Προπαγάνδα και πραγματικότητα για τους δανειολήπτες
Σημαντικό βήμα υπέρ των δανειοληπτών η απόφαση του Α.Π. αλλά η ουσιαστική αλλαγή προϋποθέτει νομοθετική δράση για το κοινωνικό συμφέρον
Εδώ και μήνες ακούμε την προπαγάνδα της κυβέρνησης για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στους τραπεζικούς ισολογισμούς τα τελευταία χρόνια, ωστόσο τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το πρόβλημα είναι ακόμη εδώ. Απλώς έχει αλλάξει χέρια...
Για του λόγου το αληθές, υπάρχουν οι πίνακες με τα σχετικά στοιχεία όπως είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα της Τραπέζης της Ελλάδος. Στην εξέλιξη των ετών (κάθετες στήλες) διαπιστώνει εύκολα κανείς τη μεταφορά των μη εξυπηρετούμενων δανείων από τα χαρτοφυλάκια των τραπεζών στους διαχειριστές. Οι τέσσερις μεγάλοι servicers συγκεντρώνουν σχεδόν το σύνολο των δανείων που βρίσκονται εκτός τραπεζών, διαμορφώνοντας μία νέα πραγματικότητα όχι μόνο για τους δανειολήπτες, αλλά και για την ίδια την οικονομία.
Η είδηση για τη δικαίωση των δανειοληπτών στην ολομέλεια του Αρείου Πάγου, δηλαδή η απόφαση που καλεί τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης να εφαρμόσουν τον Νόμο Κατσέλη όπως αυτός ισχύει και όχι όπως τους βολεύει, μπορεί να ακούγεται ευχάριστη, όμως φέρνει στο προσκήνιο μια σκληρή πραγματικότητα: οι πολίτες σε αυτή τη χώρα έχουν ως μοναδική καταφυγή -στις πολιτικές που υλοποιούνται από την κυβέρνηση της Ν.Δ. και στα συμφέροντα που αφήνονται να δρουν ανεξέλεγκτα- τη Δικαιοσύνη. Και μάλιστα αναγκάζονται να φτάσουν μέχρι την ολομέλεια του Αρείου Πάγου για να βρουν το δίκιο τους. Και αυτό όχι πάντα.
Το υπουργείο Οικονομικών έσπευσε να μιλήσει για πιθανή ζημιά στο πρόγραμμα «Ηρακλής», δηλαδή στις τιτλοποιήσεις ύψους 1 δισ. ευρώ λόγω της απόφασης. Κι αυτό γιατί; Εικάζω λόγω του γεγονότος ότι καμία κίνηση δεν έγινε με βάση τις ισχύουσες διατάξεις του Νόμου Κατσέλη, ούτε καν ο υπολογισμός του ύψους των τιτλοποιήσεων.
Η ολομέλεια του Αρείου Πάγου, λοιπόν, έλαβε μια κρίσιμη απόφαση αναφορικά με τον τρόπο υπολογισμού των τόκων σε όσα δάνεια έχουν υπαχθεί στον Νόμο Κατσέλη, δικαιώνοντας τους δανειολήπτες. Οι τόκοι των δανείων που έχουν υπαχθεί θα υπολογίζονται με βάση τη μηνιαία δόση και όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου της οφειλής, γεγονός που θα επιφέρει δραστικές μειώσεις στο ύψος των συνολικών τόκων, όπως αυτοί είχαν διαμορφωθεί εξαιτίας καταχρηστικών πρακτικών τραπεζών και funds.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα (ασφαλή στοιχεία είναι δύσκολο να εντοπίσει κανείς), η απόφαση αφορά περίπου 350.000 δανειολήπτες και αλλάζει προς το καλύτερο την καθημερινότητά τους, δίνοντάς τους ανάσα τη στιγμή που παλεύουν να καλύψουν ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Να θυμηθούμε ότι ο Νόμος Κατσέλη θεσπίστηκε το 2010 ως ένα εργαλείο προστασίας υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων, ιδίως μετά το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα. Στόχος ήταν να δοθεί μια δεύτερη ευκαιρία σε δανειολήπτες που εξαιτίας της ύφεσης, της ανεργίας και της πτώσης εισοδημάτων αδυνατούσαν να ανταποκριθούν στις τραπεζικές υποχρεώσεις τους. Ωστόσο, η εφαρμογή του νόμου από τις τράπεζες (και μεταγενέστερα τις εταιρείες διαχείρισης - funds) ήταν προβληματική: πολλές ρυθμίσεις κατέληγαν σε υψηλό κόστος ανατοκισμού με βάση το συνολικό κεφάλαιο, οδηγώντας σε αναίτια και εξαντλητική αύξηση του χρέους, ακόμα και σε περιπτώσεις δανειοληπτών που προσπαθούσαν επί χρόνια να έρθουν σε συνεννόηση με τους δανειστές τους, κάτι που ισχύει ακόμη και σήμερα με όσους προσπαθούν να ρυθμίσουν μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Θα μπορούσε να οδηγήσει η απόφαση του Αρείου Πάγου και σε ελαφρύνσεις των ρυθμίσεων που παράγει ο εξωδικαστικός μηχανισμός; Κατά τη γνώμη μου όχι, αφού ο Πτωχευτικός Μητσοτάκη έχει άλλες προβλέψεις που σε καμία περίπτωση δεν προσομοιάζουν με τον Νόμο Κατσέλη. Γι’ αυτό εξάλλου υπάρχει και η ιστορική πια καταγραφή του συγκεκριμένου νόμου ως του μόνου που λειτούργησε στην ουσία υπέρ των δανειοληπτών.
Μέχρι σήμερα πολλοί πολίτες έχουν χάσει την περιουσία τους, έχουν αντιμετωπίσει πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας και πολλοί βρίσκονται ακόμη και σήμερα αντιμέτωποι με τον κοινωνικό απομονωτισμό, αποτέλεσμα των εξαντλητικών ρυθμίσεων στις οποίες παλεύουν να αντεπεξέλθουν. Και παρά την κοινωνική ανάγκη για προστασία των δανειοληπτών, αλλά και τη γενική κατακραυγή -ειδικά σε περιπτώσεις που η οικονομική αδυναμία όσων πετάνε στον δρόμο είναι ορατή διά γυμνού οφθαλμού-, η κυβέρνηση της Ν.Δ. επί 7 χρόνια περίπου δεν προωθεί μέτρα προστασίας είτε της πρώτης κατοικίας, είτε της αγροτικής γης, είτε της επαγγελματικής στέγης, όπως επανειλημμένα προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Η έλλειψη νομοθετικών πρωτοβουλιών που να μειώνουν τα επιτόκια δανείων ή να παρέχουν ισχυρότερη προστασία σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες έχει αφήσει πολλούς δανειολήπτες εκτεθειμένους σε υψηλές επιβαρύνσεις. Και όσοι προχωρούν σε ρυθμίσεις προκειμένου να κερδίσουν λίγο χρόνο στη συντριπτική τους πλειονότητα αδυνατούν να τις τηρήσουν.
Η αναγγελία της απόφασης του Αρείου Πάγου αποτελεί ένα σημαντικό δικαστικό βήμα υπέρ των δανειοληπτών, αλλά η ουσιαστική αλλαγή για χιλιάδες νοικοκυριά προϋποθέτει και η νομοθετική εξουσία να αναλάβει δράση υπέρ του κοινωνικού συμφέροντος. Γι’ αυτό εξάλλου και ως ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. επανερχόμαστε συχνά με νομοθετικές πρωτοβουλίες που θέτουν στο επίκεντρο την προστασία της πρώτης κατοικίας, της επαγγελματικής στέγης και της αγροτικής γης, γι’ αυτό διεκδικούμε μαζί με τους συλλογικούς φορείς επαναφορά ρυθμίσεων για οφειλές προς το Δημόσιο.
Αν
δεν επουλωθούν τα τραύματα της οικονομικής κρίσης για το σύνολο των
πολιτών αυτής της χώρας, τότε δεν μπορούμε να μιλάμε για συμπεριληπτική
ανάπτυξη για όλους. Και αυτό για εμάς στον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. είναι κεντρικός
στόχος.
* Η Αναστασία Σαπουνά είναι αναπληρώτρια γραμματέας της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου