Στο οικιστικό περιβάλλον ο Στέφανος Μάνος είχε πρωτότυπες λύσεις, οι οποίες τον πρώτο καιρό λοιδωρήθηκαν. Δική του πρωτοβουλία ήταν οι πεζοδρομήσεις.
Η πρώτη πεζοδρόμηση έγινε στην οδό Βουκουρεστίου, στην Αθήνα, και οι καταστηματάρχες θεώρησαν ότι θα τους στερούσε πελατεία. Κόντρα σε όλες τις αντιδράσεις, ο Στέφανος Μάνος την προχώρησε και σήμερα η υπεραξία που έχει αποκτήσει η Βουκουρεστίου και η Βαλαωρίτου οφείλεται κυρίως στην πεζοδρόμησή τους. Και εδώ, στη Θεσσαλονίκη, θυμάμαι την Αριστοτέλους πριν την πεζοδρόμησή της - και πόσο υπέροχη έγινε η κάθοδος προς τη θάλασσα μέσω της Αριστοτέλους μετά την πεζοδρόμηση. Σήμερα στη Θεσσαλονίκη δεν συζητάμε αν είναι καλή ή κακή η πεζοδρόμηση, αλλά πόσο θα επεκταθεί στην Αγίας Σοφίας - και σχεδόν κάθε πόλη της επαρχίας έχει πεζοδρομημένο το κέντρο της.
Οι παιδότοποι και οι λεωφορειόδρομοι ήσαν κι αυτά καινοτομίες του Στέφανου Μάνου, για να βελτιώσει τη βιωσιμότητα της ζωής στην πόλη. Χώροι αφιερωμένοι στα παιδιά, εντός του αστικού ιστού και προώθηση των μέσων μαζικής μεταφοράς ως ταχύτερης λύσης για τις μετακινήσεις εντός της πόλης. Γενικότερα, η απόκτηση κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων στις πόλεις, μέσω της εισφοράς σε γη (μία ακόμη καινοτομία που πρώτος εισήγαγε στον πολεοδομικό σχεδιασμό ο Στέφανος Μάνος και που τα ευεργετικά αποτελέσματά της στο οικιστικό περιβάλλον χαιρόμαστε σήμερα) - καινοτομίες που χαρακτήριζαν τη σκέψη του Στέφανου Μάνου, η οποία ξέφευγε από τα καθιερωμένα «κουτάκια» κι έβλεπε το μέλλον.
Η διορατικότητά του φάνηκε και όταν νομοθέτησε ότι, για να εκδοθεί οικοδομική άδεια, κάθε οικοδομή πρέπει να διασφαλίζει θέσεις στάθμευσης. Τιμωρήθηκε εκλογικά για την καινοτομία αυτή, την οποία εισήγαγε εν γνώσει της αντίθεσης που θα συναντούσε από τα εργολαβικά συμφέροντα. Όμως ο Στέφανος Μάνος, ο οποίος εισήλθε στην πολιτική για να υπηρετήσει, δεν δίστασε να προχωρήσει με αυτό που ο ίδιος θεωρούσε (και αποδείχθηκε και στο μέλλον) σωστό.
Το ενδιαφέρον του για το αστικό περιβάλλον και η καινοτόμος σκέψη του αναδείχθηκαν και αφού έπαυσε να είναι υπουργός, με την πρότασή του για την αξιοποίηση του Ελληνικού. Ο Στέφανος Μάνος ήθελε να μην υπάρχει σημείο στον αστικό ιστό της Αθήνας που να απέχει περισσότερο από 5-10 λεπτά με τα πόδια από πάρκο, από χώρο πρασίνου. Για να το πετύχει αυτό, πρότεινε ένα μέρος του Ελληνικού να πωληθεί (σε αναμενόμενα πολύ υψηλές τιμές), για να γίνουν πολυτελείς κατοικίες και τα έσοδα από τις πωλήσεις αυτές να κατευθυνθούν σε αναγκαστικές απαλλοτριώσεις και τη δημιουργία πάρκων. Δυστυχώς η πρόταση αυτή, που θα άλλαζε τη μορφή του οικιστικού περιβάλλοντος ιδίως στους δυτικούς δήμους, δεν εισακούσθηκε.
Αλλά η πρόταση αυτή ήταν μετρημένη. Ο Στέφανος Μάνος είχε υπολογίσει τις δαπάνες για τις απαλλοτριώσεις και την κατασκευή των πάρκων και τα αναμενόμενα έσοδα από τις πωλήσεις στο Ελληνικό. Το μέτρημα και η αποτύπωση της πραγματικότητας και ο εξορθολογισμός χαρακτήρισαν το σχετικά σύντομο, αλλά πολύ σημαντικό, πέρασμα από τα οικονομικά υπουργεία, όπως θα δούμε στο επόμενο σημείωμα.
*Ο Αθανάσιος Τσιούρας είναι δικηγόρος, τέως Γ.Γ. Δημόσιας Περιουσίας. Ήταν ιδρυτικό μέλος των Φιλελεύθερων και της Δράσης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου