Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας: Ο ρόλος του Α.Ι. στη διάσωση των ελληνικών διαλέκτων

Προς τιμήν της σπουδαιότητας και προσφοράς της ελληνικής γλώσσας, η 9η Φεβρουαρίου κάθε έτους τιμάται ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας

Από το δημοφιλές «το άλφα και το ωμέγα» κάποιου πράγματος, και, φυσικά, τη μαθηματική τιμή π, η ελληνική γλώσσα «βρίσκεται» σε κάθε πιθανό σημείο της ανθρώπινης δραστηριότητας.
Εν μέσω μιας αδιάκοπης πορείας 40 αιώνων προφορικής παράδοσης και αντίστοιχα 35 αιώνων γραπτής παράδοσης, συμπεριλαμβανομένης της Γραμμικής Β γραφής, η ελληνική γλώσσα υφίσταται ως η μακροβιότερη συνεχώς ομιλούμενη και γραπτή γλώσσα στην Ευρώπη.

Προς τιμήν της σπουδαιότητας και προσφοράς της ελληνικής γλώσσας, η 9η Φεβρουαρίου κάθε έτους τιμάται ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας.

Η Ιστορία της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας

Εν μέσω μίας τρισέλιδης απόφασης από την UNESCO, η οποία δημοσιεύτηκε στις 27 Μαρτίου 2025, ορίστηκε η 6η Φεβρουαρίου κάθε έτους ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας. Να σημειωθεί πως η συγκεκριμένη ημερομηνία συνδέεται με την ημέρα που έφυγε από τη ζωή ο Διονύσιος Σολωμός.

Η απόφαση ελήφθη στην πρόσφατη Γενική Συνδιάσκεψη της UNESCO σχετικά με την ελληνική γλώσσα και τη συμβολή της στον παγκόσμιο πολιτισμό, με τον Εκπαιδευτικό, Επιστημονικό και Πολιτιστικό Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών, σύμφωνα με το Ψήφισμα 71/328 της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με την πολυγλωσσία και τη σημασία της γλωσσικής ποικιλομορφίας για την πολιτιστική ποικιλομορφία, να προβαίνει στην εν λόγω απόφαση.

Σκοπός και Μηνύματα της Ημέρας

Λόγω του σπουδαίου πολιτιστικού θησαυρού της ελληνικής γλώσσας σε διάφορους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας, η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας καθιερώθηκε προς αναγνώριση του ρόλου της και τη συμβολή της στη διατήρηση και διάδοση του ανθρώπινου πολιτισμού ανά τους αιώνες.

Πώς Τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας

Όντας μια πρόσφατα αναγνωρισμένη Παγκόσμια Ημέρα, δεν υπάρχει σημαντικό αρχειακό υλικό που να προσφέρει σημαντικές πληροφορίες. Ωστόσο, για το 2026, στο Παρίσι, σήμερα θα πραγματοποιηθεί μια πολιτιστική, λογοτεχνική και μουσική βραδιά μαζί με μια παράλληλη έκθεση η οποία θα εγκαινιαστεί. Παράλληλα, διοργανώθηκαν ή θα διοργανωθούν σχετικές εκδηλώσεις στο Μόναχο και το Βερολίνο της Γερμανίας, τη Μασσαλία της Γαλλίας και την Αδελαΐδα της Αυστραλίας.

Στην Ελλάδα, προς τιμήν της Ημέρας, διοργανώνονται σήμερα ή έλαβαν χώρα ήδη σχετικές εκδηλώσεις από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, με σκοπό την προώθηση των μηνυμάτων της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας. Ενδεικτικά, οι φορείς περιλαμβάνουν Δήμους, βιβλιοθήκες, Πανεπιστημιακά ιδρύματα, κ.λπ. Ως προς τις περιοχές τέλεσης των εκδηλώσεων, κι αυτές ενδεικτικά περιλαμβάνουν την Αττική, τον Βόλο, την Καβάλα, κ.λπ.

Να σημειωθεί πως τις προγραμματισμένες εκδηλώσεις είναι πιθανό να προστεθούν και νέες, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν από τις εκπαιδευτικές βαθμίδες της επικράτειας, καθώς το Υπουργείο Παιδείας έχει αποστείλει σχετική εγκύκλιο, με την οποία καλεί όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης να τιμήσουν δεόντως την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας.

Στατιστικά & Ενδιαφέροντα Στοιχεία για την Ελληνική Γλώσσα

Για αντιληφθούμε το βάθος, τον αντίκτυπο και την ουσία της ελληνικής γλώσσας, παρατίθενται στη συνέχεια ορισμένα στατιστικά στοιχεία και ενδιαφέροντα στοιχεία:

Σύμφωνα με εκτιμήσεις που παρατίθενται στο The Center for Hellenic Studies του Πανεπιστημίου του Harvard, η νεοελληνική γλώσσα ομιλείται από περίπου 13-25 εκατομμύρια ομιλητές παγκοσμίως, με την πλειοψηφία των ομιλούντων να βρίσκεται σε Ελλάδα και Κύπρο.
Κατά τους αιώνες της οθωμανικής κυριαρχίας, οι ελληνικές διάλεκτοι συνέχισαν να ομιλούνται σε όλη την ηπειρωτική χώρα, τα νησιά, αλλά και σε μέρη της Ανατολίας. Αυτό άνοιξε τον δρόμο για την ανάδειξη της δημοτικής, δηλαδή της καθομιλουμένης ελληνικής, ως μία από τις δύο κυρίαρχες μορφές της νέας ελληνικής τον 1800 και 1900.
Η ελληνική γλώσσα ήταν και παραμένει μέχρι σήμερα μια ανεξάντλητη πηγή διεθνούς επιστημονικής ορολογίας, ιδιαίτερα στην ιατρική, αλλά και στα μαθηματικά, τη φυσική, τη χημεία, τη μηχανική, την αστρονομία, την κβαντομηχανική, τις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες
Κατά την μετακλασική ελληνιστική περίοδο, η ελληνική γλώσσα ήταν για έξι ολόκληρους αιώνες η πρώτη διεθνής γλώσσα, η γλώσσα συναλλαγών πολλών διαφορετικών λαών (lingua franca) και, ταυτόχρονα, μια γλώσσα πολιτισμού (Kultursprache).
Το ελληνικό αλφάβητο έχει μια τόσο μακρά ιστορία, που χρονολογείται από τον 9ο αιώνα π.Χ. Θα ήταν το πρώτο σύστημα γραφής που ενσωμάτωσε φωνήεντα. Προηγουμένως, η γραπτή γλώσσα χρησιμοποιούσε αποκλειστικά σύμφωνα.
Όπως και τα σύγχρονα Εβραϊκά και Αραβικά, έτσι και τα αρχαία ελληνικά μεταγράφονταν αρχικά από δεξιά προς τα αριστερά. Στη συνέχεια, πέρασε από την εποχή του «βουστροφηδόντος», που σήμαινε ότι οι προτάσεις εναλλάσσονταν από αριστερά προς τα δεξιά και από δεξιά προς τα αριστερά. Σήμερα, γράφεται αποκλειστικά από αριστερά προς τα δεξιά.
Η μεγαλύτερη λέξη που γράφτηκε ποτέ στη μυθοπλασία υποτίθεται ότι καταγράφεται στο Assemblywoman, ένα κωμικό έργο που γράφτηκε το 391 π.Χ. από τον Έλληνα θεατρικό συγγραφέα Αριστοφάνη. Αποτελείται από 171 γράμματα και αναφέρεται σε ένα φανταστικό γεύμα που αποτελείται από διάφορα είδη κρέατος.

Πώς Μπορείτε να Συμμετέχετε

Η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας μπορεί να τιμηθεί με την παρουσία στις εκδηλώσεις που αναφέρθηκαν παραπάνω ή και διαδικτυακά, μέσω των social media.