Ιστορίες χωρίς φωνή / Πίσω από τον γύρο: Ο πόνος, το αίμα και η φρίκη στο πιάτο μας
Μια έρευνα σε 27 χοιροτροφικές μονάδες της Ελλάδας φέρνει στο φως εικόνες εγκλεισμού, τραυματισμένων ζώων, ανεπαρκούς υγιεινής και προβληματικής διαχείρισης νεκρών γουρουνιών και αποβλήτων.
Πίσω από ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ελληνικά εδέσματα υπάρχει μια ιστορία που σπάνια αφηγούμαστε.
Ο γύρος βρίσκεται παντού. Στις γειτονιές, στις παρέες, στις μεταμεσονύκτιες εξόδους. Είναι γεύση οικεία, συνδεδεμένη με την καθημερινότητα και την ελληνική κουλτούρα. Φτάνει στο τραπέζι τυλιγμένος σε χαρτί, ζεστός και έτοιμος προς κατανάλωση.
Εκείνο που δεν φτάνει ποτέ μαζί του είναι η ιστορία του ζώου.
Η καμπάνια THIS IS GYROS της REthink ANIMALS, σε συνεργασία με την ερευνητική ομάδα UNLOCKED, επιχειρεί να στρέψει το βλέμμα στην αθέατη πλευρά της ελληνικής χοιροτροφίας. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, ανώνυμοι ερευνητές συγκέντρωσαν, από τον Μάρτιο έως τον Μάιο του 2026, περισσότερες από τρεις ώρες βίντεο και πάνω από 100 φωτογραφίες από 100 από 27 χοιροτροφικές μονάδες.
Η καταγραφή καλύπτει τη Δυτική Ελλάδα, τη Θεσσαλία, τη Στερεά Ελλάδα και την Κεντρική Μακεδονία, με υλικό από την Αιτωλοακαρνανία, τα Τρίκαλα, τη Λάρισα, τη Βοιωτία, την Εύβοια και την Πιερία. Οι εικόνες, όπως παρουσιάζονται από την οργάνωση, δεν αποτυπώνουν ένα μεμονωμένο περιστατικό. Δείχνουν προβλήματα που εμφανίζονται ξανά και ξανά όπως συνωστισμό, περιορισμό της κίνησης, συσσώρευση ακαθαρσιών, φθαρμένες εγκαταστάσεις και ζώα με εμφανείς τραυματισμούς ή προβλήματα υγείας.
Ζωές περιορισμένες σε λίγα τετραγωνικά
Στο οπτικό υλικό εμφανίζονται χοιρομητέρες περιορισμένες σε κλωβούς και νεαρά ζώα στοιβαγμένα σε ομαδικούς χώρους. Καταγράφονται ανοιχτές πληγές, δερματικές αλλοιώσεις, έλκη πίεσης, αποστήματα, ομφαλοκήλες και περιπτώσεις πρόπτωσης ορθού.
Σύμφωνα με την κτηνιατρική αξιολόγηση που συνοδεύει την έρευνα, ορισμένα από τα περιστατικά γεννούν σοβαρά ερωτήματα για το εάν τα ζώα έλαβαν έγκαιρη και επαρκή φροντίδα. Η οριστική απάντηση, ωστόσο, δεν μπορεί να δοθεί μόνο από εικόνες. Απαιτεί πρόσβαση στα κτηνιατρικά αρχεία και έλεγχο των πρακτικών κάθε μονάδας.
Σε μία περίπτωση, οι ερευνητές αναφέρουν ότι βρήκαν στο δάπεδο νεκρά έμβρυα, με χαρακτηριστικά συμβατά με αποβολή σε προχωρημένο στάδιο κύησης. Βρίσκονταν αμάζευτα δίπλα στον κλωβό μιας χοιρομητέρας.
Δεν υπάρχει αφήγηση από το ίδιο το ζώο. Δεν υπάρχει περιγραφή του φόβου, του πόνου ή της εξάντλησης. Υπάρχει μόνο η εικόνα και η σιωπή της.
Ανοιχτοί λάκκοι και νεκρά ζώα
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι καταγραφές σχετικά με τη διαχείριση των νεκρών ζώων. Η έρευνα υποστηρίζει ότι στην πλειονότητα των μονάδων εντοπίστηκαν λάκκοι με νεκρά γουρούνια σε διαφορετικά στάδια αποσύνθεσης, συχνά πίσω από τις εγκαταστάσεις και χωρίς επαρκή κάλυψη.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι χώροι αυτοί φέρονται να βρίσκονται κοντά σε κατοικημένες περιοχές, οικοσυστήματα ή υδάτινες πηγές. Παρουσιάζονται, επίσης, εικόνες σκύλων, γατών και πτηνών να έχουν πρόσβαση στα αποσυντιθέμενα υπολείμματα.
Εάν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν από τις αρμόδιες αρχές, δεν πρόκειται μόνο για ζήτημα μεταχείρισης των ζώων. Τίθενται ερωτήματα για τη βιοασφάλεια, τη δημόσια υγεία και την τήρηση των κανόνων συλλογής και διαχείρισης των ζωικών υποπροϊόντων.
Άγνωστο παραμένει εάν οι θάνατοι είχαν δηλωθεί, εάν διερευνήθηκαν τα αίτιά τους και εάν ακολουθήθηκαν οι νόμιμες διαδικασίες απομάκρυνσης.
Απόβλητα δίπλα σε ποτάμια και οικισμούς
Η έρευνα καταγράφει ακόμη υπερχειλίσεις δεξαμενών και διάθεση κοπριάς και υγρών αποβλήτων απευθείας στο έδαφος. Ορισμένες δεξαμενές εμφανίζονται να βρίσκονται κοντά σε κοίτες ποταμών, ενώ εγκαταστάσεις εντοπίζονται σε μικρή απόσταση από οικισμούς, λίμνες και σε μία περίπτωση από δημόσιο νοσοκομείο.
Οι εικόνες αυτές δεν αρκούν από μόνες τους για να αποδείξουν ρύπανση του εδάφους ή των υπόγειων υδάτων. Καθιστούν, όμως, αναγκαίους τους επίσημους περιβαλλοντικούς και υγειονομικούς ελέγχους.
Ανάλογα ερωτήματα προκαλούν συσκευασίες κτηνιατρικών φαρμάκων που, σύμφωνα με την καμπάνια, βρέθηκαν στις εγκαταστάσεις. Μεταξύ αυτών αναφέρονται αντιβιοτικά, ορμονικά σκευάσματα και ηρεμιστικά.
Από το φωτογραφικό υλικό δεν μπορεί να εξακριβωθεί σε ποια ζώα χορηγήθηκαν, σε ποιες δόσεις και για ποιον λόγο. Η διερεύνηση προϋποθέτει έλεγχο των συνταγογραφήσεων και των κτηνιατρικών αρχείων.
Δεν είναι μονάδες παραγωγής, είναι ζώα
Στην Ελλάδα εκτρέφονται, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η καμπάνια από την ΕΛΣΤΑΤ, περισσότερα από 720.000 γουρούνια σε πάνω από 3.370 εκτροφές. Περισσότερα από ένα εκατομμύριο ζώα σφάζονται κάθε χρόνο για την παραγωγή χοιρινού κρέατος.
Πίσω από αυτούς τους αριθμούς υπάρχουν ζώα με σύνθετη κοινωνική συμπεριφορά. Τα γουρούνια μαθαίνουν, θυμούνται, εξερευνούν και αναπτύσσουν δεσμούς. Επικοινωνούν μεταξύ τους, οργανώνουν τον χώρο τους και αναζητούν φυσικά τροφή σκάβοντας το έδαφος. Χρειάζονται κίνηση, καθαρό χώρο ανάπαυσης και δυνατότητα θερμορρύθμισης.
Στο πλαίσιο της εντατικής εκτροφής, το ζώο κινδυνεύει να πάψει να αντιμετωπίζεται ως ζωντανό ον και να μετατραπεί σε αριθμό παραγωγής. Η απόσταση ανάμεσα στη φάρμα και στον καταναλωτή κάνει αυτή τη μεταμόρφωση σχεδόν αόρατη.
Τα ερωτήματα περιμένουν απαντήσεις
Η REthink ANIMALS ζητά από τις αρμόδιες αρχές να διερευνήσουν τα περιστατικά, να λάβουν μέτρα για τα ζώα που υποφέρουν και να ελέγξουν τη διαχείριση των νεκρών ζώων και των αποβλήτων. Ζητά ακόμη να δημοσιοποιηθούν τα αποτελέσματα των ελέγχων και να υπάρξει διαφάνεια σχετικά με κρατικές ή ευρωπαϊκές ενισχύσεις που ενδέχεται να έχουν λάβει οι καταγεγραμμένες μονάδες.
Η δημοσιογραφική αξιολόγηση της υπόθεσης απαιτεί και την επίσημη θέση των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών, καθώς και την απάντηση των μονάδων στις οποίες πραγματοποιήθηκε η καταγραφή. Τα ευρήματα προέρχονται από έρευνα οργανώσεων και χρειάζονται ανεξάρτητη θεσμική διερεύνηση, χωρίς αυτό να μειώνει τη βαρύτητα των εικόνων ή την ανάγκη άμεσου ελέγχου.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο εάν τηρήθηκε ο νόμος. Είναι και πόσα θεωρούμε αποδεκτά, αρκεί να παραμένουν μακριά από το βλέμμα μας.
Ο γύρος που φτάνει στο τραπέζι έχει τιμή, βάρος και ημερομηνία παραγωγής. Δεν φέρει, όμως, καμία πληροφορία για τον χώρο όπου έζησε το ζώο, για το αν μπορούσε να κινηθεί, για το αν υπέφερε ή για το πώς πέθανε.
Αυτή είναι η αθέατη πλευρά της τροφής μας. Μια ιστορία χωρίς ανθρώπινη φωνή αλλά όχι χωρίς μάρτυρες.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου