Παρασκευή, Απριλίου 28, 2017

Από το λόγο στην εικόνα

 Το γράμμα μιας άγνωστης

Το γράμμα μιας άγνωστης

 Στέφαν Τσβάιχ
μετάφραση: Τατιάνα Λιάνη


Ροές
, 2003
103 σελ.
ISBN 960-283-174-Χ, ISBN-13 978-960-283-174-8, [Κυκλοφορεί]
Τιμή
€ 10,65


Το "Γράμμα μιας άγνωστης" η δημοφιλέστερη νουβέλα του Στέφαν Τσβάιχ, είναι η ιστορία ενός μεγάλου πάθους. Μια έφηβη ερωτεύεται έναν νέο, πετυχημένο συγγραφέα, και χτίζει όλη της τη ζωή πάνω στην ύπαρξή του. Τρεις φορές τους φέρνει κοντά η μοίρα και κάθε φορά ο γοητευτικός και επιπόλαιος συγγραφέας τη δέχεται στη ζωή του για λίγο με χαρά και την περιβάλλει με το στιγμιαίο, επιπόλαιο πάθος του - χωρίς όμως να τη θυμάται ποτέ την επόμενη φορά.
Όταν θα πάρει το γράμμα της θα είναι πια πολύ αργά...



"Σε κοιτούσα σταθερά. "Αναγνώρισέ με, αναγνώρισέ με επιτέλους!" φώναζε το βλέμμα μου. Αλλά τα μάτια σου χαμογελούσαν φιλικά και ανήξερα. Με φίλησες ακόμα μια φορά. Αλλά δε με αναγνώρισες. Προχώρησα βιαστικά, γιατί ένιωθα ότι είχαν ανέβει δάκρυα στα μάτια μου και δεν έπρεπε να τα δεις. Στον προθάλαμο έπεσα σχεδόν πάνω στον υπηρέτη σου, και τότε -σ' αυτό το ένα, ακούς; σ' αυτό το ένα δευτερόλεπτο, που τον κοίταξα με δάκρυα στα μάτια, ένα φως έλαμψε μέσα του. Σ' αυτό το ένα δευτερόλεπτο, μ' αναγνώρισε ο γέρος άντρας που είχε να με δει
από παιδί. Αυτό το δευτερόλεπτο κατάλαβε ίσως για μένα
 περισσότερα απ' ό,τι εσύ σ' όλη σου τη ζωή".

Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΣΤΗΝ ΟΘΟΝΗ
 Αποτέλεσμα εικόνας

 
*Starring Joan Fontaine & Louis Jourdan* *Directed by Max Ophuls* 




 Στη Βιέννη των αρχών του 19ου αιώνα, ένας διάσημος πιανίστας παίρνει ένα γράμμα από μιαν άγνωστη γυναίκα, η οποία του εξομολογείται το πάθος της γι' αυτόν πριν από 30 χρόνια όταν ήταν ακόμα μια ρομαντική 15χρονη κοπελίτσα. Διασκευή του ομώνυμου βιβλίου του Στέφαν Τσβάιχ*

Θόδωρος Μαλικιώσης, ο "θεμελιωτής" του θρυλικού Θεμέλιου

ΘόδωροςΜαλικιώσης: «Ένα χρέος έχουμε, τη δημοκρατία και τα μάτια μας»

Ο Μίμης Δεσποτίδης "ο πνευματικός ηγέτης του Θεμέλιου", όπως τον αποκαλούν ο Ηλίας Ηλιού, η Νανά Καλιανέση, ο Γιάννης Νεγρεπόντης, ο Τάκης Λαμπρόπουλος της Κολούμπια, η σύλληψή του, ο Ιππόδρομος, η Γυάρος, η λεηλασία του βιβλιοπωλείου από τη χούντα επανέρχονται μέσα από τη χειμαρρώδη αφήγησή του...
«Ένα χρέος έχουμε, τη δημοκρατία και τα μάτια μας» λέει ο Θόδωρος Μαλικιώσης, ιδρυτής από κοινού με τον Μίμη Δεσποτίδη του εμβληματικού εκδοτικού οίκου Θεμέλιο, που καινοτόμησε και εν πολλοίς διαμόρφωσε το μεταπολιτευτικό εκδοτικό τοπίο με τις προδικτατορικές καινοτόμες και παρεμβατικές εκδόσεις και εκδηλώσεις του.
Από τα ιδεολογικά προπύργια της Αριστεράς, το Θεμέλιο και το βιβλιοπωλείο του Λέσχη του Βιβλίου είναι ο μόνος εκδοτικός που έκλεισε η χούντα. «Κατάσχεσαν τα πάντα. Το Θεμέλιο ήταν ένας επικίνδυνος ιδεολογικός εχθρός για τη δικτατορία» λέει.
Βετεράνος εκδότης, στέλεχος της ΕΔΑ και της ανανεωτικής Αριστεράς, με μακρά διαδρομή και συνδικαλιστική δράση στον χώρο των εκδοτών, ακμαίος παρά τα 85 του χρόνια, ο Θόδωρος Μαλικιώσης, καθισμένος στο γραφείο του στο Θεμέλιο, θυμάται εκείνα τα χρόνια, τα πρόσωπα και τα γεγονότα.
Ο Μίμης Δεσποτίδης «ο πνευματικός ηγέτης του Θεμέλιου», όπως τον αποκαλούν ο Ηλίας Ηλιού, η Νανά Καλιανέση, ο Γιάννης Νεγρεπόντης, ο Τάκης Λαμπρόπουλος της Κολούμπια, η σύλληψή του, ο Ιππόδρομος, η Γυάρος, η λεηλασία του βιβλιοπωλείου από τη χούντα επανέρχονται μέσα από τη χειμαρρώδη αφήγησή του, φωτίζοντας πτυχές και γεγονότα μιας εποχής κατά την οποία οι πολιτικοί, κοινωνικοί αγώνες και το πνευματικό στίγμα της Αριστεράς έμεινε ανεξίτηλο.

* Πώς ήταν διαμορφωμένο το εκδοτικό τοπίο όταν ξεκίνησε το Θεμέλιο;
Να γυρίσουμε 13 χρόνια πριν ανοίξει το Θεμέλιο. Το τέλος του εμφυλίου πολέμου βρίσκει τον χώρο του βιβλίου συρρικνωμένο, χωρίς την παρουσία αριστερών εκδοτών. Κάποιοι απ’ αυτούς είχαν κλείσει με βάση τους εμφυλιακούς νόμους καταστολής, κάποιοι άλλοι είχαν σιωπήσει.
Παρέμειναν κυρίως οι ιστορικοί εκδότες του Μεσοπολέμου και κάποιοι κατοχικοί. Η Εστία, ο Ζαχαρόπουλος, ο Φέξης, ο Ελευθερουδάκης, ο Καραβίας, ο Γκοβόστης, ο Βασιλείου, ο Πάπυρος, ο Ίκαρος, οι Φίλοι του Βιβλίου. Αριστερά βιβλία δεν έβγαιναν. Μετά τον Εμφύλιο, επανέρχονται κάποιες θεσμικές λειτουργίες που είχαν καταργηθεί με βάση τη νομοθεσία του εμφυλίου πολέμου και αφορούσαν την ελευθερία του προφορικού και γραπτού λόγου, του βιβλίου. Η πολύ ασφυκτική λογοκρισία, η οποία διατηρήθηκε στα χρόνια του Εμφυλίου, με κάποιες ελαφρές χαλαρώσεις, σταδιακά διευρύνονταν. Αυτό έδωσε τη δυνατότητα να αρχίσουν να εμφανίζονται κάποιες πρώτες μικρές εκδοτικές παρουσίες και, με δεδομένη την υποχρέωση της κυβέρνησης να προκηρύξει βουλευτικές και αυτοδιοικητικές εκλογές που είχαν χρόνια να γίνουν, οδήγησε το 1950 σε εκλογές, με τη Δημοκρατική Παράταξη να φέρνει το εκπληκτικό αποτέλεσμα του 10%, έχοντας υποψήφιους μόνο στις μεγάλες πόλεις.
Ακολούθησαν τον επόμενο χρόνο δημοτικές εκλογές, όπου η Αριστερά σάρωσε στους περισσότερους δήμους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Επανήλθε η ενεργοποίηση ευρύτερων ομάδων πολιτών στις μεγάλες πόλεις. Αυτές είναι οι δύο πρώτες εκλογές από το 1950 μέχρι το 1951 που συγκροτείται η ΕΔΑ. Εγώ, τότε, συμμετείχα οργανικά στο κίνημα. Προηγουμένως, όμως, τα χρόνια του Εμφύλιου συμμετείχα παρεΐστικα, με ενέργειες που δεν είχαν κομματική σχέση. Δίναμε μάχες, για παράδειγμα, στο σχολείο για τη δημοτική που απαγορευόταν. Εμένα με αποβάλανε έναν χρόνο από το Γυμνάσιο γιατί έγραφα τις εκθέσεις στη δημοτική. Μια μέρα διαμαρτυρήθηκα στον γυμνασιάρχη. Ήταν ένας προοδευτικός άνθρωπος, που, αν και έγραφα πολύ καλές εκθέσεις, δεν διάβαζε ποτέ την έκθεσή μου στην τάξη. «Δεν τις διαβάζω» μου είπε «γιατί θα υπάρξουν συνέπειες και για σένα, και για μένα». Πήγαινα στο νυχτερινό σχολείο, στο 6ο Γυμνάσιο στο Κουκάκι. Ήταν το σχολείο εκείνο απ’ όπου ξεκινήσαμε τους αγώνες , προκειμένου να καταργηθούν τα δίδακτρα που είχαν επιβάλει οι κυβερνήσεις της Δεξιάς στα δημόσια σχολεία.
Αμέσως μετά τον Εμφύλιο, άρχισαν να ξεφυτρώνουν μικρές εκδοτικές μονάδες στηριζόμενες κυρίως σε αριστερούς που απολύονταν από φυλακές και εξορίες. Ήταν πολύ δύσκολο για τους αριστερούς να βρουν δουλειά τότε, υπήρχαν τα πιστοποιητικά φρονημάτων. Πολλοί απ' αυτούς, επειδή είχαν μια Παιδεία, γνώριζαν ξένες γλώσσες ή είχαν ασχοληθεί παλιότερα με το βιβλίο, προσλαμβάνονταν από τους υπάρχοντες εκδοτικούς οίκους.
Είχε αρχίσει ήδη να αυξάνεται η παραγωγή του βιβλίου. Έτσι ένα μέρος βρήκε δουλειά στους παλιούς εκδότες, οι οποίοι διάλεγαν αριστερούς γιατί ήταν μορφωμένοι και αποτελεσματικοί στη δουλειά τους. Κάποιοι άλλοι έφτιαξαν δικούς τους μικρούς εκδοτικούς οίκους, εκδίδοντας λίγα βιβλία στην αρχή, τα οποία διακινούσαν οι πλασιέ που επισκέπτονταν σπίτια και χώρους δουλειάς, δημόσιους και ιδιωτικούς, δίνοντας τη δυνατότητα στον καθένα να αγοράζει βιβλία που τα πλήρωνε με δεκαπενθήμερες δόσεις. Είναι η εποχή της κάρτας και των δόσεων, που με αυτή τη μορφή κράτησε μέχρι την αρχή του νέου αιώνα.
Αυτή η στροφή στον τρόπο της παραγωγής και της διακίνησης του βιβλίου πολλαπλασιάστηκε σε επίπεδο χιλιάδων αντιτύπων και εκατοντάδων τίτλων βιβλίων με αριστερό πρόσημο. Άρχισαν να βγαίνουν ρωσικά μυθιστορήματα, βιβλία Ιστορίας. Βέβαια, η λογοκρισία υπήρχε. Τότε μπήκε ο κολοφώνας στο βιβλίο, αλλά με πολλές λεπτομέρειες και αναλυτικά στοιχεία παραγωγής, για να γνωρίζει η ασφάλεια όλες τις λεπτομέρειες. Παρ’ όλη την τρομοκρατία που υπήρχε όχι μόνο επέζησε αυτό το καινούργιο που εμφανίστηκε στο βιβλίο, αλλά εμφανίστηκαν και νέοι εκδοτικοί οίκοι.
Μέσα απ' αυτή την παρέμβαση η Αριστερά μπόρεσε να ξαναπροβάλει τις ιδέες της. Άρχισαν να βγαίνουν και μαρξιστικά βιβλία, ελληνική και ξένη λογοτεχνία με πολιτικά θέματα. Εκείνη την περίοδο δημιουργείται ο Κέδρος της Νανάς και του Νίκου Καλιανέση, η Βιβλιοεκδοτική του Μακρονησιώτη Κίμωνα Καμπούρη, η Μέλισσα του Ραγιά, η Κυψέλη, η Μόρφωση, ο Δωρικός του Αριστείδη Κλάδου, αγωνιστή από το Ηράκλειο, ο Δίφρος του Γιάννη Γουδέλη, ο 20ός Αιώνας του Νίκου Καραγιώργη, που έβγαλε όλα τα έργα του Γιάννη Κορδάτου, ο Ηριδανός του Παπακώστα, ο Φυτράκης. Οι περισσότεροι ασχολήθηκαν με το βιβλίο μετά την απόλυσή τους από τις φυλακές, τη Μακρόνησο και τον Αϊ - Στράτη.
Αυτή είναι μια ολόκληρη διαδρομή. Πολλοί απ' αυτούς τους εκδοτικούς μεγάλωσαν. Όλοι κατάφεραν και επέζησαν και έγιναν συγκροτημένοι οίκοι, έβγαλαν πολλά βιβλία, έκαναν παρεμβάσεις. Ήταν ένα κίνημα θα μπορούσε να πει κανείς στη δεκαετία του '50, στα πέτρινα χρόνια.
Μετά τις εκλογές του '58, με τη θριαμβευτική νίκη της ΕΔΑ, αρχίζει πάλι ένα μεγάλο κύμα τρομοκρατίας, με συλλήψεις, εκτοπίσεις. Όλο το κοινωνικό φάσμα, κατά συνέπεια και το βιβλίο, δέχτηκε την επίθεση μιας νέας πολιτικής από το κράτος και το παρακράτος για να σπάσει η άνοδος της Αριστεράς. Πρέπει να πούμε, όμως, ότι αυτή την περίοδο της άνθισης της εκδοτικής δραστηριότητας άρχισαν να γράφονται βιβλία με μαρτυρίες, μυθιστορήματα, αφηγήματα από τα χρόνια του Εμφυλίου και της Αντίστασης. Από τα πρώτα βιβλία που βγάλαμε στο Θεμέλιο ήταν δύο σημαντικές μαρτυρίες το «Ακούμε τη φωνή σου, πατρίδα» της Έλλης Παπαδημητρίου, με μαρτυρίες θυμάτων και αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης από τα βάσανα και τις διώξεις του Εμφύλιου, και «Το ημερολόγιο της Γιούρας» του Αντρέα Νενεδάκη, που είχε όλη την Ιστορία της μεσαιωνικής Γιούρας, που άνοιξε και «φιλοξένησε» χιλιάδες κρατουμένους. Πολλοί βασανίστηκαν, δολοφονήθηκαν εκεί, στην πιο βάρβαρη και εξοντωτική φυλακή.
Όταν στη δικτατορία από τον Ιππόδρομο μάς πήγαν στη Γυάρο, όλα αυτά που είχαμε ακούσει και διαβάσει δεν μας έκαναν καθόλου αισιόδοξους για τον προορισμό μας. Κοντά στο βιβλίο έχουμε μια σταδιακή ανάπτυξη και των άλλων πολιτιστικών δραστηριοτήτων, στο θέατρο, στον κινηματογράφο, στη μουσική ιδιαίτερα, στα εικαστικά και σε όλες στις πολιτιστικές δράσεις, αλλά και τις πολιτικές και τις κοινωνικές. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα μεγάλων ιδεολογικών και πολιτικών συγκρούσεων, τον Μάιο του 1963 δημιουργήθηκε το Θεμέλιο σαν μια ριζοσπαστική και αριστερή παρέμβαση στον χώρο του βιβλίου και του πολιτισμού γενικότερα.

* Ο Μίμης Δεσποτίδης ήταν ο εμπνευστής της δημιουργίας του Θεμέλιου;
Ναι. Ο Μίμης είχε συνειδητοποιήσει την ανάγκη να ιδρυθεί ένας εκδοτικός οίκος αριστερός, με ανοιχτούς ορίζοντες, ένας εκδοτικός οίκος ανοιχτός στον διάλογο και στα νέα ρεύματα, που θα είχε παιδευτικό χαρακτήρα και παράλληλα θα παρενέβαινε στην πολιτιστική και μορφωτική ζωή του τόπου.
Ήταν μια προσωπικότητα εμβληματική από τα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης. Ήταν επικεφαλής του πολιτισμού στο Κεντρικό Συμβούλιο της ΕΠΟΝ, ενέπνευσε με τις ιδέες και τη δράση του όχι μόνο στη μάχη με τα όπλα, αλλά και στη μάχη για τον πολιτισμό. Ήταν θρυλική φυσιογνωμία στα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης, με το ψευδώνυμο ο Πέτρος της ΕΠΟΝ. Είναι ο γνωστός Πέτρος του βιβλίου της Άλκης Ζέη. «Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου» είναι ο Πέτρος που συνδέθηκε, που καθοδήγησε, που είχε τη σχέση με τους ανθρώπους του πολιτισμού, της τέχνης και της διανόησης. Ήταν εμβληματική φυσιογνωμία για την Αριστερά και τον πολιτισμό.
Ο Μίμης βασανίστηκε στα χρόνια της μεταδεκεμβριανής τρομοκρατίας στη Μακρόνησο, απ’ όπου απολύθηκε άρρωστος και ξαναβασανίστηκε στις ανακρίσεις πριν οδηγηθεί στο στρατοδικείο, όπου καταδικάστηκε σε θάνατο. Ο Μίμης ήταν από τα πιο ριζοσπαστικά και ανανεωτικά στελέχη της στην ΕΔΑ. Έχαιρε εκτίμησης όχι μόνο από τους αριστερούς. Ανοιχτός, διαλεκτικός, ήταν χαρισματικός, μιλούσε και ενέπνεε, ήταν ενήμερος για τα βιβλία που κυκλοφορούσαν, παλιά και καινούρια, ήταν ευφυής και πολύ μορφωμένος, είχε δε έναν πολύ εκφραστικό λόγο.
Εγώ δεν ξεχνώ το γέλιο του. Ακόμα κι αν θύμωνες μαζί του, αυτό το χαμόγελο καταλάγιαζε την ψυχή σου.

* Εσείς πώς βρεθήκατε στην περιπέτεια του Θεμέλιου;
Εγώ προηγουμένως, είχα έναν μικρό εκδοτικό οίκο, τον Κόσμο του Βιβλίου, που τον ίδρυσα στα χρόνια της παρανομίας, το 1954, και είχα βγάλει τρία βιβλία, μεταξύ των οποίων «Η τέχνη μου και η ζωή μου» της Γκαλίνα Ουλάνοβα που μετέφρασε ο Κώστας Κουλουφάκος και «Η ξεχερσωμένη γη» του Σολόχωφ. Επίσης, βοηθούσα το κόμμα σε εκδοτικές δραστηριότητες. Κάποιες φορές είχα την εκδοτική ευθύνη των ψηφοδελτίων. Μεγάλη υπόθεση εκείνη την εποχή, που με το παραμικρό σου ακύρωναν τα ψηφοδέλτια. Ήξερε ο Μίμης ότι έχω ασχοληθεί με το βιβλίο. Ήμασταν και οι δύο στη Διοικούσα Επιτροπή της ΕΔΑ.
Πολλές φορές κουβεντιάζαμε για το βιβλίο και μου εκμυστηρεύτηκε το όραμά του για τη δημιουργία ενός αριστερού εκδοτικού οίκου. Μου πρότεινε να αναλάβω το εγχείρημα, συμφωνήσαμε στη μορφή και στο περιεχόμενο και προχωρήσαμε. Ξεκινήσαμε εκ του μηδενός.
Νοικιάσαμε ένα γραφείο σε όροφο, δίπλα στα γραφεία της «Επιθεώρησης Τέχνης» στη Σταδίου. Αυτή ήταν καλή γειτνίαση, γιατί είχαμε επικοινωνία με πνευματικούς ανθρώπους, αντλήσαμε ένα δυναμικό συνεργατών, μας βοήθησαν σε υποδείξεις, βρήκαμε ανθρώπους, ιδιαίτερα με τις γνωριμίες του Μίμη, συνδεθήκαμε με συγγραφείς της Αριστεράς οι οποίοι με προθυμία έδωσαν τα βιβλία τους να εκδοθούν όταν τα ζήτησε ο Μίμης, όπως η Έλλη Αλεξίου, η Μέλπω Αξιώτη, ο Μήτσος Αλεξανδρόπουλος, η Διδώ Σωτηρίου, ο Νικηφόρος Βρεττάκος, η Άλκη Ζέη κ.ά. Εκδότης ήμουν εγώ, ο πνευματικός ηγέτης όμως του Θεμέλιου ήταν ο Μίμης.

* Ποια ήταν τα πρώτα βιβλία που εκδόθηκαν στο Θεμέλιο;
Ήταν «Τα λουλούδια της Χιροσίμα» της Αμερικανίδας Εντίτα Μόρις, ένα βιβλίο για την καταστροφή της Χιροσίμα, και μετά το «Ένας έρωτας μια ζωή» της Μαρίνα Σερένι, «Οι νύχτες και αυγές» του Μήτσου Αλεξανδρόπουλου, οι «Σκληροί αγώνες για μικρή ζωή» της Έλλης Αλεξίου, «Το σπίτι μου» της Μέλπως Αξιώτη και το «Απαγορεύεται. Ημερολόγιο της Γιούρας» του Αντρέα Νενεδάκη και το «Ακούμε τη φωνή σου, πατρίδα» της Έλλης Παπαδημητρίου.

* Το Θεμέλιο χρηματοδοτούνταν από την ΕΔΑ;
Το Θεμέλιο ήταν αυτόνομη επιχείρηση. Δεν είχε οικονομική σχέση με το κόμμα, δεν ήταν επιχείρηση του κόμματος. Άλλωστε, αυτός ήταν και ο όρος στον οποίο είχαμε συμφωνήσει με τον Μίμη, ότι, δηλαδή, σε καμία περίπτωση δεν θα εξαρτηθεί το εκδοτικό από το κόμμα ούτε στις επιλογές και ούτε τις δράσεις του. Πολιτικά είναι γεγονός ότι ήταν το εκδοτικό του κόμματος, οικονομικά δεν είχε σχέση μαζί του.

* Ποτέ δεν σας βοήθησε οικονομικά το κόμμα;
Ποτέ. Το κεφάλαιο με το οποίο ξεκίνησε το Θεμέλιο ήταν οι 200.000 δραχμές της Μπάμπης Οικονόμου, οι οποίες δόθηκαν τμηματικά. Αριστερή, από πολύ πλούσια οικογένεια, η Μπάμπη μάς στήριξε οικονομικά στα πρώτα μας βήματα. Στόχος μας ήταν να μπορούμε να αυτοχρηματοδοτούμαστε από την εκδοτική μας δραστηριότητα.

* Τι καινούριο έφερε στον χώρο του βιβλίου το Θεμέλιο;
Άλλαξε το τοπίο. Συνδέθηκε με σημαντικές δραστηριότητες. Καθιέρωσε, κατ’ αρχάς, κάτι που δεν υπήρχε μέχρι τότε. Οι εκδηλώσεις μέσα στο βιβλιοπωλείο, τα αφιερώματα, π.χ., στο βιβλίο για τη γυναίκα, στο βιβλίο για την Αντίσταση, οι εκθέσεις τέχνης, τότε δεν γίνονταν στα βιβλιοπωλεία, το Θεμέλιο τις καθιέρωσε.
Έφερε έναν πλούτο και νέων εκδόσεων, σε νέα αντίληψη και με νέα μορφή. Πρώτα απ' όλα δημιούργησε συστηματικές εκδοτικές, σειρές τις λεγόμενες «βιβλιοθήκες». Οι εκδόσεις μας εντάσσονται σε σειρές όπως «Συγγραφείς για πάντα», «Ξένη πεζογραφία», «Ελληνική λογοτεχνία», «Μαρτυρίες», «Βιβλιοθήκη δημοκρατικού διαλόγου», «Βιβλιοθήκη Εθνικής Αντίστασης», και βεβαίως η σειρά «Μαρξιστική Σκέψη», πρωτόγνωρη για εκείνη την εποχή, με κλασικά μαρξικά έργα που εκδίδονταν σε μικρό σχήμα και με χαμηλές τιμές, ώστε να είναι προσιτά στους νέους, τους φοιτητές και στα μικρά εισοδήματα.
Έγιναν επιλογές από προοδευτικά λογοτεχνήματα, ευρωπαϊκά, σοβιετικά και αμερικανικά. Είχαμε γαλλική, αμερικανική, σοβιετική, ρωσική, τουρκική, τσεχική λογοτεχνία. Είχαμε τη «Μικρή σειρά» με μικρότερου σχήματος βιβλία, κυρίως ευρωπαϊκής λογοτεχνίας. Αυτές προφτάσαμε μέχρι τη δικτατορία. Η σειρά «Ιστορική βιβλιοθήκη» δημιουργήθηκε μεταδικτατορικά υπό τη διεύθυνση του Νίκου Σβορώνου. Βγάζαμε ωστόσο και προδικτατορικά ιστορικά βιβλία, τα δύο βιβλία του Σπύρου Λιναρδάτου «Πώς φτάσαμε στην 4η Αυγούστου» και «Η 4η Αυγούστου» σε μικρή σειρά κ.ά.

* Πώς υποδέχτηκαν ο πνευματικός, ο εκδοτικός κόσμος και κυρίως οι αναγνώστες το Θεμέλιο;
Το Θεμέλιο το αγκάλιασε το αναγνωστικό κοινό, πρώτα απ' όλα ο κόσμος της Αριστεράς, με θέρμη. Ο πρώτος χρόνος ήταν δύσκολος, γιατί τα χρήματα ήταν περιορισμένα και ο στόχος ήταν να ανοίξουμε βιβλιοπωλείο. Το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζαμε ήταν ότι ήμασταν κλεισμένοι σε έναν όροφο. Η επιδίωξή μας ήταν να κατέβουμε στο ισόγειο, εκεί που περπατούσε ο κόσμος για να είμαστε σε επαφή μαζί του.
Η στοά της Όπερας, ήταν ένας προνομιακός χώρος. Εκεί στεγάστηκε το πρώτο βιβλιοπωλείο, αμέσως μετά το δεύτερο, το ένα δίπλα στο άλλο. Μετά νοικιάσαμε έναν ελεύθερο χώρο πάνω από τον κινηματογράφο, που ήταν στο ύψος των παταριών των δύο βιβλιοπωλείων, και το ’65 βγήκαμε στην Ακαδημίας με το μεγάλο μαγαζί στην είσοδο της στοάς. Στο πατάρι φιλοξενούνταν τα ξενόγλωσσα βιβλία και η γκαλερί. Το ξενόγλωσσο τμήμα του Θεμέλιου, με διευθύντρια τη Σάσα Τσακίρη, είχε γίνει πολύ γνωστό και αποδείχτηκε αρκετά επικερδές. Σκέψου ότι τα Χριστούγεννα του '66, τις τελευταίες γιορτές πριν από τη χούντα των συνταγματαρχών, το Θεμέλιο ξεπέρασε σε τζίρο τον Ελευθερουδάκη, που ήταν ο μεγάλος εκδοτικός και βιβλιοπωλικός οίκος της Αθήνας. Είχε σχολιαστεί και στον Τύπο ότι ένα καινούριο βιβλιοπωλείο έγινε πρώτο σε τόσο λίγο χρονικό διάστημα.

* Αυτό πού οφειλόταν;
Στην ποιότητα της λειτουργίας του βιβλιοπωλείου, η οποία ήταν ανταγωνιστική όχι στο οικονομικό επίπεδο, αλλά σε θέματα λειτουργίας, ποιότητας και εγκυρότητας. Τότε υπήρχαν οι πάγκοι, τα καρότσια που στήνονταν και ανταγωνιστικά συνήθως έξω από τα βιβλιοπωλεία, που πουλούσαν βιβλία, πολλά από τα οποία ήταν κακής ποιότητας.
Η δική μας πολιτική ήταν να ενημερώνουμε τους πελάτες μας ότι κάποια βιβλία, παρ’ ότι τα είχαμε στο βιβλιοπωλείο, μπορούσαν να τα προμηθευτούν φθηνότερα από τα καρότσια. Έτσι αποκτήσαμε εγκυρότητα και, κυρίως, ο κόσμος μάς εμπιστευόταν.
Το Θεμέλιο έλαμπε στη λειτουργία του. Η δε εξυπηρέτηση ήταν εξαιρετική, οι υπάλληλοί μας ήταν πλήρως ενημερωμένοι. Πολύ σημαντικό ρόλο έπαιξαν και οι αλλεπάλληλες εκδηλώσεις που κάναμε. Γύρω στις 40 πραγματοποιήθηκαν στα τρία χρόνια λειτουργίας του βιβλιοπωλείου.
Ενισχύθηκε ένα κλίμα ποιότητας μέσα στον βιβλιοχώρο, βγάλαμε βιβλία με εξαιρετικές μεταφράσεις, όλοι μας οι μεταφραστές ήταν λογοτέχνες, όπως οι Διδώ Σωτηρίου, Νικηφόρος Βρεττάκος, Στρατής Τσίρκας κ.ά. καινοτομήσαμε στη μορφή των εκδόσεών μας, τα εξώφυλλά μας τα φιλοτεχνούσαν γνωστοί εικαστικοί, όπως ο Γιώργος Βακιρτζής, ο Δήμος Σκουλάκης κ.ά.

* Πόσα βιβλία εκδώσατε τον πρώτο χρόνο;
Ξεκινήσαμε με πέντε. «Τα λουλούδια της Χιροσίμα» της Εντίτα Μόρις, «Ένας έρωτας, μια ζωή» της Σερένι και από πλευράς ελληνικής λογοτεχνίας «Οι νύχτες και αυγές» του Μήτσου Αλεξανδρόπουλου, «Σκληροί αγώνες για μικρή ζωή» της Έλλης Αλεξίου και «Το καπλάνι της Βιτρίνας» της Άλκης Ζέη. Τη δεύτερη χρονιά εκδώσαμε 15 και τα επόμενα τρία χρόνια πλησιάσαμε τους 80 τίτλους.

* Εκείνη την περίοδο πόσα βιβλία κυκλοφορούσαν κατά μέσο όρο τον χρόνο;
Πολύ λίγα σε σχέση με τον καταιγισμό που γίνεται τώρα. Βγάζαμε λίγους τίτλους, αλλά σε 2.000 έως 3.000 αντίτυπα τον καθένα.

* Τι δεν θα ξεχάσετε από αυτή την πρώτη περίοδο του Θεμέλιου;
Είναι πολλά που δεν ξεχνώ. Τη Νανά Καλιανέση του Κέδρου πρώτα απ’ όλα. Πόσο ενθουσιάστηκε για το εγχείρημά μας, με πραγματική ειλικρίνεια. Αριστερή εκδότρια και βιβλιοπώλης η ίδια, αδιαφόρησε για τον κίνδυνο του ανταγωνισμού από το Θεμέλιο, το οποίο είχε μάλιστα και τη στήριξη του κόμματος. Μας έδωσε απλόχερα τα βιβλία της για το βιβλιοπωλείο, με τους καλύτερους όρους και ήταν παρούσα στα εγκαίνιά του. Μας έφερε μάλιστα και λουλούδια.
Η ίδια συμπαράσταση και όταν μετά τη δικτατορία ανοίξαμε ξανά τη Λέσχη του Βιβλίου στην οδό Σόλωνος, που, παρά τις πολλές δυσκολίες και τους ανταγωνισμούς, παραμένει όρθια όπως και οι εκδόσεις μας. Αλλά και άλλοι από τον χώρο του βιβλίου χάρηκαν με το εγχείρημά μας. Εγώ όμως δεν ξεχνάω και τα παιδιά που δούλεψαν στο βιβλιοπωλείο, με πόση αγάπη και αφοσίωση βοήθησαν τα λίγα χρόνια εκείνης της διαδρομής.
Ο Νίκος Τερζάκης, επονίτης της Αντίστασης και φυλακισμένος πολλά χρόνια στη Γιούρα του Εμφύλιου, που εργάστηκε σαν επιμελητής των εκδόσεών μας σε αρκετά βιβλία που εκδώσαμε εκείνη την περίοδο. Με μεγάλη αφοσίωση συνέβαλε στις περίτεχνες και δύσκολες εκδόσεις. Μετά τα δύο πρώτα χρόνια, το 1965 ανοίξαμε το βιβλιοπωλείο της Θεσσαλονίκης, στην οδό Καστριτσίου, το οποίο από κάποια στιγμή κι έπειτα το διηύθυνε ο ποιητής Κώστας Λαχάς, και στα Χανιά, στην αγορά των Χανίων, με τον Σωτήρη και τη Βαγγελιώ Φανουριάκη. Ετοιμάζαμε τέσσερα ακόμα, στην Πάτρα, την Καβάλα, τη Μυτιλήνη και τη Λάρισα, τα είχαμε σχεδιάσει, είχαμε βρει τους ανθρώπους, αλλά μας πρόφτασε η χούντα.

* Το Θεμέλιο είχε και δίσκους;
Από τη στιγμή που εδραιώθηκε το βιβλιοπωλείο, το 1964 που πήραμε το δεύτερο κατάστημα στη Στοά, βάλαμε και δίσκους. Είχαν αρχίσει πια να βγαίνουν οι δίσκοι του Θεοδωράκη. Κάναμε εκδήλωση μάλιστα για τον Μίκη. Στις εκδηλώσεις μας δεν γέμιζαν απλά τα βιβλιοπωλεία, έκλεινε η Στοά. Κάναμε σχεδόν μία εκδήλωση τον μήνα στο βιβλιοπωλείο, μέχρι που πήραμε μέρος στον διαγωνισμό βιτρίνας για το καλοκαίρι. Τη βιτρίνα μας την είχε σχεδιάσει ο Δήμος Σκουλάκης.
Στο δισκογραφικό κομμάτι συνεργαζόμασταν με τον Τάκη Λαμπρόπουλο της Κολούμπια, που έβγαζε και τους περισσότερους δίσκους. Τότε δεύτερος στη δισκογραφία ήταν ο Μίνως Μάτσας και μετά η Λύρα, αλλά οι μεγάλοι βγαίνανε στον Λαμπρόπουλο. Μάλιστα, πριν ακόμα παράξει τους δίσκους, με έπαιρνε τηλέφωνο για να ρωτήσει πόσους θα πάρει το Θεμέλιο για να καθορίσει την παραγωγή του. Δεν θα ξεχάσω όταν τις πρώτες μέρες μετά τη δικτατορία, που εγώ είχα συλληφθεί, η γυναίκα μου πήγε στον Λαμπρόπουλο και τον παρακάλεσε να κρατήσει τις συναλλαγματικές, να μην πάει να τις εισπράξει από την τράπεζα. Τη δέχτηκε με μεγάλη ευγένεια, την άκουσε και φώναξε τον λογιστή του να του φέρει τις συναλλαγματικές. Τις έσκισε μπροστά της.

* Εσάς πώς σας συνέλαβαν;
Κάθε βράδυ, όταν έκλεινε το βιβλιοπωλείο, πήγαινα στα γραφεία των εκδόσεων στην οδό Κιάφας. Εκείνη την περίοδο προετοιμάζαμε μια εκδήλωση για τον Αζίζ Νεσίν. Ο Νεσίν έφτασε στην Ελλάδα την ημέρα του πραξικοπήματος και, όπως μου είχε αφηγηθεί στις μεταδικτατορικές συναντήσεις μας, δεν βγήκε καν από το αεροδρόμιο, με την επόμενη πτήση επέστρεψε στην Τουρκία. Ετοιμάζαμε παράλληλα την πασχαλινή παραγωγή. Ετοίμαζα 12 νέα βιβλία για το Πάσχα, τα οποία καταστράφηκαν όλα. Πολλά απ' αυτά ήταν σχεδόν έτοιμα, τους έλειπε το εξώφυλλο. Τα βιβλία του Θεμέλιου τα λεηλάτησε η χούντα.
Εκείνη λοιπόν την περίοδο, μετά την Κιάφας πήγαινα στη μπουάτ «Τζάκι», όπου τραγουδούσαν ο Καλογιάννης και η Φαραντούρη. Το βράδυ της 20ής Απριλίου όμως ήμουν τόσο κουρασμένος, που πήγα κατευθείαν σπίτι. Έτσι με συνέλαβαν τα χαράματα. Ήρθαν να με πάρουν δύο αστυνομικοί. Όταν ετοιμάστηκα, έπεσαν και οι δύο κόρες μου στην αγκαλιά μου και δεν με άφηναν. Οι αστυνομικοί έδειξαν ότι συγκινήθηκαν και μου είπαν να περάσουν σε καμιά ώρα να με πάρουν. Αρνήθηκα και τους ακολούθησα.
Η τελευταία μου εικόνα, όταν ανεβήκαμε στο καμιόνι, ήμασταν, θυμάμαι, με τον Γιάννη Νεγρεπόντη, ήταν η γυναίκα μου, η Φωφώ. Είδα ξαφνικά τη φιγούρα της στη μέση της λεωφόρου και στρατιώτες να τη σπρώχνουν για να φύγει από τον δρόμο. Αυτό στριφογύριζε στο μυαλό μου συνέχεια. Έδωσα μια μεγάλη μάχη να ξεχάσω τι αφήνω πίσω μου. Να μη θυμάμαι τη Φωφώ και τα παιδιά, να μην αγωνιώ γι’ αυτούς, να μη σκέφτομαι τίποτα από την προηγούμενη ζωή.

* Σας πήγαν στον Ιππόδρομο;
Ακριβώς. Μείναμε στον Ιππόδρομο 5-6 μέρες. Ήμασταν μία παρέα, ο Ηλίας Ηλιού, ο Άγγελος Διαμαντόπουλος, ο Κώστας Προβελέγγιος, ο Μήτσος Τραχανής, ο Μαραγκουδάκης. Ήταν σούρουπο όταν φωνάξανε τον Ηλία Ηλιού και τον πήρε έξω η φρουρά. Πέρασαν ώρες, είχε σκοτεινιάσει πια, ανησυχούσαμε για τον Ηλία. Κάποια στιγμή εμφανίστηκαν δύο τεθωρακισμένα έξω από την πύλη και ένα μεγάλο φορτηγό που έριχνε τους προβολείς στην είσοδο. Ήταν μια εικόνα προετοιμασίας ενδεχόμενης σύγκρουσης. Ανοίγει ξαφνικά η πόρτα και μπαίνει ο Ηλίας. Το πρόσωπό του είχε εκδορές, δεν μπορούσε να περπατήσει, σημειωτέον ότι είχε μόλις εγχειριστεί στα πόδια στο εξωτερικό. Μόλις τον είδαμε, σηκωθήκαμε όλοι όρθιοι, αναστατωμένοι και τον θυμάμαι εκείνη τη στιγμή, γιατί μου έκανε εντύπωση η δύναμη ψυχής και το σθένος του. Γυρίζει και μας λέει «Καθίστε κάτω και αφήστε τις μαλακίες». Και ήρθε, κάθισε κοντά μας και μας έλεγε ανέκδοτα.
Φοβήθηκε μην αντιδράσουμε, φοβήθηκε την προβοκάτσια. Αυτή η στάση του ανδρός με εντυπωσίασε, χρειάζεται μεγάλη δύναμη. Η πρώτη μέρα στον Ιππόδρομο ήταν εφιαλτική. Ήταν γύρω τεθωρακισμένα, μας φώναζαν, έβριζαν. Εκείνοι που είχαν περάσει από το Μακρονήσι λέγανε ότι τέτοιος τρόμος δεν υπήρχε. Δεν μας χτύπησαν, αλλά ένιωθες ότι ανά πάσα στιγμή θα σε πυροβολήσουν. Φοβερή ψυχολογική βία.

* Μετά τον Ιππόδρομο πού σας μετέφεραν;
Μετά τον Ιππόδρομο μας πήγαν στην Ελευσίνα κι από ‘κεί μας βάλανε σε ένα οχηματαγωγό. Οι παλιοί έμπειροι από μεταγωγές τους στα χρόνια του Εμφυλίου κοιτούσαν από τη χαραμάδα του οχηματαγωγού και μας είπαν ότι πάμε στη Γιούρα. Η Γιούρα του Εμφυλίου ήταν ισοδύναμος τρόμος με το Μακρονήσι. Κοιτούσαν ποιοι θα μας παραλάβουν. Αν ήταν στρατός, θα αντιμετωπίζαμε βίαιες καταστάσεις. Ανακουφιστήκαμε όταν αυτός που κοίταγε τη χαραμάδα μάς είπε ότι ήταν χωροφυλακή στην προβλήτα. Μόλις κατεβήκαμε μας υποδέχτηκαν οι χωροφύλακες, οι δε βαθμοφόροι έτρεξαν να βοηθήσουν τον Ηλία που ήταν χτυπημένος στα πόδια και δεν μπορούσε να περπατήσει. Τα χάσαμε.
«Κύριε πρόεδρε, καλώς ήρθατε» τον υποδέχτηκαν ο διοικητής, οι βαθμοφόροι, οι απλοί χωροφύλακες. Ήταν όλη η μονάδα της χωροφυλακής της Βουλής, που κι αυτούς τους είχαν μεταθέσει δυσμενώς στη Γυάρο, να μας φυλάνε. Δεν ήταν αντικομουνιστές.

* Πώς ήταν εκεί;
Ήμασταν οι πρώτοι που μπήκαμε στο στρατόπεδο, όπου βέβαια κοιμόμασταν με βάρδιες τα βράδια, διότι οι αρουραίοι ήταν τεράστιοι. Στην αρχή ήταν εκεί ένα σκάφος του ναυτικού, υδροφόρος. Τα ναυτάκια ήταν μια χαρά παιδιά. Ήταν πολύ χαλαρή η κατάσταση μ' αυτή τη χωροφυλακή που είχαμε, μέχρι που φτιάξαμε ομάδα κρατουμένων όπου παίζαμε βόλεϊ με τα ναυτάκια του πολεμικού σκάφους.
Κάποια στιγμή έγινε γνωστό το γεγονός στην Ασφάλεια και ήρθε εντολή από την Αθήνα να φύγει αμέσως το σκάφος και να μην ξανασυμβεί έξοδος κρατουμένων και ανάμειξή τους με στρατιώτες. Η Γιούρα τότε είχε μαζέψει 6.000 - 7.000 κρατουμένους. Ένα πρωί μας συγκεντρώνουν στο προαύλιο και ο διοικητής μας ανακοινώνει: «Ήρθε αυτή τη στιγμή. Ένα έγγραφο από την κεντρική διοίκηση της χωροφυλακής για να σας διαμηνύσω τα εξής: Θα ήθελα προκαταβολικά να σας πω ότι αυτό είμαι υποχρεωμένος να το κάνω και δεν σας ασκώ καμία πίεση. Όσοι θέλουν να πάνε σπίτια τους και να κάτσουν ήσυχα να περάσουν από ‘δω. Όσοι δεν θέλουν να κάτσουν ήσυχα να περάσουν από εκεί».
Και βεβαίως έγινε κάτι που εμένα με στενοχώρησε πάρα πολύ. Πολλοί πέρασαν από εδώ. Από την επόμενη ημέρα άρχισαν να ζητάνε δηλώσεις, ο διοικητής αποστρατεύτηκε και έφυγε από το νησί.

* Βία σας εξασκούσαν;
Δεν είχαμε επεισόδια βίας εναντίον μας ούτε στο Παρθέν, ούτε στο Λακκί ούτε στη Γιούρα. Στη Γιούρα ήρθε ο Παττακός, δεν είχε κλείσει ακόμα ο Απρίλιος, με κάποια λίστα των άκρως επικινδύνων. Ήμασταν καμιά 70αριά οι πιο επικίνδυνοι. Μας παρέλαβε ένα μικρό οχηματαγωγό του ναυτικού. Όταν φτάσαμε, αντιμετωπίσαμε μια σκληρή κατάσταση. Μας βάλανε στο στρατόπεδο φωνάζοντας, όπου είχαν χτίσει τα παράθυρα, και μόλις μπήκαμε μέσα σφράγισαν και την πόρτα. Ήταν μαζί μας και ο Μανώλης Γλέζος.
Αρχίσαμε να αντιδρούμε, ήρθε μια επιτροπή της χωροφυλακής, όπου έγιναν διαπραγματεύσεις και μας άνοιξαν την πόρτα, μας υποσχέθηκαν ότι το άλλο πρωί θα ανοίξουν και τα παράθυρα.

* Το Θεμέλιο ήταν ο μόνος εκδοτικός οίκος που έκλεισε η χούντα;
Ναι, ήταν ο μόνος. Κατάσχεσαν τα πάντα. Το Θεμέλιο ήταν ένας επικίνδυνος ιδεολογικός εχθρός για τη δικτατορία. Είναι χαρακτηριστικό για τον ρόλο που είχε το Θεμέλιο ως επικίνδυνη για το καθεστώς δράση της Αριστεράς ότι το χαρτί της εκτόπισής μου δεν με αναφέρει με την ιδιότητα του μέλους της Διοικούσας Επιτροπής της ΕΔΑ, αλλά ως διευθυντή του Θεμέλιου.

* Τώρα που συμπληρώθηκαν 50 χρόνια από την 21η Απριλίου, τι σκέψεις σας έρχονται στον νου;
Ένα χρέος έχουμε, τη δημοκρατία και τα μάτια μας. Να προστατέψουμε τη δημοκρατία και να αποτρέψουμε πολιτικές τέτοιες που θα μας οδηγήσουν σε παρόμοιο αποτέλεσμα. Είχε και τις προσωπικές οδύνες η δικτατορία. Τα παιδιά μου δεν τα είδα που μεγάλωσαν, δεν στάθηκα δίπλα στην Άννα και τη Δέσποινα όσο θα 'πρεπε εκείνη την περίοδο που με χρειάζονταν περισσότερο.

«Οι Έλληνες είναι κατσαπλιάδες»… το νέο «μαζί τα φάγαμε»

Το καλό με την κρίση είναι πως στο «μέτωπο της λογικής» και της "αριστείας" γράφουν, χωρίς πλέον να ντρέπονται, αυτά που ήδη υποψιαζόμασταν ότι σκέφτονται!

Κωνσταντίνος Ταχτσίδης


*** «Οι Έλληνες είναι κατσαπλιάδες με καγιέν και συνηθισμένοι να χρωστάνε», βροντοφώναξαν με ένα στόμα, μια φωνή, Κωνσταντίνος Μπογδάνος και Άρης Πορτοσάλτε. Πάντως μπράβο τους που τολμάνε και κάνουν κριτική στο αφεντικό τους στο ΣΚΑΙ… θέλει κότσια.
*** Ο ΣΚΑΙ είναι πλέον κάτι παραπάνω από ανεπίσημο γραφείο Τύπου της ΝΔ (ή το αντίστροφο, δεν παίρνω και όρκο). Είναι το «εκτελεστικό απόσπασμα» του νέου αφηγήματος. Στην αρχή της κρίσης ήταν «Μαζί τα φάγαμε», έπειτα περάσαμε στο «οι αγανακτισμένοι, οι πλατείες και οι μούτζες στη Βουλή έφεραν τη Χρυσή Αυγή», μετά «Φταίει ο Βαρουφάκης και τα capital control»… ε, τώρα δεν υπάρχει χρόνος για προσχήματα. Όλα αυτά έχουν έναν κοινό παρονομαστή. Το τραγουδάει ο Αγγελάκας στο «Σαράβαλο»… «η φτώχεια είναι φρόνιμη αν νιώθει ότι φταίει»
*** Κατσαπλιάδες λοιπόν είναι αυτοί. Οι μεγαλο-δημοσιογράφοι. Χρωστάνε και μάλιστα πολλά. Δε μιλάω για το γεγονός πως τα «ιδρύματα» που δουλεύουν, εκπέμπουν παράνομα για πάνω από 20 χρόνια. Δε μιλάω για το βίο και την πολιτεία των αφεντικών τους. Ούτε για τη δικιά τους. Μιλάω για αυτή καθαυτή την ενημέρωση. Χρωστάνε αντικειμενική μετάδοση ειδήσεων. Με ιεράρχηση και αμεροληψία. Χρωστάνε και μάλιστα πολύ, οι κατσαπλιάδες της ενημέρωσης.
*** «Αν δεν περάσουν τώρα οι νεοφιλελεύθερες, μισάνθρωπες απόψεις μας για την κοινωνία, τώρα που η κυβερνώσα αριστερά εκτέθηκε και εφαρμόζει μνημόνια, πότε θα περάσουν;»
Κάπως έτσι σκέφτηκε το «δεξί χέρι» του Κυριάκου Μητσοτάκη, Θοδωρής Πελαγίδης και ζητάει μέσα στο βιβλίο – νεοφιλελεύθερο μανιφέστο, υπό τον τίτλο «Μέση Γη», δίδακτρα στα δημόσια σχολεία, νοσήλια στην Υγεία, περικοπή συντάξεων και τρίμηνες προσλήψεις με κατώτατο μισθό στον ιδιωτικό τομέα. Την πλήρη κατάργηση δηλαδή του όποιου κοινωνικού κράτους έχει απομείνει.
Συγκεκριμένα, ο στενός σύμβουλος του προέδρου της ΝΔ, τάσσεται υπέρ: της επιβολής τελών εγγραφής και διδάκτρων στα δημόσια πανεπιστήμια, διδάκτρων στα δημόσια σχολεία, καταβολή προστίμου στο ΕΚΑΒ για αναίτια κλήση, θέσπιση ειδικού κατώτατου μισθού και τριμήνων προσλήψεων σε επιχειρήσεις και περικοπών σε συντάξεις που δεν αντιστοιχούν σε εισφορές. Αυτά δεν τα βγάζουμε από το μυαλό. Την αποκάλυψη αυτή έκανε ο Μανώλης Κοττάκης στην εφημερίδα «Δημοκρατία»…  που αριστερή, δεν τη λες.
*** Το καλό με την κρίση είναι πως στο «μέτωπο της λογικής» και της «αριστείας» γράφουν, χωρίς πλέον να ντρέπονται, αυτά που ήδη υποψιαζόμασταν ότι σκέφτονται!
*** Σε άλλα, σχετικά νέα, συναντήθηκαν οι μεταρρυθμιστικές δυνάμεις της χώρας και του Διαφωτισμού. Η Ελλάδα που ξυπνάει νωρίς, η Ελλάδα της δημιουργίας… ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο. Ο πρόεδρος της ακροδεξιάς -πλέον- ΝΔ, κατέστησε σαφές πως οι «Μένουμε Ευρώπη» δεν είναι και πολύ Ευρωπαίοι. «Μένουμε Τεχεράνη» την επόμενη φορά. οκ;

*** Γιατί σας κάνει εντύπωση; Οι καλοί φιλελέδες είναι -εκτός από φανταστικά πρόσωπα- σαν τους καλούς χριστιανούς. Πιστεύουν ότι ένα αόρατο χέρι (της αγοράς) θα ρυθμίσει τα πάντα με σοφία. Μεταφυσικός αυνανισμός!
*** Τουλάχιστον ο Ανδριανόπουλος το παραδέχεται ότι είναι ακραίος νεοφιλελεύθερος που στήριξε το διεφθαρμένο Φρανσουά Φιγιόν στις Γαλλικές εκλογές. Άντε να δεχτώ ότι και ο Άδωνις το έχει ουσιαστικά παραδεχτεί… Ο Κυριάκος γιατί ντρέπεται και προσπαθεί να βγάλει σέλφι με το Μακρόν;

Και ξαφνικά, εκεί, που στο φιλελευθεριστάν προσπαθούν, ο καθένας μόνος του, να οικειοποιηθούν τον Μακρόν και την πολιτική του… σκάει η παρακάτω φωτογραφία που έχει κοινοποιήσει ο ίδιος ο Μακρόν.

Πρέπει να πόνεσε πραγματικά αυτό…

 ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Τα στερεότυπα για τους Έλληνες και την Ελλάδα καλά κρατούν

Πρώτα οι κυβερνήσεις τους συνήργησαν μαζί με τα δύο διεφθαρμένα κόμματά μας  στην χρεοκοπία της Ελλάδας, μετά  εφάρμοσαν μία εξοντωτική πολιτική - πάλι με την εγκληματική συνέργεια των ντόπιων πρασινογάλαζων γκάνγκστερ -για να μας "σώσουν", τώρα επανέρχονται για να γράψουν και τον επικήδειό μας, χρεώνοντάς  μας και τα θαφτικά .

Απλοϊκές   "αναλύσεις "  νεοφιλελεύθερων "ειδικών", δημοσιογραφικός λόγος  γεμάτος  μαυρίλα  και μίσος για τη χώρα μας (Bild, FAZ κλπ) ,  φληναφλήματα πολιτικών , παραγόντων  και συμβούλων , ο γνωστός καταγγελτικός γερμανικός λόγος που παραποιεί χονδροειδώς την αλήθεια και  εκτοξεύει κακοήθη σχόλια κατά της λαϊκιστικής Αριστεράς , ενώ υποβαθμίζει εσκεμμένα όσα έχουν γίνει έως τώρα.

Κι ενώ έχουμε φτάσει- φτύνοντας μαύρο αίμα-  σε κάποιο σημείο όπου αρχίζει να αχνοφέγγει ένα φωτάκι ελπίδας, έρχονται πάλι οι αρχάγγελοι του κακού και σπέρνουν νέες συκοφαντίες και προφητεύουν νέα δεινά.

Πάρτε ένα μικρό δείγμα γραφής ενός "εγκύρου" γερμανικού περιοδικού, που παραθέτει τις δυσοίωνες προφητείες ενός γνωστού οικονομικού δολοφόνου της χώρας μας  ,  του πρώην επικεφαλής οικονομολόγου της Deutsche Bank Τόμας Μάγιερ. Ουδεμία κουβέντα για το δόλο των δανειστών μας, ούτε λέξη για τη λαθεμένη θεραπεία που φασιστικά επιβάλλουν:

 

Ο Thomas Mayer  στο Focus : «Θα πληρώνουμε αιωνίως για την Ελλάδα»German Economist: When Greece receives the last tranche, it will stop cooperating

Όσον αφορά το ελληνικό ζήτημα, στο γερμανικό περιοδικό Focus δημοσιεύεται μια συνέντευξη του οικονομολόγου Τόμας Μάγιερ, ο οποίος σκιαγραφεί ένα εξαιρετικά δυσοίωνο μέλλον για την Ελλάδα αλλά και για την ΕΕ. «Για τον γερμανό κορυφαίο οικονομολόγο Τόμας Μάγιερ η κατάσταση στην Ελλάδα γίνεται όλο και πιο κρίσιμη.  ‘Μέχρι σήμερα η Αθήνα δεν έχει θέσει τέλος στον πελατειακό  κράτος, στο οποίο η οικογένεια και η φροντίδα των φίλων και συγγενών έχουν μεγαλύτερη αξία απ' ό,τι το κράτος και η κοινωνία», αναφέρεται.

Το περιοδικό, επικαλούμενο πληροφορίες της εφημερίδας Bild αναφέρει ότι «οι έλληνες πολίτες και οι ελληνικές επιχειρήσεις χρωστάνε όλο και περισσότερους φόρους! Τους πρώτους δύο μήνες της χρονιάς καταγράφηκε νέο ρεκόρ ύψους 2,6 δις ευρώ. Συνολικά οι Έλληνες χρωστάνε στο κράτος τους 94 δις €  - περισσότερο από το μισό των ετήσιων οικονομικών επιδόσεων. Τα υψηλά χρέη προς την εφορία δεν είναι όμως ο μόνος λόγος για τον οποίο ο Μάγιερ θεωρεί τη χώρα, που απειλείται συνεχώς με πτώχευση, χαμένη υπόθεση. ‘Η κατάσταση είναι εντελώς μπερδεμένη. Για την Ελλάδα το τρένο αναχώρησε ήδη πριν από δύο χρόνια. Θα πληρώνουμε αιωνίως για την Ελλάδα!».

Στη συνέχεια ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Deutsche Bank υποστηρίζει ότι «η Ελλάδα μέχρι σήμερα απέφευγε να υλοποιήσει τις βασικές μεταρρυθμίσεις στον δημόσια τομέα» για να καταλήξει στις συνέπειες για την ΕΕ: «Σήμερα δεν υπάρχουν μέσα πίεσης στην πολύ μεγαλύτερη κρίση της Ιταλίας, γιατί η Ελλάδα δεν τιμωρήθηκε παραδειγματικά. Η ασθένεια εξαπλώθηκε με αφετηρία την Ελλάδα».
 

Η ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ ΤΟΥ ΜΑΔΟΥΡΟ ή ΜΗΠΩΣ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ; ΜΙΑ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΟΣ ΣΤΗΝ ΟΥΣΙΑ ΚΥΒΕΡΝΑ ΤΗΝ ΠΟΛΥΠΑΘΗ ΧΩΡΑ

Η ιδιαιτερότητα της Βενεζουέλας

Αποτέλεσμα εικόνας για venezuela riots

 
Οπως θα ήταν λάθος να εξαγάγει κάποιος συμπεράσματα για τον καπιταλισμό παίρνοντας ως σημείο αναφοράς την Ελλάδα, έτσι ασφαλώς είναι λάθος να προσπαθήσει να εξαγάγει συμπεράσματα για τα καθεστώτα του «σοσιαλισμού του 21ου αιώνα» της Λατινικής Αμερικής παίρνοντας ως σημείο αναφοράς τη Βενεζουέλα.
Η Βενεζουέλα έχει μία ιδιαιτερότητα, την οποία δεν έχει ούτε το Εκουαδόρ ούτε η Βολιβία: τον καθοριστικό ρόλο των ενόπλων δυνάμεων στην πολιτική και ιδιαίτερα την οικονομική ζωή της χώρας.
«Η Βενεζουέλα έχει μια παράδοση στρατιωτική-ηγεμονική που χαρακτηρίζεται από την άσκηση της πολιτικής και οικονομικής εξουσίας από τους ένστολους», αναφέρει ο καθηγητής Κοινωνικών Επιστημών Cesar Ulloa Tapia του Πανεπιστημίου των Ανδεων.
Οι ένοπλες δυνάμεις είχαν μεγάλη εξουσία κατά την περίοδο της διακυβέρνησης της χώρας από τον συνταγματάρχη των αλεξιπτωτιστών Ούγκο Τσάβες (1999-2013), όμως οι εξουσίες τους έχουν αυξηθεί ακόμη περισσότερο στη σημερινή κυβέρνηση Μαδούρο.
Ετσι, στο υπουργικό συμβούλιο, που αποτελείται από 32 υπουργούς, υπάρχει ένας εν ενεργεία αξιωματικός και 11 απόστρατοι. Τα υπουργεία Γεωργίας, Διατροφής, Αμυνας, Εσωτερικών και Δικαιοσύνης, Ενέργειας διοικούνται από στρατιωτικούς. «Σήμερα η χώρα έχει μια κυβέρνηση πολιτικο-στρατιωτική, μια κυβέρνηση στρατιωτικο-πολιτική» δηλώνει ο αναλυτής Luis Vincente Leon.
Αλλά σήμερα, που λείπουν βασικά είδη από την αγορά, ακόμα πιο σημαντική είναι η παρουσία των ενόπλων δυνάμεων στην οικονομική ζωή της χώρας. Ο Μαδούρο είναι ο μη στρατιωτικός πρόεδρος που έχει δημιουργήσει τις περισσότερες στρατιωτικές επιχειρήσεις στην ιστορία της Βενεζουέλας.
Στις 19 Απριλίου του 2013, έξι ημέρες μετά την ανάληψη της προεδρίας, ο Μαδούρο ανακοίνωσε τη δημιουργία μιας «πανίσχυρης» στρατιωτικής οικονομικής ζώνης με στόχο την «ικανοποίηση των ενόπλων δυνάμεων (ευημερία, ασφάλεια, παιδεία και προστασία των οικογενειών των στρατιωτικών)».Αποτέλεσμα εικόνας για venezuela maduro and army
Στο πλαίσιο αυτό δημιουργήθηκαν 11 στρατιωτικές επιχειρήσεις στους τομείς της γεωργίας, των μεταφορών, των επικοινωνιών, των κατασκευών, της ποτοποιίας, ακόμα και της παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Ολες αυτές οι επιχειρήσεις αποτελούν μέρος της Οικονομικής Στρατιωτικής Σοσιαλιστικής Ζώνης, που με τη σειρά της ανήκει στο υπουργείο Αμυνας.
Επίσης, στις ένοπλες δυνάμεις ανήκει ο τηλεοπτικός σταθμός TV FANB, ο μοναδικός σταθμός σε όλη την αμερικανική ήπειρο που ανήκει σε στρατιωτικούς. Οι ένοπλες δυνάμεις έχουν και τη δική τους τράπεζα, κάτι που ισχύει σε μόνο δύο άλλες χώρες του κόσμου: τo Βιετνάμ και το Ιράν.
«Είναι σαφές ότι οι στρατιωτικοί σήμερα ελέγχουν την οικονομία και τα όπλα. Τα άτομα με τη μεγαλύτερη εξουσία στη χώρα φορούν στρατιωτική στολή. Υπάρχει ιδιοποίηση εξουσίας εκ μέρους των στρατιωτικών», δηλώνει η Rocio San Miguel, διευθύντρια της ΜΚΟ «Ελεγχος των Πολιτών».
H πιο πρόσφατη επιχείρηση που δημιουργήθηκε και ενσωματώθηκε στη Ζώνη αντιπροσωπεύει μια σημαντική διεύρυνση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην οικονομική ιστορία της χώρας.
Πρόκειται για την Camimpeg, στόχος της οποίας είναι η ανάπτυξη της στρατιωτικής βιομηχανίας ιδιαίτερα στους τομείς της παραγωγής πετρελαίου, στα ορυχεία, στα πετροχημικά προϊόντα, στην απολύμανση του περιβάλλοντος, στην επισκευή των τρυπανιών, στην εισαγωγή προϊόντων και εργαλείων κ.λπ.
Στο προεδρικό διάταγμα που εξέδωσε ο Μαδούρο για την ίδρυση της Camimpeg αναφέρει ότι οι ένοπλες δυνάμεις «πρέπει να ενισχύσουν την ιδεολογία και την τεχνολογία τους προσαρμόζοντας τη στρατιωτική βιομηχανία στις ανάγκες του λαού της Βενεζουέλας».
Από την πλευρά της η Rocio San Miguel θεωρεί ότι «η άφιξη της Camimpeg αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό βήμα στη στρατιωτικοποίηση της οικονομίας της χώρας. Αντιπροσωπεύει την ένωση των δύο πλέον ισχυρών παραγόντων στη χώρα μας: των ενόπλων δυνάμεων και της πετρελαϊκής βιομηχανίας».
Η έντονη παρουσία του στρατού έχει επιφέρει και μια «στρατιωτικοποίηση» της καθημερινής γλώσσας που χρησιμοποιούν οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι: λέξεις όπως «οικονομικός πόλεμος», «μάχες», «επιθέσεις» «συγκρούσεις» είναι η ορολογία που χρησιμοποιεί ο πρόεδρος και οι υπουργοί του για να μιλήσουν για θέματα οικονομίας.
Για πολλούς αναλυτές η στενή σύνδεση των ενόπλων δυνάμεων με την πολιτική και οικονομική εξουσία εξηγεί σε μεγάλο βαθμό το γεγονός ότι, παρά την οικτρή κατάσταση στην οποία βρίσκεται η χώρα και τη μειωμένη δημοτικότητα του προέδρου Μαδούρο (δεν υπερβαίνει το 18%), εν τούτοις οι στρατιωτικοί συνεχίζουν να τον στηρίζουν.
Ετσι πρόσφατα, ενώ οι δρόμοι του Καράκας γέμιζαν από διαδηλωτές εναντίον του καθεστώτος, ο πρόεδρος Νικολάς Μαδούρο δεχόταν εκπροσώπους των ενόπλων δυνάμεων που τον διαβεβαίωναν για την αμέριστη υποστήριξή τους.
«Οι εθνικές ένοπλες μπολιβαριανές δυνάμεις», ανέφερε στην τελετή ο υπουργός Αμυνας Vladimir Padrino Lopez, «επαναλαμβάνουν την άνευ όρων αφοσίωσή τους στον πρόεδρο». Με τη σειρά του ο Μαδούρο ζήτησε από τους στρατιωτικούς (που αριθμούν 165.000 εν ενεργεία και 25.000 εφέδρους) να κατέβουν στους δρόμους για να επιβεβαιώσουν την «ενότητα λαού-στρατού» που κυβερνά τη χώρα.
«Εχουμε να κάνουμε με στρατιωτικούς που φοβούνται ότι η ελευθερία, τα προνόμια, οι περιουσίες τους εξαρτώνται από τη διατήρηση της κυβερνητικής σταθερότητας. Πιστεύουν ότι αν η αντιπολίτευση έρθει στην εξουσία, θα αντιμετωπίσουν διώξεις» δηλώνει στο AFP o αναλυτής Benino Alarcon.

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΑΘΗΝΑ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΕΙΔΩΛΑ ΤΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΣΕ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ




AΡΙΩΝΕΣ-ΒΟΡΕΙΟΙ-FORMINX-VIKINGS,-SAUNDS-OLYMPIANS-IDOLS-BLUE BIRDS-THE GREEKS-UP TIHTS-DALTONS—CHARMS—POLL-ΝΟΣΤΡΑΔΑΜΟΣ-ΤΑΜΜΥ-ΝΕΛΛH ΜΑΝΟΥ-ΖΩΗ- ΚΟΥΡΟΥΚΛΗ—TΖΟΡΝΤΑΝΕΛΛΙ-OLYMPIKS-PLAYBOYS-ΣΤΑΥΡΟΣ ΖΩΡΑΣ-Μ.ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ-ΖΑΝ ΡΟΜΠΕΡ-GELSOMINA-SYLVA GRISI-ΒΙΚΥ ΛΕΑΝΔΡΟΣ-THE FLUERS-GOVER GROUP-ΕΛΕΝΑ-BLUE ROCKS........

Ήταν τα πάρτι του ' 71-'76 που γίνονταν κυρίως το καλοκαίρι στην επαρχία όπου συνέχιζαν τις διακοπές τους οι των πόλεων, (Πρωτευουσιάνοι Σαλονικιοί κλπ) μετά τα μπάνια τους στη θάλασσα.'Έτσι στα "ξαφνικά" αποφασίζονταν να πραγματοποιηθούν(κάθε βραδύ και σε διαφορετικό σπίτι) με «ρεφενέ» βερμούτ(υπήρχε και χύμα) και με πολύ καλή διάθεση απ' όλους, όπου (το πάρτι)διαρκούσε μέχρι τις πρωινές ώρες..
Εκτός από το βερμούτ άφθονα σαρανταπεντάρια δισκάκια με το pick up και όποιος αντέξει...
Τότε που σκεπάζαμε τη κεντρική λάμπα το δωματίου μ΄ένα χρωματιστό ημιδιαφανές χαρτί ή το πορτατίφ μ΄ένα χρωματιστό μαντήλι --κυρίως κόκκινο -- για ατμόσφαιρα και το πάρτι ξεκινούσε..Λικνιζόμασταν στους ρυθμούς του σέϊκ και του μπλουζ, καθώς το βερμούτ έρρεε άφθονο και σε λίγο το κεφάλι έμοιαζε με καζάνι.Στα πεταχτά, κάποιο τσιγάρο στούκας(χύμα) που έτρεχε κάποιος να φέρει από το περίπτερο..Ρήγας φίλτρο,Άσσος φίλτρο,.22 φίλτρο-τα ελαφρά- Μιστράλ και Αύρα με γεύση μέντας και στην καλύτερη περίπτωση Παλλάς-το ευγενέστερο ελληνικό σιγαρέτο- που έλεγε και η διαφήμιση. Και για πιο «βαριές» περιπτώσεις sante σκέτο ή Hellas special σκέτο(στο μαύρο πλακέ πακέτο με τον κίονα) με μυρωδιά πούρου.Και μετά, στη διάρκεια του μπλουζ, της στενής επαφής-που περιμέναμε όλοι αναψοκοκκινισμένοι- νιώθαμε, τα υγρά και τους χυμούς, να διαπερνούν όλο μας το σώμα όλο μας το "είναι"... Και έπειτα... ό,τι ήθελε προκύψει....
Ζούσαμε ονειρεμένα εκείνες τις πρωτόγνωρες για μας στιγμές..Γι΄αυτό τις αναπολούμε ακόμη και τώρα...
Ήταν η ζωντάνια της ζωής ....Ήταν η ίδια η ζωή.....π.κ.
1.ΑΡΙΩΝΕΣ:Τρέμει η καρδιά μου
2.ΒΟΡΕΙΟΙ: Το τζίνι 3:10
3. FORMINX: Geronimo Yanka
4. VIKINGS: Francoise 9:41
5. SOUNDS: Το έτος 2025
6.OLYMPIANS:Ο τρόπος 15:41
7. IDOLS: Ξαφνικά μ' αγαπάς18:45
8.ΝΕΛΛΗ ΜΑΝΟΥ: Καλοκαίρι στην καρδιά21:50
9.BAMBOLA: Μαίρη Αλεξοπούλου 25:14
10.GINQUETTI-ΤΖΟΡΝΑΝΕΛΛΙ: Το κορίτσι του φίλου μου 28:33
11.CHARMS: Xειμώνα --Καλοκαίρι
12.ΝΟΣΤΡΑΔΑΜΟΣ: Η γιαγιά μας πέθανε 34:25
13.UP TIGHT: Με ξέχασες 37:44
14.ΣΤΑΥΡΟΣ ΖΩΡΑΣ: Εσένα που σε ξέρω τόσο λίγο 41:31
15.ΤΑΜΜΥ: Να' ξερε απόψε το φεγγάρι 45:09
16. BLUE ROCKS: Παντοτινά47:40
17. DALTONS: Γιεζαέλ 50:16
18..THE GREEKS: Η μπαλάντα ενός μικρού 53:22
19.ΕΛΕΝΑ: Σε περιμένω τ' άλλο Καλοκαίρι 55:59
20.SAUNDS: Το μάθημα
21.GELSOMINA: Όπου πας1:01:54
22. GOVER GROUP-ΕΛΕΝΑ: Το δικό σου μυστικό
23.ΖΩΗ ΚΟΥΡΟΥΚΛΗ: Τραμοντάνα
24.BLUE BIRDS: Julie 1:10:08
25.OLYMPIKS: Στη μαμά μου θα το πω
26.ΤΑΜΜΥ: Αγόρι μου
27.CHARMS-M.ΡΟΖΑΚΗΣ: Το ξέρω θα' ρθεις 1:18:17
28.ΖΑΝ ΡΟΜΠΕΡ: Κορίτσι δικό μου 1:21:43
29.ΒΙΚΥ ΛΕΑΝΔΡΟΣ: Χαμένη αγάπη 1:24:40
30.BOΡΕΙΟΙ: Salouna
31.POLL: Μολυβιές φωτογραφίες
32.THE FLUERS-Ν. ΞΑΝΘΟΣ: Το μεγαλείο
33.ΝΟΣΤΡΑΔΑΜΟΣ:Δωσ’μου το χέρι σου1:36:55
34.OLYMPIANS : Το σχολείο
35. PLAYBOYS: Μια αγάπη
36. SYLVA GRISSI: Γιατί
37. OLYMPIANS: Συγνώμη




1 - 00:00 - Retiens la nuit - Johnny Hallyday
2 - 02:56 - Itsi bitsi petit bikini - Dalida
3 - 05:15 - Je m'voyais déjà - Charles Aznavour
4 - 08:39 - Le poinçonneur des Lilas - Serge Gainsbourg
5 - 12:05 - Faut rigoler - Henri Salvador
6 - 15:34 - Nouvelle vague - Richard Anthony
7 - 18:08 - L'eau vive - Guy Béart
8 - 21:08 - Le jardin extraordinaire - Charles Trenet
9 - 24:51 - Souvenirs souvenirs - Johnny Hallyday
10 - 27:04 - Scoubidou - Sacha Distel
11 - 30:07 - Bambino - Dalida
12 - 33:41 - Et maintenant - Gilbert Bécaud
13 - 37:22 - Daniela - Les Chaussettes Noires
14 - 39:57 - Pepito - Los Machucambos
15 - 42:54 - L'eau à la bouche - Serge Gainsbourg
16 - 45:24 - La valse à mille temps - Jacques Brel
17 - 49:16 - Cigarettes, whisky et petites pépées - Annie Cordy
18 - 52:33 - Jolie môme - Léo Ferré
19 - 55:14 - C'était bien - Juliette Gréco
20 - 59:19 - Salut les copains - Gilbert Bécaud
21 - 01:01:55 - Jailhouse Rock - Elvis Presley
22 - 01:04:25 - I Wanna Be Loved By You - Marilyn Monroe
23 - 01:07:21 - Great Balls of Fire - Jerry Lee Lewis
24 - 01:09:14 - Rock Around the Clock - Bill Haley
25 - 01:11:26 - Johnny Be Good - Chuck Berry
26 - 01:14:07 - Be Bop a Lula - Gene Vincent
27 - 01:16:44 - Louie Louie - Richard Berry
28 - 01:18:56 - Peggy Sue - Buddy Holly
29 - 01:21:27 - Wake Up Little Susie - The Everly Brothers
30 - 01:23:28 - Unchained Melody - Gene Vincent
31 - 01:26:09 - Donna - Ritchie Valens
32 - 01:28:32 - Folsom Prison Blues - Johnny Cash
33 - 01:31:18 - Apache - The Shadows
34 - 01:34:14 - I've Got a Woman - Ray Charles
35 - 01:37:05 - Please, Please, Please - James Brown
36 - 01:39:52 - Only You - The Platters
37 - 01:42:30 - The Platters - Elvis Presley
38 - 01:44:32 - Blueberry Hill - Louis Armstrong
39 - 01:47:29 - Stand By Me - Ben E King
40 - 01:50:29 - Hit the Road Jack - Ray Charles

http://im2.7job.gr/sites/default/files/imagecache/1200x675/article/2017/17/226407-nikos-dimou-photo.jpgΟ "μορφωμένος" κ. Νίκος Δήμου

Ο μορφωμένος κ. Νίκος Δήμου
Τα κλισέ των δημοσιογράφων και των λοιπών, που σκοτώνουν το χρόνο τους κάνοντας σαχλά tweet για να τα διαβάζουν οι φαν τους - αντί να κάνουν κάτι πιο σοβαρό και αξιοπρεπές - είναι σχεδόν αφόρητα. Το πολιτικό μίσος είναι τέτοιο που σχεδόν δεν βλέπουν μπροστά τους. Έτσι, ο μεν Τσίπρας δεν ξέρει αγγλικά και είναι αμόρφωτος, ο Καμμένος είναι σχεδόν ηλίθιος και ψεκασμένος, ο δε Κυριάκος είναι ένας ανίκανος, παιδί του μπαμπά του.
Όλα αυτά θα ήταν χαριτωμένα, εάν δεν αποκάλυπταν τόσο μεγάλο φανατισμό, εντελώς ακατάλληλο για τις θλιβερές μας περιστάσεις. Προχθές ο διαφημιστής και συγγραφέας ελεύθερων δοκιμίων Νίκος Δήμου έγραψε πως εάν ο Τσίπρας είχε παντρευτεί τη δασκάλα του θα γινόταν κι αυτός Μακρόν, ενώ τώρα που παντρεύτηκε την Περιστέρα έμεινε αμόρφωτος!
Φυσικά το πήρε πίσω ως κακό χιούμορ. Το χιούμορ όμως αυτό θα μπορούσε να ήταν πολύ καλό, εάν είχε κάποια αναφορά στην πραγματικότητα. Χιούμορ με αερολογίες δεν γίνεται. Δεν πρόκειται τότε για χιούμορ, αλλά για το σχόλιο που κάνει η κακεντρεχής Τασσώ Καββαδία όταν βλέπει την αστεφάνωτη Μάρω Κοντού.
Διότι, αυτός που κάνει το σχόλιο για την δήθεν αμόρφωτη Περιστέρα, δεν είναι βεβαίως και ο Προυστ. Ούτε ο Ντεριντά. Είναι ένας κειμενογράφος με εξυπνάδες που κάνει καλές πωλήσεις. Πωλήσεις όμως κάνει και η κα Λένα Μαντά. Ποτέ δεν ισχυρίστηκε πως είναι η μαντάμ Κιουρί.
Οπότε, δεν δικαιούσαι δια να ομιλείς, που έλεγε και ο αείμνηστος Μένιος, όταν δεν σου το επιτρέπει η θέση του. Δεν είμαι οπαδός του Τσίπρα, ούτε φίλος του πρωθυπουργικού ζεύγους, αλλά είναι προφανώς εντελώς ποταπό να γίνονται τέτοια σχόλια. Εν πάσει περιπτώσει η Μπαζιάνα έχει διδακτορικό στα Δίκτυα και ο Τσίπρας είναι Πολιτικός Μηχανικός με μεταπτυχιακό. Αγράμματους δεν τους λες. Ειδικά εάν είσαι ένας τίμιος, επιτυχημένος διαφημιστής - συγγραφέας.
Αλλά ας υποθέσουμε πως ο πρωθυπουργός μας ήταν παντελώς αμόρφωτος. Και λοιπόν; Υπάρχει ασυμβίβαστο μεταξύ πρωθυπουργού και αμόρφωτου; Όχι. Ο πολιτικός δεν είναι υποχρεωμένος να έχει πτυχίο. Ο Χαρίλαος Φλωράκης δεν είχε και ο Νικόλαος Πλαστήρας δεν ήταν διδάκτωρ ούτε συγγραφέας. Στην πολιτική λοιπόν δεν είναι προσόν να ξέρεις γράμματα, αλλά να είσαι σοβαρός, τίμιος, πατριώτης και έξυπνος. Αυτές είναι οι βασικές αρετές. Δεν σου ζητάει το πτυχίο σου ο Ιερώνυμος για να σε ορκίσει.
Από κοινωνική άποψη τώρα, όσο πιο μορφωμένος είναι κάποιος, όσο πιο πνευματικά βαθύς, όσο πιο σπουδαίος, τόσο λιγότερα λέει. Συνήθως, από τη γενική εμπειρία, αυτός που κοκορεύεται για το ποιόν του και τις γνώσεις του είναι συνήθως τενεκές ξεγάνωτος.
Βεβαίως ο Νίκος Δήμου δεν εκθείασε τον εαυτό του. Έβρισε τον πρωθυπουργό και τη σύζυγό του. Οπότε κατατάσσεται απλώς στην κατηγορία του πολιτικώς μισαλλόδοξου.
Και αυτή είναι η ασφαλέστερη οδός για να καταστήσεις συμπαθέστερο αυτόν που βρίζεις. Αντί δηλαδή να ψάξεις γιατί ο «αμόρφωτος Τσίπρας» σου πήρε άνετα 3 εκλογές μέσα σε ένα χρόνο, κάνεις μοχθηρά tweet για να εκτονωθείς.

Πέμπτη, Απριλίου 27, 2017

Στης νύχτας τη σιγαλιά


 Composer: Frédéric Chopin/Wojciech Kilar

00:00 Nocturne in C-sharp Minor (1830) - Frédéric Chopin
04:10 Nocturne in E Minor, Op. 72, No. 1 - Frédéric Chopin
08:39 Nocturne in C Minor, Op. 48, No. 1 - Frédéric Chopin
14:35 Ballade No. 2 in F Major, Op. 38 - Frédéric Chopin
22:14 Ballade No. 1 in G Minor, Op. 23 - Frédéric Chopin
31:13 Waltz No. 3 in A Minor, Op. 34, No. 2 - Frédéric Chopin
36:25 Prelude in E Minor, Op. 28, No. 4 - Frédéric Chopin
38:58 Andante spianato in G Major - Frédéric Chopin
43:24 Grande Polonaise brillante in E-flat major - Frédéric Chopin
52:54 Moving to the Ghetto Oct. 31, 1940 - Wojciech Kilar
54:56 Mazurka in A Minor, Op. 17, No. 4 - Frédéric Chopin

«Πορτραίτα Ιστορίας 1940-1960» δύο σπουδαίων Ελλήνων φωτογράφων

Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης: Εικόνες μιας μακρινής Ελλάδας




Μαρίνα Αγγελάκη
Δημοσίευση
Documento.gr /22.04.2017 |
 
Το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης (ΜΦΘ) είχε την ιδέα, οργάνωσε και παραβάλλει το βλέμμα των δύο κορυφαίων Ελλήνων φωτογράφων του 20ού αιώνα, της Βούλας Παπαϊωάννου και του Δημήτρη Χαρισιάδη –αποτύπωσαν με τον φακό τους την ταραγμένη εποχή του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, του Εμφυλίου και της ανασυγκρότησης στην Ελλάδα–, σε μια έκθεση που συνδιοργάνωσε με το Μουσείο Μπενάκη. 
Το Documento ήταν στα εγκαίνια της έκθεσης που έχει τον τίτλο «Πορτραίτα Ιστορίας: Βούλα Παπαϊωάννου – Δημήτρης Χαρισιάδης 1940-1960» την Πέμπτη 6 Απριλίου στο ΜΦΘ και συνομίλησε με τους συντελεστές της.
Η έκθεση υπογραμμίζει τη σημασία της φωτογραφίας ως «ντοκουμέντου», μας λέει ο διευθυντής του ΜΦΘ Ηρακλής Παπαϊωάννου και συμπληρώνει ότι μας δίνει την ευκαιρία ενός ανα-στοχασμού με το υλικό από μια κρίσιμη περίοδο της χώρας μας, τονίζοντας πως «στον βαθμό που και σήμερα διανύουμε μιαν άλλη δύσκολη κατάσταση, η καλύτερη οδός διαφυγής είναι να μην αρνηθείς να πάρεις ακόμη και τα σκληρά διδάγματα από μια προηγούμενη κρίση».
Τα «Πορτραίτα ιστορίας», που θα παρουσιάζονται στο Μουσείο Φωτογραφίας όλο το καλοκαίρι έως τις 10 Σεπτεμβρίου, περιλαμβάνουν έργα των δύο φωτογράφων που επιλέχθηκαν από τα Φωτογραφικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη. Οι επιμελητές της έκθεσης, η ιστορικός τέχνης με ειδίκευση στη φωτογραφία Αλεξάνδρα Μόσχοβη και ο διδάκτωρ Τεχνών και Ανθρωπιστικών Επιστημών με ειδίκευση στη φωτογραφία Μανώλης Σκούφιας, στηρίχτηκαν στην πρωτότυπη ερευνητική εργασία των δύο μεγάλων αναδρομικών εκθέσεων του Μουσείου Μπενάκη και στις δύο έξοχες μονογραφίες που εκδόθηκαν κατόπιν: «Η φωτογράφος Βούλα Παπαϊωάννου, 1898-1990» (2006) και «Φωτογραφικόν Πρακτορείον Δ.Α. Χαρισιάδη» (2009). «Οι μονογραφίες αυτές αποτελούν θεμέλιο λίθο για κάθε ερευνητή της ελληνικής φωτογραφίας» λέει χαρακτηριστικά ο Μανώλης Σκούφιας.http://www.thmphoto.gr/wp-content/uploads/2017/03/CoverPhoto_F.jpg
Από τον Εμφύλιο στην ανασυγκρότηση
Η έκθεση στο Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης ξεκινά χρονικά με φωτογραφίες από το αλβανικό μέτωπο, την Κατοχή, τα Δεκεμβριανά και τον Εμφύλιο. Οι φωτογραφίες έχουν τοποθετηθεί θεματικά και όχι με αντιπαράθεση των δύο δημιουργών· έτσι ο θεατής, ακολουθώντας την αφήγηση της έκθεσης, αντιλαμβάνεται τη διαφορετικότητα του βλέμματος καθενός από τους δυο φωτογράφους ανάλογα με ό,τι τον ενδιέφερε να αναδείξει.
Η κήρυξη του πολέμου την 28η Οκτωβρίου 1940 δίνει το κίνητρο στη Βούλα Παπαϊωάννου να στρέψει τον φακό της στον ίδιο τον άνθρωπο, «χρησιμοποιώντας τη δραματουργία του “ανθρώπινου ντοκουμέντου”, ένα είδος φωτογραφίας καταγραφής που εμφανίστηκε στην Αμερική τη δεκαετία του 1930», σύμφωνα με τους επιμελητές της παρούσας έκθεσης, ώστε, για παράδειγμα, να αποδώσει την τραγικότητα στο βλέμμα της μάνας που αποχωρίζεται τον γιο στην επιστράτευση, την καρτερικότητα αυτών που συνωστίζονται στα υπαίθρια συσσίτια, την απόγνωση των λιμοκτονούντων τον χειμώνα του 1941-42. Ενώ η Παπαϊωάννου παραμένει στην Αθήνα απαθανατίζοντας τις αλλαγές στη ζωή της πόλης, ο νεαρός φωτογράφος Δημήτρης Χαρισιάδης φεύγει για το αλβανικό μέτωπο και στρέφει τον φακό του σε στιγμιότυπα της ζωής των στρατιωτών, με το ενδιαφέρον του προσανατολισμένο περισσότερο στην αισθητική αρτιότητα της εικόνας παρά στο ντοκουμέντο, όπως παρατηρούν οι μελετητές του έργου τους.
Απτή στον κορμό της έκθεσης γίνεται η μεταπολεμική ανασυγκρότηση της χώρας. Μετά τον πόλεμο και οι δύο φωτογράφοι εργάστηκαν κατόπιν αναθέσεων από ξένους οργανισμούς αρωγής. Ιστορικά έχουμε μια ερμηνεία της ανασυγκρότησης, σύμφωνα με τον Μανώλη Σκούφια. Και σε αυτά τα κατά παραγγελία έργα εντοπίζεται στο βλέμμα του καθενός η διαφορετική προσέγγισή του στα γεγονότα. Ως φωτογράφος της UNRRA (United Nations Relief and Rehabilitation Administration), η Βούλα Παπαϊωάννου καταγράφει τις δράσεις του οργανισμού, από τις πρώτες αποστολές των προμηθειών, τη διακίνηση τροφίμων και ρουχισμού στις πόλεις και στην επαρχία έως την εκπαίδευση του πληθυσμού σε νέες τεχνολογίες. Ταυτόχρονα, εικονογραφεί τα καμένα χωριά, τις βομβαρδισμένες υποδομές, τις μαυροφορεμένες γυναίκες, τα ρακένδυτα παιδιά στα υπαίθρια σχολεία. Παράλληλα, κατ’ ανάθεση του υπουργείου Ανασυγκρότησης και διεθνών αποστολών, οι φωτογραφίες του τότε νεοσύστατου φωτογραφικού πρακτορείου Δ.Α. Χαρισιάδη σκιαγραφούν την εικόνα μιας χώρας που μοιάζει να αναγεννιέται μέσα από τις στάχτες της: βιομηχανικά κτίρια και κατασκευές δεσπόζουν στο τοπίο και χαρωποί εργάτες χειρίζονται μηχανήματα τελευταίας τεχνολογίας στα νέα εργοστάσια.
Η εργασία και των δύο τη συγκεκριμένη περίοδο που επέλεξαν να εστιάσουν το ενδιαφέρον τους οι επιμελητές της παρούσας έκθεσης στη Θεσσαλονίκη είναι από τα πιο εύστοχα δείγματα φωτογραφικού μοντερνισμού στην Ελλάδα. Οπως μας εξηγεί ο Μανώλης Σκούφιας: «Οι σχέσεις που αναπόφευκτα αναπτύσσονται με την παραβολή των φωτογραφιών αναδεικνύουν όχι μόνο τις διαφορετικές ερμηνείες της Ιστορίας, αλλά και τα μορφολογικά και οντολογικά στοιχεία που συνθέτουν τον μοντερνιστικό κανόνα στην ελληνική φωτογραφία στα μέσα του 20ού αιώνα».
Δυο σπάνια φωτογραφικά λευκώματα
Στο Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης τα κάδρα που έχουν στηθεί είναι περίπου 110. Εκτός αυτών, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να δουν ολόκληρα τα δύο σπάνια κατοχικά λευκώματα (περίπου 82 εικόνες_ «Μαύρο λεύκωμα» της Βούλας Παπαϊωάννου και «Σούπα του παιδιού και ΙΚΑ Πειραιώς» του Δημήτρη Χαρισιάδη, που εκθέτονται σε δύο ξεχωριστούς εσωτερικούς χώρους εξαιτίας του ότι, σύμφωνα με τους διοργανωτές, είναι αρκετά σκληρές εικόνες που ίσως σοκάρουν το ευαίσθητο κοινό. Παράλληλα, προβάλλονται δύο ντοκιμαντέρ με τα πορτρέτα των φωτογράφων από την τηλεοπτική εκπομπή «Παρασκήνιο» της ΕΡΤ. Επιπλέον, η έκθεση περιλαμβάνει ιστορικό υλικό από εκδόσεις των ίδιων των φωτογράφων και κάποια contacts, τυπώματα εξ επαφής, τα οποία, όπως μας εξηγεί ο Μανώλης Σκούφιας, είναι πολύ ενδιαφέρον υλικό όχι μόνο για τον ερευνητή, αλλά και για τον θεατή, στα οποία αναδύεται ανάγλυφα ο τρόπος με τον οποίο ο φωτογράφος κάνει μια πρώτη εκτίμηση των αρνητικών πριν από την εμφάνιση του φιλμ: κροπάρει τις εικόνες του, κάνει κάποιες σημειώσεις ή αυτολογοκρίνεται για το τι θα κρατήσει και τι όχι.
Η ιστορικός φωτογραφίας και υπεύθυνη σήμερα του τμήματος των Φωτογραφικών Αρχείων Αλίκη Τσίργιαλου δήλωσε στο Documento ότι θεωρεί πολύ σημαντική τη συνεργασία των δύο μουσείων, μια συνεργασία πολυετή που έχει ξεκινήσει από τα πρώτα χρόνια ίδρυσης του ΜΦΘ. Οσο δε αφορά την ιδέα της συγκεκριμένης έκθεσης, πιστεύει ότι «είναι πολύ σημαντική η παράλληλη ανάγνωση αυτών των εικόνων και τα συμπεράσματα που μπορεί να βγάλει κανείς βλέποντας τα έργα των δυο μεγάλων αυτών φωτογράφων σε διάλογο».
Στα εγκαίνια της έκθεσης συναντήσαμε επίσης τη Φανή Κωνσταντίνου, υπεύθυνη του τμήματος των Φωτογραφικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη από τη δεκαετία του ’80 μέχρι πρότινος, η οποία τα 28 χρόνια που εργάστηκε εκεί μελέτησε διεξοδικά το έργο της Βούλας Παπαϊωάννου και συνεργάστηκε μαζί της στενά. «Είχα την τύχη να γνωρίσω την ίδια και ήταν εξίσου συγκλονιστική όσο και το έργο της» μας περιγράφει. «Στις επισκέψεις μου στο σπίτι της με άκουγε με πολλή προσοχή πάντα και μου έλεγε μερικά πράγματα για τις φωτογραφίες της. Είχε τρεμάμενη φωνή, θυμάμαι. Ηταν όμως ολιγόλογη και ουσιαστική. Είχε εγκράτεια. Στις μορφές των έργων της βλέπω την ίδια. Η ηρεμία, η ευγένεια και η αξιοπρέπεια στα πρόσωπα που φωτογράφιζε είναι τα δικά της χαρακτηριστικά».
Από τη Φανή Κωνσταντίνου μάθαμε ότι η Βούλα Παπαϊωάννου κατέθεσε η ίδια τα αρχεία της στο Μουσείο Μπενάκη το 1976, όταν άρχισε να κλονίζεται η υγεία της, μιας και γνώριζε τον ιδρυτή του και τον εμπιστευόταν. Λίγο αργότερα με πρωτοβουλία του Αγγελου Δεληβορριά αγοράστηκε το αρχείο του Δημήτρη Χαρισιάδη. «Μια τολμηρή πρωτοβουλία για εκείνη την εποχή», μας διηγείται, «κανένα ίδρυμα δεν διέθετε χρήματα για την αγορά φωτογραφικού αρχείου». Τη δεκαετία του ’80, όταν άρχισε να στρέφεται το ενδιαφέρον στο έργο των παλαιών φωτογράφων και γενικότερα να αναπτύσσεται το ερευνητικό πεδίο για την ιστορία της ελληνικής φωτογραφίας, ξεκίνησε η προσέγγιση των αρχείων από τους μελετητές του τμήματος του Μουσείου Μπενάκη.
INFO
Πορτραίτα Ιστορίας: Βούλα Παπαϊωάννου – Δημήτρης Χαρισιάδης 1940-1960»
Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, Αποθήκη Α΄, 1ος όροφος, Λιμάνι
Εως 10 Σεπτεμβρίου