«Αυστηρά Συσκότισις» της Κατοχής με φόντο τη Θεσσαλονίκη
Η καταξιωμένη σειρά κόμικ ιστορικής θεματολογίας του Θανάση Πέτρου έκανε τον Μάρτιο την επιστροφή της, με τον τίτλο «1941: Αυστηρά Συσκότισις» να λαμβάνει χώρα στη Θεσσαλονίκη την περίοδο της Κατοχής. Έτσι η νέα αυτή ιστορία πιάνει το νήμα αμέσως μετά το προηγούμενο μέρος της σειράς, 1936: Ετοιμόρροπη Δημοκρατία, του οποίου η ιστορία είχε ολοκληρωθεί στην ίδια πόλη με τα γεγονότα του αιματοβαμμένου εργατικού Μάη του ’36 και την κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας από τον δικτάτορα Μεταξά.
Η σειρά αυτή έχει ήδη κερδίσει τις καρδιές πολλών φίλων της 9ης Τέχνης με την προσεγμένη της γραφή, την έμφαση στην ιστορική ακρίβεια, το ξεχωριστό της σχέδιο και τη χαρακτηριστική της χρωματική παλέτα. Ταυτόχρονα, όμως, έχει κερδίσει το ενδιαφέρον και των ίδιων των ιστορικών, με τον καλλιτέχνη να έχει συνομιλήσει πλέον αρκετές φορές σε εκδηλώσεις με επιστήμονες της νεότερης-σύγχρονης Ιστορίας (χαρακτηριστική είναι και η εκτενής ιστοριογραφική βιβλιογραφία που παρατίθεται στο τέλος της έκδοσης). Παραδείγματα αποτελούν η συμμετοχή του σε εκδήλωση για τις «πολλαπλές αναγνώσεις του παρελθόντος» στο φεστιβάλ Ιστορίας των Α.Σ.Κ.Ι., αλλά και η προ ολίγων εβδομάδων παρουσίαση του 1941, η οποία έγινε στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης 2025 με τη συμμετοχή του αναπληρωτή καθηγητή σύγχρονης Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας ΑΠΘ Στράτου Δορδανά. Η παραπάνω παρουσίαση που έγινε στη ΔΕΒΘ ήρθε σε μια συγκυρία μάλιστα όπου η σύγχρονη Ιστορία καταλαμβάνει μέρος του δημόσιου διαλόγου στην πόλη, με αφορμή την ανακάλυψη ομαδικών τάφων ανταρτών απέναντι ακριβώς από τις φυλακές-κολαστήριο του Γεντί Κουλέ, στα Κάστρα της πόλης, είδηση που ενδεχομένως τροφοδότησε και το ζωηρό ενδιαφέρον με το οποίο έγινε δεκτή η εκδήλωση αυτή από τον κόσμο της έκθεσης.
Τόπος διεξαγωγής της πλοκής γίνεται και πάλι η Θεσσαλονίκη, στην οποία έχει εγκατασταθεί ο Γιώργος Αμπατζής. Η αφήγηση καλύπτει την περίοδο από το 1937, αμέσως δηλαδή μετά το τέλος του προηγούμενου κόμικ, μέχρι και την απελευθέρωση της πόλης από τον ΕΛΑΣ το 1944.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Πέτρου με μοναδικό τρόπο καταφέρνει να αποδώσει αφηγηματικά τις φρικτές συνθήκες διαβίωσης των κατοίκων της πόλης κατά τη διάρκεια τόσο της ιταλικής όσο και της γερμανικής φασιστικής Κατοχής. Ιστορικά γεγονότα που έχουν αφήσει το ζοφερό τους στίγμα στη συλλογική μνήμη του τόπου παρουσιάζονται με τρόπο ουσιαστικό κι όχι επιφανειακό, αφού ο καλλιτέχνης τα ανακατεύει με τα συναισθήματα που προκαλούσαν στους τότε κατοίκους της πόλης. Έτσι, ο αναγνώστης έχει την δυνατότητα να κατανοήσει το κλίμα την εποχή του λιμού του σκληρού χειμώνα του 1941 στη Θεσσαλονίκη και φρικτών φασιστικών εγκλημάτων όπως το «Μαύρο Σάββατο» στην Πλατεία Ελευθερίας της πόλης. Η κακομεταχείριση των Εβραίων της πόλης δεν παρουσιάζεται απλά επιγραμματικά, αφού αναδεικνύεται και ο τεράστιας σημασίας ρόλος που είχε η εβραϊκή κοινότητα της πόλης (για αιώνες) στην οικονομική και κοινωνική ζωή της.
Όμως το νέο κόμικ δεν πετυχαίνει απλώς μία ενδιαφέρουσα ιστορική αναδρομή, αλλά και έναν αναστοχασμό στην πολιτική συζήτηση και την οικονομική κατάσταση του πληθυσμού που αποδίδεται μέσα από τους χαρακτήρες του κόμικ.
Συγκεκριμένα, μέσα από την οικογένεια με την οποία ζει πλέον ο Αμπατζής, με τον ίδιο να έχει ερωτευτεί μια γυναίκα με την οποία πλέον κατοικούν μαζί στην Άνω Πόλη. Με πολύ ωραίο τρόπο ο Πέτρου προσδίδει στην οικογένεια αυτήν ένα κλίμα μικρόκοσμου φαινομένων που απασχολούσαν συνολικά τον τόπο, όπως ο μαυραγοριτισμός αλλά και οι πολιτικές ζυμώσεις που από ένα σημείο και μετά άρχισαν να απασχολούν ολοένα και μεγαλύτερο κομμάτι του πληθυσμού που έβλεπε πως μόνη λύση στη βαρβαρότητα και τη θηριωδία που είχε γίνει καθεστώς ήταν η συστράτευση στον αντιστασιακό αγώνα. Συγκεκριμένα, οι χαρακτήρες λειτουργούν ως εκφραστές αντιλήψεων και εκπρόσωποι τάσεων της περιόδου, όπως ο γιος της γυναίκας του Αμπατζή, του οποίου η πορεία γίνεται αντικείμενο αφήγησης από τη στιγμή που γυρνάει από τον πόλεμο ενάντια στον ιταλικό φασισμό έως την κατάληξή του ως μαυραγορίτη, ή από την εντελώς αντίθετη μεριά η αδελφή του, που εμπλέκεται σε κύκλους της ΕΠΟΝ.[....................................]
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου