Βιμ Βέντερς: “Οι καλλιτέχνες να μείνουν εκτός πολιτικής” όταν ρωτήθηκε για τη Γάζα! Έντονες αντιδράσεις καλλιτεχνών και εργαζόμενων στην Berlinale
Αποχώρηση από το Φεστιβάλ της συγγραφέως Αρουντάτι Ρόι και επιστολή διαμαρτυρίας των εργαζόμενων στο Φεστιβάλ
Ο Βιμ Βέντερς είναι ο φετινός πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής του Φεστιβαλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, γνωστό ως Μπερλινάλε, που ξεκίνησε την Πέμπτη.
Αυτός ο εμβληματικός για τον παγκόσμιο κινηματογράφο, σκηνοθέτης, όταν ρωτήθηκε κατά την έναρξη του Φεστιβάλ σχετικά με τη γερμανική υποστήριξη προς το Ισραήλ κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα και την «επιλεκτική» αλληλεγγύη που επιδεικνύει η γερμανική κυβέρνηση, απάντησε ότι οι δημιουργοί ταινιών «πρέπει να μείνουν μακριά από την πολιτική, επειδή αν κάνουμε ταινίες που είναι πολιτικές, μπαίνουμε στο πεδίο της πολιτικής. Αλλά είμαστε το αντίβαρο της πολιτικής, είμαστε το αντίθετο της πολιτικής. Πρέπει να κάνουμε τη δουλειά των ανθρώπων, όχι τη δουλειά των πολιτικών». Και συμπλήρωσε: «Καμία ταινία δεν έχει πραγματικά αλλάξει τις ιδέες οποιουδήποτε πολιτικού. Μπορούμε να αλλάξουμε την ιδέα που έχουν οι άνθρωποι για τη ζωή. Υπάρχει μεγάλο κενό σε αυτόν τον πλανήτη, ανάμεσα στους ανθρώπους που θέλουν να ζήσουν τις ζωές τους και στις κυβερνήσεις που έχουν άλλες ιδέες. Πιστεύω ότι οι ταινίες καλύπτουν ακριβώς αυτό το κενό».
Η απάντηση, που σκόπευσε προφανώς να κρατήσει ισορροπίες με το γερμανικό κράτος που χρηματοδοτεί την κυβέρνηση, αντί να θέσει το ρόλο της τέχνης και του καλλιτέχνη απέναντι στην εξουσία, φαίνεται πως εξέφραζε και το σύνολο της Κριτικής Επιτροπής. Η Εβα Πουστσίνσκα – η οποία παρήγαγε την βραβευμένη με Όσκαρ ταινία “Ζώνη Ενδιαφέροντος – χαρακτήρισε το ερώτημα για τη στήριξη της γερμανικής κυβέρνησης στο Ισραήλ «περίπλοκο» και «λίγο άδικο».
«Φυσικά, προσπαθούμε να μιλήσουμε με τους ανθρώπους – κάθε θεατή – για να τους κάνουμε να σκεφτούν, αλλά δεν μπορούμε να είμαστε υπεύθυνοι για την απόφασή τους να υποστηρίξουν το Ισραήλ ή την απόφαση να υποστηρίξουν την Παλαιστίνη», είπε. Μάλιστα προχώρησε και στον απαράδεκτο συμψηφισμό «Υπάρχουν πολλοί άλλοι πόλεμοι όπου διαπράττεται γενοκτονία και δεν μιλάμε γι’ αυτό»!
Και με αυτό τον τρόπο η Μπερλινάλε κάνει τον Πόντιο Πιλάτο απέναντι στη γενοκτονία των Παλαιστίνιων και τη συνενοχή των κυβερνήσεων, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανικής.
Τα παραπάνω προκάλεσαν την άμεση αντίδραση της Αρουντάτι Ρόι, Ινδή συγγραφέας, βραβευμένη με Booker, η οποία αποχώρησε από το Φεστιβαλ δηλώνοντας:
«Το να τους ακούς να λένε ότι η τέχνη δεν πρέπει να είναι πολιτική είναι απίστευτο. Είναι ένας τρόπος να σταματήσει μια συζήτηση για ένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, ακόμη και τη στιγμή που εκτυλίσσεται μπροστά μας σε πραγματικό χρόνο – όταν καλλιτέχνες, συγγραφείς και κινηματογραφιστές θα έπρεπε να κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να το σταματήσουν».
Πρόσθεσε: «Παρόλο που έχω ενοχληθεί βαθιά από τις θέσεις που έλαβε η γερμανική κυβέρνηση και διάφοροι γερμανικοί πολιτιστικοί οργανισμοί σχετικά με την Παλαιστίνη, πάντα ήμουν αποδέκτης πολιτικής αλληλεγγύης όταν μιλούσα στο γερμανικό κοινό για τις απόψεις μου σχετικά με τη γενοκτονία στη Γάζα».
Η Ρόι, η οποία ήταν αυτή την εβδομάδα στη μακρά λίστα για το βραβείο
Γυναικών για μη μυθοπλασία για το πρώτο της απομνημόνευμα, Mother Mary
Comes to Me, 
τόνισε την πεποίθησή της ότι «αυτό που έχει συμβεί στη Γάζα, αυτό που συνεχίζει να συμβαίνει, είναι μια γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού από το κράτος του Ισραήλ».
Πρόσθεσε: «Υποστηρίζεται και χρηματοδοτείται από τις κυβερνήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και της Γερμανίας, καθώς και από αρκετές άλλες χώρες στην Ευρώπη, γεγονός που τις καθιστά συνένοχες στο έγκλημα. Αν οι μεγαλύτεροι κινηματογραφιστές και καλλιτέχνες της εποχής μας δεν μπορούν να σταθούν και να το πουν, θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η ιστορία θα τους κρίνει. Είμαι σοκαρισμένη και αηδιασμένη».
Επιστολή των εργαζόμενων στη Μπερλινάλε
Μετά από αυτές τις δηλώσεις και εργαζόμενοι στον κινηματογράφο, σε ανοιχτή επιστολή τους, εκφράζουν την έντονη διαφωνία τους με τις δηλώσεις του Βέντερς και τονίζουν την απογοήτευσή τους «από τη συνεχιζόμενη συμμετοχή της Berlinale στη λογοκρισία καλλιτεχνών που αντιτίθενται στη συνεχιζόμενη γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα από το Ισραήλ». Υπενθυμίζουν ότι κινηματογραφιστές που μίλησαν υπέρ της ζωής και της ελευθερίας των Παλαιστινίων από τη σκηνή της περσινής Μπερλινάλε ανέφεραν ότι δέχθηκαν δριμείες επιπλήξεις από ανώτερους του φεστιβά
Καλούν το φεστιβάλ να δηλώσει καθαρά την αντίθεσή του στη γενοκτονία, στα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και στα εγκλήματα πολέμου του Ισραήλ.
Δηλώνουν “βαθιά απογοητευμένοι από τη συνεχιζόμενη συμμετοχή της Berlinale στη λογοκρισία καλλιτεχνών που αντιτίθενται στη συνεχιζόμενη γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα από το Ισραήλ και από τον κρίσιμο ρόλο του γερμανικού κράτους στην υποστήριξή της. Όπως δήλωσε το Παλαιστινιακό Ινστιτούτο Κινηματογράφου, το φεστιβάλ έχει «επιτηρεί τους κινηματογραφιστές ενώ συνεχίζει τη συνεργασία του με την Ομοσπονδιακή Αστυνομία στις έρευνές της»”.
“Διαφωνούμε έντονα με τη δήλωση του προέδρου της κριτικής επιτροπής της Berlinale 2026, Βιμ Βέντερς (Wim Wenders),
ότι ο κινηματογράφος είναι «το αντίθετο της πολιτικής». Δεν μπορείς να
τα διαχωρίσεις. Μας ανησυχεί βαθύτατα ότι η κρατικά χρηματοδοτούμενη
Berlinale συμβάλλει στην εφαρμογή αυτού που η Ειρήνη Καν (Irene Khan), Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για την Ελευθερία της Έκφρασης και της
Γνώμης, καταδίκασε πρόσφατα ως τη γερμανική κατάχρηση δρακόντειας
νομοθεσίας «για τον περιορισμό της υπεράσπισης των παλαιστινιακών
δικαιωμάτων, προκαλώντας φόβο στην δημόσια συμμετοχή και συρρικνώνοντας
τον διάλογο στην ακαδημαϊκή και καλλιτεχνική σφαίρα”.
Επισημαίνουν, επίσης, ότι “Το κλίμα αλλάζει στον διεθνή κινηματογραφικό κόσμο. Πολλά διεθνή κινηματογραφικά φεστιβάλ έχουν εγκρίνει το πολιτιστικό μποϊκοτάζ του απαρτχάιντ Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένου του Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Άμστερνταμ (IDFA), του μεγαλύτερου στον κόσμο, καθώς και του BlackStar Film Festival στις ΗΠΑ και του Film Fest Gent, του μεγαλύτερου φεστιβάλ στο Βέλγιο. Περισσότεροι από 5.000 εργαζόμενοι στον κινηματογράφο, συμπεριλαμβανομένων κορυφαίων προσωπικοτήτων του Χόλιγουντ και διεθνών δημιουργών, έχουν επίσης ανακοινώσει ότι αρνούνται να συνεργαστούν με ισραηλινές κινηματογραφικές εταιρείες και ιδρύματα που είναι συνένοχα.
Κι όμως, η Berlinale μέχρι τώρα δεν έχει καν ανταποκριθεί στο αίτημα της κοινότητάς του να εκδώσει μία δήλωση που να επιβεβαιώνει το παλαιστινιακό δικαίωμα στη ζωή, την αξιοπρέπεια και την ελευθερία· να καταδικάζει τη συνεχιζόμενη ισραηλινή γενοκτονία των Παλαιστινίων· και να δεσμεύεται ότι θα υπερασπίζεται το δικαίωμα των καλλιτεχνών να ομιλούν ελεύθερα υπέρ των παλαιστινιακών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτό είναι το ελάχιστο που μπορεί – και πρέπει – να κάνει.
Όπως είπε το Παλαιστινιακό Ινστιτούτο Κινηματογράφου, «είμαστε μάρτυρες της θεσμικής σιωπής της Berlinale για τη γενοκτονία των Παλαιστινίων και της απροθυμίας της να υπερασπιστεί την ελευθερία λόγου και έκφρασης των κινηματογραφιστών». Όπως το φεστιβάλ έχει κάνει σαφείς δηλώσεις στο παρελθόν για τις θηριωδίες ενάντια στους λαούς του Ιράν και της Ουκρανίας, καλούμε τη Berlinale να εκπληρώσει το ηθικό της καθήκον και να δηλώσει καθαρά την αντίθεσή της στη γενοκτονία, στα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και στα εγκλήματα πολέμου του Ισραήλ απέναντι στους Παλαιστίνιους, και να τερματίσει πλήρως την εμπλοκή της στη συγκάλυψη του Ισραήλ από την κριτική και την απαίτηση λογοδοσίας.”
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου