Η πεποίθηση ότι η δηλητηρίαση από μόλυβδο προκάλεσε την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας δεν είναι αληθινή, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη
| Ρωμαϊκός σωλήνας ύδρευσης από μόλυβδο. [Credit: Wellcome Images / Wikimedia Commons] |
Μια ολοκληρωμένη ανάλυση αρχαίων κειμένων, αρχαιολογικών ευρημάτων και οστών της εποχής καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι θεωρίες που συνδέουν το μόλυβδο με την παρακμή της Ρώμης είναι υπερβολικές και δεν υποστηρίζονται από τα στοιχεία.
Για δεκαετίες, μια θεωρία έχει συναρπάσει τους ιστορικούς και το ευρύ κοινό: η ιδέα ότι η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία έπεσε, τουλάχιστον εν μέρει, λόγω μαζικής δηλητηρίασης από μόλυβδο. Σύμφωνα με αυτή την υπόθεση, η ρωμαϊκή ελίτ κατανάλωνε κρασί νοθευμένο με σιρόπια μολύβδου, μαγείρευε σε σκεύη κατασκευασμένα από αυτό το μέταλλο και έπινε νερό που μεταφερόταν μέσω σωλήνων από το ίδιο υλικό, κάτι που υποτίθεται ότι προκάλεσε στειρότητα, νευρολογικά προβλήματα και εκτεταμένη παρακμή.
Ωστόσο, μια κριτική και περιεκτική μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα από μια ομάδα ερευνητών καταρρίπτει αυτή την ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση. Η μελέτη αναλύει τρεις πηγές πληροφοριών —αρχαία κείμενα, αρχαιολογικά αντικείμενα και ανθρώπινα λείψανα— για να προσφέρει μια πολύ πιο λεπτομερή και λιγότερο καταστροφική εικόνα.
Η έρευνα, της οποίας συγγραφείς είναι οι Rachel M. L. Simpson και Sandra J. Garvie-Lok (Πανεπιστήμιο της Αλμπέρτα, Καναδάς), καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, αν και ο μόλυβδος ήταν ένα υλικό πανταχού παρόν στη ρωμαϊκή ζωή —οι συγγραφείς τον συγκρίνουν εύστοχα με το πλαστικό για εμάς—, τα στοιχεία δεν υποστηρίζουν την ιδέα της εκτεταμένης δηλητηρίασης που προκάλεσε την πτώση της Αυτοκρατορίας.
Lead exposure in the Roman Empire: a review of the written, material, and bioarchaeological evidence
![]() |
| Χάρτης ρωμαϊκών αρχαιολογικών χώρων από τους οποίους έχουν αναλυθεί δείγματα οστών και σμάλτου για τη συγκέντρωση μολύβδου. [Credit: Simpson RML, Garvie-Lok SJ 2026] |
Η προέλευση ενός επίμονου μύθου
Η θεωρία της δηλητηρίασης από μόλυβδο ως αιτία της παρακμής της Ρώμης δεν είναι καινούργια. Η μελέτη υπενθυμίζει ότι διαδόθηκε το 1965 από τον κοινωνιολόγο Seabury Colum Gilfillan, ο οποίος υπέθεσε ότι η υψηλή παιδική θνησιμότητα και η στειρότητα μεταξύ της αριστοκρατίας, που προκαλούνταν από τον μόλυβδο, οδήγησαν σε έλλειψη καινοτομίας στις τέχνες και τις επιστήμες. Αργότερα, ο διάσημος περιβαλλοντολόγος Jerome Nriagu ενίσχυσε αυτά τα επιχειρήματα.
και μη τεκμηριωμένες.[............................]
![Ρωμαϊκός σωλήνας ύδρευσης από μόλυβδο. [Credit: Wellcome Images / Wikimedia Commons]](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjKH2gdBqdkLfbQMOJvKT0fpkLXgod-ZrgHdFsyjm64SDtveuQ97D5B8IJINwPPTYbS1TWN381lQ5tTMqpktVQah38Jwlggs1fnIGO35QWLAoh4K3m_-yqyNaKit-7tfI9DJbXLxQSYlxAZ3nwhXNbwqAA2gVN3SCY9HhlapoNdK99K3nJ7OiqHx_ihgys/w640/Molybdos_RomaikiAut.jpg)
![Χάρτης ρωμαϊκών αρχαιολογικών χώρων από τους οποίους έχουν αναλυθεί δείγματα οστών και σμάλτου για τη συγκέντρωση μολύβδου. [Credit: Simpson RML, Garvie-Lok SJ 2026] Χάρτης ρωμαϊκών αρχαιολογικών χώρων από τους οποίους έχουν αναλυθεί δείγματα οστών και σμάλτου για τη συγκέντρωση μολύβδου. [Credit: Simpson RML, Garvie-Lok SJ 2026]](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjNYRjU1G1tG8HZmLiLUlRyRAFbzPvB0hlRqahjg6pCrEiijFcg5JuKjzKcUHwBoaaVgexJ9mVlibg2E1UYxTxtZQ5lrQ0z1fxcwGiUv06EHUuVXfQXGzEOhnK0YMrktXax6Gk7_71ckTI2duhOhA0YuoYRKfRWW8IivL5BX_AXU6w3qNReALIvMjXfiiE/w640-h428/Molybdos_RomaikiAut2.webp)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου