Scarlet Street / Η Σκύλα (1945) : Ένα ντοστογιεφσκικό σε ατμόσφαιρα φιλμ νουάρ

 

Η Σκύλα
Scarlet Street

Φιλμ Νουάρ 1945 | Ασπρόμ. | Διάρκεια: 103'

Aμερικανική ταινία, σκηνοθεσία Φριτς Λανγκ με τους: Έντουαρντ Ρόμπινσον, Τζόαν Μπένετ, Νταν Ντούρια

Ένας παντρεμένος ταμίας τράπεζας ερωτεύεται μια νέα γυναίκα, η οποία νομίζει ότι εκείνος είναι μεγάλος ζωγράφος και δέχεται να γίνει ερωμένη του. Μαζί με τον εραστή της τον εκμεταλλεύονται όλο και περισσότερο, ώσπου η αλήθεια τελικά αποκαλύπτεται με τραγικές συνέπειες.

Απειλητικές φωτοσκιάσεις, κλιμακούμενο σασπένς κι έντονα ψυχολογικά διλήμματα από έναν μετρ του γερμανικού εξπρεσιονισμού, ο οποίος διασκευάζει σε ντοστογιεφσκικό φιλμ νουάρ μια ρεαλιστικά σκληρή, ψυχολογικά σκοτεινή ταινία του Ζαν Ρενουάρ του 1931.

**************************

TVXS | 02 Αυγ. 2015

Κριτική παρουσίαση-ανάλυση: Γιώργος Ρούσσος

Η Σκύλλα Scarlet Street του Φρίτζ Λάνγκ με τους Έντουαρντ Τζ. Ρόμπινσον, Τζόαν Μπένετ, Ντάν Ντιούρια Υπόθεση: Ο Κρίστοφερ Κρός (Έντ Ρόμπινσον) είναι ένας ευσυνείδητος ταμίας που εργάζεται επί 25 χρόνια στην ίδια τράπεζα. Είναι όμως ένας μοναχικός άνθρωπος: Με την γυναίκα του Αντέλ δεν υπάρχει καμμία ψυχκή επαφή, μοιάζουν σαν δύο ξένοι. Μοναδική του παρηγοριά είναι η ζωγραφική. Μια βροχερή νύχτα, βλέπει κάποιον να επιτίθεται σε μια γυναίκα (Τζόαν Μπένετ) στην οδό Scarlett. Αφού την σώσει, γνωρίζονται καλύτερα και αναπτύσσεται μια συμπάθεια ανάμεσά τους. Ο Κρίς ερωτεύεται την Κίτι (το όνομα της γυναίκας) και της προσφέρει στέγη στο διαμέρισμα που διατηρεί για τους πίνακές του. Η Κίτι, που αρχικά τον νομίζει για μεγάλο ζωγράφο, του παριστάνει την ερωτευμένη με σκοπό να τον εκμεταλλευθεί, κάτι που καταφέρνει εύκολα. Στη συνέχεια η εκμετάλλευση γίνεται εντονότερη, αφού ο Κρίς μεταβάλλεται σε απόλυτο θύμα της Κίτι και του εραστή της. Αργότερα, όταν θα έρθει η ώρα της πικρής αλήθειας, τα πράγματα θα έχουν πολύ τραγική κατάληξη για όλους...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Ένα σκοτεινό φιλμ νουάρ από τον Φριτζ Λάνγκ 

Μια ταινία που σόκαρε το Χόλυγουντ της εποχής με μια ιστορία για τον αμείλικτο νόμο του πάθους και των ενστίκτων
Ο μεγάλος σκηνοθέτης Φρίτς Λάνγκ προσφέρει την δική του συνδρομή στον μύθο του φίλμ νουάρ. Ο άνδρας – θύμα, η γυναίκα – αρπακτικό, ο πνιγηρός περίγυρος, τα σκοτεινά πλάνα. Ένα παιχνίδι εκμετάλλευσης και ψεμμάτων που θα οδηγήσει σε τραγωδία. Κανείς δε θα βγεί νικητής απ’ όλα αυτά…
Πρόκειται για μια επιτυχημένη διασκευή του Λάνγκ. Ο πρώτος διδάξας ήταν ο Ζάν Ρενουάρ, που το 1931 γύρισε την ταινία «Η Σκύλα» (La Chienne) με το ίδιο θέμα. Ήταν η πρώτη ταινία του μεγάλου Γάλλου δημιουργού.
Η ταινία βασίζεται στο μυθιστόρημα (και στη συνέχεια θεατρικό έργο) των Georges de La Fouchardière και André Mouézy-Éon.. Ο Φρίτς Λάνγκ αποδεικνύει ότι μπορεί να ελίσσεται εύκολα ανάμεσα στα κινηματογραφικά είδη, ακόμα κι αν είναι πολύ διαφορετικά μεταξύ τους.

Φριτς Λάνγκ : ο άρχοντας του κινηματογραφικού σκότους

Φριτς Λανγκ/Βικιπαίδεια

Ο Νταν Ντούρια είναι το κλασικό κάθαρμα. Δεν δυσκολεύεται καθόλου να αποδώσει τον ρόλο του, του ταιριάζει γάντι. Η φυσική του παρουσία θα ήταν αρκετή για να τον αντιπαθήσει το κοινό. Ας προσέξουμε ότι από την πρώτη ως την τελευταία σκηνή της ταινίας ο Τζόνι κατηγορεί συνεχώς την Κίτι για ο,τιδήποτε πάει στραβά.
Ακόμα και όταν ο Κρις τους βλέπει στο κρεββάτι. Μπορείτε να φανταστείτε κάποιον άλλο να «τραβά» το ρόλο του με αυτόν τον τρόπο;
Φυσικά δεν είναι οι ερμηνείες των ηθοποιών το κύριο χαρακτηριστικό της ταινίας. Ο Λάνγκ με τους συνεργάτες του κάνουν ένα φιλμ δυνατών εικόνων: η κάμερα έχει πολύ νεύρο, ενώ η φωτογραφία του Μίλτον Κρέισνερ δίνει μια αύρα εξπρεσιονισμού στην σκοτεινή ατμόσφαιρα. Τέλος οι διάλογοι είναι νευρώδεις, κάτι απαραίτητο σε μια νουάρ ταινία. Ο Φρίτς Λάνγκ μπορεί να έχει συνδεθεί με το «Metropolis», αλλά η δική μου αγαπημένη ταινία του είναι το « Scarlet Street ».
 

Έντουαρντ Τζ. Ρόμπινσον (1893 – 1973)

Παρ’ ότι εξαιρετικός ηθοποιός, το παρουσιαστικό του τον αδίκησε. Κοντός και κάπως εύσωμος, διακρίθηκε κυρίως σε ρόλους καρατερίστα. Έτσι είναι το Χόλιγουντ, άδικο. Παρ’ όλα αυτά ερμήνευσε στην καριέρα του αξέχαστους ρόλους, κυρίως ως γκάγκστερ ή αστυνομικός. Γεννήθηκε στο Βουκουρέστι στις 12 Δεκεμβρίου 1893 και ήταν γόνος Εβραίων της Ρουμανίας, οι οποίοι αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν στις Η.Π.Α. λόγω του αντισημιτισμού που επικρατούσε στην χώρα. Μετά τις σπουδές του στο κολλέγιο, ο Ρόμπινσον (το πραγματικό του όνομα ήταν Εμαλουέλ Γκόλτεμπεργκ) πήγε σε δραματική σχολή στη Νέα Υόρκη και το 1915 έπαιξε για πρώτη φορά στο Μπρόντγουεϊ. Από την επόμενη χρονιά άρχισε να εμφανίζεται σε ταινίες. Σε αντίθεση με άλλους ηθοποιούς που η καριέρα τους κατέρρευσε με την εμφάνιση του ομιλούντος κινηματογράφου, με τον Ρόμπινσον συνέβη το αντίθετο. Οι ομιλούσες ταινίες ανέβασαν πολύ το όνομά του. Ιδιαίτερα τις δεκαετίες του ’30 και του ΄40 ήταν εξαιρετικά δημοφιλής. Έμεινε στην ιστορία ερμηνεύοντας ρόλους γκάγκστερ (Little Caesar, Key Largo,), ενώ διέπρεψε και στο φιλμ νουάρ παίζοντας χαρακτηριστικούς ρόλους, όπως στην Διπλή Ταυτότητα του Μπίλι Ουάιλντερ και σε ταινίες του Φρίτς Λάνγκ (ο ρόλος του στο Scarlet Street είναι από τους πιο χαρακτηριστικούς) αλλά και του Όρσον Ουέλλς (Ο Ξένος). Παράλληλα με την εξαιρετική καριέρα του ως ηθοποιού, ο Ρόμπινσον υπήρξε και ένθερμος πολέμιος του ναζισμού, χρηματοδοτώντας πολλές αντιναζιστικές οργανώσεις. Ίσως και γι’ αυτό δέχτηκε να παίξει σε αρκετές προπαγανδιστικές ταινίες εναντίον του ναζισμού κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Την δεκαετία του ’50 αρνήθηκε να δώσει ονόματα στην Επιτροπή Αντιαμερικανικών Ενεργειών και μπήκε στη «μαύρη λίστα». Λόγω όλων αυτών δυσκολευόταν να βρεί καλούς ρόλους, έτσι άρχισε να εμφανίζεται σε ταινίες δευτεροκλασάτων στούντιο. Η τελευταία του εμφάνιση στο σινεμά ήταν το 1973, στην ταινία Soylent Green, που πραγματεύεται το θέμα της ευθανασίας. Πέθανε λίγες μέρες μετά το τέλος των γυρισμάτων, στις 26 Ιανουαρίου.

Τζόαν Μπένετ (1910 – 1990)

Γεννήθηκε στο Νιού Τζέρσεϊ, στις 27 Φεβρουαρίου 1910. Όλοι στην οικογένειά της ήταν ηθοποιοί, οπότε και αυτή δεν θα μπορούσε να κάνει κάτι άλλο. Από πολύ μικρή άρχισε να εμφανίζεται σε ταινίες δίπλα στον πατέρα της, παράλληλα με τις σπουδές της.
Το 1929, σε ηλικία 19 ετών, έπαιξε τον πρώτο της σημαντικό ρόλο στην βιογραφική ταινία «Ντιζραέλι». Κατά την δεκαετία του ’30 έπαιξε σε πολλές ταινίες, κινδυνεύοντας να τυποποιηθεί στο ρόλο της «ξανθιάς» (ήταν το φυσικό χρώμα των μαλλιών της). Αργότερα άρχισε να εμφανίζεται σε ταινίες εποχής (Η σιδεράνια μάσκα, Ο γιος του Κόμη Μοντεκρίστο), έχοντας ρόλους μοιραίων γυναικών. Το 1939 ήταν από τις υποψήφιες ηθοποιούς στο κάστινγκ της ταινίας «Όσα παίρνει ο άνεμος» για το ρόλο της Σκάρλετ Ο’Χάρα, αλλά τον ρόλο πήρε τελικά η Βίβιαν Λί. Η Μπένετ ήταν πολύ ωραία γυναίκα, με εκφραστικά μάτια και αισθησιακή φωνή. Έτσι, όταν το είδος του φιλμ νουάρ άρχισε να γίνεται δημοφιλές την δεκαετία του ’40, η καριέρα της είχε αξιοσημείωτη άνοδο. Υπήρξε αγαπηένη ηθοποιός του Φρίτς Λάνγκ (πρωταγωνίστησε σε ταινίες του, όπως το «Η γυναίκα της βιτρίνας» το 1944 και το «Scarlet Street» το 1945. Παράλληλα με τις κινηματογραφικές της εμφανίσεις, η Μπένετ έκανε και ραδιοφωνικές παραγωγές για μια εικοσαετία (’30-’50). Το Δεκέμβριο του 1951 ξέσπασε ένα μεγάλο σκάνδαλο που έβλαψε πολύ την καριέρα της: Ο τότε σύζυγός της Βάλτερ Βάγκνερ, σίγουρος ότι τον απατούσε μα τον ατζέντη της, μετά από παρακολούθηση πυροβόλησε δύο φορές και τραυμάτησε σοβαρά τον ατζέντη (Τζένινγκ Λάνγκ). Ξέσπασε μεγάλο σκάνδαλο που απασχόλησε τον Τύπο για πολύ καιρό, ενώ η Μπένετ λέγεται ότι υπέστη νευρικό κλονισμό που άργησε να ξεπεράσει. Με το Βάγκνερ χώρισαν τελικά το 1965. Τα επόμενα χρόνια οι κινηματογραφικές της εμφανίσεις αραιώσαν σημαντικά, αλλά ήταν αρκετά έντονη η τηλεοπτική της παρουσία. Το 1977 είχε τον ρόλο της Μαντάμ Μπλάνκ στην ταινία τρόμου «Σουσπίρια» του Ιταλού σκηνοθέτη Ντάριο Αρτζέντο. Το 1990, σε ηλικία 80 ετών, υπέστη καρδιακό επεισόδιο και απεβίωσε στο σπίτι της στη Νέα Υόρκη.