Mία ζωντανή συζήτηση με τον Αντώνη Χατζημωυσή, Καθηγητή Σύγχρονης Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, και συνιδρυτή της European Philosophical Society for the Study of Emotions.
Mε αφορμή την ολοκλήρωση του διαδικτυακού μαθήματος «Φιλοσοφία των συναισθημάτων» ο Αντώνης Χατζημωυσής απαντάει στις ερωτήσεις των φοιτητριών και των φοιτητών του. Το μάθημα προσφέρεται από το Κέντρο Ανοικτών Διαδικτυακών Μαθημάτων Mathesis των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης του ΙΤΕ και το περιεχόμενό του θα παραμείνει διαθέσιμο και μετά τη λήξη του εδώ:
Φιλοσοφία των συναισθημάτων
https://mathesis.cup.gr/courses/cours...
Υπάρχει λογική στον θυμό, τη ζήλια ή τη νοσταλγία; Πώς διακρίνουμε ανάμεσα στην αγάπη και την εμμονή, την αιδώ και την ενοχή, τον φθόνο και τη ζήλια; Και τι είναι τελικά αυτό για το οποίο μιλάμε όταν αναφερόμαστε στο πώς νιώθουμε; Κάθε συναίσθημα διέπεται από τη δική του λογική, την οποία η φιλοσοφία επιχειρεί να φωτίσει.
Θα παρουσιάσουμε τις σημαντικότερες απόπειρες ορισμού του συναισθήματος και θα διερευνήσουμε τις σχέσεις του με τη φαντασία, τη μνήμη, τις πεποιθήσεις και τις επιθυμίες μας. Θα εστιάσουμε στο φαινόμενο της ντροπής και θα εξηγήσουμε γιατί αποτελεί επώδυνο το βίωμα μιας ποιότητας ή μιας συμπεριφοράς που αντανακλά την ανικανότητα του ατόμου να ανταποκριθεί στα αιτήματα που θέτουν οι αξίες τις οποίες το ίδιο ενστερνίζεται. Θα εξετάσουμε κατόπιν ένα συναίσθημα που, αν και εξαιρετικά οικείο, είναι ιδιαίτερα δύσκολο να ορισθεί: την αγάπη. Ο κοινός νους προκρίνει τη συνάφεια μεταξύ αγάπης και ενάρετου χαρακτήρα, θεωρώντας ότι οι πράξεις όποιου αγαπά προάγουν τις αρχές της ηθικής. Ως αποκλειστική σχέση μεταξύ δύο προσώπων, όμως, η αγάπη βρίσκεται συχνά στον αντίποδα της ηθικής. Η διερεύνηση αυτού του ζητήματος θα αντλήσει από τον φιλοσοφικό προβληματισμό γύρω από τα φαινόμενα της φιλαυτίας, της εξιδανίκευσης και της αυταπάτης. Θα μελετήσουμε επίσης ένα σύνολο θεμελιωδών διαθέσεων, η κατανόηση των οποίων δύναται να μας αποκαλύψει σημαντικές αλήθειες για την ύπαρξή μας. Θα αναλύσουμε τις ποικίλες διαστάσεις της διάθεσης της αγωνίας και θα εξηγήσουμε τους λόγους για τους οποίους η αγωνία κατέχει στις μέρες μας τόσο σημαντική θέση σε διαφορετικά πεδία των επιστημών του ανθρώπου.
0:00 – 3:34 Εισαγωγικά
3:35 – 5:59 Συναισθήματα, Φιλοσοφία και Ψυχολογία
6:00 – 9:22 Η φύση των συναισθημάτων
9:23 – 14:48 Συναισθήματα και σωματικές μεταβολές
14:49 – 20:31 Αφήγημα και θυμική κατάσταση
20:32 – 23:30 «Δε φταίω που νιώθω έτσι, δεν μπορώ να το ελέγξω»
23:31 – 33:03 Το συναίσθημα της αγάπης
33:04 – 37:17 Έρωτας και ενσυνείδηση των συναισθημάτων
37:18 – 43:44 Σχετικά με τη διάκριση των συναισθημάτων
43:45 – 50:48 Το πολιτισμικό υπόβαθρο της θλίψης στην Ελλάδα
50:49 – 53:15 Σχετικά με τον έλεγχο των συναισθημάτων
53:16 – 57:50 Ενσυναίσθηση
57:51 – 1:01:15 Επίλογος
Ο Αντώνης Χατζημωυσής είναι Καθηγητής Σύγχρονης Φιλοσοφίας και Πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει λάβει ακαδημαϊκές θέσεις στο University College London (UCL), στο University o Manchester και, ως επισκέπτης καθηγητής, στην École des hautes études en sciences sociales (EHESS), και στο Massachusetts Institute of Technology (ΜΙΤ). Είναι συνιδρυτής της European Philosophical Society for the Study of Emotions, η οποία εδράζεται στη Βασιλεία της Ελβετίας. Κύρια έργα του: ‘Philosophy and the Emotions’ (Cambridge University Press), 'Self-Knowledge' (Oxford University Press), 'The Philosophy of Sartre' (Routledge), Φιλοσοφικά Πορτρέτα (Πόλις), Ο Φόβος (ΜΙΕΤ), Αιδώς, Αγάπη, Αγωνία (Πατάκης). Είναι Αντιπρόεδρος του Ε.Σ. της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου