Από τα σύνορα στην αρένα: Η ρωμαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα των άγριων ζώων

Ένα λιοντάρι στο Κολοσσαίο. [Credit: Public Domain / Wikimedia Commons]

Μια νέα μελέτη δύο παραμελημένων ρωμαϊκών νόμων αποκαλύπτει την εφοδιαστική αλυσίδα — αλλά και τους γραφειοκρατικούς πονοκεφάλους — πίσω από την πιο δημοφιλή μορφή θεάματος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας: τα θεάματα με άγρια ζώα.

anaskafi.gr

 

Όταν σκεφτόμαστε το Κολοσσαίο, η εικόνα που έρχεται σχεδόν πάντα στο μυαλό είναι η ίδια: ένα λιοντάρι να ορμά στην αρένα, το πλήθος να κραυγάζει και ένας καταδικασμένος άνδρας να οπισθοχωρεί τρομοκρατημένος. Ο κινηματογράφος και η δημοφιλής ιστοριογραφία έχουν επικεντρωθεί τόσο πολύ σε αυτή τη μία στιγμή, ώστε ελάχιστα έχουν μείνει στη συλλογική φαντασία για το πώς έφτανε στην πραγματικότητα το ζώο μέχρι εκεί.

Μια νέα μελέτη από το Universidad Carlos III de Madrid (UC3M), που δημοσιεύθηκε στη Revista General de Derecho Romano, έρχεται να καλύψει αυτό το κενό. Αντί να βασιστεί σε φιλολογικές πηγές, η ιστορικός Rosa María Carreño Sánchez, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Κλασικών Σπουδών Lucio Anneo Séneca του UC3M, στράφηκε στο ίδιο το ρωμαϊκό δίκαιο: σε δύο αυτοκρατορικά διατάγματα που περιλαμβάνονται στον Θεοδοσιανό Κώδικα (Codex Theodosianus) και ενσωματώθηκαν αργότερα στον Ιουστινιάνειο Κώδικα (Codex Justinianus), τα οποία ρύθμιζαν με ακρίβεια τον τρόπο σύλληψης, μεταφοράς και ελέγχου των άγριων ζώων σε ολόκληρη την αυτοκρατορία.

Αυτό που προκύπτει είναι μια εικόνα των ρωμαϊκών θεαμάτων που έχει περισσότερα κοινά με μια σύγχρονη, αυστηρά ρυθμιζόμενη εφοδιαστική αλυσίδα παρά με μια αυθόρμητη έκφραση βίας. Και αποδεικνύεται ότι οι venationes — τα κυνήγια θηρίων και οι επιδείξεις εξωτικών ζώων — ήταν στην πραγματικότητα δημοφιλέστερα από τις μονομαχίες των μονομάχων. Οι τελευταίες σταδιακά υποχώρησαν κατά τους επόμενους αιώνες, υπό την επίδραση της χριστιανικής ηθικής αλλά και εξαιτίας του υψηλού κόστους διοργάνωσής τους. Τα θεάματα με ζώα, αντίθετα, συνεχίστηκαν για γενιές, μετασχηματιζόμενα σε επιδείξεις της ανθρώπινης κυριαρχίας πάνω στη φύση και, ακόμη πιο ξεκάθαρα, σε εργαλείο αυτοκρατορικής προπαγάνδας.

Ρωμαϊκή τοιχογραφία που απεικονίζει έναν κυνηγό με ένα λιοντάρι.
[Credit: Museo Nacional de Arte Romano (MNAR) / Wikimedia Commons] [.................................................................

ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ 

Από τα σύνορα στην αρένα: Η ρωμαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα των άγριων ζώων ...