Θάνος Λαμπρόπουλος: Πέθανε ξαφνικά ο γνωστός παραγωγός (1956-2026)– Ο άνθρωπος που τόλμησε, δίνοντας διάρκεια στη μνήμη…
Δεν ήταν ακόμα ένας παραγωγός. Γιατί υπάρχουν παραγωγοί που συνδέουν το όνομά τους με τον θόρυβο μιας μεγάλης επιτυχίας και άλλοι που εργάζονται για να μη χαθούν όσα η εποχή προσπερνά. Ο Θάνος Λαμπρόπουλος, ο οποίος έφυγε χθες από τη ζωή, απρόσμενα για πολλούς από εμάς, σε ηλικία 70 ετών, ανήκε σταθερά στη δεύτερη κατηγορία. Επί σχεδόν τέσσερις δεκαετίες υπηρέτησε τον ελληνικό κινηματογράφο και κυρίως το ελληνικό ντοκιμαντέρ, στηρίζοντας ταινίες που αναμετρήθηκαν με τη μνήμη, την Ιστορία, την ποίηση και τις μικρές, αθέατες αφηγήσεις του τόπου.
Γεννημένος στην Αθήνα το 1956, σπούδασε στη Σχολή Κινηματογράφου και Τηλεόρασης Λυκούργου Σταυράκου και στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ απέκτησε μεταπτυχιακό δίπλωμα στην οπτικοακουστική παραγωγή. Για τον ίδιο, θυμόμαστε να μας το λέει (αν και δωρικός πάντα και φειδωλός στα λόγια του, κάτι που τον έκανε στα μάτια μας ακόμη πιο σοβαρό), οι παραπάνω επιλογές δεν έγιναν τυχαία: «Η παραγωγή δεν είναι μονάχα οικονομική διαχείριση και οργάνωση γυρισμάτων, μα απαιτεί γνώση του κινηματογραφικού μέσου, κατανόηση των θεσμών, διαρκή διαπραγμάτευση και, κυρίως, την ικανότητα να μετατρέπεις μια ιδέα σε έργο χωρίς να καταστρέφεις καθ’ οδόν τον πυρήνα της», μας έλεγε. Το έχουμε επί λέξη, καθώς το είχαμε σημειώσει για ένα θέμα που είχαμε ετοιμάσει πριν από κάποια χρόνια για το ντοκιμαντέρ «Νίκος Παπατάκης, Πορτρέτο Ενός Ελεύθερου Σκοπευτή» των Τίμωνα Κουλμάση και Ηρούς Σιαφλιάκη (2011), στο πλαίσιο του 13ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (ΦΝΘ).
Το 1988 ίδρυσε μαζί με τον σκηνοθέτη Στέλιο Χαραλαμπόπουλο και τον διευθυντή φωτογραφίας Γιάννη Βαρβαρίγο την εταιρεία παραγωγής «Περίπλους». Το ίδιο το όνομα έμοιαζε να δηλώνει εξ αρχής μια κατεύθυνση: ταξίδια στον χώρο και στον χρόνο, επιστροφές σε ιστορικά ίχνη και πρόσωπα, περιπλανήσεις ανάμεσα στο τεκμήριο και στην ποιητική ανασύνθεση. Η εταιρεία δραστηριοποιήθηκε κυρίως στο ντοκιμαντέρ, αλλά και στη μυθοπλασία, συμμετέχοντας τόσο σε ελληνικές παραγωγές όσο και σε ευρωπαϊκές συμπαραγωγές. Ουσιαστικά, ο Θάνος Λαμπρόπουλος υπήρξε από τους ανθρώπους που, πολύ πριν από τη σημερινή άνθηση του ελληνικού ντοκιμαντέρ (με τα όποια μεγάλα προβλήματα αντιμετωπίζει κυρίως με κρατική ευθύνη, έως σήμερα), το αντιμετώπισαν ως αυτόνομη κινηματογραφική τέχνη. Μέσω της «Περίπλους» στήριξε απαιτητικά έργα και απέδειξε ότι ο παραγωγός δεν είναι απλώς ο άνθρωπος που βρίσκει χρήματα, αλλά εκείνος που αναγνωρίζει ποια ταινία αξίζει να υπάρξει.
Στη φιλμογραφία του υπάρχουν έργα όπως τα: «Αδης», «Ημερολόγια Καταστρώματος: Γιώργος Σεφέρης», «Μαραθώνιος μιας Ημιτελούς Ανοιξης: Γρηγόρης Λαμπράκης», «Είδαν τα Μάτια μας Γιορτές», «Υπογραφή», «Τη Νύχτα που ο Φερνάντο Πεσσόα Συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη», όλα του Στέλιου Χαραλαμπόπουλου, το «Σινασός, Τοπογραφία της Μνήμης» των Τίμωνα Κουλμάση και Ηρούς Σιαφλιάκη. Αυτοί οι τίτλοι, και μόνο έτσι, παραταγμένοι ο ένας δίπλα στον άλλον, αποκαλύπτουν μια σαφή πολιτισμική επιλογή: ένα σινεμά που αντιμετωπίζει τη μνήμη ως ζωντανή και συχνά επώδυνη ύλη.
Ιδιαίτερη θέση κατέχει το «Είδαν τα Μάτια μας Γιορτές» και πάλι σε σκηνοθεσία Στέλιου Χαραλαμπόπουλου, μια κινηματογραφική περιπλάνηση στις γιορτές και στα πανηγύρια της ελληνικής υπαίθρου. Η ταινία τιμήθηκε με το Βραβείο Κοινού στο 3ο ΦΝΘ, με το δεύτερο Κρατικό Βραβείο Ποιότητας Ντοκιμαντέρ το 2001 και με βραβείο στο Διεθνές Φεστιβάλ Περιβαλλοντικού Κινηματογράφου του Τέραμο. Η ταινία κατέγραφε πέραν των εθίμων και έναν κόσμο συλλογικής εμπειρίας που ήδη άλλαζε και υποχωρούσε.
Στα «Ημερολόγια Καταστρώματος: Γιώργος Σεφέρης», με αφηγητή τον Δημήτρη Καταλειφό, η κινηματογραφική εικόνα συναντούσε την ποίηση και τη σκέψη του Σεφέρη. Στον «Μαραθώνιο μιας Ημιτελούς Ανοιξης» η κάμερα επέστρεφε στον Γρηγόρη Λαμπράκη, στη δολοφονία του και στα πολιτικά τραύματα μιας Ελλάδας που συχνά προτιμά να τιμά επετείους αντί να κοιτάζει κατάματα τις αιτίες τους.
Στην τηλεόραση
Ο Λαμπρόπουλος εργάστηκε και για την τηλεόραση, μεταξύ άλλων στη σειρά ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ (όταν η ΕΡΤ έδινε ακόμη σημασία στο ντοκιμαντέρ, κάτι που δεν ισχύει επ’ ουδενί πλέον) «Η Ιστορία των Χρόνων μου» (2003-2005) καθώς και σε παραγωγές όπως οι «Ορεινές Ιστορίες», οι «Δώδεκα Γυναίκες Μονο-λογούν», οι «Νέες Ματιές στον Ελληνικό Κινηματογράφο» και «Τα Στέκια: Φωκίωνος Νέγρη». Παράλληλα, συμμετείχε ενεργά στα συλλογικά και θεσμικά ζητήματα του χώρου, έχοντας διατελέσει μέλος της Γενικής Συνέλευσης του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και του Συνδέσμου Ανεξάρτητων Παραγωγών Οπτικοακουστικών Εργων.
Δεν περιορίστηκε, επομένως, στο να παράγει ταινίες. Υπερασπίστηκε δημόσια την ανάγκη μιας σοβαρής κινηματογραφικής πολιτικής, με πραγματική χρηματοδότηση, φορολογικά κίνητρα και χώρο για την ανεξάρτητη παραγωγή. Σε μια χώρα όπου ο πολιτισμός αντιμετωπίζεται συχνά ως πολυτέλεια, επετειακή βιτρίνα ή πεδίο κυβερνητικού ελέγχου, εκείνος γνώριζε από πρώτο χέρι ότι χωρίς παραγωγούς πρόθυμους να επιμείνουν, οι περισσότερες σημαντικές ταινίες δεν φτάνουν ποτέ στην πρώτη ημέρα των γυρισμάτων.
Ο θάνατός του αφαιρεί από το ελληνικό σινεμά έναν άνθρωπο της υποδομής του: από εκείνους που μπορεί να μη βρίσκονται πάντοτε μπροστά στην κάμερα, αλλά δίχως αυτούς η κάμερα δεν θα είχε ποτέ, ίσως, ανάψει. Και όσον αφορά τις επιλογές του Λαμπρόπουλου: όχι, δίχως αυτόν, αυτές οι απίστευτες ταινίες, αυτά τα διαμάντια του ελληνικού ντοκιμαντέρ, δεν θα είχαν γίνει ποτέ. Ακριβώς γιατί ήταν δύσκολα θέματα, χωρίς εύκολη εμπορική εξασφάλιση. Αλλά ο ίδιος τα πίστευε βαθιά. Και του είμαστε ευγνώμονες γι’ αυτό.
ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΘΑΝΟΥ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ
Τη νύχτα που ο Φερνάντο Πεσσόα συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη | Στέλιος Χαραλαμπόπουλος/Παραγωγή: Θάνος Λαμπρόπουλος
Στις 21 Οκτωβρίου του 1929, το υπερωκεάνιο Saturnia ξεκινά από την Τεργέστη το ταξίδι του προς την Αμερική, μαζεύοντας μετανάστες από τα λιμάνια της Μεσογείου. Ένας νεαρός Έλληνας που επιβιβάζεται στην Πάτρα θα γίνει μάρτυρας μιας απρόσμενης συνάντησης: μια νύχτα, σ’ αυτό το πλοίο που κουβαλά τα όνειρα του Νέου Κόσμου, θα λάβει χώρα η εξίσου ονειρική αλλά και πραγματική συνάντηση δύο μεγάλων ποιητών του αιώνα που πέρασε: του Φερνάντο Πεσσόα και του Κωνσταντίνου Καβάφη.- 2008 -
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου