Πόσο επικίνδυνη είναι η Σάλι Ρούνεϊ;
Τίνα ΜανδηλαράΣτον στρόβιλο μιας εποχής που θέλει τους κυνικούς ανθρώπους της εξουσίας να δείχνουν τα δόντια τους με τον πιο σκληρό τρόπο απέναντι στους νέους, κάποιοι από αυτούς σηκώνουν ψηλά την παντιέρα, ανοίγοντας τον δρόμο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Σάλι Ρούνεϊ, που ήρθε να επιβεβαιώσει με τον πιο περίτρανο τρόπο την ιρλανδική ταυτότητά της και τη γενεαλογική συνθήκη που την έθρεψε.
Στην ερώτηση, λοιπόν, πόσο επικίνδυνη μπορεί να είναι μια νεαρή συγγραφέας που γράφει μυθιστορήματα για τον έρωτα, την απώλεια και την υπαρξιακή αμηχανία των νέων ανθρώπων απέναντι στις κοινωνικές συμβάσεις και τις αθέατες ταξικές αντιθέσεις, η απάντηση, όπως αποδεικνύεται από τα γεγονότα, είναι προφανώς πολύ – όχι τόσο λόγω της ακατανόητης για πολλούς ανάγκη τής Ρούνεϊ να προασπιστεί τα αυτονόητα, αλλά γιατί δεν αρκέστηκε, όπως άλλοι συνάδελφοί της, στην απομονωμένη επικράτεια της συγγραφής ή στα προνόμια που της εξασφάλιζε η τεράστια εκδοτική επιτυχία της. Ήξερε, άλλωστε, ότι οι εχθροί βρίσκονται, όπως θα έγραφε ο Μαγιακόφσκι, ήδη στον δικό της/μας κήπο.
Στην πραγματικότητα, η περίπτωση της Σάλι Ρούνεϊ δεν αφορά αποκλειστικά τη λογοτεχνία, ούτε εξαντλείται στη σφοδρή αντιπαράθεση γύρω από το παλαιστινιακό ζήτημα. Έχει κυρίως να κάνει με τις ψευδεπίγραφες από καιρού, όπως φαίνεται, κατακτήσεις της ελευθερίας του λόγου και της απρόσκοπτης κυκλοφορίας των ιδεών, που ακόμα και σήμερα τίθενται εν αμφιβόλω. Ως Ιρλανδή, η Ρούνεϊ είχε εξαρχής αντιληφθεί ότι ο ρόλος της δεν εξαντλείται στη συγγραφή ιστοριών για τους αμήχανους millennials, αν και στην πραγματικότητα πολλές από τις ιδέες της υπάρχουν διάχυτες στα βιβλία της.
Γι’ αυτό, ενώ δεν υπήρξε επίσημη απαγόρευση βιβλίων, όπως ευρέως πιστεύεται, τα αντίτυπα των βιβλίων της δεν μπορούν εκ των πραγμάτων, εξαιτίας των νομικών πιέσεων, να κυκλοφορήσουν στην αγορά, κάτι που και πάλι καταργεί την ελευθερία του λόγου και των ιδεών, την οποία υποτίθεται ότι προασπίζονται οι Βρετανοί εδώ και αιώνες.
Η πολιτική διαδραμάτιζε πάντα καίριο και κρίσιμο ρόλο τόσο στη διάρθρωση των θεμάτων που επεξεργαζόταν στα βιβλία της όσο και στη συνολικότερη δημόσια στάση της. Η αμφισβήτηση, η ταξική συνείδηση, η δυσπιστία απέναντι στις παγιωμένες κοινωνικές ιεραρχίες και η πεποίθηση ότι οι ανθρώπινες σχέσεις δεν μπορούν να κατανοηθούν έξω από τις υλικές συνθήκες που τις διαμορφώνουν –και σε αυτό υπήρξε πάντα αμετανόητη μαρξίστρια– αποτελούν εξαρχής τον ιδεολογικό και αισθητικό πυρήνα της σκέψης της. Το αξιοσημείωτο είναι ότι, ενώ εκατομμύρια άνθρωποι την αγάπησαν επειδή αναγνώρισαν στα βιβλία της τις δικές τους μύχιες αντιφάσεις, η ίδια αρνήθηκε να εγκλωβιστεί στον ρόλο της ευπώλητης και τελικά ακίνδυνης μυθιστοριογράφου, παίρνοντας ξεκάθαρη, δημόσια θέση σε διάφορα φλέγοντα ζητήματα.
Η αρχή της σύγκρουσης
Η ιστορία της πρόσφατης σύγκρουσης –αν και η υπόθεση Ρούνεϊ είναι ακόμα παλιότερη– φαίνεται να ξεκινά το καλοκαίρι του 2025, όταν μέλη της Palestine Action εισήλθαν στη βρετανική αεροπορική βάση Brize Norton προκαλώντας φθορές σε δύο στρατιωτικά αεροσκάφη, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη στρατιωτική υποστήριξη προς το Ισραήλ. Η βρετανική κυβέρνηση, επικαλούμενη την εθνική ασφάλεια, έκρινε, βάσει της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας του 2000, την οργάνωση παράνομη. Η νομική ένταξη της Palestine Action στην ίδια κατηγορία απαγορευμένων οργανώσεων με την Αλ Κάιντα και το Ισλαμικό Κράτος προκάλεσε μια θυελλώδη δημόσια συζήτηση για την αναλογικότητα του μέτρου και την επικίνδυνα ασαφή γραμμή ανάμεσα στην πολιτική διαμαρτυρία και την τρομοκρατία – κάτι που έχει αποδειχθεί περίτρανα στην περίπτωση όλων των οργανώσεων που σχετίζονται ιστορικά με τον παλαιστινιακό αγώνα. Παρά τις διαμαρτυρίες, η βρετανική κυβέρνηση δεν έκανε πίσω.
Όλοι θα θυμόμαστε τις συλλήψεις διάσημων προσώπων και πολιτικών σε διαδηλώσεις στο κέντρο του Λονδίνου και τις αντιδράσεις της κοινής γνώμης. Σε αυτήν ακριβώς την ηλεκτρισμένη συγκυρία, και γνωρίζοντας καλά –ως Ιρλανδή– τι σημαίνει να σε αποκαλούν τρομοκράτισσα οι Βρετανοί, η Σάλι Ρούνεϊ δημοσιεύει τον Αύγουστο του 2025 στους «Irish Times» ένα άρθρο στο οποίο δηλώνει ευθέως ότι υποστηρίζει την Palestine Action και ότι προτίθεται να χρησιμοποιήσει έσοδα από τα βιβλία της και τις τηλεοπτικές διασκευές τους για τη στήριξη του παλαιστινιακού αγώνα. «Αν αυτό με καθιστά υποστηρίκτρια της τρομοκρατίας σύμφωνα με τη βρετανική νομοθεσία, ας είναι», έγραφε, γνωρίζοντας με ακρίβεια τις επιπτώσεις αυτής της δήλωσης, καθώς απέναντι σε αυτή θα έπρεπε να λάβουν θέση και οι Bρετανοί εκδότες της και οι υπόλοιποι συνεργάτες της. Ως εκ τούτου, μόλις πρόσφατα ο βρετανικός οίκος Faber ανακοίνωσε ότι αποσύρει τα βιβλία της Ρούνεϊ από τη βρετανική αγορά, επικαλούμενος τους νομικούς κινδύνους που συνδέονται με την καταβολή των συγγραφικών δικαιωμάτων της.
Η απόφαση ελήφθη σε συνεννόηση και με τη συμφωνία της συγγραφέως, καθώς η βρετανική κυβέρνηση αποφάσισε ουσιαστικά να κατασχέσει τα έσοδα των βιβλίων γιατί υποτίθεται πως θα ενίσχυαν το «τρομοκρατικό» έργο των Παλαιστινίων. Γι’ αυτό, ενώ δεν υπήρξε επίσημη απαγόρευση βιβλίων, όπως ευρέως πιστεύεται, τα αντίτυπα των βιβλίων της δεν μπορούν εκ των πραγμάτων, εξαιτίας των νομικών πιέσεων, να κυκλοφορήσουν στην αγορά, κάτι που και πάλι καταργεί την ελευθερία του λόγου και των ιδεών, την οποία υποτίθεται ότι προασπίζονται οι Βρετανοί εδώ και αιώνες. Εν ολίγοις, η μοίρα της εκδοτικής παρουσίας της Ρούνεϊ φαίνεται να συνδέεται, σχεδόν μυθιστορηματικά, με μια ευρύτερη θεσμική δοκιμασία για την έκταση της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας και τη θέση της πολιτικής ανυπακοής σε μια δημοκρατική κοινωνία, την ώρα μάλιστα που χιλιάδες νέοι κατεβαίνουν στους δρόμους για τη διεκδίκηση ενός καλύτερου μέλλοντος.[.................................................]ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου