«Ο κόσμος αλλάζει ραγδαία, δεν μπορώ να τον παρακολουθήσω· πράγματα που με σόκαραν χθες συνειδητοποιώ ότι δεν με σοκάρουν σήμερα με τον ίδιο τρόπο, αφού έχει προκύψει κάτι ακόμα πιο αδιανόητο.Βρισκόμαστε στο τελευταίο σκαλοπάτι πριν το φασισμό, ζώντας την πιο ακραία μορφή καπιταλισμού»
Χρήστος Χαραλαμπίδης , Σκηνοθέτης
Αντιμέτωποι με το εντυπωσιακό γεγονός ότι το 2019, μόνο το 4,3% των ορχηστρών διευθύνονταν από γυναίκες, η Φιλαρμονική του Παρισιού και η Ορχήστρα Μότσαρτ του Παρισιού ένωσαν τις δυνάμεις τους. Από αυτή την επιθυμία να σπάσουν το «γυάλινο ταβάνι» γεννήθηκε ο La Maestra, ο πρώτος διεθνής διαγωνισμός αφιερωμένος αποκλειστικά σε γυναίκες μαέστρους.
Το 2026, ο διαγωνισμός γιορτάζει την τέταρτη διοργάνωσή του. Παρόλο που το ποσοστό των γυναικών που διευθύνουν μόνιμες ορχήστρες έχει αυξηθεί στο 8%, η ύπαρξη αυτού του εφαλτηρίου παραμένει απαραίτητη. Φέτος, δεκαέξι υποψήφιες από όλο τον κόσμο διαγωνίζονται ενώπιον μιας έγκριτης κριτικής επιτροπής, υπό την προεδρία της Ουκρανής μαέστρου Οξάνα Λίνι. Ο διαγωνισμός εκτυλίσσεται σε τρία βασικά στάδια: δύο ημέρες προκριματικών γύρων, έναν ημιτελικό και στη συνέχεια έναν τελικό.
Repertoire: Pflichtstück: Diana Soh – Création (Auftragswerk für La Maestra)
Ausgeloste Werke: Brahms – Sinfonie Nr. 2 (1. Satz) oder Beethoven – Sinfonie Nr. 7 (1. Satz)
«Το 1959, η Ντίσνεϊ παρουσίασε στη διάσημη σειρά κινουμένων σχεδίων με
πρωταγωνιστή τον Ντόναλντ Ντακ ένα ασυνήθιστο επεισόδιο, αφιερωμένο εξ
ολοκλήρου στη μαγεία των μαθηματικών. Είχε τίτλο, Donald in Mathmagic Land
(Ο Ντόναλντ στη χώρα της Μαθημαγείας), στο οποίο δημοφιλής ήρωας
ανακαλύπτει την ομορφιά των μαθηματικών και αντιλαμβάνεται ότι το
ενδιαφέρον τους δεν περιορίζεται στους αριθμούς.
Το φιλμ διανεμήθηκε
στους εκπαιδευτικούς για να το προβάλουν στα σχολεία και έκτοτε έγινε
ένα από τα αγαπημένα εκπαιδευτικά φιλμ κινουμένων σχεδίων που
προβάλλεται μέχρι σήμερα.
Ξαφνικά, ο Ντόναλντ, από ένα αεικίνητο, πονηρό και ανυπόμονο παπί που
λατρεύει τη δράση, μεταμορφώνεται, για τις ανάγκες του εκπαιδευτικού
φιλμ, σε ένα φιλομαθές πλάσμα που κατανοεί πόσο χρήσιμα και
διασκεδαστικά είναι τα μαθηματικά. Ο ήρωας της Ντίσνεϊ ανακαλύπτει τη
δύναμη και την ομορφιά της Χρυσής Τομής, εντοπίζοντας αρχικά τα
ίχνη της στο πεντάγραμμο, ενώ αργότερα την αναγνωρίζει σε κτίρια,
όστρακα, πίνακες ζωγραφικής και στη φύση. Το συναρπαστικό του ταξίδι στη
μαθηματική επιστήμη συνεχίζεται όταν έρχεται αντιμέτωπος με τα μυστικά
του κύκλου και του τριγώνου, καθώς και όταν παρατηρεί δεκάδες εφευρέσεις
και τις μαθηματικές προεκτάσεις τους σε μεγεθυντικούς φακούς, τροχούς,
γρανάζια, τηλέφωνα και πλανητικές τροχιές».
Κάνει η τάξη σου ένα reunion. Ή πετυχαίνεις τυχαία, έπειτα από δεκαετίες, συμμαθητές ή συμφοιτητές σου στο δρόμο ή στο γυμναστήριο ή όπου αλλού.
Ορισμένους τους αναγνωρίζεις πιο εύκολα από κάποιους άλλους και
τελικά, καταλήγεις στο ότι ο χρόνος δεν έχει συμπεριφερθεί σε όλους, με
τον ίδιο τρόπο.
«Από τη φύση μας, δεν γερνάμε όλοι με τον ίδιο ρυθμό. Κάποιοι
είμαστε faster agers και άλλοι slower agers. H ερώτηση είναι πώς θα
γίνουμε όλοι slow agers» εξηγεί η Δρ. Morgan Levine, κορυφαία ερευνήτρια γήρανσης στο Eργαστήριο ALIS (Aging in Living Systems) του Yale και τοAltosLabs.
To Altos Lab είναι εταιρεία βιοτεχνολογίας, που στηρίζεται με 3.000.000.000 δολάρια
και έχει ως στόχο την αντιστροφή της γήρανσης. Επικεντρώνεται στην
αποκατάσταση της υγείας και της ανθεκτικότητας των κυττάρων, μέσω της
αναζωογόνησης των κυττάρων για την αντιστροφή ασθενειών και
τραυματισμών.
Σε συνέντευξη, επικεφαλής σημαντικών προσπαθειών έλυσε τις
βασικότερες απορίες για τη γήρανση, πριν μας ρωτήσει ποιο είναι, τελικά
το ζητούμενο;
Να ζήσουμε πολύ ή να ζήσουμε καλά;
«Το βέβαιο είναι πως όσο μεγαλώνουμε, γινόμαστε πιο επιρρεπείς
στις ασθένειες. Αυτό συμβαίνει γιατί τα συστήματα μας έχουν
προσαρμοστεί, ώστε να έχουν μια προσωρινή ανθεκτικότητα. Όσα καθορίζουν
τη λειτουργία των οργάνων και των κυττάρων, υποβαθμίζονται με την πάροδο
του χρόνου» διευκρινίζει η Δρ Levine, η οποία μοιράστηκε τις γνώσεις της με το Big Think.
*********************
*********************
«Το σκεφτόμαστε ως ένα είδος μοριακών αλλαγών, που επιτρέπουν στα
κύτταρα να λειτουργούν με έναν συγκεκριμένο τρόπο και ξαναγράφονται με
τη γήρανση.
Τα κύτταρα χάνουν την εξειδίκευσή τους, γίνονται πιο
δυσλειτουργικά καθώς συσσωρεύονται περισσότερα δυσλειτουργικά κύτταρα
στους ιστούς και τα όργανά σας, που πια δεν λειτουργούν όπως
προορίζονταν, αρχικά.
Με την πάροδο του χρόνου, καθώς τα όργανά σας αρχίζουν να δυσλειτουργούν, αρχίζετε να το βλέπετε αυτό σε ολόκληρο το σώμα.
Το βλέπουμε στην ικανότητα μας να τρέξουμε για να προλάβουμε ένα
λεωφορείο ή να ακούσουμε κάτι που μας λέει ένας φίλος. Ο καρκίνος είναι
τα δικά μας δυσλειτουργικά κύτταρα, που δεν συμπεριφέρονται όπως αρχικά
προορίζονταν».
Για αυτό και «η γήρανση είναι ο μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου, για σχεδόν κάθε σοβαρή ασθένεια». Ως εκ τούτου «αν αντιμετωπίσουμε την ίδια τη γήρανση, αντιμετωπίζουμε τα πάντα ταυτόχρονα».
Η Δρ Levine είναι μεταξύ αυτών που προσπαθούν να λύσουν τα μυστήρια της γήρανσης, σε όλα τα επίπεδα. Πόσο κοντά είμαστε;
Η γήρανση ήδη αντιστρέφεται
Η καθ’ ύλην αρμόδια, επί της γήρανσης, ενημέρωσε ότι οι επιστήμονες
προσπαθούν να σκεφτούν τρόπους να επιβραδύνουν «ή ίσως ακόμα και να
αντιστρέψουμε» τις βιολογικές αλλαγές, που έχουν σημασία στη διαδικασία
της γήρανσης.
«Δεν ξέρουμε έως ποιο σημείο μπορούμε, πραγματικά, να
αντιστρέψουμε τη γήρανση σε όλο το σώμα. Ξέρουμε όμως, ότι μπορούμε να
αντιστρέψουμε την ηλικία ενός κυττάρου.
Αυτό συμβαίνει στην εξέλιξη, όταν έχεις δυο κύτταρα, από ένα
θηλυκό και ένα αρσενικό, τα οποία ενώνονται και παράγουν έναν εντελώς
νέο οργανισμό, μηδενικής ηλικίας -μολονότι προέρχεται από γονείς που
είναι 20 ή 30 ή 40» ή σε όποια βιολογική ηλικία.
«Αυτό μπορούμε να το κάνουμε και σε έναν δίσκο petri» στο
εργαστήριο, όπου «μπορούμε να ενεργοποιήσουμε συγκεκριμένους παράγοντες.
Μπορούμε να πάρουμε, για παράδειγμα ένα κύτταρο δέρματος από έναν
75χρονο άνθρωπο και να το μετατρέψουμε σε κάτι, σχεδόν όμοιο, με κύτταρο
από έμβρυο.
Ως εκ τούτου, σε κυτταρικό επίπεδο ξέρουμε πως είναι πιθανή η
αντιστροφή της γήρανσης. Η ερώτηση είναι αν μπορούμε να το επιτύχουμε σε
έναν ενήλικα οργανισμό».
Η γήρανση δεν αρχίζει όταν τη βλέπουμε
Ο βασικός μύθος που καταρρίπτει η Δρ. Levine είναι ότι το
πιστοποιητικό γέννησής μαςείναι αυτό που καθορίζει την ηλικία μας.
Όπως λέει «ο λόγος που έχουμε γίνει τόσο εμμονικοί με αυτή την ιδέα
της χρονολογικής ηλικίας είναι επειδή, στην πραγματικότητα, συνδέεται με
αυτό που θεωρούμε αυτή τη βιολογική διαδικασία γήρανσης».
Βλέπουμε να εμφανίζονται ρυτίδες και γκρίζα μαλλιά και σκεφτόμαστε πως γεράσαμε, ωστόσο «δεν είναι η γήρανση που αρχίζει τότε, αλλά οι εκδηλώσεις γήρανσης». Η γήρανση αρχίζει νωρίτερα «σε μοριακό και κυτταρικό επίπεδο».
Όταν κάποιος ζητά να μάθει την ηλικία μας, αναφέρουμε τη χρονολογική,
δηλαδή, τον αριθμό των ετών που ζούμε. Για την υγεία μας, σημασία έχει η
βιολογική ηλικία, τουτέστιν «ο βαθμός στον οποίο η βιολογία σας έχει αλλάξει σε ένα δεδομένο χρονικό διάστημα».
«Δύο άτομα που γεννιούνται την ίδια ημέρα, μπορούν να
έχουν βιολογικές ηλικίες που διαφέρουν κατά περισσότερο από μια
δεκαετία, με βάση τη γενετική και τον τρόπο ζωής».
Για να μπορούν να διαχειριστούν τη γήρανση οι επιστήμονες, βασική
προϋπόθεση είναι να την ποσοτικοποιήσουν και να μπορούν να εκτιμήσουν τη
βιολογική ηλικία.
Να κατανοήσουν την επιστήμη της γήρανσης «το λόγο που γερνούν τα συστήματα και πώς μπορούμε να παρέμβουμε», να γίνουν κλινικές δοκιμές και να προκύψει μια συνολική κατανόηση της συνολικής υγείας, ώστε «να εκτιμάται και ο όποιος κίνδυνος», μαζί με παράγοντες που μπορούν να επιβραδύνουν ή και να αντιστρέψουν τη γήρανση.
Το «κρυφό ρολόι» που έχουμε πάνω μας
Η Δρ. Levine εξηγεί ότι το DNA μας δεν αλλάζει, καθώς μεγαλώνουμε. Αυτό που αλλάζει είναι τα επιγενετικά σημάδια (χημικές ετικέτες) στο DNA μας.
Τι είναι αυτό;
«Άνθρωποι του τομέα, έχουν ανακαλύψει αυτό που θα μπορούσαμε να
ονομάσουμε ως “χαρακτηριστικά γήρανσης”. Ένα από αυτά, είναι η έννοια
της επιγενετικής. Όλοι ξέρουμε τη γενετική, το είδος αλληλουχίας DNA που
δημιουργεί τα διαφορετικά γονίδια μας.
Σε ό,τι αφορά την επιγενετική, μου αρέσει να τη σκέφτομαι ως το
λειτουργικό σύστημα του κυττάρου, αυτό που δίνει σε κάθε κύτταρο τα
διαφορετικά του χαρακτηριστικά.
Έτσι, παρόλο που τα κύτταρα στο δέρμα σας και τα κύτταρα στον
εγκέφαλό μας έχουν ουσιαστικά το ίδιο ακριβώς DNA, αυτό που τα κάνει
διαφορετικά είναι το επιγονιδίωμα», το σύνολο χημικών τροποποιήσεων (ή επιγενετικών ετικετών) στο DNA που ρυθμίζουν τη γονιδιακή έκφραση «δίχως να αλλάζουν την αλληλουχία του DNA».
Πρόκειται για δυναμικό “διακόπτη” που επηρεάζεται από
περιβαλλοντικούς παράγοντες, τη διατροφή, το στρες κλπ και καθορίζει την
ανάπτυξη, τη διαφοροποίηση των ιστών και την απόκριση στο περιβάλλον.
«Η επιστήμη μελετά εδώ και δεκαετίες το επιγονιδίωμα, αλλά είναι
τόσο περίπλοκο σύστημα που μόλις τώρα αρχίζουμε να κατανοούμε τη σημασία
πολλών από αυτές τις αλλαγές που βλέπουμε».
Και τι βλέπουν;
Πως οι επιγενετικές ετικέτες «λειτουργούν σαν ένας ροοστάτης, ενεργοποιώντας ή απενεργοποιώντας τα γονίδια».
Μετρώντας αυτά τα σημάδια, οι επιστήμονες μπορούν να υπολογίσουν την
“φαινοηλικία”, δηλαδή τη βιολογική μας υγεία που είναι πολύ πιο
προγνωστική για τον κίνδυνο ασθένειας και το προσδόκιμο ζωής, από την
πραγματική μας ηλικία.
«Κάθε κύτταρο στο σώμα μας έχει μια πολύ συγκεκριμένη
λειτουργία και αυτή η λειτουργία στην πραγματικότητα υπαγορεύεται από
το επιγονιδίωμα. Το πρόβλημα είναι ότι με τη γήρανση, αυτό
αναδιαμορφώνεται, είτε λόγω στρες είτε λόγω τυχαίων σφαλμάτων».
Κάθε κύτταρο θα χάσει την ταυτότητά του και δεν θα λειτουργεί με
τον αρχικό του σκοπό. Και με την πάροδο του χρόνου, καθώς όλο και
περισσότερα κύτταρα δυσλειτουργούν, μπορείτε να φανταστείτε πώς αυτό θα
προκαλούσε δυσλειτουργία, σε επίπεδο οργάνων και τελικά σε επίπεδο
ολόκληρου του συστήματος».
Για να έχουν οι επιστήμονες τη δυνατότητα της παρέμβασης, χρειάζονται
τη βιολογική ηλικία. Αυτή προκύπτει μέσω ακριβών τεστ (με αίμα ή σάλιο)
μακροζωίας υψηλής ποιότητας, που απαιτούν την ακριβή αλληλουχία του
DNA.
Η Δρ Levine αποφάσισε να προσφέρει και μια πιο προσιτή, προς όλους, οδό.
Υπολόγισε την πραγματική σου ηλικία
Η κορυφαία ερευνήτρια γήρανσης ανέπτυξε έναν αλγόριθμο που εκτιμά τη “φαινοηλικία”, δηλαδή τη βιολογική ηλικία.
Το PhenoAge έχει σχεδιαστεί «για να είναι προσβάσιμο
επειδή χρησιμοποιεί 9 τυπικούς βιοδείκτες που βρίσκονται σε μια συνήθη
ετήσια εξέταση αίματος».
Με τους συνεργάτες της, η Δρ Levine ανέλυσε δεδομένα από χιλιάδες άτομα στη βάση δεδομένων NHANES, για να βρει ποιοι κλινικοί δείκτες προβλέπουν καλύτερα τη 10ετή θνησιμότητα και τον κίνδυνο ασθένειας.
Ανακάλυψαν ότι «ενώ η χρονολογική μας ηλικία είναι ένας
παράγοντας, αυτοί οι 9 συγκεκριμένοι βιοδείκτες παρέχουν μια πολύ πιο
σαφή εικόνα του εσωτερικού μας “ρολογιού”».
Παραθέτουμε έναlink, για όποιον θέλει να δει την πραγματική του ηλικία -δωρεάν. Δηλαδή, αυτήν που έχει σημασία.
Zooming out, scientists keep coming back to 3 levers:
1. How much you eat
2. What you eat
3. When you eat
Από την αρχή της συζήτησης της με το Big Think έως
το τέλος, η Δρ Levine επαναλάμβανε πως ενώ δεν μπορούμε να σταματήσουμε
τον χρόνο, μπορούμε να τον επιβραδύνουμε, με κάποιες από τις επιλογές
μας.
Χαρακτηριστικά, ο ύπνος, η άσκηση και η διαχείριση του στρες
“σηματοδοτούν” τα κύτταρά μας να παραμείνουν σε μια πιο νεανική
κατάσταση, όπως και η διατροφή μας: η υψηλή πρόσληψη θρεπτικών
συστατικών και χαμηλών θερμίδων σηματοδοτεί “τρόπο επιβίωσης” που
ενεργοποιεί την κυτταρική επιδιόρθωση.
Υπάρχει και ένας άλλος τρόπος ή καλύτερα ερευνάται: είναι ο
κυτταρικός επαναπρογραμματισμός σε νεότερη κατάσταση, αλλά βρίσκεται στα
πρώιμα στάδια έρευνας.
Έως τότε, ας κάνει ο καθένας ό,τι μπορεί, όσο πιο νωρίς μπορεί, καθώς
το ιδανικό σενάριο είναι να ασχοληθούμε με την επιβράδυνση της
γήρανσης, πριν εμφανιστεί στο δέρμα μας και τα μαλλιά μας.
Χθες στη Βρετανία, σημειώθηκε μια ιστορική νίκη για το Κόμμα των Πρασίνων (Green Party) στις επαναληπτικές εκλογές της περιφέρειας Gorton and Denton, που βρίσκεται στο Greater Manchester — μια περιοχή που μέχρι τώρα θεωρούταν ασφαλές προπύργιο των Εργατικών (Labour) για σχεδόν έναν αιώνα.
Η υποψήφια του κόμματος, Χάνα Σπένσερ (Hannah Spencer), κατάφερε να συγκεντρώσει 14.980 ψήφους, κερδίζοντας έτσι την έδρα με πλειοψηφία 4.402 ψήφων έναντι των αντιπάλων της. Αυτή είναι η πρώτη νίκη των Πρασίνων σε βρετανική βουλευτική επαναληπτική εκλογή, και μάλιστα η πρώτη φορά που το κόμμα καταφέρνει να κερδίσει έδρα στο βόρειο τμήμα της Αγγλίας.
Παράλληλα, το αποτέλεσμα προκάλεσε αναταράξεις στη βρετανική πολιτική σκηνή: το κόμμα Reform UK βρέθηκε δεύτερο με 10.578 ψήφους, ενώ το παραδοσιακό κόμμα των Εργατικών κατέρρευσε στην τρίτη θέση με 9.364 ψήφους, σχεδόν μισό ποσοστό από αυτό που είχε πάρει στις γενικές εκλογές του 2024.
Η νίκη αυτή έχει σημασία για πολλούς λόγους. Αφενός σηματοδοτεί μια μετατόπιση του πολιτικού τοπίου
στη Βρετανία, όπου παραδοσιακά οι Εργατικοί και οι Συντηρητικοί
κυριαρχούσαν. Το αποτέλεσμα δείχνει ότι οι ψηφοφόροι είναι πλέον
διατεθειμένοι να δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης σε μικρότερα κόμματα, ειδικά
σε περιφέρειες όπου παρατηρείται δυσαρέσκεια για τα καθιερωμένα κόμματα.
Αφετέρου, η νίκη των Πρασίνων αποτελεί σοβαρό πλήγμα για τον ηγέτη των Εργατικών, Κιρ Στάρμερ (Keir Starmer),
ενόψει των τοπικών και εθνικών εκλογών που αναμένονται σύντομα, και
εγείρει ερωτήματα για την στρατηγική και την πορεία του κόμματος.
Τέλος,
η Σπένσερ, που είναι τοπική δημοτική σύμβουλος και υδραυλικός, στην
ομιλία της μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος τόνισε την ανάγκη για
αλλαγή, επικεντρώνοντας σε κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα που
απασχολούν τους κατοίκους, και όχι μόνο σε περιβαλλοντικά θέματα.
Αποσπάσματα από την νικητήρια ομιλία της:
“Δεν
μεγάλωσα με σκοπό να γίνω πολιτικός. Είμαι υδραυλικός. Και πριν από δύο
εβδομάδες, κατά τη διάρκεια όλης αυτής της περιόδου, απέκτησα επίσης
την πιστοποίηση για να γίνω τεχνίτρια σοβατίσματος. Γιατί ακόμα και μέσα
στο χάος, ακόμα και υπό πίεση, κάνω τα πράγματα να γίνονται. Δεν
διαφέρω σε τίποτα από κάθε άλλο άνθρωπο εδώ στην περιφέρειά μας. Δουλεύω
σκληρά. Αυτό κάνουμε εμείς.
Αλλά τα πράγματα έχουν αλλάξει πολύ
τις τελευταίες δεκαετίες, επειδή κάποτε η σκληρή δουλειά σου εξασφάλιζε
κάτι. Σου έδινε ένα σπίτι, μια καλή ζωή, διακοπές, σου έδινε προοπτική.
Όμως
τώρα — μιλήστε με οποιονδήποτε εδώ και θα σας πει — οι άνθρωποι που
δουλεύουν σκληρά αλλά δεν μπορούν να βάλουν φαγητό στο τραπέζι, που δεν
μπορούν να πάρουν τα ρούχα του σχολείου για τα παιδιά τους, που δεν
μπορούν να ανάψουν τη θέρμανση, που δεν μπορούν να ζήσουν από τη σύνταξη
για την οποία δούλεψαν σκληρά, που ούτε καν μπορούν να ονειρευτούν ποτέ
διακοπές… γιατί η ζωή έχει αλλάξει.
Αντί να δουλεύουμε για μια
καλή ζωή, δουλεύουμε για να γεμίζουμε τις τσέπες των δισεκατομμυριούχων.
Μας ρουφάνε το αίμα. Είμαστε σε μια διαδικασία όπου μας απομυζούν.
Χιλιάδες
άνθρωποι μου είπαν, στην πόρτα τους και στην κάλπη, αυτά που μας έχουν
κουράσει, μας έχουν απογοητεύσει και μας έχουν υποτιμήσει. Ότι έχουμε
κουραστεί να βλέπουμε από τη σκληρή μας δουλειά να πλουτίζουν άλλοι.
Δεν
μπορώ και δεν θα δεχτώ αυτή τη νίκη απόψε χωρίς να καταδικάσω
πολιτικούς και διχαστικές φιγούρες που συνεχώς φορτώνουν ευθύνες στις
κοινότητές μας για όλα τα προβλήματα της κοινωνίας. Οι μουσουλμάνοι
φίλοι και γείτονές μου είναι ακριβώς όπως κι εγώ — άνθρωποι.
Και
τώρα, προς τους πελάτες μου, λυπάμαι, αλλά νομίζω ότι ίσως πρέπει να
ακυρώσω εργασίες δεν έχετε κλείσει, γιατί θα μεταβώ στο Κοινοβούλιο.
Όταν
φτάσω εκεί, θα δημιουργήσω χώρο για όλους όσους κάνουν δουλειές όπως
την δική μου. Τέλος, θα πάρουμε μια θέση στο τραπέζι. Μπορούμε να
απαιτήσουμε με καλύτερο τρόπο, χωρίς να μισούμε ο ένας τον άλλον.
Τρέξαμε
μια ελπιδοφόρα εκστρατεία υποστηριζόμενη από χιλιάδες εθελοντές και
ακτιβιστές. Νικήσαμε τα κόμματα των δισεκατομμυριούχων δωρητών. Επειδή
αυτό είναι το Μάντσεστερ. Εδώ κάνουμε τα πράγματα διαφορετικά.”
Ο παράλογος στόχος Τραμπ-Νετανιάχου στο Ιράν και η παράλογη ελληνική εμπλοκή; Ποιος είναι ο στόχος των Τραμπ-Νετανιάχου στο Ιράν; «Ανατροπή καθεστώτος» είναι η επικρατούσα άποψη. Και πως θα επιτευχθεί με έστω παρατεταμένους αεροπορικούς βομβαρδισμούς; «Θα κινητοποιηθούν οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης στο εσωτερικό του Ιράν», είναι μία απάντηση. Αυτό που δεν μπορεί να απαντηθεί είναι αν είναι τόσο ισχυρές οι δυνάμεις που επιδιώκουν αλλαγή καθεστώτος. Το βέβαιο είναι ότι ουδείς μπορεί να απαντήσει ποια θα είναι η επόμενη μέρα του Ιράν ,αν παρόλα αυτά Τραμπ και Νετανιάχου κατορθώσουν να ρίξουν το σημερινό καθεστώς. Ο γιός του Σάχη; Είναι κωμικοτραγικό… Ο Δημήτρης Παντελάτος Υποπτέραρχος ε.α , υπήρξε μάχιμος πιλότος αλλά έχει υπηρετήσει και ως διοικητής στο αεροδρόμιο της Καμπούλ στο Αφγανιστάν, είναι ο καλεσμένος που μπορεί να δώσει απαντήσεις σε όλα αυτά τα ερωτήματα. Η επιλογή Τραμπ μοιάζει παράλογη και το ερώτημα είναι αν εκτός από το σχέδιο της επίθεσης, έχει ήδη έτοιμο και σχέδιο εξόδου απ’ αυτόν τον πόλεμο.
Με βάση τις τελευταίες εξελίξεις στη
Μέση Ανατολή, ο Πέτρος Βαμβακάς γράφει στο NEWS 24/7 για τον Nτόναλντ
Τραμπ, που προσθέτει το όνομά του στον κατάλογο των Αμερικανών προέδρων
που δεν έκαναν ό,τι υποσχέθηκαν.
Είκοσι τρία χρόνια και τέσσερις προεδρίες αργότερα και παρόλα τα
μαθήματα των πολέμων διάρκειας στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν, ο πρόεδρος,
που εκλέχθηκε εν μέρει με την υπόσχεση ότι δεν θα αρχίσει άλλους
πολέμους επιλογής (wars of choice), προσχώρησε στο στρατόπεδο των νεοσυντηρητικών.
Ιδιαίτερα μετά την επιχείρηση της Βενεζουέλας το στενό επιτελείο του προέδρου Τραμπ
έχει υιοθετήσει την λογική της απαραίτητης χώρας (indispensable nation)
με έναν καθαρά ηγεμονικό τρόπο. Η αδιαπραγμάτευτη ισχύς της
αμερικανικής πολεμικής μηχανής έχει δέσει με την ψυχολογία και
την πεποίθηση του προέδρου Τραμπ ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα και
ιδιαίτερα όταν έχει να κάνει με εκείνον στο βάθρο του νικητή.
Το Ιράν αποτελεί μια
ιδιαίτερη υπόθεση, όχι μόνο για την γεωπολιτική του σημασία, αλλά και
διότι είναι η χώρα η οποία η ιστορία της είναι άμεσα συνδεδεμένη με την
ανάδειξη των ΗΠΑ σε υπερδύναμη από το 1943-45. Ήταν στην Τεχεράνη τον
Νοέμβριο του 1943 όταν ο Στάλιν, ο Ρούζβελτ και ο Τσόρτσιλ συναντήθηκαν
με την υπόσχεση ενός δημοκρατικού Ιράν χωρίς τον έκπτωτο Σάχη.
Ήταν η παρουσία του Ρούζβελτ που εμψύχωνε τους Ιρανούς πολίτες πως η
χώρα τους ήταν στο δρόμο προς την δημοκρατία και όχι προς τον διαμελισμό
των περασμένων δεκαετιών, μεταξύ της Ρωσίας και της Μεγάλης Βρετανίας,
στο πλαίσιο του «Μεγάλου Παιχνιδιού». Η απογοήτευση της
ανατροπής του Μοσαντέκ δεν ήταν μόνο για τον ιρανικό λαό, αλλά και για
την ιδέα ότι οι ΗΠΑ δεν θα ήταν όπως οι ευρωπαϊκές αποικιοκρατίες, αλλά
μία χώρα που αναδύθηκε στα αποκαΐδια αυτών.
Ο Ντόναλντ Τραμπ χθες ανέφερε επιλεκτικά επεισόδια των τελευταίων σαράντα ετών για να νομιμοποιήσει την επίθεση στο Ιράν.
Το ίδιο Ιράν, το οποίο τη δεκαετία του ’80 Αμερικανοί αξιωματούχοι
χρησιμοποίησαν για να χρηματοδοτήσουν αντάρτικο εναντίον της κυβέρνησης
της Νικαράγουας, μερικοί από τους οποίους φυλακίστηκαν, ακόμη και ένας
σημερινός σύμβουλος του κυρίου Τραμπ, ο Έλιοτ Έιμπραμς.
Το ίδιο Ιράν, το οποίο βοήθησε την Αμερική στον πόλεμο κατά των Ταλιμπάν.
Το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν είναι ανεπίτρεπτο στα πλαίσια των
δυτικών δημοκρατιών. Και η βαναυσότητα και η βία του κράτους είναι
καταδικαστέα από όποιο κράτος εφαρμόζεται. Με τον ίδιο τρόπο, όμως,
είναι καταδικαστέα και η μονομερής επιβολή του δικαιώματος του ισχυρού, απορρίπτοντας το θεσμικό πλαίσιο του διεθνούς δικαίου.
Η επίθεση ενάντια στο Ιράν δυστυχώς είναι ένα έργο που έχουμε ξαναζήσει, όπως και τα αποτελέσματα είναι γνωστά. Διαχρονικά
η επιβολή της ισχύος δεν έχει ποτέ θετικά μακροπρόθεσμα αποτελέσματα,
και ιδιαίτερα όταν τα παθήματα είναι τόσο πρόσφατα.
Ο κ. Τραμπ ανήλθε στην εξουσία με την υπόσχεση πως δεν θα ανοίξει νέα μέτωπα αλλά, όπως οι προκάτοχοί του, έχει υποχρεωθεί να πράττει ως πρόεδρος της Αμερικής και όχι ως υποψήφιος.
Ο Γούντροου Γουίλσον πριν από 112 χρόνια υποσχέθηκε ότι δεν θα πάρει
μέρος στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά υποχρεώθηκε να το κάνει, όπως
και οι Μπους, Μπάιντεν και Ομπάμα να πράξουν διαφορετικά από ό,τι είχαν υποσχεθεί.
Ο Πέτρος Βαμβακάς είναι αναπληρωτής καθηγητής Τμήματος
Πολιτικών Επιστημών & Διεθνών Σχέσεων, Emmanuel College, και
διευθυντής στο Ινστιτούτο Μελετών Ανατολικής Μεσογείου, μέλος
Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Ινστιτούτου ΕΝΑ