, μας το εξηγεί ο Dany-Robert Dufour⁴: ο νεοφιλελευθερισμός και τα ιδεολογικά του εξαπτέρυγα, ο σχετικισμός και ο μεταμοντερνισμός, επιχειρούν να επαναπροσδιορίσουν τέσσερις έννοιες: την Αλήθεια, το Ωραίο, το Καλό και το Δίκαιο. Η επιχείρηση αυτή πραγματοποιείται ενάντια σε μια φιλοσοφική παράδοση που ηγεμόνευε από τότε που ο Πλάτωνας⁵ και ο Αριστοτέλης⁶ έδωσαν τη μάχη ενάντια στους σοφιστές και φτάνει μέχρι τη στιγμή που η Μάργκαρετ Θάτσερ και οι όμοιοί της ανέλαβαν να επαναπροσδιορίσουν το νόημα της ύπαρξής μας στο αναμορφωτήριο των μεταμοντέρνων σοφιστών.

Από τις τέσσερις έννοιες που βρίσκονται σε διαδικασία επαναπροσδιορισμού ας δούμε τι συμβαίνει με την έννοια της Αλήθειας.

Τα κριτήρια του ορθολογισμού, για να δεχθούμε μιαν απόφανση ως ορθή, είναι δύο: πρώτον, η απόφανση δεν πρέπει να παραβιάζει τους κανόνες της Λογικής και, δεύτερον, δεν πρέπει να διαψεύδεται από το «κριτήριο της πρακτικής» (δηλαδή από όσα όντως συμβαίνουν στην πραγματικότητα). Αυτό το δεύτερο είναι ένα κριτήριο αντικειμενικότητας με την έννοια πως ό,τι είναι αληθινό έχει αντικειμενική ύπαρξη, δεν εξαρτάται από τον υποκειμενισμό μας, την αντίληψή μας και τη διάθεσή μας.

Οταν μια απόφανση δεν αντιβαίνει σε αυτά τα δύο κριτήρια δύναται να επικυρωθεί κοινωνικά ως ορθή, όχι ως ατομική υπόθεση (όπου ο καθένας μπορεί να πιστεύει ό,τι θέλει) αλλά κοινωνικά (δηλαδή να εγκρίνεται από τους άλλους ως έγκυρη).

Η επέλαση των βαρβάρων

Ο μεταμοντερνισμός7 και ο σχετικισμός είναι οι θεωρίες της απελευθέρωσης από τα δεσμά των κριτηρίων που χρησιμοποιεί ο ορθολογισμός. Τώρα, θριαμβεύουν οι αφορισμοί, ο αυτοπροσδιορισμός, τα tweets με τις αρλούμπες του προέδρου των ΗΠΑ, οι ψευδο-συλλογισμοί και οι μάχες εντυπώσεων. Εδώ, όλα ισχύουν ή δεν ισχύουν ανάλογα με τη διάθεσή μας και οι αξίες μας είναι και αυτές σχετικές. Δεν υπάρχει μία και μοναδική αλήθεια, αλλά πολλές μικρές αφηγήσεις και όλα κρέμονται στον αέρα χωρίς υλική βάση, δηλαδή χωρίς αντικειμενική ύπαρξη. Ακόμη και οι νόμοι της φύσης είναι απλές κοινωνικές συμβάσεις, λένε, αλλά αυτό αρνούνται να το επαληθεύσουν διότι δεν τολμούν να πηδήξουν από τον 21ο όροφο μιας πολυκατοικίας, όπως τους προκαλούσε να κάνουν ο Alan Sokal, καθηγητής Θεωρητικής Φυσικής, σε μια μεγάλη συζήτηση που διεξάχθηκε τριάντα χρόνια πριν.

Πώς γίνεται, όμως, αυτός ο μεταμοντέρνος χυλός να απολαμβάνει κοινωνική επικύρωση, αφού δεν επικυρώνεται κοινωνικά με βάση τα κριτήρια του ορθολογισμού; Η ψευδο-επικύρωση συνίσταται απλώς στην αναγνώριση των ομοίων μας: εάν δηλαδή διατυπώσουμε έναν ισχυρισμό που γίνεται αποδεκτός και από άλλους, όσο και αν αυτός δεν αντέχει στη δοκιμασία των κανόνων της Λογικής και του κριτηρίου της πρακτικής, τότε μπορεί να ψευδο-επικυρωθεί κοινωνικά, αν μη τι άλλο στο εσωτερικό μιας πολιτικής ή κοινωνικής ομάδας. Όσο μάλιστα πληθύνονται όσοι πιστεύουν σε μια δοξασία, τόσο πιο γρήγορα αυτή διαδίδεται με την απαίτηση να εμφανίζεται ως αλήθεια. Αυτή η επικύρωση είναι πλαστή από την άποψη της λογικής, είναι όμως πολύ πραγματική από την άποψη των πρακτικών συνεπειών της όταν μετατρέπεται σε μαζική ιδεολογία, σε δημαγωγία, σε υλική δύναμη.

Σε αυτό το σημείο βρισκόμαστε τώρα, στον προθάλαμο της βαρβαρότητας για τον οποίο μας προειδοποιούσε ο Eric Hobsbawm. Έναν προθάλαμο σχετικά αδιαφανή, διότι η ανθρωπολογική μετάλλαξη δεν προχωράει κυρίως με νόμους και διακηρύξεις, και πολύ σπάνια χορεύει στην κεντρική πολιτική σκηνή. Αποτελείται από διαδικασίες που αναπτύσσονται εκεί έξω, στην κοινωνική ζωή.

(1) Kahneman D. (2003), Maps of Bounded Rationality, The American Economic Review, 93(5), 1449-1475 και Kahneman D. (1994), New Challenges to the Rationality Assumption, Journal of Institutional and Theoretical Economics, 150(1), 18-44.

(2) Sen A.K. (1977), Rational Fools: A Critique of the Behavioural Foundations of Economic Theory, Philosophy and Public Affairs, 6, No. 4 (Summer), 317-344.

(3) Eric Hobsbawm (1994[2004]), Η εποχή των άκρων, εκδόσεις Θεμέλιο.

(4) Dany-Robert Dufour (2018), Le bon, le juste et le beau, Revue du MAUSS n° 51, εκδόσεις La Découverte.

(5) Πλάτων, Σοφιστής, μετάφραση Δημήτρη Γληνού, εκδόσεις Ζαχαρόπουλος.

(6) Αριστοτέλης, Οργανον 3: Τοπικών Ζ-Θ, Περί των σοφιστικών ελέγχων, εκδόσεις Κάκτος, 1994.

(7) Κώστας Σκορδούλης και Ευγενία Κολέζα (1997), «Mεταμοντέρνος» σχετικισμός και επιστημονική ορθολογικότητα (Με αφορμή την υπόθεση Sokal), περιοδικό Θέσεις, τεύχος 60.

*Ιωακείμογλου Ηλίας, επιστημονικός σύμβουλος του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ

Αφαλάτωση: επιστήμονες εξηγούν τα υπέρ και τα κατά της

 

Αφαλάτωση: επιστήμονες εξηγούν τα πλεονεκτήματα και τις επιπτώσεις της για τις ελληνικές θάλασσες 

Κωστής Κοτσώνης

parallaximag.gr 

13–16 λεπτά

---

Τις απειλητικές διαθέσεις της δείχνει και αυτό το καλοκαίρι η λειψυδρία στην Ελλάδα. Οι διακοπές νερού, η αγωνία των αγροτών για τις σοδειές τους και τα μεγάλα, ακόμα και για καλοκαίρι, επίπεδα ξηρασίας δείχνουν ότι το πρόβλημα ήρθε για να μείνει.

Ενδεικτικό της κατάστασης είναι το γεγονός ότι την ίδια στιγμή που ο Κυριάκος Μητσοτάκης συγκαλούσε σύσκεψη για τη λειψυδρία και τον εθνικό σχεδιασμό για τα ύδατα, ολόκληρες περιοχές στην Κασσάνδρα Χαλκιδικής παρέμεναν με τις βρύσες στερεμένες στο απόγειο της τουριστικής σεζόν.

Στα νησιά, ιδίως στις Κυκλάδες, οι άνυδροι μήνες του καλοκαιριού συμπίπτουν με τον πολλαπλασιασμό των αναγκών, λόγω τουρισμού. Κάποια νησιά έχουν στραφεί ολοένα και περισσότερο στη λύση της αφαλάτωσης. Μπορούν άραγε αυτές οι μεμονωμένες περιπτώσεις να λειτουργήσουν σαν πρότυπο και για την υπόλοιπη επικράτεια;

Λειψυδρία δεν είναι «απλώς» το να μην έχουμε νερό να πιούμε

Ο Γιάννης Κατσογιάννης είναι καθηγητής περιβαλλοντικής τεχνολογίας στο τμήμα Χημείας του ΑΠΘ και διευθυντής του Ινστιτούτου Αειφόρου Διαχείρισης των υδάτων και δικαίου του Νερού του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου (EPLO). Επικοινωνούμε μαζί του για να μας μιλήσει για την αφαλάτωση, όμως πριν από αυτό αποσαφηνίζει τι ακριβώς είναι η λειψυδρία και γιατί είναι μεγαλύτερο πρόβλημα απ’ ό,τι φανταζόμαστε:

«Λειψυδρία σημαίνει ότι οι πολίτες μιας περιοχής δεν έχουν επαρκές νερό για να καλύψουν τις ανάγκες τους, ξεκινώντας από το πόσιμο νερό, περνώντας στην προσωπική υγιεινή και την καθαριότητα του νοικοκυριού, μετά σε ανάγκες βιομηχανικές και τελικά στην άρδευση. Ο περισσότερος κόσμος νομίζει ότι λειψυδρία είναι απλώς να μην έχουμε πόσιμο νερό να πιούμε. Αυτό μπορεί να είναι το βασικότερο αλλά δεν είναι το μόνο. Λειψυδρία σημαίνει να μην έχουμε νερό για να κάνουμε ένα ντους, να βάλουμε πλυντήριο, να ποτίσουμε τον κήπο ή τα χωράφια μας. Όλα αυτά χρειάζονται πόσιμο νερό, ίδιο με αυτό που γεμίζουμε τα ποτήρια μας. Μάλιστα, η άρδευση είναι με μεγάλη διαφορά η πιο απαιτητική σε υδάτινους πόρους δραστηριότητα παγκοσμίως».

Σύμφωνα με τον κ. Κατσογιάννη, κάθε Έλληνας ξοδεύει, κατά μέσο όρο, περισσότερα από 150 λίτρα πόσιμο νερό την ημέρα. Αλλά εκείνοι που πραγματικά «ξεχειλώνουν» τις καταναλώσεις είναι οι τουρίστες: «Πέρα από το ότι οι βροχοπτώσεις έχουν μειωθεί πολύ, καλούμαστε σαν χώρα να εξυπηρετήσουμε έναν όγκο τουριστών τριπλάσιο από τον πληθυσμό μας. Μετρήσεις έχουν δείξει πως ο κάθε τουρίστας παγκοσμίως καταναλώνει τρεις με πέντε φορές περισσότερο νερό από τους ντόπιους. Είναι θέμα lifestyle. Δεν τον νοιάζει να κάνει οικονομία γιατί δεν είναι σπίτι του, κάνει πολύ περισσότερες φορές μπάνιο γιατί περπατάει όλη μέρα ή πάει στη θάλασσα κτλ.», εξηγεί.

Φυσικά, οι ίδιοι άνθρωποι ελάχιστα θα σκεφτούν το πόσο νερό ξοδεύουν, αν ξαφνικά ανοίξουν μία μέρα τη βρύση και… δεν τρέξει σταγόνα. Αυτό συμβαίνει το τελευταίο διάστημα, και για ακόμα μία χρονιά, με τις διακοπές νερού στην Κασσάνδρα. «Σε Χανιώτη και Πευκοχώρι οι ντόπιοι ενίοτε αργούν να γυρίσουν στο σπίτι τους από την παραλία, γιατί σκέφτονται ότι και να γυρίσουν το απόγευμα, δεν θα έχει νερό να πλυθούν. Άρα, γυρνάνε στις 21:00, που ξεκινάει η παροχή. Αυτό ακριβώς είναι λειψυδρία», τονίζει ο συνομιλητής μας.

Οι μονάδες αφαλάτωσης ήρθαν για να μείνουν

Κάπου εδώ έρχεται η τεχνολογία της αφαλάτωσης, δηλαδή της αφαίρεσης αλάτων από αλατούχα ύδατα, της θάλασσας και όχι μόνο. Οι μονάδες αφαλάτωσης σε όλο τον κόσμο ποικίλλουν και από άποψη μεγέθους και από άποψη μεθόδων. Οι δύο βασικές μέθοδοι είναι η θερμική απόσταξη και η συγκράτηση αλάτων με μεμβράνες. Στην περίπτωση των μεμβρανών, η αφαλάτωση επιτυγχάνεται είτε μέσω αντίστροφης όσμωσης είτε μέσω ηλεκτροδιάλυσης.

Αυτήν τη στιγμή, οι βασικές μονάδες αφαλάτωσης της χώρας μας λειτουργούν στις εξής περιοχές:

• Σποράδες: Αλόννησος
• Μαγνησία: Βόλος
• Βόρειο Αιγαίου: Φούρνοι, Οινούσσες, Χίος
• Κυκλάδες: Θήρα, Ίος, Σίκινος, Φολέγανδρος, Κύθνος, Κίμωλος, Μήλος, Σίφνος, Μύκονος, Αμοργός, Δονούσα, Ηρακλειά, Κουφονήσια, Σχοινούσα, Αντίπαρος, Πάρος, Σύρος, Τήνος
• Δωδεκάνησα: Αγαθονήσι, Αστυπάλαια, Κάλυμνος, Λειψοί, Λέρος, Πάτμος, Νίσυρος, Μεγίστη, Σύμη, Χάλκη
• Κρήτη: Μαλεβίζι, Ηράκλειο
• Αττική: Ύδρα, Αγκίστρι, Μέγαρα
• Ιόνιο: Κέρκυρα, Παξοί, Κεφαλονιά, Ιθάκη

Μονάδα αφαλάτωσης (Γιάννης Κατσογιάννης).

Ο Πέτρος Βαρελίδης, Γ.Γ. Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του ΥΠΕΝ, δηλώνει ότι οι αφαλατώσεις… ήρθαν για να μείνουν στη χώρα μας. «Είναι νομοτελειακό ότι θα αποκτήσουμε περισσότερες αφαλατώσεις. Ήδη βρίσκονται σε λειτουργία πολλές δημόσιες αλλά και ιδιωτικές, κυρίως σε ξενοδοχεία. Αυτήν τη στιγμή, υλοποιούνται έργα αφαλατώσεων με κονδύλια από το ΕΣΠΑ, το Ταμείο Ανάκαμψης και το Υπουργείο Ναυτιλίας, σε περιοχές όπως η Πάρος, του Λουτράκι και η Κόρινθος. Επιπλέον, νομίζω ότι κάποια στιγμή θα πάμε στην υιοθέτηση κι άλλων τέτοιων μονάδων, μεγαλύτερης δυναμικότητας προφανώς, και στο υδροδοτικό δίκτυο της Αττικής», δηλώνει.

Ο κ. Κατσογιάννης τοποθετείται σε γενικές γραμμές υπέρ της αφαλάτωσης, συγκεκριμένα υπέρ μικρών, ευέλικτων μονάδων που θα χρησιμοποιούν μεμβράνες αντίστροφης όσμωσης. Περνώντας το νερό μέσα από αυτές, συγκρατούνται τα άλατα καθώς και τυχόν ρύποι και παθογόνα. Έπειτα, εμπλουτίζεται με ιχνοστοιχεία, όπως ασβέστιο, μαγνήσιο, νάτριο και κάλιο, και είναι πλέον έτοιμο να διατεθεί στο δίκτυο για κατανάλωση.

Το βασικό πλεονέκτημα των ευέλικτων μονάδων είναι ότι μπορούν να εγκατασταθούν εύκολα στα νησιά χωρίς περίπλοκα έργα και να λειτουργήσουν συμπληρωματικά μαζί με άλλες λύσεις (γεωτρήσεις, φράγματα κτλ.).

Να σημειωθεί σε αυτό το σημείο πως η αφαλάτωση κατά κύριο λόγο αφορά την παροχή πόσιμου νερού. Δεν υπάρχει δηλαδή σκέψη στην Ελλάδα αλλά και εν γένει στην Ευρώπη για χρήση της αφαλάτωσης για αρδευτικούς σκοπούς. Ο λόγος είναι πολύ απλός: ο απαραίτητος όγκος νερού είναι τέτοιος, που θα εκτόξευε το κόστος. Όπως είπε ο Γ.Γ. Υδάτων, κ. Βαρελίδης, σε πρόσφατη συζήτησή με τον Κατσογιάννη, «το νερό αφαλάτωσης είναι είδος πολυτελείας. Ίσως θα ήταν φθηνότερο να ποτίζεις με… εμφιαλωμένο κάποιες φορές!».

Προκειμένου να πέσει και άλλο το κόστος της παραγωγής καθαρού νερού, μπορεί να επιλεγεί η αφαλάτωση υφάλμυρου, γλυφού νερού και όχι θαλασσινού. Αυτού του είδους τα νερά έχουν μεν αλατότητα, αλλά πολύ χαμηλότερη από αυτήν της θάλασσας. Λιγότερη η αλατότητα, μικρότερη η πίεση που απαιτείται ώστε να καθαρίζεται το νερό μέσα από τις μεμβράνες.

Ο κ. Κατσογιάννης δίνει το παράδειγμα του Ηρακλείου, στο οποίο λειτουργεί ήδη μονάδα αφαλάτωσης: «Κοντά στην πόλη υπάρχει ένας ποταμός με υφάλμυρο νερό, που έχει ημερήσια ροή τέσσερις φορές πάνω από τις καθημερινές ανάγκες του Ηρακλείου. Συνεπώς, διοχετεύοντας μόνο το ένα τέταρτο της ροής του ποταμού στη μονάδα αφαλάτωσης, μπορούμε να καλύπτουμε σημαντικό μέρος των αναγκών της πόλης, χωρίς να επεμβαίνουμε τόσο στο φυσικό περιβάλλον».

Νέες τεχνολογίες VS πεπαλαιωμένα δίκτυα[...............................................]ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ

ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ | Parallaxi Magazine

Μπορούν να γιορτάζουν τη Δημοκρατία όσοι βεβηλώνουν τις αρχές της, καταλύουν τους θεσμούς της και νοθεύουν τους κοινοβουλευτικούς κανόνες της;

 

Κώστας Τασούλας: Νόθευση

Γράφει ο Γιώργος Λακόπουλος

Εξ αρχής πρόεδρος χαμηλών προσδοκιών, ο Κώστας Τασούλας έβαλε τη σφραγίδα του στη νόθευση της μνήμης που οφείλει η Πολιτεία στη Μεταπολίτευση.

Δεν ξέρουμε πότε ακριβώς επήλθε το «τέλος της Μεταπολίτευσης» – οι αναλυτές το τοποθετούν σε διαφορετικές περιόδους.

Ξέρουμε όμως πλέον το τέλος της «γιορτής» για την επέτειο της Μεταπολίτευσης: 24 Ιουλίου 2025. Ο επιθανάτιος ρόγχος της έχει την υπογραφή του Κώστα Τασούλα.

Η πρώτη αποτυχία μιας θητείας μόλις τεσσάρων μηνών, που έχει ήδη τα χαρακτηριστικά του υδρογόνου: άχρωμη, άοσμη και άγευστη.

Τη φετινή δεξίωση της προεδρίας για τα 51 χρόνια, συμβατή με τα συμφραζόμενα της Μεταπολίτευσης, δεν τη λες .

Η παραδοσιακή σύναξη των αρχηγών στο κιόσκι ήταν λειψή και κράτησε μόλις ένα τέταρτο.

Η νευρικότητα Μητσοτάκη απέναντι σε πολιτικούς αντιπάλους του χάλασε το τυπικό της «ενότητας».

Η παρουσία προσώπων που έχουν αντιστρατευθεί τα ιδανικά της αντιδικτατορικής αντίστασης και τα χαρακτηριστικά Μεταπολίτευσης, μάλλον πρόσβαλαν την επέτειο και η υποεκπροσώπηση της «γενιάς του Πολυτεχνείου», νέρωσε το χαρακτήρα της.

Η επίδειξη κοκεταρίας – και σε κάποιες περιπτώσεις του κιτς – συνδυάσθηκε με την απουσία του αληθούς πολιτικού πνεύματος της ημέρας.

Ήταν εκεί ο κομματικός στρατός της ΝΔ – με κατ’ ανάθεση αξιώματα και εφήμερους τίτλους – εκπρόσωποι φορέων χωρίς απήχηση και δημοσιογράφοι ως… προσκεκλημένοι! Αλλά όχι η Μαρία Καρυστιανού.

Η εκδήλωση στον κήπο του προεδρικού μεγάρου δεν είχε ψυχή και περιεχόμενο που εμπνέει. Ποια Δημοκρατία να τιμηθεί με κυβέρνηση σε ακροδεξιά διολίσθηση που παραβιάζει τους κανόνες της;

Στο εσωτερικό καταλύει τις αξίες της και στο εξωτερικό συναλλάσσεται με εγκληματίες και διεφθαρμένους «ηγέτες» και μεσαιωνικά καθεστώτα.

Ποια οράματα της επετείου να αναδειχθούν όταν υπουργοί απειλούν με φυλακή τους πολίτες που εκφράζουν τον αποτροπιασμό τους σε μια γενοκτονία;

Στα 50 χρόνια της, η επέτειος κατέπεσε. Το δείχνει περιφρόνηση που εκπέμπει η κοινωνία, με ποικίλες εκδηλώσεις της, σε κάποιους εκπροσώπους της πολιτικής.

Μπορούν να γιορτάζουν τη Δημοκρατία όσοι βεβηλώνουν τις αρχές της, καταλύουν τους θεσμούς της και νοθεύουν τους κοινοβουλευτικούς κανόνες της;

Αυτά δεν ενοχλούν τον σημερινό ένοικο στο προεδρικό Μέγαρο. Παραμένει ο πολιτικός που ούτε στη φαντασία οποιουδήποτε πολίτη δεν είχε πιθανότητα να πάρει το αξίωμα, κατά τον προγενέστερο βίο και την πολιτεία του.

Αναδείχθηκε αρχηγός του ελληνικού κράτους με τις σκοπιμότητες της μονοκομματικής εκλογής του. Παρά την παλαιά εμπλοκή του – λόγω προσφυγής στη βουλευτική ασυλία – σε καταδίκη της χώρας στο ευρωπαϊκό Δικαστήριο, για στέρηση δικαιώματος δίκαιης δίκης, σε πολίτη που τον καταμήνυσε.

Κομματικός ως πρόεδρος της Βουλής, επιδόθηκε σε εμφυλιοπολεμικά κηρύγματα και συμμορφώθηκε με κυβερνητική εντολή, για εμφάνιση των ναζί του τάγματος Αζόφ, που συνόδευαν τον Ζελένσκι.

Στην επέτειο η προεδρία απέκλεισε την είσοδο στον Παλαιστίνιο που συνόδευε αρχηγό κοινοβουλευτικού κόμματος. Ανοήτως ασφαλώς, γιατί θα μπορούσε να έχει καρφιτσωθεί ως παράσημο στο πέτο του προέδρου.

Αλλά αν υπήρχε το πολιτικό θάρρος που απαιτεί ο συμβολισμός της αντίθεσης του ελληνικού λαού στο συνεχιζόμενο ανοσιούργημα του Νετανιάχου, θα υπήρχε και αναφορά στη Γάζα, από τον ίδιο.

Το επιχείρημα ότι «ο Παυλόπουλος έκοψε τους συνοδούς», δεν αντέχει. Κόπηκαν οι συνοδείες συζύγων, τέκνων και λοιπών συγγενών. Όχι οι παρουσίες με πολιτικό περιεχόμενο και ηθικό βάρος.

Εξ αρχής πρόεδρος χαμηλών προσδοκιών, ο Τασούλας έβαλε τη σφραγίδα του στη νόθευση της μνήμης που οφείλει η Πολιτεία στη Μεταπολίτευση.

ΑΠΟ ΤΟ IEIDISEIS.GR

Επιστολή προσωπικοτήτων από το Ισραήλ για την Γάζα - Ζητούν τεράστιες κυρώσεις για το Τελ Αβίβ γιατί σκοτώνει με λιμό το λαό της Γάζας!

Επιστολή προσωπικοτήτων από το Ισραήλ για την Γάζα - Ζητούν τεράστιες κυρώσεις για το Τελ Αβίβ

«Εμείς, οι Ισραηλινοί που είμαστε αφοσιωμένοι σε ένα ειρηνικό μέλλον για τη χώρα μας και τους Παλαιστίνιους γείτονές μας, γράφουμε αυτό με βαθιά ντροπή, οργή και αγωνία. Η χώρα μας σκοτώνει με λιμό τον λαό της Γάζας και σκέφτεται την αναγκαστική απομάκρυνση εκατομμυρίων Παλαιστινίων από τη Λωρίδα. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να επιβάλει εξουθενωτικές κυρώσεις στο Ισραήλ μέχρι να τερματίσει αυτή τη βάναυση εκστρατεία και να εφαρμόσει μια μόνιμη εκεχειρία.»

 

avgi.gr

---

Ακαδημαϊκοί, καλλιτέχνες και διανοούμενοι ζητούν την επιβολή «ισχυρών κυρώσεων» από τη διεθνή κοινότητα στο Ισραήλ - «Λιμοκτονεί τον λαό της Γάζας»

Διακεκριμένες προσωπικότητες του Ισραήλ σε επιστολή τους κατηγορούν το Τελ Αβίβ για «βάναυση εκστρατεία» στη Γάζα και απαιτούν μόνιμη κατάπαυση του πυρός στον παλαιστινιακό θύλακα.

Ακαδημαϊκοί, καλλιτέχνες και διανοούμενοι ζητούν την επιβολή «ισχυρών κυρώσεων» από τη διεθνή κοινότητα στο Ισραήλ, εν μέσω του αυξανόμενου αποτροπιασμού για την λιμοκτονία στη Γάζα. 

Μεταξύ των 31 ατόμων που υπογράφουν την επιστολή προς την εφημερίδα Guardian:

Ιsraeli public figures call for 'crippling sanctions' on Israel ...

 είναι ο βραβευμένος με Όσκαρ Γιουβάλ Άμπραχαμ, ο πρώην γενικός εισαγγελέας του Ισραήλ Μάικλ Μπεν-Γιαΐρ, ο Αβραάμ Μπεργκ, πρώην πρόεδρος του ισραηλινού κοινοβουλίου και πρώην επικεφαλής του Εβραϊκού Οργανισμού, και ορισμένοι που έχουν βραβευτεί με την υψηλότερη πολιτιστική διάκριση του Ισραήλ. 

Τα πρόσωπα αυτά προέρχονται από τον κόσμο της δημοσιογραφίας, της ποίησης, της επιστήμης, της δημοσιογραφίας και του ακαδημαϊκού χώρου. Στην επιστολή τους κατηγορούν το Ισραήλ ότι «λιμοκτονεί τον λαό της Γάζας και σχεδιάζει την αναγκαστική απομάκρυνση εκατομμυρίων Παλαιστινίων από τη Λωρίδα».

«Η διεθνής κοινότητα πρέπει να επιβάλει εξουθενωτικές κυρώσεις στο Ισραήλ μέχρι να τερματίσει αυτή την βάναυση εκστρατεία και να εφαρμόσει μια μόνιμη κατάπαυση του πυρός» τονίζουν.

Η επιστολή όπως σχολιάζει ο Guardian είναι σημαντική τόσο για την απροκάλυπτη κριτική της προς το Ισραήλ όσο και για το ότι σπάει το ταμπού της επιβολής αυστηρών διεθνών κυρώσεων, σε μια χώρα (Ισραήλ) όπου οι πολιτικοί έχουν προωθήσει νόμους που «φιμώνουν» όσους υποστηρίζουν τέτοια μέτρα.

Μεταξύ άλλων προσώπων που υπογράφουν την επιστολή είναι ο ζωγράφος Μίχαλ Νααμάν, ο βραβευμένος σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ Ραάναν Αλεξάντροβιτς, ο σκηνοθέτης της βραβευμένης με Χρυσό Λέοντα ταινίας «Λίβανος», ο ποιητής Αχαρόν Σαμπτάι και ο χορογράφος Ινμπάλ Πίντο.

Ο αυξανόμενος παγκόσμιος αποτροπιασμός για την πορεία του πολέμου στη Γάζα αντικατοπτρίζεται ολοένα και περισσότερο μέσα στο ίδιο το Ισραήλ - και στην ευρύτερη παγκόσμια εβραϊκή διασπορά - εν μέσω εικόνων παιδιών που λιμοκτονούν και πυροβολισμούς κατά Παλαιστινίων που αναζητούν τροφή, από ισραηλινές δυνάμεις σε κέντρα διανομής τροφίμων.

Η επιστολή έρχεται καθώς ανακοινώθηκε ότι περισσότεροι από 60.000 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί στον 21μηνο πόλεμο, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Γάζας.

Τη Δευτέρα δύο γνωστές ισραηλινές ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η B'Tselem και οι Γιατροί για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Ισραήλ, δημοσίευσαν εκθέσεις που κατηγορούσαν ανοιχτά το Ισραήλ για γενοκτονία στη Γάζα, σπάζοντας ένα ακόμη ταμπού, αφού ήταν η πρώτη φορά που ομάδες με έδρα το Ισραήλ προχωρούν στην καταγγελία αυτή.

Την Κυριακή, το κίνημα Μεταρρύθμισης, το μεγαλύτερο εβραϊκό δόγμα στις ΗΠΑ, δήλωσε ότι η ισραηλινή κυβέρνηση είναι «ένοχη» για τον εξαπλούμενο λιμό στη Γάζα.

Παράλληλα νωρίτερα αυτόν τον μήνα από ο πρώην πρωθυπουργός του Ισραήλ Εχούντ Όλμερτ, δήλωσε στον Guardian ότι μια «ανθρωπιστική πόλη» που πρότεινε ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ να χτιστεί πάνω στα ερείπια της Ράφα θα ήταν στρατόπεδο συγκέντρωσης και ότι ο εξαναγκασμός Παλαιστινίων να μπουν σε αυτήν θα ισοδυναμούσε με εθνοκάθαρση.